Chương 4: Những Ngày Cũ
Tôi không nói gì. Không phải vì không biết đáp lại thế nào. Mà bởi có những khoảnh khắc, lời nói trở nên thừa thãi trước thứ cảm giác đang len lỏi trong lòng mình. Cậu dựa lưng vào ghế, mắt nhìn ra ngoài cửa kính. Bên kia lớp kính trong suốt, phố bắt đầu lên đèn. Những chiếc xe nối đuôi nhau. Tiếng còi xe xa gần. Những con người tất bật với điểm đến riêng. Còn ở đây, giữa quán cà phê nhỏ mang cái tên "Khoảng Lặng," tôi lại như bị kéo ngược về một nơi nào đó.. Xa hơn cả khoảng cách địa lý.
"Tớ còn nhớ rõ lắm."
Giọng cậu đều đều. Không cao. Không thấp. Nhưng mỗi chữ đều có cảm giác như vừa được lôi ra từ một ngăn kéo phủ bụi rất lâu trong trí nhớ.
"Có những ngày mình học đến 2-3 giờ sáng."
Tôi khẽ nhíu mày.
"Mệt đến mức ngủ gục trên bàn.. Nhưng sáng hôm sau vẫn dậy sớm."
Tôi quay sang nhìn cậu, khóe môi nhếch lên.
"Cậu đang kể chuyện ai vậy?"
Cậu không nhìn tôi. Chỉ đáp, rất nhẹ:
"Cậu đấy."
Tôi bật cười. Một kiểu cười nửa đùa nửa ngại.
"Đừng có lý tưởng hóa quá khứ. Ai mà chẳng có lúc chăm chỉ."
Lần này, cậu quay sang. Ánh mắt ấy khiến nụ cười trên môi tôi chậm lại.
"Không."
Cậu lắc đầu.
"Không phải 'có lúc.'"
Giọng cậu chậm rãi, rõ ràng, như đang nói ra một điều quá hiển nhiên.
"Lúc đó.. Đó là con người của cậu."
Tôi im bặt. Không gian như khựng lại một nhịp. Bản nhạc piano trong quán vẫn vang lên, nhưng bỗng nghe xa hơn. Bởi câu nói ấy.. Đánh trúng thứ tôi luôn cố xem nhẹ. Ngày xưa, tôi thật sự đã từng như thế. Không phải kiểu "hôm nay có hứng nên cố." Không phải "đến kỳ thi nên cày." Mà là một phiên bản.. Luôn sống với lửa trong người.
Năm đó, tôi học lớp 12. Một căn phòng nhỏ. Một chiếc bàn gỗ cũ kê sát cửa sổ. Quạt trần kêu cọc cạch. Đèn bàn vàng nhạt. Tường dán kín công thức Toán, Hóa, Anh Văn. Có những đêm, cả khu phố đã tắt điện gần hết, chỉ còn phòng tôi vẫn sáng. Mẹ nhiều lần mở cửa, tay cầm ly sữa nóng.
"Ngủ đi con, mai học tiếp."
Tôi thường đáp, mắt vẫn không rời đề:
"Con làm thêm chút nữa."
"Chút nữa" khi ấy.. Đôi lúc là hai tiếng. Có hôm buồn ngủ quá, tôi úp mặt xuống bàn thiếp đi lúc nào không hay. Sáng tỉnh dậy, trên vai là chiếc chăn mỏng mẹ đắp. Bên cạnh là ly sữa đã nguội. Rồi tôi lại rửa mặt. Đi học. Tiếp tục. Ngày qua ngày.
Mệt không? Có chứ.
Áp lực không? Rất nhiều.
Nhưng kỳ lạ là.. Tôi chưa từng thấy mình đáng thương. Bởi khi đó, tôi biết rõ mình đang cố vì điều gì. Tôi muốn đỗ đại học. Muốn rời khỏi thị trấn nhỏ. Muốn chứng minh bản thân. Muốn bố mẹ tự hào. Muốn tương lai khác đi. Con người ta đáng sợ nhất là khi có mục tiêu rõ ràng. Vì một khi đã thật sự muốn, họ có thể chịu đựng những phiên bản cực hạn nhất của chính mình.
"Cậu nhớ hôm thi thử lần đầu không?"
Giọng cậu kéo tôi khỏi dòng hồi tưởng. Tôi khựng lại. Làm sao quên được. Lần đó tôi đứng hạng.. Tệ hơn kỳ vọng rất nhiều. Tệ đến mức trên đường về, tôi dắt xe chậm hơn mọi hôm, không dám nhìn ai. Về tới nhà, tôi nhốt mình trong phòng. Không khóc. Chỉ thấy hụt. Kiểu hụt như thể bản thân vừa nhận ra.. Hóa ra mình không giỏi như mình tưởng.
"Cậu đã ngồi một mình đến gần tối." Cậu kể. "Xong rồi lấy đề ra làm lại từ đầu."
Tôi cười nhạt.
"Ừ. Điên thật."
"Không." Cậu nhìn tôi. "Đó mới là điều tớ nể nhất."
"Hả?"
"Cậu từng thất vọng về bản thân.. Nhưng chưa từng cho phép bản thân dừng lại."
Tôi lặng người. Đúng vậy. Ngày đó, tôi cũng từng nghi ngờ chính mình. Từng áp lực. Từng mệt. Từng thấy người khác giỏi hơn. Nhưng khác với bây giờ.. Tôi không bỏ cuộc chỉ vì thấy khó. Tôi của khi ấy sẽ buồn một tối. Cho phép bản thân yếu một chút. Rồi sáng hôm sau.. Lại tiếp tục. Không phải vì không sợ. Mà vì dù sợ, vẫn đi.
"Rồi từ bao giờ.." Tôi nghe giọng mình khàn đi đôi chút. "Tớ thành ra thế này?"
Cậu không trả lời ngay. Một lúc lâu sau, cậu mới nói:
"Cậu không thay đổi chỉ trong một ngày. Từng chút một thôi. Từng lần trì hoãn. Từng lần tự nhủ 'mai làm.'Từng lần thấy mệt rồi chọn dễ dãi với mình. Từng lần nghĩ 'chắc thế này cũng được."
Giọng cậu bình thản. Nhưng từng chữ như bóc tách tôi ra.
"Con người không đánh mất chính mình trong một khoảnh khắc lớn lao nào cả. Thường là trong những điều rất nhỏ. Rất bình thường. Rất.. Dễ bỏ qua."
Tôi cúi đầu nhìn bàn tay mình. Không hiểu sao, tôi lại nhớ đến đôi tay ngày trước. Tay từng cầm bút đến chai cả ngón giữa. Từng ghi chằng chịt công thức. Từng viết kế hoạch kín sổ. Còn giờ đây.. Tay tôi quen lướt màn hình hơn là viết xuống điều mình thực sự muốn.
"Cậu biết điều khác biệt lớn nhất giữa cậu của ngày đó và bây giờ là gì không?"
Tôi khẽ lắc đầu.
"Ngày đó.." Cậu nói. "Cậu tin nỗ lực có thể thay đổi cuộc đời."
"Còn bây giờ?"
"Cậu sợ nỗ lực rồi vẫn chẳng thay đổi được gì."
Tôi cứng người. Bởi vì đó là sự thật mà tôi chưa từng dám gọi tên. Ngày bé, ta không ngại cố. Vì ta nghĩ cố rồi sẽ tới. Lớn lên, ta ngại cố hơn. Vì ta biết.. Đôi khi cố vẫn có thể thất bại. Và thế là nhiều người chọn cách không cố hết sức. Không phải vì lười hoàn toàn. Mà vì nếu chưa làm hết mình, ta vẫn có thể tự an ủi:
"Không phải mình kém.. Chỉ là mình chưa thật sự thử."
Một cái cớ dịu dàng để bảo vệ lòng tự trọng. Nhưng cũng là cái bẫy khiến người ta mắc kẹt.
"Cậu tiếc không?"
Câu hỏi bật ra khỏi miệng tôi bất ngờ đến mức chính tôi cũng giật mình.
"Tiếc gì?"
"Tiếc cho tớ bây giờ."
Cậu nhìn tôi. Lâu thật lâu. Rồi bật cười.
"Có."
Tim tôi chùng xuống.
"Tiếc vì cậu từng là một ngọn lửa rất lớn.." Cậu nói khẽ. "Mà giờ cứ sống như mình chỉ là tàn tro."
Tôi không đáp. Bởi lần này.. Tôi không thấy bị xúc phạm. Chỉ thấy buồn. Buồn cho một sự thật mình đã biết, chỉ là luôn lảng tránh. Ngoài kia, trời tối hẳn. Quán bắt đầu đông hơn. Những cuộc trò chuyện mới. Những tiếng cười mới. Cuộc sống vẫn tiếp diễn. Còn tôi ngồi đây, như đang lục lại đống tro cũ để xem liệu bên dưới.. Còn sót tia lửa nào không.
"Nhưng.." Cậu lên tiếng.
Tôi ngẩng đầu.
"Lửa không biến mất dễ thế đâu. Chỉ là lâu ngày không dùng.. Nên cậu tưởng nó tắt rồi."
"..."
"Thứ cậu thiếu không phải khả năng."
"Là sự thành thật."
"Với ai?"
"Với chính mình."
Tôi nhíu mày. Cậu chồm người tới, chỉ nhẹ vào ngực tôi.
"Cậu đang sống kiểu khiến bản thân đỡ thất vọng nhất.."
"Hay sống kiểu thật sự muốn?"
Câu hỏi ấy không dễ trả lời. Vì sống điều mình muốn.. Luôn đáng sợ hơn nhiều. Nó đòi hỏi trách nhiệm. Can đảm. Và khả năng chấp nhận rằng nếu thất bại, ta không còn ai để đổ lỗi. Nhưng lần đầu tiên sau rất lâu.. Tôi không né tránh nữa.
".. Tớ không biết."
Cậu gật đầu.
"Vậy thì đi tìm."
"Bằng cách nào?"
Cậu đứng dậy. Ánh đèn vàng hắt lên gương mặt trẻ hơn vài năm ấy, khiến cậu giống hệt một đoạn ký ức đang sống lại.
"Bắt đầu từ ngày mai."
"Trường cũ?"
"ừ."
"Ở đó có gì?"
Cậu mỉm cười.
"Có một thằng nhóc từng ngồi ở bàn cuối lớp, viết trong cuốn sổ rằng.." Cậu nhìn thẳng vào tôi. "'Sau này, nhất định mình sẽ trở thành người mà hiện tại có thể tự hào.'"
Tôi chết lặng. Tôi nhớ câu đó. Nhớ rất rõ. Bởi chính tay tôi viết. Dưới ngăn bàn. Bằng bút xóa. Một lời hứa trẻ con. Ngốc nghếch. Nhưng chân thành đến đau lòng. Cậu bước đi. Lần này, trước khi rời khỏi bàn, cậu dừng lại một giây.
"À."
Tôi ngẩng lên.
"Đừng lo."
"Lo gì?"
"Nếu cậu quên mất đường quay lại.." Cậu cười nhẹ. "Tớ vẫn nhớ."
Chuông gió lại rung lên. Leng keng. Tôi ngồi yên đó rất lâu. Rồi chậm rãi mở laptop. File trắng. Con trỏ nhấp nháy. Lần này, tôi không lướt điện thoại. Không trì hoãn. Tôi đặt tay lên bàn phím. Và viết: "Có lẽ, điều đáng sợ nhất không phải là mình từng thay đổi. Mà là có một ngày, mình quên mất bản thân đã từng rực rỡ đến thế nào."