[Lê Gia Hoài]

Tổng tập truyện ngắn Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Tác giả: Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Người đăng tải: Lê Gia Hoài​

Phi lộ - Tổng tập truyện ngắn Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Đăng tải trên dembuon.com​

Bạn đọc thân mến!

Có những trang văn nếu chỉ nằm yên trong những giá sách riêng tư thì thật đáng tiếc. Văn chương vốn được sinh ra từ đời sống và cuối cùng vẫn hướng đến đời sống, đến sự sẻ chia giữa người viết với người đọc. Với mong muốn đưa những sáng tác của mình đến gần hơn với công chúng, nhà văn Nguyễn Nhuận Hồng Phương (Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã đồng ý cho phép đăng tải các tác phẩm truyện ngắn của ông trên dembuon.com.

Ở tuổi đã cao, nhà văn ít có điều kiện tiếp cận và sử dụng công nghệ để tự mình số hóa, biên tập và đăng tải một khối lượng sáng tác đã được ông tích lũy trong nhiều năm. Vì vậy, ông đã ủy quyền cho bạn văn Lê Gia Hoài, thành viên diễn đàn Việt Nam Overnight, thực hiện việc biên tập, số hóa và đăng tải các tác phẩm theo đúng phạm vi được hai bên thỏa thuận.

Việc này được xác lập bằng Hợp đồng cấp phép đăng tải và phổ biến tác phẩm văn học số 01/HĐ-CPT/2026, ký ngày 06/08/2026 tại tỉnh Phú Thọ. Theo hợp đồng, Nguyễn Nhuận Hồng Phương cấp phép cho Lê Gia Hoài đăng tải, lưu trữ và phổ biến các tác phẩm trên dembuon.com nhằm mục đích giới thiệu, lưu giữ và đưa các giá trị văn chương đến với bạn đọc; việc cấp phép là miễn phí và không phải là chuyển nhượng quyền tác giả.

Vì vậy, Tổng tập truyện ngắn Nguyễn Nhuận Hồng Phương được mở tại đây trước hết là một nỗ lực lưu giữ. Đó là cách để những trang viết đã đi qua nhiều năm tháng tiếp tục có đời sống mới trong môi trường số; để những câu chuyện về con người, quê hương, tình yêu, gia đình và những biến động của cuộc đời tiếp tục tìm được người đọc.

Mỗi tác phẩm đăng tải sẽ được ghi rõ tên tác giả Nguyễn Nhuận Hồng Phương, tôn trọng nội dung nguyên bản và các quyền nhân thân của nhà văn theo thỏa thuận cấp phép.

Xin cảm ơn dembuon.com đã mở một không gian để những trang văn ấy được trở lại với bạn đọc.

Và xin mời bạn đọc cùng bước vào thế giới truyện ngắn của Nguyễn Nhuận Hồng Phương – một thế giới được viết bằng vốn sống, ký ức, trải nghiệm và những suy tư của một người đã dành nhiều năm tháng để quan sát con người và ghi lại những câu chuyện của thời đại mình.​

Lê Gia Hoài

Người được tác giả cấp phép đăng tải và phổ biến tác phẩm​

1. Cọt kẹt - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Nàng cứ đi mà không ngờ rằng, phía trước mặt một tai họa bất ngờ sắp ập xuống. Ngay sau nơi khuất kia, tên cướp đang rình chờ. Nó không thèm những trang sức đắt tiền được đeo trên người nàng, như vòng vàng khảm ngọc, nhẫn mặt đá saphia, dây chuyền nạm bạch kim.. Hoặc chiếc ví da căng phồng những đồng đô la Mĩ và giấy bạc ngân hàng Việt Nam.. "

- Mình ơi, mình!

Nhà văn buông vội bút, những cảm xúc đang chảy đột ngột ngưng lại. Ông cau mặt, hỏi vọng xuống:

- Gì đấy mình?

- Xuống đây tôi nhờ tí!

Nhà văn xỏ chân vào dép, đứng dậy đi xuống. Tiếng" cọt kẹt.. "Của những mảnh ván trên bậc cầu thang điểm nhịp dưới bước chân ông.

- Gì vậy? - Ông hỏi khi đã xuống hết bậc cuối.

- Trông hàng cho tôi một lúc.

Nhà văn ngồi nhìn ra cửa: Cuộc sống như dòng chảy. Xe chạy, người qua lại, ầm ĩ, náo nhiệt.. Tất cả như một mớ bòng bong, mù mịt, rối rắm. Nhưng ông biết, cuộc sống có quy luật riêng của nó. Và, chính ông là người đang tái tạo lại cái dòng chảy vĩnh hằng ấy. Để biến nó thành sự hiện hữu trong tâm linh, tồn tại trong đời sống tinh thần; để nó trở thành tài sản văn hóa phi vật thể của một thời đại.. Ông đang làm những điều mà không phải ai cũng làm được. Và người ta trầm trồ thán phục, cho tài năng có được của ông là do thiên phú. Ai người đã đọc những gì ông viết ra đều nói vậy.

Nhưng cái trời cho ấy, nhiều khi được nói lái ngược lại là trò chơi. Một trò chơi khó mà thiên hạ rất khó chơi.

Cái trò chơi khó ấy dành cho ông từ thủa còn ngồi trên ghế nhà trường. Khi người ta nhận ra cậu học sinh có năng khiếu thiên bẩm về Văn học. Từ đấy, nghiệp văn chương vận vào, ông trở thành một Nhà văn do trời định. Có một nữ sinh ngây thơ, xinh đẹp, sau khi đọc văn, mê ông như điếu đổ.

Giờ đây, dẫu năm tháng đã xa rồi. Nhưng mỗi khi nghĩ lại, ông vẫn nhớ mãi dư vị những nụ hôn đầu tiên của mối tình ngây thơ, trong trắng. Cảm giác đôi môi mình xao động, hiển hiện hơi ấm tỏa ra từ làn môi cô nữ sinh son trẻ, hôi hổi, nồng nàn, ngọt ngào, say đắm.. Hình như đó không phải là da thịt. Mà tựa như cánh sen mùa thu mang hương thơm thanh khiết, mang vị ngọt ngào như mật ong tưới vào tâm hồn, cùng với ánh trăng khuya, là những lời tình tự. Nàng thốt lên:

- Ôi, Tình Yêu của em..

Chàng định tìm trong vốn văn chương của mình những lời hoa mĩ nhất để đáp lại. Nhưng khỏa lấp môi chàng, là những nụ hôn tràn trề, mãnh liệt:

- Anh đừng nói gì nữa cả! Ôi, Tình Yêu của em.. - Nàng cọ má mình lên miệng chàng, da diết - Anh mãi mãi sẽ là Tình Yêu của em..

Cứ vậy, dường như trên đời này, có bao nhiêu tình yêu, nữ sinh gom lại, dồn hết vào nụ hôn dành cho chàng, khiến lưỡi chàng cứng đơ, khoé miệng chàng đờ đẫn. Nhựa tình vấn vít, quấn quýt, xoăn xuýt..

Có một khách mua hàng dựng xe, bước vào:

- Ông là ông chủ?

Nhà văn trả lời:

- Dạ.. Tôi là chủ nhà.

- Thế ai là người bán hàng?

- Dạ.. Vợ tôi.

- Thế bà ấy đâu? - Khách hàng hỏi.

- Tôi không biết!

- Thế mà cũng đòi là chủ nhà. - Ông khách ngoắt ra, lên xe nổ máy, vút đi, để lại một làn khói sặc mùi xăng sống.

Khi vợ về, ông nói:

- Có một khách hàng vào hỏi mua hàng.

- Thế họ hỏi mua gì?

- Không thấy ông ta hỏi mua gì. - Nhà văn trả lời.

- Vừa mới sáng ra.. - Hậu nữ sinh vẻ không đồng ý, vừa nói vừa nguýt - Sao không biết nói chuyện giữ chân người ta lại? Thế là xổng toi mất một con vịt.

Nhà văn định nói lại một câu gì đó, nhưng hậu nữ sinh đã cúi xuống nhúp mấy tờ giấy để trên ban thờ Thần Tài, châm vào ngọn đèn, đốt, rồi đưa tay hua tròn giải vía. Nhà văn né mặt tránh hơi nóng của lửa và bụi tàn tro. Ông đứng dậy, bước đi. Tiếng" cọt kẹt.. "Của những mảnh ván trên cầu thang điểm nhịp dưới bước chân ông.

* * *

".. Tiền không cần, vàng bạc, châu báu không cần? Vậy tên cướp kia định mưu mô gì đây? Hay tên cướp định cướp lấy phần trinh trắng của nàng. Cái phần duy nhất để đánh giá phẩm hạnh của người đàn bà? Nhưng giữa thập kỷ của thế kỷ hai mươi mốt này, sự trong trắng liệu có còn là phẩm giá? Có còn là chuẩn mực cho một tiêu chuẩn.. "

- Mình ơi, xuống tôi nhờ một cái!

Tiếng nói của hậu thân nữ sinh dứt Nhà văn ra khỏi cảm xúc. Nhà văn khẽ cau mày, đứng dậy đi xuống cầu thang. Tiếng" cọt kẹt.. "Của những mảnh ván cầu thang lại vang lên điểm nhịp dưới bước chân ông.

Hậu thân nữ sinh đón Nhà văn ngay dưới chân ở cầu thang:

- Ông mang ghế ra ngoài cửa ngồi trông hàng! - Rồi dẩu đôi môi ghé vào tai ông, hạ thấp giọng - Có hai con vịt béo vừa xổng từ cửa hàng bên kia sang đây. Ông trông hàng để mẹ con tôi lùa..

Nhà văn ngoái nhìn hai con vịt vừa xổng từ bên kia sang: Đó là hai người đàn ông ăn mặc kiểu quê mùa. Chắc vừa gặt hái xong, có tí thóc bán rồi lên tỉnh mua sắm. Nhà văn đoán vậy, rồi xách chiếc ghế ra. Như thói quen của một hành động đã thuộc, Nhà văn kê ghế sát với chỗ hàng hóa nhà mình bầy với hàng hóa nhà bên cạnh. Ông thận trọng đặt chân ghế đúng bên phần vạch sơn đã được quy định giữa nhà mình với nhà hàng xóm. Nhìn vạch sơn, ông chợt nghĩ tới những vạch kẻ qui định ở những nút giao thông trong thành phố. Tuy vậy, ở đây, nếu vi phạm, không bị công an phạt. Mà sẽ là những câu chửi cạnh khoé.

Sống ở nơi phố xá cực kì phiền phức. Nhất là bán cùng một mặt hàng. Ai cũng muốn bày biện hàng của mình tướn ra hè đường. Trật tự khu phố nhắc nhở; công an phường mang nghị định này, quy định nọ ra dọa rồi phạt! Chỉ được một lúc đâu lại hoàn đấy. Nhắc cứ nhắc, phạt cứ phạt! Nhà này bầy, nhà kia cũng bầy. Chẳng ai chịu kém ai. Luật lệ đâu bằng sự sống còn!

Có câu" Lộc ai nhà ấy hưởng ". Đành thế! Nhưng nhìn khách vào nhà người ta trong lòng cũng ghen tức, ấm ức, khó chịu. Trước đây, lúc rỗi rãi, Nhà văn và chồng bà hàng xóm, vốn là giáo viên về nghỉ một cục, cũng thi thoảng ngồi đối ẩm: Khi chén rượu, lúc cuộc cờ/Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên.. Không, cũng đàm tiếu dăm ba câu chuyện trên trời dưới biển. Từ ngày chia vạch, khoanh vùng, cấm vi phạm giới tuyến bày hàng, thì những cuộc vui cũng chấm dứt! Tưởng như trên đời chưa gặp nhau bao giờ. Không phải họ muốn, mà cuộc sống và sự bon chen tạo ra vậy. Các bà vợ kiềng mặt nhau, mặt sát mặt không chào, không hỏi. Vui không qua, buồn chẳng tới. Những người chồng biết vậy, nhưng chẳng biết nói sao.

Giũa lúc đó, ở trong nhà, cuộc lùa vịt, đã tới hồi quyết liệt:

- Hàng bên cạnh đòi tôi có triệu rưỡi!

- Thì đây.. - Tiếng hậu tử của ông - Triệu rưỡi thì ông lấy loại này.

- Sao thế nhỉ.. - Giọng của khách chần chừ, băn khoăn - Hai cái giống y như một?

- Thì vưỡn.. - Hậu thân nữ sinh của ông kéo dài giọng - Giống.. Nhưng đây mới là Tàu xịn. Còn cái kia là Tàu đểu. Người trần, mắt thịt như các vị phân biệt thế nào được thật, giả? Tiền nào của nấy! Hai ông mua cái nào em cũng chiều.

Trong nhà đang mặc cả mua, bán. Ngoài này, người đàn bà hàng xóm bên cạnh đứng sát vạch, ở ngay cạnh Nhà văn ngồi. Mùi hơi người phả theo giọng nói:

- Đồ đểu giả! - Bà ta chửi bâng quơ - Khách vào hàng người ta lại nghiêng nghiêng ngó ngó, nháy mắt chèo kéo, lôi sang nhà mình..

- Xem lại xem! Hay lại vớ phải của nhái? Vác về được ba bẩy hai mươi mốt ngày, vợ nó chả thiến..

Hậu tử của Nhà văn đang giúp khách chằng buộc hàng vào yên xe, nghe vậy quay lại trừng mắt nhìn người hàng xóm:

- Đồ thối mồm!

Nhưng không vì vậy mà cái mồm sợ không khí bị ô nhiễm:

- Tàu xịn! Tàu đểu! Cả hai cùng một l.. Mẹ đẻ ra mà vẫn bịp bợm được.

Hai khách hàng đã đi rồi mà tiếng đối đáp cứ qua, lại như thoi dệt lượn trên đầu Nhà văn. Ông đứng dậy đi vào nhà, tiếng nói của người hàng xóm vẫn đuổi theo:

- Giả dối vậy mà lúc nào cũng mang cái mẽ văn chương ra mà khoe.

Đã vậy, khi bước lên bậc cầu thang, tiếng của hậu thân nữ sinh đuổi theo chì chiết:

- Người đâu đến lạ! Vậy mà không dám nói lại một câu? Đến lúc cần chữ nghĩa để đâu hết không biết!

Nhà văn khẽ cau mày, bước tiếp. Tiếng" cọt kẹt.. "Của những mảnh ván cầu thang vang lên điểm nhịp dưới bước chân ông.

* * *

".. Nàng hỏi, khi tên cướp nhảy xổ ra chặn đường:

- Ta van ngươi. Ngươi muốn gì ta sẽ cho ngươi hết! Châu báu ngọc ngà, đồ trang sức.. Miễn sao ngươi để cho ta được tự do.

- Ta không cần những thứ đó! - Tên cướp trả lời.

Nàng ngạc nhiên. Một tên cướp cản lối, chặn đường không cần châu báu, ngọc ngà, tiền bạc. Vậy hắn cần gì?

- Hay ngươi muôn chiếm thân xác ta?

- Ta không cần!

- Thế ngươi muốn gì?

- Tình yêu!

- Tình yêu nào? - Vẻ ngạc nhiên, nàng hỏi - Mà ngươi là ai chứ?

- Ta là ai ư? - Tên cướp cười sằng sặc - Ta chính là kẻ đã tạo ra Tình Yêu cho đàn bà..

- Mình ơi! - Có tiếng gọi.

Nhà văn buông vội bút. Những cảm xúc đang chảy đột ngột ngưng lại. Ông cau mặt, hỏi vọng xuống:

- Gì vậy?

Tiếng hậu thân nữ sinh xưa vang lên:

- Xuống trông hàng cho tôi một lúc đã!

Tiếng "cọt kẹt.." trên bậc ván cầu thang lại vang lên điểm nhịp dưới bước chân ông..​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

2. Chuyện nhỏ trong thị trấn - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Cứ mỗi lần thanh toán tiền hàng y như là hai người nói to. Cả dãy chợ quá quen với điệp khúc nên chả mấy ai thèm để ý. Quán nọ, quầy kia chăm chăm vào việc dọn hàng để chuẩn bị bắt đầu một phiên chợ mới. Tuy vậy, tiếng nói to vẫn gây cho một vài người khó chịu.

Cô hàng thịt ném nửa đùi con lợn vừa pha đánh "bụp" xuống phản ca cẩm:

- Chổi cùn rế rách lại bắt đầu đấy! Mới sáng ra, chưa có ma nào mở hàng đã được nghe "tuồng hét"..

Mụ bán xôi chè, cháo quẩy ngồi chờ khách nguýt dài:

- Có mấy đồng bạc thối mà cũng ầm ĩ như tiền trăm bạc vạn không bằng.

Con mẹ nửa đồng cốt, nửa hàng mã bê mấy con ngựa giấy xanh, đỏ, tím, vàng dựng ở chân cột quán nói vọng:

- Thôi xin bố! Xin mẹ! Bớt bớt cái miệng cho con nhờ.. Lạy thánh mớ bái, người đâu mà phiên nào cũng như phiên nào..

Mặc! Hai ông bà vẫn nói to. Ông oang oang:

- Phiên mười ba tôi chẳng đưa cho bà hai chục chổi nan. Ba chục rế, với năm đôi sảo là gì?

Bà cụ móm, cái cằm gí sát vào tai ông quát:

- Thì đã.. Nhưng ông chẳng cầm năm chục rồi còn gì?

Ông già nghiêng mặt vặn lại:

- Năm chục nghìn ấy là của số chổi phiên trước chứ phiên sau bà đã cho tôi tiền đâu?

- Ối giời ơi là giời! - Bà lão kêu lên thảm thiết như người bị mất của - Chỉ được cái ăn người.. Phiên mồng chín chẳng lấy của người ta bẩy mươi nghìn đồng bảo đem về đóng học cho thằng cháu là gì?

Chừng như chợt nhớ, ông già ngẩn người há miệng toe toét.. Nhìn cái miệng khó có thể biết ông đang cười hay đang mếu. Ba cái răng phía trên cộng với hai cái phía dưới có biểu hiện là cười, nhưng bờ lợi hở ra lam nham, chỗ thâm, chỗ đỏ lại như người đang nhăn. Chỉ có tiếng nói là còn rõ nghĩa:

- Thế mà tôi quên mất! Xin lỗi bà.. - Rồi ông hạ giọng: - Già cả bây giờ đầu óc nó lú lẫn.. Đâu như hồi còn trai trẻ..

Nói rồi ông đưa tay lên vành tai gãi gãi, xoa xoa, miệng ngập ngừng:

- Bà.. Bà cho tôi giựt ba chục..

Bà lão giật nảy người như đỉa phải vôi:

- Không được! Còn bao nhiêu chổi mọt ruỗng chưa bán được kia kìa..

Ông già khẩn khoản:

- Bà nể cái tình nghĩa..

Bà lão xua tay:

- Không tình nghĩa tình nghiếc gì cả! Sao ngày trước ông không bảo cái thằng con ông nó tình nghĩa với tôi?

Ông lão nghe vậy cáu:

- Này! Bà không cho tôi vay thì thôi! Đừng có dính cái thằng đã chết vào đấy! - Nói xong ông quay ngoắt hầm hầm bỏ đi. Hai chân trần không đi tất xỏ giầy cao cổ, ống quần xắn ngang bọng giẫm phải vũng nước sệt sệt làm bùn vàng tung toé.. Khuỷu tay ông vung mạnh lên như đang hành quân vậy.

Bà bán trầu cau đưa tay quét một quệt quanh vành môi gióng diết:

- Ông ấy giận bà rồi đấy!

Bà lão nhìn theo ông lẩm bẩm:

- Người đâu tính tình đến lạ? - Bà quay lại bảo con bé bán hoa: - Nhờ cháu chạy theo đưa cho ông ấy mấy chục, chắc là ông ấy cần lắm đấy! Con bé cầm tiền, nó nhìn bà, mồm toét ra như bông hoa loa kèn cắm trong bình..

Khách hàng không biết ngỡ ông bà là vợ chồng. Nhưng cả dãy chợ biết họ chỉ là bạn hàng. Dân trong thị trấn biết hai người là người hàng phố. Những người đồng tuổi biết bà chơi thân với người vợ đã quá cố của ông.

Nhìn theo hút con bé, bà thần người vì ân hận. Không biết trời xui đất khiến thế nào hôm nay bà lại buột ra câu hờn trách ấy? Chuyện đã qua, lẽ ra không nên nhắc lại làm gì.. Mà ông ấy làm gì nên tội? Chẳng qua giời đày thì phải chịu chứ ông ấy có muốn thế đâu? Con dại cái mang! Ông ấy chẳng đã chịu mấy năm trời rồi đấy ư?

Bà biết thể nào ông lão cũng giận bà. Nếu bà không nhường, chủ động gặp ông thì còn lâu ông mới gặp bà. Đan lát được gì lại sai con cháu đem ra giao, ghi vào mảnh giấy số lượng có kèm theo một dòng chữ: "Bà thanh toán để tôi còn lấy tiền tái sản xuất".

Ối dào! Làm cứ như ở doanh nghiệp Nhà nước không bằng. Tái sản xuất! Đồ tre đan bây giờ ai sử dụng mấy? Ế sưng ế sỉa! Chổi bán rẻ như cho không. Năm trăm một cái, ba trăm một cái.. Rế người ta cũng ít dùng! Xoong i-nốc, nồi nhôm cao cấp nấu bếp ga, bếp điện sáng bóng, sạch bong cần gì lót rế? Thi thoảng nhà nào có đám cưới, đám ma ra mua một ít rổ, rá, thúng, sảo mang về đựng xong ném bỏ, coi như hàng hóa rẻ tiền mau hỏng. Rổ rá bây giờ làm toàn bằng nhựa, màu xanh, đỏ, tím, vàng, rực rỡ, vừa đẹp lại vừa bền.. Có loại lại còn làm bằng thép không rỉ. Đồ tre đan ế ẩm bà chất thành đống đến nỗi mọt ăn, ỉa cứt trắng xóa, thải bỏ hàng loạt.. Bà cũng chẳng biết vì sao bà phải hứng đựng ông?

Nhiều lần định nhắc ông đan từ từ, ít một thôi! Nhưng mỗi lần nhìn ông lão gánh hàng ra bà lại mủi lòng không nỡ nói. Tất cả cuộc sống của mấy ông cháu nhìn vào thứ đồ đan ấy. Già sắp xuống lỗ rồi mà vẫn phải rửa đít, rửa đôi cho mấy đứa bé, đêm hôm chăm bẵm trẻ như nuôi con mọn.. Rõ tội! Nhưng đôi khi nghĩ tới thằng con của ông, bà lại giận. Bà giận nó đối xử với bà một; giận nó đối xử với ông hai.. Nó chết rồi, để khổ cho ông rồi! Nhưng tiếng đời đến bao giờ mới hết? Cơm không có ăn còn có người này cưu mang, áo không có mặc đã có bạn bè đùm dúm.. Chứ nỗi nhục của nó để lại rửa bao giờ mới sạch? Gánh nặng nó bắt ông gánh đến bao giờ mới vơi? Bỗng bà giật mình vì có tiếng hỏi:

- Bà có sọt tre bán không?

Bà ngẩng lên đáp tại như máy:

- Vâng! Mời bác xem hàng..

* * *

Ông già lấy dao phạt đứt mấy vòng lạt buộc bó tre. Trong bàn tay ông, con dao như biết nói. Loang loáng khoe mầu thép trắng bạc, lưỡi dao sắc ngọt, lách đến đâu róc đến đấy.. Tinh tre rời lả tả, tiếng nổ "lốp bốp" "lách tách", nước từ ruột ống tre tứa ra chảy ròng ròng. Thi thoảng ông lão phải dừng lại lấy khăn lau tay..

Ông học nghề đan lát từ bao giờ và học ở đâu không ai biết? Dân thị trấn chỉ biết ông mở hàng làm nghề này từ sau khi đứa con trai độc nhất của ông chết. Nó chết vì bị cảm nhập tâm, cấp cứu đưa vào viện không kịp. Bác sĩ kết luận nồng độ rượu trong người bệnh nhân cao, đột tử vì xuất huyết não.

Ông trút bực giận vào những cây tre vô tội. Câu nói đai lại của bà lão sáng nay làm cho ông buồn. Mặc dù ông biết bà lão nói xong cũng ân hận. Chính vì ân hận nên bà mới nhờ con bé hàng hoa chạy theo đưa tiền cho ông. Nhưng nỗi buồn bám vào lòng ông day dứt. Ông chuyển giận sang thằng con đã chết. Giá nó sống đàng hoàng, không mơ quyền chức, không tham tiền bạc, gìn giữ phẩm chất của một con người thì bây giờ ông vẫn còn con mà xã hội có một người cán bộ mẫn cán thì tốt biết bao nhiêu?

Nhớ cái ngày nó về khoe với ông:

- Căn cứ vào lý lịch gia đình, vào năng lực công tác của con, Tổ chức giới thiệu con ra ứng cử Hội đồng nhân dân thị trấn. Trúng cử, con sẽ tham gia vào thành phần lãnh đạo của địa phương..

Ông nhìn nó phấn khởi, tự hào, kiêu hãnh.. Tất cả hy vọng của đời ông đặt cả vào nó.. Nhưng sau một năm tham gia công tác ông thấy nó khác hẳn: Sáng, mặc chải chuốt có người đến đón ra quán cháo lòng tiết canh; trưa, cơm khách ở nhà hàng, khách sạn.. Tối khuya mới về, sặc sụa mùi rượu bia. Ông có nói nó bảo:

- Công việc ủy ban giao phải thế! Con là Trưởng ban tài chính, nắm quyền chi thu. Các đồng chí lãnh đạo cần con để quyết những đối sách kinh tế của địa phương.

Nó nói ông biết vậy. Tự ông thấy mình già, cổ lỗ, không theo kịp thời đại. Nhưng đêm nằm ông lại lo. Ông mường tượng những việc nó làm, những nơi nó đến, những điều nó quyết. Mới đảm trách chức vụ được gần một nhiệm kỳ mà nó mang về bao thứ đắt tiền: Dàn âm thanh năm thớt, vô tuyến mầu to như cái cửa sổ, xe máy Đờrim.. Rồi đùng một cái nó tuyên bố sẽ phá nhà xây lại. Cái nhà nằm giữa phố truyền lại từ đời các cụ. Ai đến chơi cũng tấm tắc khen nét chạm của thợ xưa. Ông nói với nó:

- Cái nhà cổ phá đi tiếc lắm! Ở thế được rồi, cần gì phải làm nhà khác? Nó nói với ông:

- Khả năng khóa sau con lên thay Phó Chủ tịch rồi. Bây giờ xây là đúng thời điểm. Chờ lên chức mới giở ra, dư luận lại bảo ỷ nhờ vào quyền thế..

Nghe nó nói, ông lo lắng, thấp thỏm.. Chạy tới tâm sự với bà lão. Bà lão nói với ông:

- Cái thời bây giờ nó khác rồi! Đâu như thời tôi với ông: Đeo huy hiệu Điện Biên thấy hãnh diện, miệng ăn muối vẫn vui, mồm hát những bài ca kháng chiến tự hào..

Nhưng nhà chưa kịp xây, chức Phó Chủ tịch cũng chưa đến thì nó đã bị đình chỉ công tác, làm kiểm điểm chờ nhận kỷ luật. Những thứ nó đem về được bán đi trả về cho công quỹ. Chán đời nó lao vào rượu chè, cờ bạc.. Mất quyền chức, hết tiền, vợ chồng nó cãi nhau, ly thân. Chồng ăn chả, vợ ăn nem, đánh nhau túc bục. Rồi một hôm, con vợ thu nhặt quần áo bỏ nhà đi biệt tăm, để lại cho ông mấy đứa trẻ và thằng chồng ngày đêm say xỉn.

Hôm đám ma, ngoài mấy người hàng phố, chẳng thấy một kẻ nào cùng hội cùng thuyền của nó tới tiễn đưa. "Phù thịnh ai phù suy". Ông không khóc được nữa! Nước mắt ông dành cho cái nhìn nhân tình thế thái. Trong khi đứng thay cháu chịu ơn người đời, ông chợt nhớ đến hai câu thơ ".. Được thời thân thích chen chân đến / Thất thế hương lư ngoảnh mặt đi.."

Nhưng có một người dẫu oán con, giận bố vẫn đến. Đấy là bà lão. Bà đến, không nói mà chỉ làm. Bà têm trầu, rót nước mời tang khách thay tang chủ. Bà lặng lẽ thưởng tiền cho đám thợ kèn, cảm ơn những người thăm viếng. Bà châm nhang đốt cho ké xấu số, đem mấy nén mang sang bàn thờ vợ ông lão cắm vào bát bình hương rồi đứng trầm ngâm.. Hình như bà đang tâm sự với người bạn gái những uẩn khúc trong lòng..

Qua tuần tứ cửu, bà lão sang chơi, ông than thở:

- Bà nhà tôi còn sống trông cảnh này cũng khổ. Người nào chết trước mới là người sướng, người ở lại trần gian cơ hồ cái khổ..

Bà lão an ủi:

- Giời đày, giời phạt thì phải chịu! Không con như tôi khổ theo đằng không con. Có con như ông khổ theo đằng có con. Rồi bà chặc lưỡi lẩy hai câu Kiều:

".. Bắt phong trần phải phong trần / Cho thanh cao mới được phần thanh cao.."

* * *

Ông mua bơm, sắm đồ vá săm ra ngồi ở đầu phố. Khốn nỗi, nhìn ông già người ta không dám vào, ngại phải trả tiền mà mình vẫn phải tự bơm lấy. Ngồi suốt từ sáng đến chiều không nổi dăm nghìn. Bà lão hàng ngày ở chợ về qua cám cảnh, khuyên nhủ:

- Ông già rồi ngồi ở ngã tư, ngã năm nắng gió, nhỡ cảm mạo phong hàn, mấy đứa bé trông vào ai? Tôi nghe lúc còn mồ ma ông nhà tôi kể: Hồi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, hai ông chuyên môn đan sọt thồ cho dân công, đan mũ nan cho bộ đội cơ mà? Sao ông không làm nghề ấy?

Gợi ý của bà như một sự cứu cánh. Ông mở hàng làm nghề đan lát đồ tre nứa. Làm được hàng ông gửi bà bán. Duy có một điều trong lòng ông lúc nào cũng canh cánh, ngượng ngập với bà. Đó là chuyện xảy ra từ hồi thằng con trai ông còn sống vẫn đang công tác.

Dạo ấy, chủ trương của địa phương xây khu chợ mới. Các hộ trong thị trấn được đăng ký mua một gian ki ốt để bán hàng lâu dài. Bà lão ỷ chỗ bạn với ông, sang nhà đưa đơn nói với nó:

- Anh chọn cho cô một gian thuận tiện, mưa không tới mặt, nắng chẳng tới đầu, để lấy chỗ bán hàng kiếm miếng ăn hàng ngày.

Nó nhận lời, bà đinh ninh thế nào cũng được. Ai dè, khi xem danh sách bà bị gạt ra ngoài. Bà hỏi ông, ông hỏi nó, nó trả lời:

- Con là Trưởng ban tài chính nhưng cũng chỉ là thành viên. Không quyết được! Việc này do chánh phó Chủ tịch, do Ban quản lý. Chắc vì tại bà là hộ độc thân?

Cái lý do hộ độc thân đã hẳn! Vì vậy bà cũng không nghĩ ngợi gì nhiều. Bà tìm thuê lại một chỗ dãy ngoài trời dựng lều ngồi bán. Nắng hè thiêu rát mặt, gió bấc lạnh thấu xương, nhưng chẳng một câu kêu, không lời oán trách. Cho tới khi con ông lão bị mất chức, lòi ra chuyện quầy ki ốt mang tên bà nó đem bán cho người khác lấy tiền chênh lệch kiếm lời, bà mới biết. Có người xui bà kiện. Bà không kiện. Bà giữ cái tình với người bạn đã khuất, cái nghĩa đồng đội của chồng bà với ông lão cùng một thời kháng chiến đánh Pháp.

Bà không kiện nhưng bà oán nó. Nỗi oán giận lây sang cả ông lão. Nhớ ngày giỗ bạn, bà gửi lễ chứ không tới. Mãi đến ngày nó chết bà mới sang.

* * *

- Ông đang làm gì đấy?

Ông lão giật mình buông dao ngẩng mặt lên. Bà lão đi cùng với một người đàn ông trung tuổi. Ông chưa kịp nói bà lão đã nhanh nhảu:

- Đây là bác cán bộ ở Ban chống bão lụt. Bác ấy cần mua một số sọt tre đựng đá kè đê. Tôi đưa bác ấy vào xem ông định giá cả thế nào rồi làm hợp đồng sản xuất.

Ông lão lúng túng:

- Giá cả thế nào bà quyết chứ tôi biết đằng nào?

Bà lão cười, cái cằm móm vểnh ra:

- Nói vậy thôi! Tôi đã nhờ con cháu bán hoa thảo hợp đồng rồi. Tôi đưa khách vào thăm "cơ sở sản xuất" và đưa tiền đặt cọc cho ông. Ông nhận rồi tranh thủ mà làm kịp cho người ta.

Tiễn khách về, bà lão còn nán lại. Bà lặng lẽ châm nhang cắm vào bình hương thờ linh vị bạn, vào bát hương của đứa con ông lão. Hai bàn tay bà chắp trước ngực, đứng lặng hồi lâu như muốn nói với những người đã khuất một điều gì. Trên bàn thờ, làn khói mầu xanh lam quyện uốn từng vòng, từng vòng xoáy bốc lên. Tàn hương đốm đỏ lập loè chợt bừng thức, ngọn lửa loé sáng cháy bùng.. Trong mung lung huyền ảo, ánh sáng từ chân hương bị lửa hóa hắt lên hai tấm hình đặt trên bàn thờ. Bà lão thấy trên môi người bạn gái như hé nở nụ cười. Bà nhìn xuống tấm hình thằng bé. Đôi mắt của nó như cụp xuống, cố tránh ánh mắt bà, nhưng không giấu kịp hai ngấn lệ dưới mi mắt sắp chảy ra..

Ông lão bưng bát nước từ dưới bếp lên đứng đợi. Bà quay lại, đưa hai tay đón bát nuớc, mắt nhìn ông khẽ khàng nói:

- Mấy hôm trước đưa đám xuống nghĩa trang, tôi có đến thắp hương cho hai mẹ con bà ấy. Nhìn ngôi mộ chưa xây nó cứ tồi tội thế nào ấy.. Cuối năm thư thả ông xem nhờ người mua ít gạch, thuê mướn thợ, xây xướng cho mẹ con bà ấy ấm cúng. Thiếu đâu tôi sẽ ứng cho..

Nhìn hút bóng bà cho tới hết dãy phố, ông quay về chỗ làm. Nhấc con dao cắm trong thân tre, lấy tay gại gại, một ý nghĩ bất chợt nẩy ra trong đầu ông lão: Mai phải mua con dao khác! Con này mòn quá rồi..

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

3. Lật tẩy - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Những tia máu đỏ quạch chằng chịt ngang dọc trong lòng trắng con ngươi. Cảm tưởng chỉ cần động mạnh, khối tinh lực long sòng sọc ấy rơi ra ngoài. Hắn đảo nhanh sang mấy thằng ngồi cùng chiếu:

Bên trái: Sáng cụt - biệt danh do bị máy ép mía chạy điện cắt đứt hai đốt ngón ở bàn tay phải, nổi danh lỳ lợm, sẵn sàng năm mươi năm mươi với đối thủ.

Vế bên phải: Sơn lòng gà - Biệt hiệu gắn liền với công việc làm ruột gà do vợ giao khoán: "Hàng ngày mổ bao nhiêu gà, có ngần nào lòng mề ông phải làm cho xong rồi muốn đi đâu thì tuỳ!". Khổ nỗi, cỗ bàn bây giờ thiên hạ vẫn trọng món thịt gà nên số lượng đặt ngày căng tăng. Dùng dao rạch nhuộm nhoạm, xối nước máy quấy quá cho xong rồi cứ vậy đút vào túi ni lông giao cho khách. Vợ chì chiết, Sơn vặc: "Thiên hạ ăn chứ cô ăn đâu mà lèm bèm?"

Đối diện: Một khuôn mặt có bộ râu quai nón xanh rì, chải đầu vadơlin bóng lộn, mang cái tên khá ấn tượng: Lý Hải, nhân vật cờ bạc bịp nổi tiếng trong phim xã hội đen của nước ngoài. Còn tên chính của y là Bươi con bà Bưởi, chủ hiệu vàng. Một kẻ cờ bạc các kiểu có hạng ở thị xã. Y giỏi thuật "tung hứng", "làm xiếc" (tiếng lóng của giới cờ bạc bịp). Với bộ bài trên tay, trong nháy mắt, cây dưới đáy đã lộn lên trên, hoặc đổi cây tẩy bằng một cây bất kỳ. Và quan trọng nhất là lượng tiền của y mang tới, kích thích sự thèm khát tất cả những kẻ cùng giới.

Nhưng ở đây, dẫu có ba đầu sáu tay Lý Hải cũng không dám khoe bản lĩnh. Tuy hắn không giỏi thuật đảo bài, không biết tung hứng, nhưng đã chơi bài với hắn không đứa nào dám qua mặt. Luật của hắn là sòng phẳng, làm sao để đối thủ móc tiền trong túi đặt xuống chiếu, tự nguyện rúc vào tròng rồi rút thòng lọng. Đó là điều hắn muốn. Kể cả hắn, nếu bị đối phương hạ gục, trong lòng cay cú nhưng bề mặt tỏ rõ sự khâm phục. Hắn nhìn theo chiếc gậy thu tiền của kẻ thắng, tự nhủ: "Chờ đấy! Cờ bạc ăn nhau về gà gáy".

Hồi nhỏ, bố hắn, một công chức mẫn cán lúc nào cũng thuyết giáo: "Cờ bạc là bác thằng bần..". Ở trường, mấy thằng bạn thiếu chân tú lơ khơ rủ, hắn lắc đầu: "Không biết!". Chúng bảo: "Ngồi vào chúng tao dậy. Dễ ợt..". Lên cấp hai, hắn cùng bạn bè ra quán dùng tiền chơi "đầu đít" : Tổng cộng dãy số sê ri ai hơn hoặc bé (tuỳ người cầm sòng xướng) thắng. Kẻ thua phải trả tiền. Cũng vui!

Vào cấp ba, bố hắn khuyên: "Con gắng học, nối nghiệp bố. Làm cán bộ được nhiều người trọng nể.."

Hắn trệu trạo nhai cơm độn bo bo, nhìn mẹ quẩy gánh ra ngã tư quạt ngô nướng bán. Mười hai giờ đêm, nghe tiếng mẹ vặn lưng răng rắc, tiếng loạt xoạt của tiền lẻ đổ ra mẹt, bụi than bay lên lẫn mày ngô cháy thoảng vào mũi..

* * *

Chợt Sơn lòng gà giục:

- Mời đại ca lên bài..

Hắn nhấc cây bài đưa lên săm soi rồi ném đánh "phạch" một cái xuống chiếu: "Mẹ kiếp! Pha". Gã chủ nhà tiến tới hai tay xoa vào nhau: "Ván này đại ca lại tha tụi đàn em.."

- Tha cái mẹ gì. Đen thì thua.. - Hắn vuốt mông cô bé tiếp viên, tay vướng gấu quần lót, hắn vỗ "đét" : - Đã bảo chỉ được mặc váy không.. Vướng bỏ mẹ..

- Đã dặn đứa nào hầu đại ca không được mặc xi-líp rồi mà.. - Gã nhà sòng dẩu mỏ vào hùa.

Con bé hai tay ôm mông miệng lắp bắp:

- Em.. Em đâu biết đại ca chọn em.

Gã nhà sòng lừ mắt:

- Chỉ giỏi cãi! Hôm nào có đại ca, cả bốn đứa đều không được mặc! Vào cởi ngay! Lần sau mà còn thế, ông trả về địa phương cho lấy chồng..

Con bé phụng phịu đi vào phòng, hắn phì cười vì cách nói của gã chủ, hai tinh cầu đảo sang bài của Lý Hải: Thằng này chắc chắn ăn.. Nhưng nước mẹ gì! Hai chục triệu. Mẹ kiếp! - Hắn rủa thầm - Chỉ có Sơn lòng gà là may, ba ván thu ba trăm triệu. Được! Cứ bảo lên con.. - Mắt nhìn sang phía Sơn, tay phải hắn vuốt cặp mông nần nẫn của con bé vừa ra - Có thế chứ!

Đúng như hắn nghĩ, Lý Hải lật tẩy: Con dầm nhép nheo mắt, miệng nở nụ cười may mắn..

- Trang ván mới, chủ sòng! - Hắn nói như ra lệnh.

* * *

Tốt nghiệp phổ thông, hắn không nghĩ mình vào được đại học. Sáng hôm đi thi, mẹ thổi một chõ xôi đỗ. Lấy lá sen hái ở đầm gói một gói to, mẹ hắn dặn: - Con cố ăn, thể nào cũng đỗ.

Điểm chuẩn 15, hắn được 14. Cộng một điểm ưu tiên của bố, đỗ! Ai cũng nói số hắn may. Khi cầm giấy báo học, mũi hắn thoảng mùi xôi gói lá sen của mẹ.. Ra trường, hắn được nhận về công tác ở cơ quan nơi bố về hưu. Mọi người nhắc đến bố hắn đều trầm trồ kính trọng ca ngợi tính liêm khiết. Nhưng hắn thì không! Hắn nhận thấy bố suột đời chỉ sống bằng lý tưởng suông. Ngoài lương hưu và chiếc xe đạp thống nhất cà tàng buộc chiếc xà cột vải bạt, còn chẳng có gì. Mẹ hắn vẫn vậy, đêm đêm nướng ngô bán ở ngã tư.

Năm năm học ở Hà Nội, ngoài kiến thức, hắn học được một điều: Ai cũng cố gắng vươn đến cái đích: Tiền! Có thật nhiều tiền.

Trong mọi cách để có nhiều tiền, hắn nghiệm thấy: Kẻ có quyền kiếm tiền nhàn hạ hơn cả!

Học năm thứ ba, một thằng bạn rủ hắn đến nhà chơi. Hắn trợn tròn mắt nhìn đồ nội thất kê trong phòng khách nhà nó: Trên tường treo khẩu súng săn hai nòng đen xì, Made in Germany. Vắt chéo là thanh kiếm Nhật chuôi sừng khảm bạc, thân cong vút, lưỡi mỏng tang, ánh thép sáng xanh như nước biển. Uy lực khí giới toát đằng đằng. Bàn ghế xalông gỗ quý mang từ Huế ra, nghe nói có một thời vua Bảo Đại đã ngự. Bộ sập chân quỳ dạ cá tuổi hơn một trăm năm. Chiếc tủ chùa cổ, trị giá mấy chục cây vàng. Gương Tầu tứ diện ghép khung gỗ hồng đào Quảng Đông. Thằng bạn khoe bố nó bảo: Gương này ngày xưa Nam Phương hoàng hậu đã soi nhiều năm..

Dùng bữa, có kẻ hầu đón hát xới, cơm gạo tám chan nước thịt gà ép cho bộ máy tiêu hóa dễ làm việc.

Tráng miệng bằng hoa quả nhập ngoại, lau mồm bằng khăn nóng tẩm dầu thơm nghi ngút..

Biết là bạn học cùng với con, ông bố dành ít phút trước khi ngả lưng nghỉ trưa để nói về Chủ nghĩa Xã hội, giảng giải về con đường phấn đấu của thanh niên trong thời đại mới. Rồi ông kết luận:

- Để có được ngày hôm nay, bác đã phải phấn đấu bao nhiêu năm. Kháng chiến ngủ hầm, xông lên đồn giết giặc bằng súng kíp, mã tấu. Bây giờ các cháu sướng hơn nhiều, lớn lên đã đầy đủ các thứ, phải biết rèn luyện sao cho xứng đáng với truyền thống cha ông..

Ra tới cổng, hắn còn ngoái lại nhìn tòa biệt thự để khẳng định rằng mình không mơ.

Ngồi nhâm nhi ly café bên bờ hồ Hoàn Kiếm, hắn hỏi: - Bố mày lấy đâu ra tiền mà giàu thế?

Thằng bạn cười vào mũi hắn: - Đồ tẩm! Bao giờ mày có quyền mày sẽ biết.

Hắn học thêm được một điều: Muốn có tiền trước hết phải có quyền!

* * *

Thưa anh, anh thêm bao nhiêu ạ?

Hắn nhìn xuống chiếu đánh giá tương quan lực lượng. Bài Sơn lòng gà và Sáng cụt pha. Bài của Lý Hải: Đôi đầm, đôi tây, quân tẩy úp mặt xuống chiếu, vân hoa nổi lăn tăn móc xích vào nhau như những câu hỏi. Còn mặt bài của hắn: Tam cửu, lẻ gi, tẩy xì. Hắn liếc nhanh:

Bộ râu quai nón của Lý Hải rung rung, đôi mắt đẹp như đàn bà đang mộng..

- Bao nhiêu rồi nhỉ? - Hắn hói.

- Dạ láng tư anh Bươi tố một trăm là tròn sáu trăm anh ạ. - Gã chủ sòng nhanh miệng.

- Năm trăm nữa đi! - Giọng hắn thoảng như lá mùa thu rụng.

Nghe hắn tố; đôi lông mày của Lý Hải nhíu lại. Đối phương thoóng cáy hay? - Lý Hải phóng nhãn quang vào lưng con tẩy, như muốn dùng tinh lực xuyên qua lớp bìa để thấy mặt bài bên kia. Ma trận của đối thủ khôn lường, hư hư thực thực. Y đã bỏ nhiều thời gian để nghiên cứu, nhưng chưa bao giờ đọc nổi một ý trên khuôn mặt vừa quyền uy, vừa ma giáo này. Đột nhiên, Lý Hải nhớ tới hình vẽ âm dương trên bài bói quẻ. Hai mảng tượng hình đối lập: Nét tối: Đen đúa, xẫm xịt, bức bối, biểu hiện dối lừa, man trá, xảo quyệt nhưng cứng câng, bất cẩn, vô hồn, lạnh lùng, tàn nhẫn. Nét sáng: Phản tỏa, chói lọi, rực rỡ, biểu cảm anh minh, trong trẻo, lấp lánh, nhưng hào nhoáng, trong veo, ẻo lả, mong manh, dễ vỡ.. Để trộn lẫn, hòa tan, hoặc tách ra cho bên sáng thật sáng, bên tối thật tối và khi cần sẽ bão hòa. Con người này như một loại dung dịch mà truyền hình hay quảng cáo: Ba trong một.

Lý Hải cân nhắc: Mặt bài nổi của hắn hơn, nhưng thế bài của đối thủ giống cái bẫy giương lên chờ.. Nếu cây tẩy kia là con cửu nữa thì.. Sập!

- Chơi đi. Lâu bỏ mẹ.. - Sơn lòng gà lầu bầu.

- Có gan theo, rét thì buông.. - Sáng ngáp, đưa tay che mồm, khe hở của hai đốt ngón cụt như cánh cửa sổ nhe ba cái răng ố sỉn.

- Cứ để nó tính! - Hắn lừ mắt - Tiền của nó hay của chúng mày? Biết điều thì ngồi im.

Lý Hải gật gật đầu, nhưng con mắt vẫn mê mải săm soi những lá bài. Và không ngờ chỉ thoáng chút ngần ngừ, Lý Hải đã bị hắn bắt được thóp. Để tăng áp lực, hắn quyết định khủng bố Lý Hải bằng cách vít gáy ả tiếp viên, cọ cái cằm nhẵn thín như đít bụt vào bầu má non tơ, thơm ngát mùi nước hoa. - Ôi! Đau em.. - Ả tiếp viên giãy nảy vì chạm phải vật cứng. Thằng đàn ông nhấc mông con đàn bà, thọc tay vào túi quần rút khẩu súng K59 ra ném xuống chiếu cợt nhả: "Sao có cái cứng em lại thích?"

Sơn lòng gà, Sáng cụt và tay chủ sòng he hé cười phụ họa, bỗng im bặt khi nhìn khẩu súng đen ngòm lạnh lẽo.

Sự đụng chạm da thịt khơi gợi lời gã thầy tướng phán về lá số tử vi hồi hắn mới nhậm chức: "Cậu vốn là Thiên Tướng trên trời, một lần đến dự tiệc ở vườn Ngự Thuỷ của Nam Hải Long Vương, gặp Đồng Cô Tiên Nữ. Trai tài, gái sắc, kẻ đầu mày, người cuối mắt, lén gặp nhau làm chuyện mây mưa. Quyền lực nhà trời không làm cho Thiên Tướng và Tiên Nữ quên ái tình. Hai người hò hẹn đầu thai xuống trần gian. Đồng Cô Tiên Nữ xin Thái Thượng Lão Quân một bài thuốc cho Thiên Tướng uống để đánh dấu. Cho nên về danh, cậu phát đường quan lộc. Khoảng chừng sau này còn thăng tướng. Dưới một người, trên muôn ngươi.. Nhưng mép không ria, cằm không râu, biểu hiện đào hoa. Đồng Cô Tiên Nữ chính là vợ cậu bây giờ. Đẹp, lắm mưu nhiều kế, nhờ đó mà tiền của chảy vào như nước. Nhưng phải cái tính khí hay ghen.."

Chẳng biết lời của lão ta nói có đúng không, nhưng hắn nghiệm thấy có nhiều cái không sai. Vợ hắn xinh đẹp, sắc sảo, phốp pháp, hừng hực. Con một vị chức sắc hàng đầu tỉnh. Có điều hắn ngại nhất vợ ghen. Sự ghen tuông thường trực trong cái nhìn rất.. Đàn bà. Đi công tác về muộn, không thể không bị "kiểm tra". Nhiều khi mệt bã người vì công việc nhưng hắn vẫn phải "cố".. Cũng không trách được thị. Tự hắn thấy mình có nhiều bóng hồng vây quanh. May mà thể chất đàn ông của hắn cũng khá. Có lần vừa lăn qua tay một ả, về đến nhà vẫn phải giả bộ với vợ như lần đầu gặp Đồng Cô Tiên Nữ vậy..

Vợ hắn ca cẩm: - Không hiểu anh thế nào? Hồi mới ra trường, nghèo kiết xác thì không thấy bài bạc. Bây giờ bổng lộc đầy ra đấy lại còn chúi mũi vào. Khéo lại đổ đốn với mấy con "phò" thì đẹp mặt!

Đúng là đồ.. "Từ trên trời rơi xuống". Không tiền chầu rìa cũng chẳng được, nói gì đến ngồi sới. Còn bổng lộc là chuyện khác. Có quyền ắt có kẻ cầu cạnh, bợ đỡ. Tiền đến nhà là lẽ đương nhiên. Cứ nhìn gương "ông bố" của hắn thì biết. Công tác bao năm mà suốt đời ở nhà cấp bốn do ông nội để lại. Được ưu tiên phân phối đôi lốp sao vàng lại nhường đồng đội, còn bánh xe đạp của mình buộc túm dây cao su. Giúp người thế đấy! Tận tình với đời thế đấy! Bù lại được cái gì? Không có mẹt ngô của vợ, chắc mái nhà dột lương tháng không đủ mua lá cọ dọi lại. Nghèo như vậy thử hỏi lấy tiền đâu mà chơi? Hơi sức đâu mà thưởng thức? Cho đến khi chết mới được người ta ném vào quan tài ít con tổ tôm làm "quân" hầu hạ dưới âm phủ ()

Đâu phải vì thiếu tiền mới chơi. Xì tố là "trò chơi" thời thượng dành cho giới "quý tộc mới", tước hiệu xã hội đen phong cho những kẻ vừa có quyền vừa có tiền. Ngoài việc đấu trí cao, thấp, bắt đối phương mửa tiền ra, cay cú nhưng vẫn phải tâm phục khẩu phục, còn là sự giao lưu của các giai tầng trong thời kinh tế mở cửa. Có những kẻ lấy tiền của thiên hạ dễ như bỡn. Thằng nào cũng béo như chim dẽ đồng sau mùa gặt, múp míp như chó thiến. So đẳng cấp, hắn tựa vào cái gậy quyền lực pháp luật trao cho để sinh lợi. Nhưng tiền thiên hạ mang đến cống nạp, nhờ chạy tội hộ chỉ tính từng chục hoặc đến trăm triệu là cùng. Còn bọn họ, dịch một dấu phẩy đã dư hàng tỷ. Có lần hắn chứng kiến một Giám Đốc Công ty xây dựng chơi bài, vờ thua Giám Đốc Sở xây dựng tỉnh một bàn thua vô lý.. Không dưới nửa tỷ. Ừ, Cụ Sêcpia chẳng viết là gì: ".. Dòi bọ ăn phân, cá đớp dòi bọ.. Ông vua xơi cá.. Rồi lại.." Hắn chấp nhận quy luật ấy thôi.

Có điều hắn đồng ý với vợ là không phải chỗ nào cũng sà vào. "Ăn tuỳ nơi, chơi tuỳ chốn", cổ nhân đã dạy, đừng quên!

Chẳng thế mà hắn chỉ chọn sòng này để vào: Kín đáo, núp dưới căn nhà ba tầng là một cái hầm chìm dưới mặt đất năm mét sau tun hút vào nửa quả đồi, có đầy đủ phương tiện phòng vệ, cảnh sát khu vực bảo kê. Còn điều kiện phục vụ, có thể sánh với khách sạn năm sao..

* * *

- Chung kết đi.. Lâu bỏ mẹ..

Tiếng thằng Sáng cụt vang lên cắt đứt dòng suy nghĩ của hắn. Hắn ngước mắt, đôi nhãn cầu lồi cao muốn bật ra ngoài chiếu thẳng mặt Lý Hải. Cái nhìn như thách thức, dọa nạt. Lưng Lý Hải gai ốc nổi cộm, ngứa ran. Da mặt căng như trống ếch phơi nắng, hàng râu quai nón đẫm mồ hôi. Y thấy như rơi vào mê hồn trận. Bỏ thì tiếc. Những hơn một tỷ! Nhưng nếu theo mà lọt cạm của đối phương thì.. Sao hôm nay mình đen thế nhỉ? - Lý Hải nghĩ - Từ lúc ngồi sới, ngoài văn bài thu được hai mươi triệu còn toàn dốc túi. Bây giờ lại bị dồn vào thế sinh tử. Gần như vô thức, bàn tay y lơ đễnh thò xuống quân tẩy. Bỗng Lý Hải rụt phắt tay lại như phải bỏng. Đối thủ của y, một tay đẩy mạnh ả tiếp viên, một tay cầm phắt khẩu súng K59 dưới chiếu lên, ngón tay móc vào vòng cò súng quay tít rồi đút vào túi quần, mặt lạnh tanh. Hành động như vô tình, nhưng làm cho Lý Hải chờn chợn. Đột nhiên mồm y lẩm nhẩm như bị ma ám: - Thôi.. Buông..

Chỉ chờ có vậy, hắn quờ chiếc cù nèo thọc vào đống tiền. Chợt có tiếng động lạ phía sau. Trực giác nghề nghiệp thức tỉnh, nhưng cảm giác đầu gậy chạm vào tiền làm hắn mờ mắt. Chắc là thằng chủ sòng mở cửa đi đái? Mỏ chiếc cù nèo ngoạm, gom đống tiền về phía hắn. Bỗng cửa phòng bật mở, tiếng động chát chúa đập mạnh vào tường, tiếp đó là tiếng hô:

- Tất cả ngồi im! Cảnh sát đây! Kẻ nào chống cự sẽ chết!

Theo phản xạ, hắn buông cù nèo, nắm báng súng. Nhưng một giọng nói đanh như thép vang lên:

- Thiếu tá, biết điều bỏ súng xuống!

Năm sáu chiến sỹ cảnh sát lăm lăm súng trong tay ập vào. Đèn palát loé sáng. Cả bọn cúi đầu ngoan ngoãn đưa tay vào còng.

* * *

Sáng hôm sau, khắp thị xã, chuyện hắn bị bắt quả tang đang đánh bạc được lan truyền.

Người bán phở gảy gảy cọng hành bám trên thành bát: - Lẽ ra phải bắt hắn từ lâu rồi mới phải.

Ông chủ hiệu giải khát hà hít hương vị café bốc lên từ phin lọc: - Trời có mắt.

Một người khách trầm ngâm: - Có người nói ông ta làm nhiệm vụ xâm nhập thực tế, vài hôm nữa lại được thả về đấy mà..

Riêng tôi, tác giả viết truyện này lại nghĩ: Giống như lá bài lật tẩy, chỉ kẻ nào dám lật mới thấy mặt thật của hoa bài.​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

4. Vị đắng của ly champagne - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

1.

Một lần tình cờ tôi gặp hai vợ chồng thầy giáo Phùng ở ngoài phố. Thầy chủ động dừng xe chào và giới thiệu tôi với vợ. Tôi chưa kịp nói gì thì vợ thầy đã đon đả: "Đấy! Từ ngày nhờ nhà bác để mở lớp dạy thêm em đã lên thăm hai bác được đâu. Cứ hẹn với" ông xã "mãi mà chưa đến được. Úi chao! Nhà em về cứ khen là các bác tốt lắm! Dễ dãi lắm!..

Thôi! Khất bác để lúc khác em sẽ đến hầu chuyện hai bác.. Hay là thế này - Đột ngột vợ thầy đổi hướng quay lại nói với chồng: - Hẹn hai bác đến ngày hiến chương các nhà giáo mời hai bác xuống liên hoan với vợ chồng chúng mình!"

Tôi mang lời mời của vợ thầy Phùng nói lại cho vợ tôi nghe. Nghe xong, vợ tôi bảo: "Em cũng định bàn với mình thu xếp hôm nào đến thăm gia đình thầy. Cái công vỡ vực, dạy dỗ con ông là đáng ơn lắm". Thế rồi vợ tôi tính toán đến chơi sẽ mua quà gì cho mẹ thầy, cho vợ chồng thầy, cho con thầy.. Tính toán xong vợ tôi kết luận: "Nói chung cũng không đi đâu mà thiệt. Được thân với gia đình ấy là nhất! Có người ốm đau cần vào bệnh viện đã có bác sĩ giúp. Học hành của mấy đứa trẻ con đã có thầy giáo giỏi kèm cặp". Nghe lý lẽ của vợ tôi đưa ra, tôi thấy cái câu ai nói "đàn bà là nửa thế giới" chưa hẳn đã đúng. Theo tôi, nếu không được một trăm phần trăm, thì đàn bà phải là "hai phần ba thế giới" mới phải.

2

Dáng người thầy Phùng thô, béo đậm nhưng thấp. Cái đầu đã to, thầy lại để mái tóc bồng bềnh nên trông càng to. Khuôn mặt vuông vức, trán rộng, giữa sống mũi trễ xuống khung gọng kính hình chữ "V" màu vàng choé; đằng sau kính là đôi mắt cận thị lồi lên như mắt cá vàng trong bể cảnh của nhà tôi. Khác với bề ngoài, thầy ăn nói nhỏ nhẹ như người Hà Nội, mỗi khi giảng văn giọng du dương như cha đạo giảng kinh trong nhà thờ. Quê thầy Phùng ở làng Vạn cách thị xã ba cây số. Thầy là con một. Mẹ góa chồng. Chồng bà là cán bộ kháng chiến, năm 1952, trên đường đi công tác, ông bị giặc Pháp bắt rồi xử bắn. Sau khi chồng chết, bà dồn hết sức lực, tình cảm để chăm sóc, nuôi nấng, dạy dỗ con. "Gái một con trông mòn con mắt", vì vậy, không thiếu những anh bộ đội hay những người đàn ông ở trong làng lân la muốn bù đắp cho bà. Nhưng bà không có ý xây dựng với ai. Đối với bà, con là tất cả.

Không phụ công bà, thầy Phùng tốt nghiệp Đại học sư phạm với tấm bằng hạng ưu. Được giữ lại trường, nhưng thầy không ở lại, mà xin về dạy ở trường cấp 3 thị xã để được gần mẹ. Ngày ấy, những người còn trẻ như thầy mà đã đỗ đạt cao thế là hiếm lắm. Mỗi lần thầy đi dạy về là từ trẻ nhỏ đến cụ già, bà lão ở làng đều kính cẩn: "Chào ông giáo ạ!" Thoạt đầu thầy thấy ngượng, nhưng sau nghe quen, thầy Phùng lại thấy vui tai, thấy hãnh diện..

Dạy học được ba năm thì thầy Phùng xây dựng gia đình. Vợ thầy là bác sĩ phòng khám ở bệnh viện đa khoa. Quê ở ngoại thành Hà Nội. Được điều động lên công tác sau khi thị xã được sát nhập về Thủ đô. Hai người quen nhau trong một lần nhà trường tổ chức khám sức khoẻ cho giáo viên và học sinh. Hằng - vợ thầy Phùng; thân hình cân đối, không đánh phấn mà da trắng như trứng gà bóc, khuôn mặt tròn, mắt lá răm, sống mũi thẳng, khóe miệng rộng. Khi nói, hai hàm răng rin rít, âm vực phát ra lanh lảnh. Nhìn Hằng người ta thấy toát ra uy lực của một người đàn bà giảo hoạt, trơn tru.. Ở bệnh viện ai cũng kiêng dè Hằng, không phải người ta sợ, mà người ta ngại va chạm, ngại làm bạn với một người sắc sảo và đầy tham vọng.

Sau ngày cưới, thầy Phùng muốn đưa vợ về làng ở với mẹ. Nhưng Hằng không đồng ý, viện lý do là phải trực ở bệnh viện. Thuyết phục không được, thầy Phùng theo vợ vào ở nhà tập thể của bệnh viện. Bà mẹ biết con dâu là người thành phố, lúc nào cũng bóng bẩy, sợ bẩn, không quen sống ở nông thôn. Còn con trai bà hình thức thô thiển, cục mịch; sóng đôi với vợ kém hẳn cái dáng bề ngoài. Hình như cái đẹp bao giờ cũng bắt cái xấu phải làm nô lệ cho mình?

Khi vợ chồng thầy Phùng có con, Hằng bảo đón mẹ chồng lên trông cháu cho đỡ phải thuê người. Nhà tập thể chật chội, có hơn chục mét vuông, kê giường ngang thì mất lối đi, kê dọc thì không kê được bàn uống nước. Thấy vậy, bà bảo con trai: "Sáng tôi lên sớm bế cháu cho mẹ nó đi làm, tối tôi về trông nhà. Từ đây về làng có vài cây số chứ xa xôi gì cho cam." Nghe mẹ nói thầy Phùng nhìn vợ. Hằng lặng im không tỏ thái độ gì.

Vậy là, mùa đông cũng như mùa hè, nắng cũng như mưa. Sáng bà dậy từ tinh mơ, ăn bát cơm nguội rồi tươn tả lên cho kịp giờ trông cháu. Chiều tối trao trả con cho chúng xong, bà lại tất tưởi về tưới luống rau, soát mấy ổ gà đẻ, nhặt trứng mai mang lên cho con, cho cháu. Sợ bà vụng, không biết chăm sóc trẻ con nên Hằng chuẩn bị hết các thứ sẵn. Hằng ngày, bà chỉ việc thực hành theo lời dặn của con dâu. Được cái bệnh viện gần nhà nên thỉnh thoảng Hằng lại đáo về bảo ban nhắc nhở cho bà khỏi quên. Cứ như vậy, hai đứa con, một trai, một gái, của vợ chồng thầy Phùng đều được bà bế ẵm. Chỉ đến khi các cháu của bà đã lớn, chúng không cần đến sự giúp đỡ của bà nữa. Bà lại thui thủi ở nhà một mình cùng với sự nín nhịn cố hữu của một người đàn bà quê mùa lam lũ.

3

Thế rồi thời cơ đổi đời của vợ chồng thầy đã đến. Đúng vào lúc lãnh đạo bệnh viện có chủ trương bán thanh lý nhà cho những gia đình ở khu tập thể, vợ chồng thầy Phùng đang bĩ không có tiền trả, thì bỗng đâu mấy trăm mét vuông đất thổ cư của nhà thầy ở làng cứ theo đà của thị trường vùn vụt lên giá vì nơi ấy nằm trong quy hoạch khu kinh tế trọng điểm của tỉnh; có mấy nhà máy liên doanh của nước ngoài về xây dựng. Bởi vậy, người tận Hà Nội cũng lên hỏi mua.. Thấy thế, vợ thầy bàn với chồng về nói với mẹ lên ở với con cháu cho sướng cái thân già lúc cuối đời. Thoạt đầu bà không đồng ý, vì bà đã quen ở làng một mình rồi, phần nữa, lên phố nào bà có quen ai, biết ai? Buối tối ở làng rỗi rãi còn chạy sang ông Năm, bà Sáu nói dăm ba câu chuyện, chứ trên ấy nhà nào biết nhà nấy, chán chết đi được.

Biết bà là người cổ, cố chấp, không nghĩ được xa, Hằng bàn với chồng thi hành chiến thuật "vết dầu loang". Nghĩa là nói với mẹ chỉ cắt bán một nửa, còn để lại một nửa. Nghe con nói, thấy có lý, bà đồng ý. Thế là thầy Phùng tìm người mua để bán. Tiếng là bà bán, giấy bà ký, nhưng người nhận tiền là thầy Phùng chứ bà có biết vàng ba chín, bốn chín, hay đô la, đô liếc gì đâu. Cầm vàng và tiền trong tay, thầy Phùng nói với bà: "Tiền và vàng con đưa cho vợ con cầm, khi nào mẹ cần chi tiêu gì thì bảo con". Nghe vậy bà nới: "Tôi cần làm gì? Cất giữ vào đâu? Anh chị đem mà chi dùng cho đủ, còn dư ít nào để dành về sau này cho các cháu." Nghe mẹ nói, thầy Phùng bảo: "Nhà con nói số tiền này chỉ vừa đủ để trả tiền thanh lý của bệnh viện, lấy đâu ra mà thừa?"

Nhìn người ta xây nhà, vợ thầy Phùng sốt ruột, nhưng bề ngoài thì làm như không có chuyện gì. Có mặt mẹ chồng, nếu ai nhắc chuyện xây nhà, bao giờ bà cũng thấy con dâu nói câu cảm ơn tôi chép miệng: "Lấy tiền đâu mà làm? Thôi! Vợ chồng em được như thế này đã là nhiều lắm rồi, cứ để đời sau cho con cái nó làm". Mỗi lần nghe con dâu nói vậy là mỗi lần bà mất ngủ. Không phải là bà không biết. Ngay cả con trai bà, bà thấy nó cũng khác, về thăm mẹ ít hơn. Có lần bà hỏi, thầy Phùng vùng vằng xẵng giọng: "Xấu hổ lắm! Sống không bằng bạn, bằng bè. Nhà cửa người ta thì khang trang, nhà mình cứ như cái ổ chuột.."

Bà biết vợ chồng nó muốn bán nốt đất để lấy tiền xây nhà. Bà nghĩ: Có một mẹ, mỗi con nếu bà bán rồi lên thành phố ở với chúng nó cho có mẹ, có con, có bà, có cháu thì cũng là chuyện thường tình, hợp lẽ. Nhưng điều bà băn khoăn mà chưa bao giờ bà nói với ai, đấy là sự đối xử của con dâu với gia đình nhà chồng. Từ ngày cưới, tính trên đốt ngón tay, may lắm được dăm lần con dâu về quê. Mang tiếng có con là bác sĩ ở bệnh viện mà người thân có phải đi bệnh viện cũng chẳng bao giờ nhờ vả được. Ngày giỗ bố chồng không đừng được bắt buộc phải về thì chỉ đáo qua, rồi lấy lý do phải đi họp hành hay phải trực ở bệnh viện là đi. Có lần bà nhắc con trai góp ý cho vợ. Nhưng khi thầy nhắc nhở vợ thì mâu thuẫn xẩy ra. Không biết thế nào mà bà mắc cái tội hay để ý, hay xét nét con dâu. Làm cho vợ chồng thầy Phùng cãi cọ nhau. Thầy Phùng đứng giữa hai dòng sáng, tối.

Bên kia là tương lai, trẻ trung tươi sáng, bên này là quá khứ già nua tối tăm. Có lần gặp người hàng xóm ở cùng khu nhà của vợ chồng thầy Phùng, bà được nghe kể lại: Trong khi xô xát, vợ thầy Phùng tuyên bố với chồng: "Tôi lấy chồng chỉ biết có chồng!"

Khi bà đem điều này nói lại thì thầy Phùng bảo bà: "Mẹ không đại lượng! Hay chấp! Mẹ cứ thế này chỉ làm khổ con khổ cháu thôi! Mà mẹ chết đi cũng có mang đi được đâu!" Cái lý: "Chết cũng có mang đi được đâu" làm cho bà tỉnh lại. Ừ! Người ta sống cũng vì con chết cũng vì con. Các cụ chẳng đã bảo: "Cá chuối đắm đuối vì con" là gì? Sau mấy đêm suy nghĩ bà cho nhắn con trai về..

4

Buổi sáng, ngày lễ Hiến chương các nhà giáo trời rất đẹp. Tiết trời đủ để đàn ông như tôi mặc comple; đàn bà như vợ tôi mặc áo dài màu tím, còn con trai tôi đĩnh đạc trong bộ quần áo bò mà vợ chồng tôi quyết định thưởng vì thành tích học văn của nó. Ngắm hai bố con, vợ tôi bảo: "Cả hai bố con đều tốt nghiệp lớp văn đặc biệt! Loại ưu! Đáng thưởng!"

Đón vợ chồng tôi ở cửa là thầy giáo Phùng. Đĩnh đạc trong bộ vestông buông cúc màu lông chuột, chiếc cavát xanh đen điểm chấm trắng hình hoa dâu; nổi trên nền là một chiếc cài mạ vàng có gán hình khóa son mầu đỏ lịch sự và sang trọng.

Vợ thầy Phùng từ trên gác xuống chào vợ chồng tôi. Cũng như lần gặp lần đầu vợ thầy đon đả: "Quý hóa quá! Trời ơi! Sao hai bác cho vợ chồng em nhiều quà thế? Các bác xuống chơi đã là quý lắm rồi, lại còn bầy vẽ.. Xem nào? Lại còn có cả quà cho bà em cơ à? Cái khăn nhung mầu đẹp quá! Tiếc quá! Bà em tối hôm qua lại về làng ăn cưới con ông bác.. Còn con cháu lớn học ở Hà Nội điện về báo phải ở lại trường để thăm thầy giáo. Bác cho thế này khi về là nó sướng lắm đây". Cứ như vậy, vợ thầy Phùng tỏ vẻ quý khách lắm, hiếu khách lắm!

- Vợ tôi cầm tay vợ thầy Phùng xuýt xoa: "Cô Hằng đẹp thật! Xinh quá! Thảo nào mà thầy giáo Phùng cứ một điều nhà tôi! Hai điều nhà tôi!.." Khi biết mẹ thầy Phùng đi vắng. Vợ tôi day dứt: "Tiếc quá, biết nhau lâu rồi mà chưa chào cụ được một câu là thất lễ lắm."

Thầy Phùng dẫn tôi đi tham quan nhà. Quả là một mô hình kiến trúc tầm cỡ. Nào là phòng khách, phòng ăn, phòng cho con trai, phòng riêng cho con gái. Nhất là khi thầy Phùng đưa tôi vào thăm phòng ngủ của hai vợ chồng thầy thì tôi thật sự phải ghen với thầy. Một cái giường kiểu Hồng Kông trải đệm Kim Đan, trên phủ một tấm ga mầu hồng, đầu giường là một chiếc gối đôi mầu trắng có thêu chữ nổi "hạnh phúc"; cạnh tường là chiếc tủ trang điểm được làm bằng gỗ Pơmu; sát trần gắn một máy điều hòa hai chiều nhãn hiệu LG màu trắng sứ.

Thầy dẫn tôi lên tầng ba rồi lên sân thượng. Khi qua gian thờ thấy trên bàn bầy hoa quả và nghi ngút khói hương. Tôi chưa hỏi thì thầy Phùng đã nói: "Ngày nào vợ tôi cũng thắp hương. Cô ấy hay đi lễ chùa và chăm công đức lắm."

Từ trên cao nhìn ra xa cái gì cũng đẹp, cũng lạ; cả khu phố nằm trong tầm mắt. Tôi lần tay vịn lan can đi ra đằng sau. Hướng đằng sau là cánh đồng trải rộng một màu xanh mướt.. Nhìn xuống dưới mé sân sau, tôi thấy còn một khoảng đất chừng dăm mét. Phía sát cuối tường rào có một căn nhà nhỏ lợp giấy dầu. Biết tôi có ý hỏi, thầy Phùng bảo:

"Cái nhà ngày xưa ở quê đem lên để chứa đồ lặt vặt. Nói rồi thầy giục tôi xuống với lý do ở trên này gió dễ bị cảm lạnh.

- Lúc quay lại chuẩn bị xuống, tôi chợt thấy từ trong cánh cửa căn nhà lợp giấy dầu thò ra một cái đầu người tóc bạc trắng. Tôi nhận ra đấy là một bà già; khi đôi mắt bà ngước lên chợt nhìn thấy tôi, bà vội vàng rụt đầu vào, hoảng hốt như kẻ ăn cắp bị bắt quả tang..

Tôi đi xuống dưới nhà mang theo cả nỗi băn khoăn.

Xuống tới tầng một thì nhà có khách. Thầy Phùng ra tiếp, còn tôi quyết định theo lối hành lang đi về phía sau nhà. Khi qua phòng ăn, tôi nghe thấy vợ thầy Phùng đang khoe với vợ tôi các thực vị được đặt mua ở một hiệu ăn nào đó..

Qua phòng ăn là bếp, rồi tới phòng vệ sinh, cuối hàng lang có cửa dẫn ra sân sau. Thấy cửa cài then, tôi quyết định mở rồi đi về phía căn nhà lợp giấy dầu, đẩy cửa bước vào.

Trước mặt tôi, một bà già tôi đã nhìn thấy khi đứng trên lan can sân thượng. Khuôn mặt bà gầy, hốc hác, tóp teo, da xạm xì. Thấy tôi, bà luống cuống hỏi:" Bác.. Bác là? "

Trước thái độ hoảng hốt của bà tôi trả lời:" Tôi là bạn của thầy giáo Phùng, thế.. Bà là ai? Bà lập tức đáp lại tắp lự: "Tôi là mẹ thằng Phùng".

Như người bị trúng đạn, tôi ớ ra. Thấy vậy, bà nói với tôi: "Bác lên trên nhà đi. Nếu không vợ chồng nó biết tôi gặp bác, nó lại mắng.. Tôi là người nhà quê, lên trên đấy chỉ tổ cho chúng nó xấu hổ. Tôi mãi thế này.. Quen rồi." Nghe bà nói, tôi chợt hiểu ra tất cả. Trước khi quay lên, tôi ngước nhìn căn nhà nơi bà cụ ở: Một cái giường tre trải chiếu đã ố vàng; trên dây phơi lòng thòng vài ba cái áo quần, dưới đất chỏng trơ mấy cái bát úp trên chiếc mâm đồng cổ..

5

Tất cả đã ngồi vào mâm. Thầy giáo Phùng bóc hộp lấy chai CHAMPAGNE ra. Sau tiếng nổ, nút chai bật vọt lên đến tận trần nhà để lại một cái dấu hình tròn. Bà chủ nhà hồ hởi nâng cao cốc rượu lóng lánh màu hổ phách:

- Nào! Xin mời nâng ly! Xin chúc mừng sức khỏe mọi người. Chúc cho tình cảm chúng ta mãi mãi dài lâu..

Tôi nâng ly lên, âm thanh của cốc chạm vào nhau ngân vang. Qua thành cốc pha lê, tôi chợt nhận ra khuôn mặt của vợ chồng thầy giáo trở lên kỳ dị, như khi ta soi vào một tấm gương cười ở trong phòng triển lãm các loại gương.

Cái ly nghiêng thêm chút nữa. Vị CHAMPAGNE chạm vào lưỡi tôi đắng ngắt.​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

5. Bách hoa tửu - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Không hiểu sao từ hôm lên đây tôi lại tìm tới cái quán nhỏ này để thỏa mãn thói nghiền cà phê và thả hồn tìm thi hứng? Hình như nó sinh ra để dành cho những kẻ lãng đãng, mù mờ, luôn thích sống trên mây, trên gió như tôi. Tôi không lý giải, nhưng chắc hẳn lý do đầu tiên phải bắt nguồn từ cái nhìn đầu tiên, thể như một mối tình được bắt đầu từ cái nhìn sét đánh?

Đúng vậy! - Đó là cách đây ít ngày, tôi cùng một số anh em văn nghệ sỹ đi thực tế tìm cảm hứng sáng tác. Khi chiếc xe du lịch ì ạch bò lên dốc rồi quẹo tới chỗ ngoặt. Bất ngờ, một thung lũng tràn đầy mây, tràn đầy nắng, tràn đầy gió hiện ra trước mắt. Giống như một bức tranh khổng lồ với những nét chấm phá do tạo hóa và bàn tay của con người cùng tôn tạo. Thấp thoáng giữa núi non, mây ngàn trùng điệp, những ngôi nhà cũ, mới, mang gô tích riêng, cao, thấp, nằm lô xô, lếch xếch lúc phơi trong nắng, lúc đằm trong mây, lúc in hình giữa màu xanh ngút ngàn, chạy dọc theo con đường trải dài, uốn lượn quanh co.

Một số người cùng đi tỏ ra thờ ơ, vì họ tới đây đã nhiều lần. Còn tôi, đây là lần đầu. Tôi hạ kính chắn gió, ngó đầu hẳn ra ngoài để ngắm trời, ngắm đất, hà hít tận hưởng cái không khí lành lạnh, rười rượi thấm dần vào da thịt.

Xe lượn lên một khúc cua vừa dốc, vừa gấp, vừa hẹp. Tôi bỗng nhìn thấy em. Không, không phải vậy. Hình như lúc ấy tôi và em cùng nhìn thấy nhau thì đúng hơn. (Có lẽ nên nói như thế mới phải cho một cuộc gặp gỡ tình cờ).

Em mặc áo thun đỏ, tay vịn lan can. Ngôi nhà của em hai tầng, lợp lá cọ, nhỏ nhắn, xinh xắn nằm tựa sát chân núi, bên cạnh là giàn bìm bìm dại, buông dây leo xanh mướt mát, từng chùm hoa tím biếc xòe năm cánh nghiêng nghiêng dáng đợi. Tôi nhìn em như ý hỏi, ánh mắt em như muốn nói sẽ chờ..

Ngay chiều hôm ấy tôi đến, từ trong quán vẳng ra một giọng ca tiền chiến. Thấy tôi, em tắt máy ra cửa đón: "Anh muốn nghe nhạc gì?". Tôi cố tình trêu: "Nhạc Bethôven, bản giao hưởng số 5 mang tên Định mệnh". Không đáp, em quay lại đi về phía quầy, một phút sau, tiếng nhạc thánh thót da diết vang lên.

0-1. Tỉ số nghiêng về em, trái tim thi nhân của tôi bị khuất phục. Tôi bưng tách cà phê nhấp để chữa ngượng. Vị đắng dìu dịu tan nhanh trong khoang miệng, mơn man trên lưỡi như nhắc cà phê còn thiếu bạn đồng hành. Tôi quay lại định gọi nhân viên đứng quầy mang cho mình bao thuốc lá, thì thấy em đã cầm ra chính bao thuốc mình muốn. Tôi hơi ngạc nhiên nhưng không nói gì. Em ngồi xuống ghế đối diện, lấy móng tay gảy băng bộp, vỗ ra một điếu: "Anh hút thuốc". – "Sao em lại biết tôi thích hút loại thuốc này?". Tôi hỏi. Em mỉm cười, mắt nhìn vào gạt tàn. Cái cán thuốc tôi bỏ vào lúc nãy nằm cong queo dưới đáy đã mách em. Tôi hiểu ngay và chấp nhận.

Tỉ số đã 0-2.

"Em là chủ nhà hàng này?". Hỏi xong tôi mới thấy câu hỏi của mình thật vô nghĩa. Em hỏi lại: "Vâng, thế có gì không anh?". – "Không" - Tôi đáp, nhưng rồi không hiểu vì sao tôi lại tiếp tục hỏi thêm một câu còn vô nghĩa hơn: "Cô gái đứng trong quầy kia là nhân viên của em à?". – "Cứ cái đà này chắc anh sẽ còn lục vấn cả chuyện chồng con của em mất!" - Em liếc nhìn tôi, mỉm cười, nói tiếp – "Có cần thiết phải đặt ra những câu hỏi như thế không anh? Theo em, anh chỉ nên biết những người ở Phố Núi, được sinh ra để phục vụ cho các du khách mọi miền tới đây, tìm về những dư vị hoang liêu của vùng đại ngàn cổ xưa này. Còn em, chỉ cần biết anh là người thứ một trăm..". – "Sao lại thứ một trăm?" – Tôi ngắt lời em. "Đấy, lại hỏi rồi! Anh không nhớ câu ngạn ngữ: Đừng hỏi đề khỏi nghe nói dối ư? Anh muốn biết, cần có thời gian."

0-3. Tôi lại thua, tỉ số được nâng lên. Nhưng trái tim gàn dở của thi nhân vẫn cố chấp: "Thời gian ư? Anh còn ở đây đến hết kỳ Uôn cúp mới về. Liệu thời gian như vậy có đủ không em?". "Thế thì được!" - Em nói- "Nhưng anh đã bao giờ cá độ bóng đá chưa?". – "Chưa. Nhưng nếu em muốn, anh chiều". Tối cảm thấy thinh thích: "Được, cho anh nhận một đội, còn của em là bất kỳ!" – "Nghĩa là sao?" - "Nghĩa là anh chỉ được chọn nhận lấy một đội, còn tất cả là của em" - "Sao em khôn thế?" - "Anh không dám nhường phụ nữ à?" - Em nói, lông mày nhướn cong như hai dấu ngã. Máu sỹ diện của tôi nổi lên: "Dám! Nhưng thắng, thua ra sao?" - "Anh thắng, muốn gì em cũng chiều. Còn em, có một điều kiện." Em nghiêng mặt chờ đợi: "Điều kiện gì?" – "Nếu thắng, em sẽ trả lời!" "Nhỡ.." - Tôi ngập ngừng vì chợt nhớ tới cái túi lép kẹp của nhà thơ.. Em như đọc được ý nghĩ của tôi: "Không dính tới tiền nong đâu mà anh lo!" – Có thể đó chỉ là một bông hoa bìm bìm thôi chẳng hạn.. - Nếu là hoa, anh sẵn sàng hái một rừng hoa mang về đặt dưới chân em "– Tôi buông một câu có cánh." Vậy nhé! ngày mai khi đến đây uống cà phê anh phải đưa ra ứng cử viên vô địch của anh ". Nói xong em đứng dậy vì có khách vào.

Tôi ra về, gọi mấy nhà văn nhà thơ am hiểu và máu mê bóng đá đến hội ý. Sau một hồi cãi vã, tất cả quyết định bỏ phiếu cho đội Braxin sẽ vô địch, kèm theo bao nhiêu lời chú dẫn về cách tán tỉnh làm sao để khuất phục được" cô hàng cà phê ".

Hôm sau, tôi mang tập thơ cùngvới đội bóng đặt cược tới nhà em. Em đẩy ly cà phê và bao thuốc cho tôi, nói:" Anh đã chọn đội bóng mà cả thế giới nghiêng về phe họ, chắc là em sẽ thua mất! ".

Đáp lại tôi tặng em tập thơ và cố nặn ra một câu đầy cảm ý:" Tặng em, với tất cả thành ý.. ". Cầm tập thơ, em tỏ ra bối rối." Thế ra anh là thi sỹ? ". Nhìn vào mắt, biết là em chưa tin, tôi đáp lại em bằng cái gật đầu xác nhận Cứ ngỡ em dễ dỗi hờn, trách móc khi biết tôi giấu em thân phận mình. Nhưng không, em đứng dậy, đi ra tủ rượu, bê chiếc bình cà phê, sóng sánh một chất lỏng màu xanh dịu, cùng hai chiếc ly đặt lên bàn." Rượu Bách hoa đấy! - Em giới thiệu – Nâng cốc chúc mừng mỹ nhân gặp thi nhân! Chúc mừng won cup, chúc đội bóng Braxin với niềm hi vọng chiến thắng của anh ".

Tôi nhăn trán, nhíu mày, căng óc, cố kiểm chứng trong tự điển các loại rượu mình đã uống, đã biết, đã gặp, xem có loại rượu nào là rượu Bách hao không? Thì mỹ nhân đã nghiêng bình rót. Tôi như bị thôi miên, cổ tay mỹ nhân trắng hồng, mịn màng, nổi ngấn, mỗi lần xoay xoay rất điệu, thao tác thành thạo, không rớt ra ngoài đến một giọt, hai thang rượu rót ra ly bằng nhau chằn chặn.

Mỹ nhân lùa đôi ngón tay điệu nghệ nâng ly lên:" Trăm phần trăm nghe anh! "- Câu nói từ miệng mỹ nhân toát ra mỏng như hơi sương bay là là từ khe núi phía xa. Tôi luống cuống cầm ly đứng lên, mỹ nhân lắc đầu:" Nâng ly theo kiểu của em nghe anh! "Tôi chấp hành theo cái lệnh ngọt ngào ấy: Xòe kẽ tay, kẹp chiếc ly nâng lên ngang mặt:" Xin mời! "Mỹ nhân lại lúc lắc cổ, nũng nịu ra chiều chưa đồng ý:" Tráo tay rồi mới uống cơ! "Nói rồi mỹ nhân chủ động vòng cánh tay mình vào cánh tay tôi kéo sát lại gần. Hai thành ly chạm, đầu mỹ nhân và đầu tôi chụm vao nhau, có đôi sợi tóc óng vàng, loăn xoăn rũ xuống vương thành ly.

Tôi ngước nhìn, bắt gặp đôi hàng mi cong vút chớp chớp; trong nhãn quan, một màu tro dìu dịu, đôi con ngươi tròn xoe, đen láy, long lanh; xung quanh viên dạ ngọc, chùm tia hình dải quạt lấp lánh phát quang đến kỳ lạ. Tôi đờ đẫn, ngây dại mê man như Dường Tam Tạng bị thứ hào quang ma lực đầy quyền uy của Bạch Cốt tinh hút hồn, quyến rũ..

Tôi nghiêng ly định uống, mỹ nhân lại thì thầm:" Ngâm nga từng ngụm nhỏ nghe anh! "Chảy theo âm thanh, hơi thở của mỹ nhân phảng phất một mùi hương lạ. Tôi cố nín thở vì sợ mùi oi nồng, khê khú của kẻ nghiện thuốc lá làm mất đi cái mùi thơm dịu dáng kia, và bỗng nhiên tôi vô thức bắt chước mỹ nhân nhấp nhấp từng ngụm nhỏ..

Tôi bị khuất phục hoàn toàn bởi sự tế nhị của em. Em dành cho tôi một khung trời riêng biệt, một đặc ân riêng biệt, một đặc ân đặc biệt. Cái bàn nhỏ nơi góc nhà, dù tôi chưa đến hoặc đông khách vẫn không có ai ngồi. Rồi như hẹn trước, khi tôi xuất hiện, bản giao hưởng Định mệnh vang lên. Đêm về, tôi cân nhắc, cảm thấy sự ưu ái của em đối với tôi hơi thái quá. Toi trở nên ngốc nghếch khi mang tình em ra cân, đo, đong, đếm. Tôi buồn cười sự huyễn hoặc của mình. Với một người làm thơ thì có gì để mất mà lo! Tách cà phê 7 ngàn, bao thuốc 15 ngàn, có đắt hơn một chút so với miền xuôi, nhưng phù hợp với cái phố Núi cao hơn mặt biển gần hai ngàn mét này. Uống xong, tôi trả tiền đầy đủ, em sòng phẳng không kém, bởi tiền thừa em kiên quyết trả lại, rồi em tiễn tôi ra về kèm theo ánh mắt lưu luyến cùng một câu cảm ơn nhẹ hơn sương núi. Nếu so sánh kiết cùng, tôi thấy mình là kẻ hơn lòng, nếu không muốn tính thành lỗ, lãi.

Kể từ sau ly rượu mừng người đẹp gặp thi nhân, cùng với sự hồi hộp của những trận bóng đá, em và tôi nhích lại gần nhau hơn. Đội bóng Braxin" của tôi "lần lượt vượt qua vòng ngoài, tuy khá vất vả khiến nhiều lúc làm tôi lo lắng đến nghẹt thở. Nhưng rồi cũng qua, trên màn hình đội bóng yêu quý" của tôi "bắt đầu bước vào vòng bán kết, còn tôi đang nhâm nhi những giây phút gần kề chiến thắng. Tôi không sợ phải đi hái hoa đặt dưới chân em, mà tôi sợ nếu thua, mình sẽ chẳng được gì. Phần thưởng em tuyên bố" Anh thắng, muốn gì em cũng chiều "kích ứng cho lòng tôi háo hức. Và tôi tin tôi sẽ thắng, cũng như đội" bóng đá ngoài hành tinh "kia tin mình sẽ trở thành vô địch thế giới. Rồi.. Trong khi họ nâng cao chiếc cup vô địch, thì ở đây, dưới chân Phố Núi, trong căn nhà xinh xắn, bên cạnh mỹ nhân, tôi có quyền chọn phần thưởng cho mình.. Dẫu rằng tôi chưa biết sẽ đòi em cái gì? Nhưng chỉ nội những ý nghĩ ấy thôi, đã len lỏi, xuất hứng khiến tình thơ trong tôi dạt dào muốn kết thành tứ, thành câu.

Phố Núi vào chiều, bóng hoàng hôn tím ngắt dần bao trùm lên thung lũng, mây lãng đãng bay, ngàn thông rì rào, ngân nga khúc nhạc.. Thiên nhiên thật sự lãng mạn, tự nhiên tôi thấy tâm hồn sao thư thái. Cảnh núi rừng nên thơ lại được ngồi cạnh giai nhân, lòng tôi bỗng lâng lâng, tứ thơ dần dần tiết mạch.. Tôi hiện nguyên hình là một thi nhân. Với trái tim bi lụy, cảm hứng tuôn trào, dồn nén, nôn nao hy vọng tình thơ phát sáng thăng hoa, câu chữ bật ra những lời châu ý ngọc.

Cũng chẳng dối lòng đâu. Là thi nhân, tôi có nhiệm vụ biến tình yêu cuộc đời thành sự sống trong thơ. Và, ngoài việc làm thơ dâng tặng em, tôi sẽ còn mang về cho anh em văn nghệ sĩ trong đoàn cùng thưởng thức. Tôi mường tượng ra những khuân mặt ngây ngô như muốn nuốt lấy từng lời, từng chữ, từng ý, từng câu. Có người nghe xong lặng đi, xuýt xoa khen ngợi, rồi so sánh thơ tôi với thơ Hàn Mặc Tử; sẽ xếp bài thơ tình của tôi ngang với những vần thơ tình nổi tiếng của cố thi sỹ Xuân Diệu..

Như vậy, em đã không chỉ là cô chủ quán xinh đẹp dịu dàng, mà còn là nàng tiên mang nguồn sáng chiếu rọi vào tâm hồn thi hứng để tôi tha hồ ngụp lặn..

Nhưng tất cả hy vọng đã tan tành, khi đội bóng" ngoài hành tinh "vỡ trận, kéo theo sự vỡ mộng của tôi. Ngày thất trận, đúng giờ như mọi khi tôi tới, quán cuối chiều thưa khách, giọng ca buồn của Duy Khánh lịm tắt, thay vào đó là bản nhạc Định mệnh nhẹ nhàng, thánh thót, ngân nga. Tôi ngồi xuống chiếc ghế nơi góc vắng. Em vẫn đón tôi như mọi khi, dẫu biết rằng mình là người chiến thắng.

Vâng, tôi đến để chờ đợi sự phán xét cuối cùng của người thắng cuộc.

Tôi liếc nhìn" đối thủ ": Em vẫn thản nhiên như người chai sạn, dạn dày trong làng nghề thách đấu. Đôi hài cỏ trôi lướt tới quầy tủ, em mở bình, bỏ vào đấy một cánh hoa bìm bìm mầu xanh dịu, cánh hao tím rập rờn.

Em trao ly:" Thành thực chia buồn với thi nhân ".

Tôi run rẩy đỡ, bờ ly nghiêng, rượu sóng sánh tràn ra vài giọt rơi xuống mặt bàn. Em đặt ly của mình xuống, lặng lẽ lấy mảnh giẻ thấm nhè nhẹ những giọt rượu vừa rơi. Xong, em nâng ly lên chạm nhẹ vào thành ly của tôi:" Uống đi anh ". Thoảng trong tôi là men hương dìu dịu, nhưng vị rựou nhấm vào lưỡi tôi không còn cảm giác.

Còn có vị gì nữa khi chính mình là kẻ bại trận? Trên màn hình ti vi, tiếng người dẫn chương trình đang tái lại cảnh vũ điệu sam ba của người Braxin gẫy cánh, tiếng trống giữ nhịp câm bặt, những giọt nước mắt ố hoen, chảy thành vệt trên những khuôn mặt buồn rượi..

Còn tôi, tin chắc lúc đó mặt toi cũng nhàu nhĩ không khác chi chiếc giẻ lau trong bàn tay mỹ nhân vừa ném xuống.

" Anh thua rồi! "– Em uống cạn rồi dựng ngược ly úp xuống mặt bàn. Tôi gật:" Anh chấp nhận mọi điều kiện của em "–" Anh muốn ngay lúc nay? "–" Tùy em, em là người chiến thắng! "–" Không? Đâu dễ vậy? – Trước khi hành quyết, em muốn tội nhân của mình được ban hưởng một bữa tiệc cuối cùng." "Giống kiểu hành quyết thời trung cổ?" – "Rồi anh sẽ biết! Bằng giờ này, mai mời anh đến."

Thế đấy, thi nhân trở thành "tội nhân"

Hôm ấy, trong bữa tiệc dành cho "tội nhân", em dẫn tôi lên gác, nơi có chiếc màn hình 29 inch. Chỗ ngồi của tôi là chiếc ghế gỗ đa năng; chếch sang bên cạnh, không quá xa và cũng không quá gẫn là chiếc ghế mây màu ngà. Khi em thả người xuống, những đường cong của chiếc ghế nhún nhẩy đỡ lấy thân hình óng ả, mềm mại chứa đầy khêu gợi. Không hiểu vô tình hay cố ý, em mặc chiếc áo thun cổ tròn màu đỏ, cái áo gợi cho tôi nhớ tới lần đầu tiên tôi và em gặp nhau.

Em là người chu đáo, bữa tiệc khá thịnh soạn, có thịt rừng miền sơn cước, có rượu Bách hoa với màu xanh dìu dịu. Nếu không có chuyện thách đấu kia, và tôi không là kẻ thua trận, tôi sẽ tin đây là bữa tiệc của mỹ nhân dành cho hiệp khách thắng trận trở về.

"Uống đi anh- Em nói – Kẻ tội đồ của em". Kẻ tội đồ nhìn em: "Anh uống rượu kém lắm, em ra điều kiện đi?" Em thì thầm: "Đừng vội anh".

Em chuốc cho tôi uống tiếp. Men say lan tỏa, khiến tôi chòng trành như con thuyền lạc giữa hai dòng nước. Tôi quên đi mình là kẻ bại trận, trở về với dòng máu thi nhân. Tôi nhìn em đắm đuối, em đáp lạitôi bằng bản ngã trần gian. Tôi mê muội, hồn lâng lâng.. Trong men say tôi nhận thấy men tình – Lời phán quyết cuối cùng của người chiến thắng, quyến cuộn nhục thể. Tôi hiểu ra tôi đang đến cùng em bên bờ vực của mọi điều cám dỗ.. Tôi chấp nhận "hình phạt cùng em" tên đồ tể ái tình ".

Hình như men rượu Bách hoa không chỉ kích thích cho cảm hứng của thi nhân muốn buông lời nhả chữ, mà còn cho bổn phận khát khao tìm về với bản năng hoang dại, sơ khai. Bản ngã tôi muốn đòi thèm từ em một cái gì không rõ nghĩa. Trong đầu tôi vần điệu thơ thanh thoát trào dâng, còn thể xác tôi lại vô cùng trần tục, ảo giác cho tôi nguồn hứng thi ca, thực tại thúc ép tôi đào bới những khoái cảm siêu phàm. Tôi lâng lâng mặc cho tâm hồn bảng lảng, mặc cho sự thèm ước trỗi dậy râm ran.

Tôi nhìn em, em nhìn tôi, giữa chiều hẹp không gian, khoảng cách mong manh xuất hiện một ma lực vô hình cuốn gợi. Tâm hồn tôi thăng hoa, thân thể tôi bốc lửa.. Chiếc áo thun màu đỏ trở nên mỏng mảnh vô nghĩa, thẻ như bức rào cách ngăn cần gỡ bỏ cho sự tự do siêu thoát.. Như bức tường túng quẫn cần phải đập bung cho không khí ngập ùa..

Ta sẵn sàng làm kẻ" tội đồ ". Cùng ý nghĩ, tay tôi vung, lòng thổn thức, miệng lảm nhảm van xin. Một lối xin van không ý thức mà tràn đầy sự hôn mê mong giải thoát. Nếu không có lẽ tôi sẽ trở nên loạn điên vì bức quẫn.. Đôi mắt tôi lờ đờ, vô vọng, cái nhìn cháy bỏng thiêu đốt nhưng cũng tràn ngập khẩn cầu. Niềm phức cảm vật lộn giành giật giữa con người và con thú. Sáng láng minh triết là phần người, giông bão mãnh liệt là phần thú. Nửa nào cũng đòi hỏi cho riêng mình một thỏa mãn khát thèm..

Tôi đang mung lung trong cơn mê muội không cùng thì em nhổm dậy. Chiếc áo thun thấp thoáng, tha thướt, lúc gần, lúc xa, lượn lờ, rập rờn, níu vẫy. Tôi chới với, em chìa tay cho tôi ấp lên đó một bàn tay.

Ai dắt ai, ai dìu ai lúc này còn có ý nghĩa gì đâu. Cả hai riết róng quấn lấy nhau, cùng cố vươn tới nơi có mạch nguồn cho kẻ khát, nơi có ngọn gió hoang vu xoa dịu nỗi oi nồng.

Rạo rực và đê mê, tôi ngoan lành làm con thiêu thân lao vào bóng hoa đăng trong đêm kinh trập. Dục vọng háo thân thành sự cuồng nộ, thè lưỡi liếm, nhe nanh gào, kích hứng, bung phá cho đòi hỏi cuối cùng..

Bỗng có tiếng động rồi tiếng mâm bát rơi loảng xoảng. Em hổn hển:" Mặc! "Sau câu nói bất cần, em chà lên tôi, lăn tròn trên sàn nhà, những hoa văn trang trí dưới tấm thảm lót nền xoắn vòng kéo theo hai thân xác cuồng si, bạo liệt..

Bóng đêm ngoài trời ập xuống nhưng không gian gác hẹp, bình minh của ái tình vụt sáng. Vội vàng hấp tấp, tôi đưa bàn tay mở cánh cửa cuối cùng..

" Thôi anh! Thế đủ rồi! "– Tiếng em nói kèm theo hành động chối đẩy tôi ra khỏi thân xác. –" Dậy đi anh "– Em nói tiếp.

Tôi lóng ngóng đứng lên. Thái độ của em làm tôi hẫng hụt. Mọi thứ trong người tôi đang căng cứng bỗng trở nên nhão nhoẹt, chùng mềm như dây đàn tuột phím.

" Sao thế em? "– tôi hỏi, giọng tiếc nuối.

Em không trả lời, đi tới mở tủ, lấy ra chiếc áo măng tô choàng lên người." Đi với em ".

Tôi định hỏi nhưng rồi ghìm lại được. Mặc! Tôi nhủ thầm, muốn đến đâu thì đến!

Phố Núi, đêm chìm sâu, tĩnh lặng, những ngọn đèn trên mái nhà đướ thung lũng lấp ló ẩn hiện trong màn sương dày bao phủ, khiến cho tôi cảm tưởng như vạn ngàn tinh tú nằm ngay dưới chân mình. Tôi ngửa mặt nhìn lên, bầu trời đen thẳm, trăng hạ tuần lơ lủng mảnh như chiếc lá rơi vào khoảng không bao la.

Lên tới đỉnh dốc, em dẫn tôi rẽ vào đường mòn. Lối hẹp không thể đi sóng đôi, ánh trăng yếu ớt xuyên qua tầm lá thưa rải nhẹ trên mặt đường. Em quen lối nên bước khá nhanh. Tôi lẽo đẽo theo sau, đôi giày" lười "lúc lúc chực tuột khỏi chân. Tới một cánh rừng lá kim. Gió thổi từng đợt, rừng cây xao động, âm thanh u ơ, rin rít nấc nghẹn từng chập, từng chập, như tiếng cô hồn nỉ non lúc xa, lúc gần, vòng vọng theo gió đưa.

Vừa đi tôi vừa tự hỏi: Không biết em dẫn tôi đi đâu và định làm gì? Hay em là.. Ma? Thứ ma lai, ma xó, ma cà rồng.. Chuyên dẫn rủ những người ưa thích vào rừng sâu để cán cổ hút máu? Chắc không phải- tôi tự nhủ. Là ma thì làm sao lại có thể hữu hình như vậy. Tôi chẳng đã cùng em bạo liệt, cuồng si, mê dại đến thế rồi sao? Hay em muốn dẫn tôi vào một bãi cỏ êm, giữa thiên nhiên kỳ thú, nơi hoàn toàn thanh tĩnh để thỏa mãn cơn đam đắm của dục tình?

Bỗng nhiên, rất nhiều những giả thuyết sáng, tối nảy sinh trong đầu tôi. Trong khi đó, cái bóng mờ ảo của em như ma trơi, lúc ẩn, lúc hiện, tháp thoáng trong rừng cây phía trước.

Tới một triền dốc, em dừng lại. Trước mắt tôi, ven trảng núi trống trơn, một bãi tha ma hiện ra. Dưới ánh trăng, những nấm mồ lạnh lẽo, chơ vơ, lạc lõng, cao thấp, lô xô, lếch xếch ngổn ngang nằm dọc theo triền núi, từng đợt gió hoang từ thung sâu thổi ràn rạt, khiến những phiến lá tầm ma thanh mảnh mọc trên đỉnh mộ phơ phất, vẫy lùa như làn tóc rối bời chưa kịp chải.

Tôi rùng mình hỏi:" Sao lại tới đây? – "Đây là thế giới của em!"

Trời ơi! Câu nói lạnh lùng toát ra từ cửa miệng em làm tóc gáy tôi dựng đứng. Dẫu từng là chiến binh, dẫu từng bao lần gần kề cái chết trong chiến trận, nhưng quả thực chưa bao giờ tôi gặp cảnh này.

"Đây là nghĩa địa dành cho những người mắc bệnh S (1)" – Vừa nói em vừa kéo tôi đi vào giữa lối hẹp của những nấm mồ "Anh có biết lần đầu tiên khi biết mình bị mắc căn bệnh ấy, em nghĩ gì không?" Tôi chưa biết trả lời ra sao, em nói tiếp: "Chán chường và tuyệt vọng. Sau bao đêm mát ngủ, em thề sẽ phải trả thù, trút phẫn uất vào đủ một trăm thằng đàn ông. Và.. Và đêm nay anh chính là người cuối cùng. Khi em bỏ cánh hoa vào bình rượu, anh đã là người thứ một trăm, phần kết cho một nỗi căm hờn.."

Toàn thân tôi ớn lạnh! Cũng may tôi chưa kịp..

"Nhưng sao em?" – Câu hỏi tôi nghẹn nấc.

"Xin anh đừng nghĩ em thánh thiện. Chẳng qua, đó là vì những vần thơ anh đã tặng cho em". Tôi ngỡ ngàng: "Vì thơ của anh?" – "Đúng! – Em khẳng định- Suốt một đời bán hoa, đây là lần đầu tiên em được một người tặng thơ mà không phải tặng tiền." – "Anh không hiểu?".. - "Anh có biết không? Suốt đêm em đã đọc những bài thơ của anh. Em không nghĩ bây giờ trên đời này lại có thứ người ngây ngô, ngốc nghếch đến vậy. Tình yêu quê hương và tình yêu đôi lứa trong những vần thơ anh viết lam cho em xúc động. Anh đã cho em trở lại đứa bé con ngày xưa khi cắp sách tới trường, anh cho em về với cô thôn nữ lần đầu tiên hẹn hò với người trai làng bên bến sông quê.. Lâu lắm rồi, lâu lắm rồi em mới lại tìm thấy cảm giác thèm muốn hiến dâng trọn vẹn. Ôi, giá chi phần người trong em đừng trỗi dậy.. Ôi, giá chi anh là thằng đàn ông khốn nạn như bao thằng đàn ông khốn nạn khác, ném tiền rồi vấy lên thân xác em những gì cần giải thoát. Còn em, hân hoan cùng cảm giác là niền vui đắc thắng được trả thù".

Em dừng lời, bàn tay em cầm tay tôi nóng rực, có lẽ em quá phẫn cảm. Chợt em buông tay tôi ra, quay lại đứng đối diện với tôi: "Em vốn là gái quê mà anh. Năm mười sáu tuổi em theo gia đình lên đây khai hoang. Lúc ấy, cái Phố Núi này mới có dăm nóc nhà, vài chục hộ sống quây quần. Không đông đúc, ồn ào náo nhiệt nhưng thanh bình, êm ả làm sao.."

Giọng của em bỗng dưng thật nhẹ, thật nhẹ, âm thanh rên rả khuất chìm vào những vùng tối lịm.. Bỗng tôi nhìn thấy nhòa trong màu chết, dưới ánh trăng hạ tuần, phía vực sâu trước mặt, một dải mây bềnh bồng, mỏng tang, hình chiếc khăn phu la theo gió vẫy đùa..

".. Anh nhìn đi, anh nhìn đi.." – Giọng em trỏ nên nghẹn ngào, khắc khoải:"Những người nằm nơi đây, đa phần là gai làng chơi. Khi sống, họ là những thiếu nữ xinh đẹp, đoan trang, thùy mỵ. Họ muốn có một cuộc đời thật đẹp, nhưng vì hoàn cảnh và số phận trớ trêu không cho họ sống theo ý muốn. Cũng như em!.. Cũng như em!..

Vạt mây hình chiếc khăn phu la tan loãng, lời em nghẹn tắc, chới với, em chực ngã, tôi vội vàng bước tới, dang tay đỡ tấm lưng thon thả, một cảm giác ấm nồng từ người em lan sang, xua đi cái lạnh giá run rẩy từ nơi tôi..

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

6. Bên chân cầu đổ - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Người ta truyền tụng nhau vào thời chiến tranh biên giới. Có một chiến sĩ tự vệ, cố thủ chống lại một đại đội địch trong căn hầm xây dựng từ thời chống Mĩ cứu Nước. Sau nửa ngày cầm cự quyết liệt, đối phương bắc loa kêu gọi anh đầu hàng. Anh dùng đạn AK và thủ pháo trả lời; đối phương dùng súng B41 huỷ diệt. Sức công phá của đạn nổ tung nửa trái núi, căn hầm biến thành tro bụi. Do chấn động, chiếc cầu xi măng hình chữ H bắc qua con suối Nậm Cang dẫn nước nguồn đổ ra cửa sông lớn bị đổ sập. Địa danh "cầu Đổ" cũng từ đấy xuất hiện.

Những tưởng địa danh cầu Đổ chỉ để ghi nhận một lịch sử đã qua. Ai ngờ sau lễ cắt băng khánh thành thông thương biên cảng Hữu Nghị. Cái tin có dự án sẽ mở thêm một thương cảng nữa ngay trên địa bàn cầu Đổ làm nhiều người chú ý. Người biết tin đầu tiên là anh chàng phiên dịch tiếng Trung. Hôm ấy, sau buổi lễ, trong chương trình tham quan đường biên giới. Hai vị lãnh đạo cao nhất của hai phái đoàn cùng ngồi một xe. Tất nhiên, với cương vị là thông ngôn nên chàng được đi cùng. Khi đi qua địa phận cầu Đổ, bỗng nhiên vị lãnh đạo nước bạn ra hiệu cho xe đỗ lại. Ông ta xuống xe, trèo lên mố cầu đổ còn sót lại, đưa tay bao quát tầm nhìn cả hai phía bờ sông biên giới, rồi khoát tay nói với những người đi theo:

- Trong tương lai, lưu lượng trao đổi, buôn bán và khách du lịch của hai nước trên đường biên này sẽ tăng. Tôi e một biên cảng đường bộ như vậy chưa đủ. Nếu nơi đây mở thêm được một thương cảng nữa, chuyên dành cho xe vận tải cỡ lớn và các thương nhân hạn tiểu ngạch qua lại, thì chiếc cầu Hữu Nghị vừa khánh thành xong sẽ chỉ để dành riêng cho khách du lịch mà thôi.

Vốn nhạy cảm, Sếp chuyển cho chàng phiên dịch, dịch đáp một câu:

- Hiện nay tỉnh chúng tôi đang chờ Trung ương phê duyệt nâng cấp Thành phố. Nếu được phía các đồng chí giúp đỡ mở thêm một thương cảng nữa thì còn gì bằng.

Vị lãnh đạo người Trung Quốc thêm một lần khoát tay:

- Đồng chí cứ về bàn với phía lãnh đạo Việt Nam. Còn về phía Trung Quốc, đó là trách nhiệm của tôi - Nói xong đột nhiên ông hỏi - Thế tập sách tôn vinh tiểu sử thân thế sự nghiệp và thuyết minh quá trình cống hiến cho cách mạng của đồng chí đã xuất bản chưa? Khi nào in xong, nhớ tặng cho các đồng chí lãnh đạo bên tôi mỗi người một cuốn.

Sếp ngớ người ra vì ngạc nhiên. Không hiểu sao việc in tập sách mang tính riêng tư mà các đồng chí nước bạn cũng biết? Sếp nhoẻn một nụ cười đãi khách:

- Thưa, nếu được các đồng chí cho phép. Khi cuốn sách hoàn thành, tôi sẽ sang tận nơi tặng, nhân thể xin ý kiến luôn về việc xây dựng thương cảng mới.

* * *

- Trà lá gì mà mùi vị gây gây, hoi hoi như sữa đàn bà thế anh? - Nàng hỏi.

- Thơm thế mà em bảo gây gây, hoi hoi! Đúng là đàn bà, chẳng biết thưởng thức gì cả! - Chàng nâng niu tách trà, tay mân mê, mũi hà hít. Hơi trà bảng lảng, uốn éo, xoắn vòng, nghi ngút bay lên trộn lẫn sợi khói thuốc lá - Người ta biếu Sếp hộp trà có hai lạng. Nể anh làm phiên dịch, Sếp mới cho riêng một ấm đấy!

- Báu bở gì mà keo thế! Ở ta thiếu gì chè ngon? - Nguýt dài môi, nàng kể - Nào chè Thái, chè Tam Đường, chè Phú Thọ, chè Hà Giang, Sơn La, Mộc Châu.. Ngay như ta đây, chè tuyết nổi tiếng nhãn hiệu Păng Si Păng đã xuất khẩu sang ca các nước Đông Âu. Hay hớn gì mà đối ngoại tặng nhau được hai lạng trà, nhận, mang tiếng! - Nàng buông chén nước xuống bàn, đôi môi cong như cánh sen tách nụ.

- Biết ngay mà! - Chàng phiên dịch nói sau mấy cái chép miệng tận hưởng hương vị - Lúc ban tổ chức giới thiệu lãnh đạo bạn lên nhận sách, đáp lễ, tặng quà lại cho sếp. Cả đám tuỳ tùng đi theo nhìn nhau cười ruồi, vẻ chê bai, vì ngoài bó hoa, có mỗi hộp chè bé tí teo. Thấy vậy, vị lãnh đạo nước bạn đang nói tiếng Trung, bỗng bỏ phắt, không cần phiên dịch, mà chuyển một lèo sang tiếng Việt: "Xin các đồng chí cho phép tôi nhắc lại một câu chuyện mang tính lịch sử - Mào đầu xong ông ta kể - Ấy là vào thời kì Liên bang Xô Viết chưa tan rã. Có một vị nguyên thủ quốc gia được mời sang thăn đất nước chúng tôi. Lúc về, được Thủ tướng nước tôi ra tận sân bay tiễn và tặng một hộp trà như thế này. Thấy vị nguyên thủ kia vẻ coi thường. Thủ tướng của chúng tôi nói:" Tôi tặng đồng chí hộp trà này là tượng trưng cho nửa nước Trung Hoa rồi đấy! "- Kể chuyện xong, vị lãnh đạo bạn cầm tập sách, mở tấm chân dung của sếp ta in ở trang một ra giơ lên cao, nói tiếp:" Hôm nay, mừng tập sách tôn vinh thân thế, lược trình thuyết minh quá trình tham gia hoạt động cách mạng và công lao cống hiến cho sự nghiệp đổi mới đất nước của đồng chí. Tôi tặng đồng chí hộp trà này, tức là tôi bắt chước lãnh tụ của tôi, coi trọng đồng chí như vị nguyên thủ quốc gia kia vậy! ".

- Thật thế á? - Nàng tròn mắt nhìn chàng.

- Thì đầu tiên tất cả mọi người tưởng ông ta nói đùa. Đến khi nhìn vỏ hộp mới thấy là đúng.

- Vỏ hộp thế nào? - Nàng nhìn chàng, mắt không chớp.

- Họ vẽ một cô gái người Hoa, ngực trần, tay nâng bầu vú, vắt sữa tưới vào những đọt chè xanh mơn mởn. Em có hiểu không? - Chàng thông ngôn hỏi rồi giải thích - Nếu suy luận thế giới này một nửa biểu tượng là đàn ông, còn nửa kia thuộc về đàn bà. Thì đúng là một nửa Trung Quốc thật!

- Cái" anh Tàu "thâm nho thật đấy nhỉ? - Nàng trầm trồ.

- Không, họ có lí đấy em ạ! - Chàng thổi khói thuốc lá lên không trung rồi nói tiếp - Anh tranh thủ nói chuyện với tay đồng nghiệp thì được biết: Bên họ có một nơi trồng chè theo kiểu ấy. Họ tuyển những người phụ nữ đang nuôi con, sữa tốt, thơm, ngon, kiểm dịch đúng tiêu chuẩn. Sáng sáng, khi mặt trời vừa mọc, vạch vú, vắt sữa tưới vào đọt chè rồi ủ lại, đủ độ mới hái. Còn cách xao tẩm chè thế nào thì hắn nói không biết, vì công đoạn ấy được coi là bí mật quốc gia.

- Hẳn sếp của anh phải sướng lắm nhỉ?

- Tất nhiên rồi! Thế mà khi xuất bản tập sách, khối kẻ ganh ghét, cho rằng Sếp anh mắc bệnh sĩ!

- Sĩ là cái chắc! - Nàng với tay lấy tập sách để ở đầu giường, giở ra - Anh xem này: Đã in ở nhà xuất bản trung ương, lại còn in ảnh ba mầu chứ! Nhìn chân dung của ông ta in ngoài bìa oai phong lẫm liệt, có khác gì ảnh lãnh tụ. Mà lãnh tụ nước ta em chưa thấy có ai làm thế này. Vợ, con, gia đình, họ hàng, hang hốc, in tuốt tuồn tuột.. Nói thực với anh, đấy mới là cấp tỉnh, lão này mà thăng tiến đến tột cấp thì..

- Suỵt! - Chàng giơ tay bịt miệng nàng, nhìn quanh - Liệu cái mồm. Nói thế mà đứa nào nghe được thì toi.

- Ở nhà nghỉ em mới nói vậy chứ ở cơ quan thì bố bảo! - Nàng ném tập sách xuống cuối giường, rồi nhảy thốc lên lòng chàng, ngửa mặt, hỏi - Thế còn dự án xây dựng thương cảng mới thế nào rồi?

- Buổi trưa, hai Sếp nghỉ cùng nhau. Chả biết có bàn luận gì không, nhưng lúc chia tay, anh thấy tình hữu nghị của hai sếp núi liền núi, sông liền sông, khăng khít lắm. Nhưng cũng vẫn chỉ là nói mồm chưa thấy hẹn hò hội đàm, ký tá gì cả. Hay ta cứ thư thư chờ Thường vụ Tỉnh ủy họp ra Nghị quyết xem thế nào?

- Ối giời! - Nàng vít mặt chàng xuống, lấy cằm cọ cọ vào má chàng - Mình phải đi trước một bước chứ để đến lúc ban hành Nghị quyết thì còn làm ăn gì? Tỉnh này hỏi còn ai hơn sếp của anh? Lời của ông ta là nghị quyết chứ ai dám bàn ngang mà phải đợi?

Không chờ nàng nói hết câu, chàng chụp lên môi nàng một cái hôn như thừa nhận ý kiến nàng đưa ra thật đúng..

* * *

Nàng sinh ra ở đầu thập kỉ bảy mươi. Khi cuộc chiến đối đầu đã nhường cho những cuộc đối thoại, khi mọi đau tHương Mơt mát của chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Tốt nghiệp phổ thông, nàng học lớp quản lí kinh tế. Ra trường, về làm thủ quĩ ở Kho Bạc. Nàng đẹp, rực rỡ tựa bông hoa rừng bừng nở trước ban mai. Khuôn mặt quý phái với những bước đi duyên dáng, khoan thai; trong trang phục hợp mốt, thời thượng. Giống như mọi cô gái biết mình đẹp, kiêu kỳ bỏ qua những người đàn ông muốn lấy nàng làm vợ. Cho tới khi nàng hiểu điều đó thì đã muộn. Những người đàn ông theo đuổi nàng nay đã xây dựng gia đình. Giờ đây, cao không muốn, thấp không thông, nàng như đài hoa đang phô mẽ những hương sắc cuối cùng còn lại, nuối tiếc một thời đã qua.

Nhưng cuộc đời vẫn là cuộc đời. Trong một lần tình cờ, nàng quen chàng. Ngay từ cái nhìn đầu tiên của anh chàng thông ngôn đẹp trai, cùng dáng vẻ trí thức, thư sinh, lịch lãm đi cùng sếp xuống dự tổng kết cơ quan, khiến nàng rung động. Quy luật tình cảm là bản năng bức xúc rất tự nhiên cho mọi đòi hỏi. Cây cối còn muốn thụ phấn để đơm hoa kết trái. Những người đàn ông đàn bà, sáu, bẩy mươi tuổi còn tìm đến nhau. Huống gì nàng, tuổi chưa đến bốn mươi, eo óc còn mặn mà, âm khí còn nguyên trinh, sắc thái còn tươi rói, da dẻ trắng trẻo, hồng hào, cơ bắp săn chắc, tới chu kỳ hàng tháng, những dấu hiệu háo hức, khát khao, thèm muốn hừng hực chảy trong huyết quản. Tất cả những yếu tố ấy cho nàng đến với chàng, mặc dù biết chàng đã có vợ con, và dẫu biết cuộc tình vụng trộm, khuất tất kia chẳng dẫn nàng đi đến đâu. Nhưng bất chấp, nàng mặc kệ. Trao cho chàng thứ tình ái bù cho thời gian đã mất, đã trót quên vì kiêu kỳ vô lối. Nàng lao vào, đam mê tận hưởng, hấp tấp như kẻ đói đòi ăn, khát thèm uống, vồ vập, bốc bả vội vàng.. Chàng là tiêu điểm để nàng tìm cái đã qua và vươn đến cái muốn tới. Còn chàng, tự nhiên làm nhiệm vụ ban phát, là giống đực chuyên làm phận tung, và nàng, là giống cái làm phận hứng. Sự thỏa thuận trao đổi rất đời, rất hiện thực, rất phù hợp với chính những gì mà cuộc sống xung quanh đang xẩy ra.

Thoạt đầu, chàng thông ngôn chỉ coi thứ tình ái kia thể như tất cả những cuộc tình trôi nổi. Chàng muốn thể hiện mình làm một Đông Gioăng kiểu mới, một thỏa mãn không đầu không đũa. Nhưng khi bập vào nàng, chàng mới thấy khó gỡ." Phở "dẫu không là món ăn thường bữa, nhưng mỗi lần thưởng thức, mùi gia vị - một thứ gia vị thật riêng, thật độc đáo, thật quyến rũ và khó quên. Cuộc sống nơi giáp ranh vốn đã xô bồ, phức tạp, ngày càng ồn ã và tốc độ hơn. Nàng và chàng hòa mình vào dòng chảy cuộc đời, đương nhiên và chấp nhận.

Người đàn bà khi yêu, yêu lắm! Nhất là thứ tình yêu trái ngang, giấu đố, lén lút kia. Hình như trên đời này, cũng là tình yêu, nhưng thứ tình yêu ấy có lưu tốc khác hẳn. Không êm ả, không theo quy luật truyền thống, không tiêu chí đức hạnh, mà bạo liệt, đam đắm hơn nhiều. Có đôi lúc nàng bừng tỉnh, dằn mình cố quên, nhưng càng cố quên, càng nhớ hơn. Sau mỗi lần tái gặp, ngọn lửa tình lại bùng phát dữ dội. Muốn giành giật, ôm giữ thật lâu những giây phút hiếm hoi cho riêng mình. Vừa chia tay đã thèm gặp lại.

Như bao kẻ si mê, đắm đuối, hết lòng vì tình nhân. Với chàng, mỗi khi gặp, nàng thể hiện mình biết chiều chuộng đàn ông hơn những người đàn bà khác Nhưng, kéo dài những cuộc gặp gỡ lén lút ở nhà nghỉ vừa tốn tiền, lâu ngày sẽ vỡ chuyện, vợ con chàng biết, chắc nàng sẽ mất chàng! Để kín đáo và tự do quan hệ, nàng tính chuyện nhà riêng.

Từ hôm nghe chàng phiên dịch kể, nàng cảm thấy thời cơ đã tới! Kế hoạch và lời hứa bằng miệng của hai vị quan đầu tỉnh, là điểm nhấn cho mọi toan tính của nàng. Nhất là khi chàng thông ngôn thông báo cho nàng biết tỉnh sẽ ban hành nghị quyết về dự án quy hoạch xây dựng thương cảng, sau khi sếp sang biếu sách và thăm dò phía bạn. Vì vậy, hôm chàng phiên dịch tháp tùng Sếp về nhà xuất bản ở Thủ Đô nhận sách, nàng rủ" sếp bà "lên cầu Đổ. Thấy núi non hoang sơ, cảnh trí tiêu điều, người xe vắng vẻ," sếp bà "ngáp:

- Đất cát nơi này liệu nên cơm nên cháo gì không mà rúc vào?

Liếc nhìn bộ răng nhuộm đen nay đã cạo nhưng vẫn nhuôm nhoam ố xỉn, nàng nói:

- Em nghe nói sắp tới mở thêm một thương cảng nữa ở đây rồi! Chỗ này mở ra sầm uất phải biết! Trên bến dưới thuyền..

- Sao chị không được biết nhỉ? -" sếp bà "quệt hai ngón tay quanh mép hệt như thời còn ăn trầu.

Biết" sếp bà "bị chạm nọc, nàng nói:

- Chắc anh nhà muốn cho nhân dân ở tỉnh ta" một cú bất ngờ "- Nàng cười ranh mãnh - Tuy chưa có văn bản nhưng thấy bảo hai sếp đã trao đổi với nhau rồi. Nghe loáng thoáng nhưng em cứ" cầm đèn chạy trước ô tô "thế thôi, chứ chị cần phải xem lại cho chắc.

- Được, chờ lão ta về tôi" kiểm tra "lại. Lơ mơ với tôi là không xong. Đâu có cái lối trong nhà chưa tỏ ngoài ngõ đã tường.

- Vậy nên mình cứ" đón lõng "trước chị nhỉ. - Nàng nói.

Vào việc, ai ngờ" sếp bà "hăng hái không kém gì nàng. Đến hôm chàng thông ngôn theo" sếp ông "cùng phái đoàn sang biếu sách cho các đồng chí bạn thì nàng và" sếp bà "đã có dạm hỏi xong một lô đất nằm dọc theo triền sông, sát với chiếc cầu lịch sử.

Và đêm nay, nàng hẹn chàng phiên dịch đến gặp ở nơi thường hẹn. Trong cơn mê đắm, nàng thổn thức:

- Em sẽ xây ở đấy một" Ca si nô "thực thụ để cho các" chú khách "sang chơi ném tiền vào.

- Nhưng làm lớn thế em lấy đâu ra tiền? - Chàng phiên dịch băn khoăn.

- Anh không biết em đang giữ cả Kho Bạc Nhà nước à?

- Nhưng.. - Chàng phiên dịch ngập ngừng.

- Vợ sếp đã nhẩy vào cuộc rồi, anh lo gì!

Ôi Tình yêu! Tình yêu và sự cuồng khát dẫn ta đến tột cùng của lạc thú đam mê. Nhưng ái tình trái ngang cộng với lòng tham còn đưa con người đến cõi âm u gấp ngàn lần. Mỗi lúc nằm trong vòng tay chàng, nàng vật vã ước ao:

- Ước gì anh vĩnh viễn thuộc về em?

* * *

Nhưng không hiểu sao, công việc di dân, giải phóng mặt bằng theo Nghị quyết của tỉnh đã xong. Tỉnh lỵ cũng đã được nâng cấp Thành phố rồi, mọi cơ sở hạ tầng của dự án thương cảng bên chân cầu Đổ đã hoàn tất. Mọi cái diễn ra đều đúng như dự tính của nàng. Nhưng có mỗi một việc chưa diễn ra đúng ý. Đó là thời gian trôi qua đã lâu, mà không thấy bên phía bạn động tĩnh gì. Ngày ngày, nàng lên đỉnh lầu" Ca si nô "của mình nhìn sang bên kia biên giới mà ngóng mà đợi. Nhưng ngày qua ngày, chỉ thấy bóng hoàng hôn nhập nhòa cùng với sự tĩnh lặng của một vùng biên hẻo lánh. Không những thế, nàng còn phải thuê người trông nom tài sản, bảo vệ nhà cửa. Sốt ruột, lúc gặp nhau nàng lục vấn chàng. Chàng thông ngôn trả lời quanh:

- Em không thấy mặt bằng bên mình đã chuẩn bị xong rồi à?

- Thế còn chờ gì nữa?

- Chờ bên kia quyết!

- Ơ.. - Nàng ngơ ngác - Thế sao lại phải chờ?

- Thì trong khi tiệc tùng hai sếp mới nói với nhau chứ đã có văn bản ký tá gì đâu!

- Thôi chết! - Nàng thảng thốt - Thế liệu họ có ký không?

- Có chứ!

- Đến bao giờ?

- Cái đó thì anh chịu. Kế hoạch của Nhà nước, anh sao biết được.

- Chậm một ngày đọng vốn một ngày mà tiền lãi vẫn phải trả. Thời gian cứ kéo dài là em chết.

- Hay là bán đi em.

Nàng cũng đã nghĩ tới bán rồi. Nhưng bán cho ai? Lúc thị trường đất sốt hầm hập thì nàng không muốn bán, muốn để đất lại xây" Ca si nô ". Ai ngờ" Sếp bà "thế mà khôn, chờ đất cát được giá phất bao nhiêu vốn đổ vào hết công trình" Ca si nô ". Không đủ, nàng quay vòng lấy tài sản thế chấp để hoàn thành và.. Chờ. Chờ? Chờ đến bao giờ? Công trình của Nhà nước còn có Nhà nước chịu, chứ của riêng mình ai chịu hộ? Tiền nợ ra hạn mãi, công trình" Ca si nô "chịu lãi cộng với thời gian" bạc cả mặt ". Số tiền chi ra quá lớn, vượt quá sự tính toán của nàng. Bí, nàng chạy tới" sếp bà "than phiền. Nhưng" sếp bà"tránh. Nàng tìm đến chàng thông ngôn. Nhưng ngoài sự vuốt ve âu yếm chàng lấy đâu ra tiền. Vả, chàng còn nặng gánh vợ, con..

Cái gì đến ắt sẽ đến! Toàn bộ tài sản của nàng bị ngân hàng định giá thu hồi vốn lại. Còn nàng, bị cơ quan kiểm điểm, thi hành kỷ luật vì lạm dụng tiền công quỹ.

Cái gì đến ắt sẽ đến! Toàn bộ tài sản của nàng bị ngân hàng phát mãi, còn nàng bị thi hành kỷ luật vì lạm dụng tiền công quỹ.

Kể chuyện này xong, người kể nói thêm: Lẽ ra nàng sẽ bị truy tố. Nhưng xét hoàn cảnh gia đình, cha nàng chính là người chiến sỹ tự vệ đã hy sinh tại cầu Đổ trong cuộc chiến năm xưa, nên nàng được hưởng chế độ khoan hồng không phải hầu tòa và chỉ bị buộc thôi việc.

Vậy ra, nàng vẫn còn may mắn.

Vĩ thanh

Bây giờ hàng ngày tại cửa khẩu vùng biên có một người phụ nữ bán hàng rong, đứng xếp hàng trong đoàn người dài đằng dặc, chờ kiểm tra tới lượt mình qua cửa khẩu. Người phụ nữ ấy chuyên bán những thứ hoa quả vặt như đu đủ, chuối, na, hồng xiêm.. Mỗi khi bán xong hàng, người ta lại thấy người phụ nữ tha thẩn ra bờ sông, lặng lẽ nhìn về phía bờ sông phía bên kia, nơi có chiếc cầu Đổ lịch sử, nơi có những công trình nằm chờ phơi nắng phơi sương. Chen giữa quang cảnh đó, trơ trọi một tòa nhà uy nghi, ngất ngưởng, cho tới khi bóng chiều tím sẫm người phụ nữ ấy mới quẩy gánh ra về.​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

7. Bức ký họa tình yêu - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Tặng Họa sĩ H. & Mối tình của anh

Trong chuyến ra biên giới và hải đảo của các văn- nghệ sĩ lần này, họa sĩ Tăng Hoàn là người háo hức nhất. Anh vui bởi hôm họp bàn kế hoạch, cả đoàn đều nhất trí nhận lời mời khi ra đến Cát Hải, Hải Phòng, sẽ đến nghỉ tại khách sạn của một người bạn cùng chiến đấu với anh trong chiến trường miền Nam vào thời kì Chống Mĩ Cứu Nước.

- Này- Trưởng đoàn thì thầm với tôi khi ngồi uống cà phê trong lúc đợi xe đến- Tay họa sĩ Tăng Hoàn có thiên tình sử li kì lắm đấy! Ông thử khai thác mà viết!

Tôi ầm ừ cho qua chuyện. Thực tình tôi không khoái thọc mạch vào chuyện riêng tư của các cá nhân. Không cẩn thận thể như trường hợp của một nhà văn nọ, viết truyện ngắn, vô tình tên các nhân vật trùng với người cùng làng. Cùng xóm, mà thành một vụ kiện cáo om xòm cả tỉnh.

Nhưng lúc lên xe, tình cờ tôi lại ngồi cạnh Tăng Hoàn. Tiếng là cùng hội, nhưng vì khác bộ môn nên ngoài những câu xã giao, tôi chưa bao giờ nói chuyện với anh. Họa sĩ Tăng Hoàn thuộc mẫu người khó đoán tuổi. Mái tóc "lợp" lại chải rẽ ngôi, uốn sóng điệu đà; những nếp nhăn kẻ vệt lăn tăn trên vầng trán và đuôi khoé mắt biểu hiện sự từng trải; nước da hồng, khuôn mặt bầu, bờ môi ướt rượt, răng trắng lộng, nụ cười cởi mở, tươi tắn dễ gây ấn tượng cho người đối thoại.

Mọi người ổn định chỗ ngồi, chiếc xe Mét Xe Đec Ben 15 chỗ khởi hành. Xe chất lượng cao, êm ru, mát lạnh, ngồi trong xe chỉ nghe tiếng rì rì cắt gió của máy điều hòa. Xe ra khỏi thành phố, qua cầu vượt, rẽ lên đường cao tốc chạy hướng về phía biển.

- Tăng Hoàn này- Tôi gợi chuyện- Anh đi bộ đội năm nào?

- Không! Mình có đi bộ đội đâu! - Tăng Hoàn sây mặt lại nhuớn mắt nhìn tôi.

- Thì chính anh mời chúng tôi đến thăm người bạn trước đây cùng một chiến hào đấy thôi- Tôi đáp.

Tăng Hoàn cười:

- Đúng là thời bấy giờ tôi có đi khám bộ đội thật, thậm chí còn trích cả máu viết đơn xung phong. Nhưng vì thấp, bé, nhẹ cân quá nên không được chấp nhận.

- Vậy sao anh lại vào Nam được? - Trí tò mò của tôi bị kích thích.

- Tôi đi theo lối dân sự- Tăng Hoàn đưa tay nắm tay tôi xiết nhẹ- Người bạn của tôi mà các anh sẽ gặp, cũng là cán bộ dân sự.. - Đang nói bất chợt Tăng Hoàn dừng lại, đôi mắt anh trở nên tư lự, đăm đăm nhìn qua kính chắn gió, thị lực ném vào khoảng trời mênh mông, vàng ruộm màu nắng, xa xa, từng cộn mây vần vũ..

Tôi im lặng, mặc cho tâm tư họa sĩ niệm hoài với kí ức xa xưa. Bàn tay anh trong tay tôi nóng hổi. Tôi cảm nhận thân nhiệt anh dần gia tăng vì cảm xúc trào dâng.

Tôi biết, tôi đã gợi đúng cái điều mà tôi muốn biết.

- Trong đoàn cán bộ tuyên huấn vào Nam năm ấy tôi là người trẻ nhất- Sau giây lát im lặng Tăng Hoàn bắt đầu kể- Tôi vừa tốt nghiệp trường Trung cấp Nghệ thuật ra, hăng hái, hăm hở lắm. Nhất là khi nghe lỏm được số cán bộ đi kì này, là do ủy ban Thống Nhất Trung ương điều động vào để chuẩn bị cho công cuộc giải phóng miền Nam.

Vào đến R (Bí danh của Trung Ương Cục miền Nam), tôi được điều về Ban Tuyên huấn Tỉnh uỷ Bình Phước. Lúc ấy các ban, ngành của tỉnh đều làm việc dưới các tầng địa đạo, phía trên là rừng cây Lồ Ô, kề bên bờ sông Đa Quýp thuộc thị trấn Bù Đốp huyện Bù Gia Mập.

Nhớ hôm đầu tiên đến nhận công tác, ông Trưởng ban Tuyên huấn tỉnh dụi mắt nhìn tôi như nhìn người trên trời rơi xuống. Chả là sau mấy tháng hành quân, tôi vốn thân hình đã nhỏ, nay vừa sạm đen lại gày guộc, cân cả quần áo cũng nặng chưa nổi 40 kg. Ông lắc đầu quày quạy chê bai, nhưng khi xem hồ sơ của tôi xong thì ông lại vỗ tay: "Được đấy! Bé, nhưng bé hạt tiêu! - Rồi ông động viên rất hài hước-" Bé nhưng gié to "cứ chịu khó ăn cơm miền Đông, uống nước sông Đa Quýp là sẽ" mần "được gái Bù Đốp" - Tôi không ngờ câu nói "mần được gái Bù Đốp" ấy lại vận vào tôi.

- Vậy anh đã lấy vợ ở Bù Đốp à? - Tôi bật ra câu hỏi đột ngột.

Tăng Hoàn nhe răng cười:

- Lấy thì không lấy, nhưng "mần" thì có "mần".

- Vậy "mần" xong có để lại hậu quả không họa sĩ? - Anh chàng nhà thơ ngồi hàng ghế trên quay cổ xuống góp chuyện.

- Để lại thì bây giờ làm gì có chuyện để mà nói- Đầu họa sĩ Tăng Hoàn gật gù- Nhiều lúc tẩn mẩn nghĩ lại tôi vẫn thắc mắc: Lúc ấy làm gì có "OK" hay thuốc chống thai như bây giờ mà không "dính" mới là điều lạ.

- Chắc là vì chiến tranh nên "mần" vội đấy thôi! - Tay nghệ sĩ nhiếp ảnh ngồi cùng ghế với nhà thơ góp lời- Nhưng thôi, anh kể tiếp đi, vào trong đấy anh làm gì?

Họa sĩ Tăng Hoàn kể tiếp:

- Nhiệm vụ chính của tôi là kẻ khẩu hiệu, trang trí hội nghị, vẽ tranh cổ động, xuống các cơ sở tuyên truyền chính sách của Mặt trận dân tộc Giải phóng và phụ trách tờ báo tường của tỉnh uỷ. Công việc không nặng nhưng bận, nhất là khi trời phú cho mình tài kí họa chân dung. Một đồn mười, mười đồn trăm.. Thế là cán bộ, chiến sĩ ở khắp mặt trận miền Đông Nam Bộ có dịp là tạt vào xin tôi kí họa..

- Chuyện công tác nói gì mà nói lắm thế? - Lại là tiếng the the như xé vải của ông nhà thơ xen vào- Đây không phải hội nghị bình xét thành tích đâu nhé! Đề nghị "tập trung vào chuyên môn". Xin kể ngay vào chuyện làm thế nào mà họa sĩ nhúng được "cây cọ" của mình vào "lọ mực" của gái Bù Đốp ấy!

Nghe nhà thơ nói, mọi người trong xe cười ồ lên. Họa sĩ Tăng Hoàn mặt ửng hồng, đưa tay gãi đầu:

- Thì chuyện nào cũng phải có mở đầu xong đến thân bài rồi mới đến kết luận chứ!

- Thôi- Tôi lên tiếng- Mặc kệ hắn, anh kể tiếp đi!

- Nhớ lần nhận lệnh sang Miên (Campuchia) gùi gạo– Họa sĩ Tăng Hoàn nói- Không hiểu sao đúng lúc ấy người tôi gây gấy sốt. Lúc đầu tưởng cảm cúm qua loa, ai ngờ càng về sau càng thấy choáng váng. Lấy gạo xong trời ập tối. Trên vai gùi gạo thì nặng, cơn sốt lại tăng dần, lúc qua được biên giới tôi bị tụt về phía sau. Cơn sốt rét ùa tới khiến miệng tôi líu lại, hai hàm răng lập cập như gảy đàn, bên ngoài thì vã bồ hôi, còn hơi lạnh từ trong bụng toát ra khiến toàn thân tôi run lên từng chặp. Kiệt lực, tôi lăn ra nằm co quắp cạnh bìa rừng Lồ ô.

Đêm vùng biên ải thật ghê sợ, đen thăm thẳm, gió thổi à à như tiếng cô hồn vừa thức giấc; dường như ở đó vô vàn con mắt của tử thần rình chộp. Thi thoảng từ xa xa, tiếng bom đạn ì oàng vọng lại. Ý nghĩ về cái chết bất ngờ hiện về trong đầu, tôi cưỡng người ngồi dậy nhưng không được. Thể xác nặng chịch, đầu óc quay cuồng, chìm lịm vào nơi vô định..

Cho đến khi tôi lơ mơ nghe tiếng lào thào: "Đồng chí họa sĩ ơi, gắng lên, tỉnh lại đi, đừng chết nhé!" Tôi cụng quậy, thấy ngực mình bị ép, tức, khó thở, ngột ngạt như người bị bóng đè. Tôi ưỡn người lên, tiếng cọ sát loạt loạt của vải áo đưa tôi về thực tại. Tôi mở mắt nhìn, trong màn sáng bàng bạc của ánh trăng đầu tháng, tinh mắt họa sĩ nhận ra khuôn hình một người con gái. Giữa khoảng động của hai chiều vạt áo, khoang cổ trần từng nét ngấn mịn màng hé lộ vầng ngực trắng ngần vun cao, hai bầu vú nần nẫn, mềm mại, day dả, ve vuốt, khêu gợi truyền sang tôi hơi ấm nồng nàn và tỏa ra một mùi hương thật lạ, khêu gợi, kích hứng và vô cùng quyến rũ.. Vô thức, bản năng tự nhiên trỗi dậy, tôi quàng tay ôm lấy đôi bờ vai tròn lẳn ghì riết..

Bất chợt người con gái rùng mình vùng dậy, rời khỏi người tôi, reo lên mừng rỡ: "May quá! Thuốc công hiệu rồi. Vậy mà tôi cứ lo đồng chí bị đột tử vì sốt rét ác tính". Nghe nhắc đến thuốc, tôi thấy miệng mình đắng ngắt vị kí ninh. Nhưng vị đắng cũng không xóa nổi cảm giác hẫng hụt của cơ thể, khiến lòng tôi đầy nuối tiếc..

- Sao lúc nãy ông bốc phét là "mần" được rồi? - Vẫn là tiếng nhà thơ nọ góp lời.

Dường như không để ý tới câu pha trò vô duyên của nhà thơ, Tăng Hoàn nói tiếp: Đến lúc ấy tôi cũng nhận ra đó là Bích Vân, cô y sĩ trẻ ở Ban An ninh tỉnh. Tuy không quen nhưng tôi đã gặp vào những dịp hội nghị tổng kết của tỉnh. Bích Vân kém tôi 5 tuổi, da trắng, khuôn mặt tròn, tóc đen nhánh, suôn dài, và ấn tượng nhất là đôi mắt sâu thẳm ẩn trong hàng mi cong và cặp lông mày rậm mượt. Quả thật, nói bây giờ các anh cho tôi là kẻ mắc bệnh tự kỉ, chứ thực ra, nếu không có cơn sốt rét ấy, có thích mấy tôi cũng không bao giờ dám đến gặp Bích Vân. Giữa chúng tôi là hai ngoại hình khấp khểnh; tôi thì nhỏ con, èo ợt, ngoài khả năng hội họa ra chẳng có gì hết. Còn Bích Vân, đang thì con gái, rừng rực sức sống, nặng hơn tôi 20 kg và cao hơn hẳn một cái đầu..

- Vậy mà Bích Vân lại thích anh? - Tôi buột miệng, hỏi.

- "Gái phải hơi giai như thài lài gặp cứt chó" - Ông nhà thơ nọ buông ra một câu thành ngữ.

- Cũng không hẳn thế! – Họa sĩ phân trần- Thực ra, mãi sau này chúng tôi mới đến với nhau. Còn khi gặp tôi nằm còng qoeo ở bìa rừng, Bích Vân ôm tôi sưởi ấm và hạ thân nhiệt với kinh nghiệm của một y sĩ đã quen ở chiến trường, chứ không có tình ý gì cả..

- "Khổ lắm! Biết rồi! Nói mãi!" - Nhà thơ ngắt lời Tăng Hoàn bằng câu nói

Thường nhật của "Cố Hồng" trong tác phẩm "Số đỏ" của nhà văn Vũ Trọng Phụng.

Có nhiều tiếng cười gié lên, tôi ngoảnh lại, thấy một số anh em văn, nghệ sĩ cũng đang chăm chú lắng nghe. Tay nghệ sĩ nhiếp ảnh quay lại cự nự nhà thơ:

- Thôi, ông có "tạnh ngay cái loa rè" lại không. Trật tự để cho anh ấy kể.

- Đồng ý! - Họa sĩ Tăng Hoàn đồng tình- Đang kể nói chen ngang vào khó nhớ lắm- Rồi anh tiếp tục- Có thể nói, lúc ấy hai đứa mình yêu nhau là do chiến tranh- Chiến tranh như "bà mối" xe duyên, nối chúng tôi lại trong gian khó, nguy hiểm, giữa sự sống và cái chết. Kỉ niệm sâu sắc nhất là lần tôi bị đưa đi cấp cứu ở Bệnh xá Liên cơ của tỉnh Bình Phước. Đó là giữa năm 1972, tôi vừa bị sốt rét lại vừa bị bệnh trĩ. Máu chảy nhiều, da xanh như tàu lá, gày rộc, mắt quầng trũng, thoi thóp nằm trên giường như cái xác chờ tử thần đến đòi đi.

Nghe tin, Bích Vân giả vờ bị đau bụng, lấy lý do nhập viện để chăm sóc cho tôi. Đêm đêm, cô thao thức, vẻ mặt âu lo. Mỗi khi tôi lên cơn rét, cô lấy mền chăn đắp rồi ôm lấy tôi che chở, sưởi ấm tôi bằng cơ thể của mình; bệnh trĩ của tôi ra máu, Bích Vân không nề hà hôi hám, bẩn thỉu, ngày ngày săn sóc, lau rửa, chăm bẵm tôi như người mẹ thương con..

Ngoài trách nhiệm đồng chí cùng chiến đấu trên một trận tuyến, Bích Vân là sự tổng hợp của mọi đức tính: Những lần tôi bị ốm, Bích Vân nâng giấc, dỗ dành, ru nựng, bón cho tôi từng hớp canh, thìa cháo; nghiêm khắc kiểm tra, nhắc nhở tôi uống thuốc đúng giờ, nghỉ ngơi đúng giấc; còn những lúc tôi đỡ, cô làm người mẫu cho tôi vẽ, Bích Vân vui cười, nhí nhảnh, tinh nghịch, thi thoảng ra bộ nhõng nhẽo như một cô bé hay hờn hay dỗi. Tất cả những bức tranh, tôi đều đề tặng Bích Vân. Nhưng hình như bức vẽ mà Bích Vân thích nhất vẫn là bức kí họa tôi ghi lại khoảnh khắc lần đầu tiên chúng tôi gặp nhau bên ven rừng Lồ ô. Cô nói: "Em sẽ giữ bức kí họa này suốt đời. Không chỉ là kỉ niệm về cuộc gặp gỡ đầu tiên của chúng ta, mà để nay mai khi có con, em sẽ kể cho chúng nó về tình yêu của chúng mình".

- Hai người yêu nhau vậy mà sao lại thôi? - Anh chàng nghệ si nhiếp ảnh bỗng nhiên lên tiếng hỏi.

- Thì thế mới gọi là duyên số! - Tăng Hoàn đáp- Sau giải phóng miền Nam, cấp trên cho tôi về thành phố Hồ Chí Minh học Đại học Mĩ thuật. Trước khi đi, tôi về gia đình Bích Vân ở Bù Đốp ăn tết, đó là mùa xuân năm 1976, và đó cũng là lần đầu tiên tôi đến nhà Bích Vân với tư cách con rể tương lai.

Đêm trước ngày xa nhau, chúng tôi nói với nhau nhiều lắm. Nhưng tựu chung vẫn là chuyện tình yêu và mơ ước đến tương lai. Bích Vân lấy ra chiếc áo gối trắng tinh, có hình đôi chim bồ câu ngậm cành hoa hồng và hai chữ "Hạnh Phúc" do chính tay tôi vẽ cho Bích Vân thêu, nói: "Em giao cho anh giữ vật kỉ niệm này, anh phải gìn giữ nó như gìn giữ tình yêu của chúng ta. Hẹn đến khi nào anh công thành danh toại, chúng ta cưới nhau sẽ cùng gối chung chiếc gối này." Tôi cảm động, ôm Bích Vân vào lòng, hôn tới tấp lên khuôn mặt dịu hiền của người con gái tôi yêu..

Nhưng cuộc sống thường xảy ra những điều không ngờ. Khi bước ngoặt của sự nghiệp rẽ sang ngả khác, thì tình yêu cũng trở thành số phận. Cuối năm 1977, tôi đang thực tập ở Sông Đốc, Cà Mau thì nhận quyết định chuyển ra Trường Đại học Mĩ thuật Hà Nội học tiếp. Cầm giấy báo, tôi mừng như phát điên, khóc òa lên vì vui sướng. Từ ngày rời miền Bắc, xa quê hương, xa bố mẹ và những người thân vào chiến trường, đến lúc đó cũng đã gần 10 năm rồi. Xe đón, vội đi, không về Bù Đốp được, tôi viết một bức thư, nhờ một sinh viên cùng thực tập gửi cho Bích Vân. Ai ngờ chuyến ra Bắc lần ấy, cũng là lần tôi chia tay vĩnh viễn với mối tình đầu đẹp đẽ nhất của cuộc đời mình..

Chờ cho sự xúc động của anh lắng xuống, tôi hỏi:

- Anh nói anh yêu chị Bích Vân, nhưng sau khi học xong đại học sao anh không vào Nam tìm chị ấy?

- Không phải tôi không tìm! - Giọng Tăng Hoàn sẽ sàng nhưng rành mạch- Và tôi cũng không là kẻ bội tình. Bởi trái tim tôi luôn khắc ghi hình ảnh Bích Vân; bởi tôi tin vào lời nguyện ước, tin vào lòng tin của tình yêu. Vì thế, dù đi đâu, ở đâu, vài hôm hay cả tháng, cả năm, tôi vẫn mang theo chiếc áo gối, như để nhắc nhở mình luôn nhớ đến người vợ chưa cưới đang chờ đợi. Vậy mà khi tốt nghiệp xong tôi vào Nam để thực hiện lời hẹn thề, thì được một người bạn cho biết Bích Vân đã lấy chồng. Nghe tin ấy, tôi đau khổ tột cùng, bao nhiêu đêm tôi đi lang thang và khóc không biết bao nhiêu là nước mắt. Cuối cùng, mọi sự đau khổ và hờn giận tôi dồn vào hành động cuối cùng: Trước khi ra tàu về Bắc, tôi đóng hộp chiếc vỏ áo gối thành một món quà gửi cho Bích Vân thay lời "chúc mừng hạnh phúc" - Lặng đi chốc lát, anh nói tiếp- Thật ra, khi yêu nhau say đắm, người ta thường cho tình yêu ấy là vĩnh cửu, sự thủy chung như nhất luôn là điều khát khao vươn tới. Nhưng sự chia li do bất cứ hoàn cảnh nào lại là điều trớ trêu. Ai cũng có lí của mình và thường lấy đó để biện minh cho sự đã rồi. Trường hợp của tôi và Bích Vân cũng vậy..

Những câu nói cuối của Tăng Hoàn nghèn nghẹt, khóe mắt long lanh đôi giọt lệ. Những người ngồi trong xe cũng lặng đắng vì phần kết của một mối tình.

- Họa sĩ "chơi" được đấy! Một sự trả thù ngọt ngào! - Nhà thơ gật đầu tán thưởng.

- Ông chỉ nói vớ vẩn! – Nghệ sĩ nhiếp ảnh vặc lại- Tôi chắc chị Bích Vân có lí do của mình.

- Có, nhưng lúc biết thì đã muộn rồi- Họa sĩ Tăng Hoàn gật đầu- Vào đầu năm 2008, lúc đó tôi về hưu rồi, nhưng theo yêu cầu của Trường Trung cấp Nghệ thuật tỉnh tôi đến giảng dạy ở Khoa Mĩ Thuật. Lúc ngồi ở văn phòng thì điện thoại di động reo. Tôi mở máy thấy số lạ hoắc, tiếng một phụ nữ dè dặt: "Thưa bác, cho phép cháu hỏi: Bác có phải là họa sĩ Tăng Hoàn không ạ?" Tôi đáp: "Vâng, đúng rồi, có việc gì đấy?". "Ôi, may quá! - Người phụ nữ reo lên- Thưa bác, cháu là con của mẹ Vân đây ạ. Cháu tìm bác mấy năm nay rồi." Tôi nhíu mày khó hiểu: "Vân nào nhỉ? Xin lỗi, chắc là cô nhầm số..". "Ấy.. Ấy, bác đừng bỏ máy- Người phụ nữ nói vội- Cháu là con của mẹ Bích Vân quê ở Bù Đốp trong miền Nam mà bác! Bác quên rồi ư?". Nghe, tôi chết sững như kẻ bị trúng đạn, miệng lắp bắp: "Có.. Có.. Có thật cháu là con của Bích Vân không? Sao lại nói tiếng Bắc?". Người phụ nữ đáp: "Bố cháu là người miền Bắc mà bác!" Rồi cháu hẹn ngày nghỉ cuối tuần sẽ đến gặp tôi.

Khi gặp, tôi mới biết bức thư tôi gửi trước khi ra Bắc không đến tay Bích Vân. Ngỡ bị bội tình, phụ bạc, Bích Vân thề: Chỉ lấy chồng miền Bắc, với mục đích có điều kiện tìm tôi. Và cuối cùng cô yêu một sĩ quan quân đội, người huyện đảo Cát Hải, Hải Phòng. Sau khi kết hôn, Bích Vân theo chồng về quê lập nghiệp.

Trước khi chia tay, cháu trao lại cho tôi bức kí họa và nói: "Mẹ cháu dặn: Nếu gặp, con cứ đưa bức kí họa này ra, bác Hoàn sẽ hiểu". Tôi cầm bức kí họa trên tay lòng bồi hồi khó tả. Đã hơn bốn mươi năm rồi, mà nét kí họa hai người ôm nhau dưới ánh trăng treo bên cánh rừng Lô ô trong một đêm vùng biên vẫn tươi nguyên màu vẽ.​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

​

 

[Lê Gia Hoài]

8. Cái lý của con trẻ - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Tiếng của Nga:

- Bố mẹ đã nói đấy là tiền tiết kiệm bố mẹ cho con. Con mong bố mẹ tin rằng con không mang tiền đi tiêu một cách vô ích là được.

Tiếng chị Liên:

- Không phải bố mẹ không tin con. Nhưng con phải nói số tiền ấy con tiêu vào việc gì? Cho ai? Hay đem đi đâu?

Tiếng anh Thuận:

- Tiền để dành sau này khi con lớn, chứ không phải để bây giờ con đem tiêu pha bừa bãi.

Nga:

- Con không tiêu bừa!

Anh thuận:

- Không tiêu bừa thì tiền đâu?

Nga:

-..

Im lặng.. Không khí ngột ngạt, nặng nề. Ông bố, bà mẹ và cô con gái mười bốn tuổi ngồi như bất động.

Mỗi người ruổi theo một luồng suy nghĩ..

* * *

Thấy chồng trằn trọc, chị Liên hỏi: "Mình không ngủ được à?"... "

Ngủ thế quái nào được! Con với cái! Càng lớn càng khó bảo!"... "

Ai bảo anh cứ chiều nó? Không khéo rồi hư hỏng thì đẹp mặt!"... "

Em là mẹ nó mà không biết thì anh biết làm sao? Việc cơ quan bận tối mắt tối mũi ra còn lúc nào mà trông nom nó được?"... "

Thế còn em chắc nhàn? - Liên cự lại chồng - Bảnh mắt đã dọn hàng, tối nhọ mặt người mới về. Cơm nước xong đã chín, mười giờ đêm. Thời gian đâu mà để ý đến nó?" Anh Thuận thở dài: "Chết! Thế này là chết! Mới nứt mắt ra đã biết tiêu tiền triệu thì lớn lên còn đến thế nào?"... "

Từ mai anh bảo nó: Ngoài thời gian đi học ở trường, còn cấm tuyệt đối không được đi đâu! Thứ bẩy, chủ nhật không cho nó về ngủ bên bà ngoại nữa! Lơ mơ với nó là chết! Không khéo" Có mười thì tốt, có một thì chột ".

Bồn chồn, anh Thuận nhổm dậy, lấy gối kê vào thành giường rồi xoay người tựa lưng vào. Trong lòng canh cánh về sự việc xẩy ra: Chiều nay, tình cờ chị Liên phát hiện thấy số tiền để trong chiếc rương của bé Nga bị mất sạch. Chiếc rương làm bằng gỗ sơn mài, khảm trai rất tinh xảo, hình chữ nhật được tạo đáng như một cái hòm cổ, chiếc khóa nhỏ xíu làm bằng bạc có chìa mở hẳn hoi. Khi Nga được một tuổi, chị Liên lấy ra để đựng tiền mừng của mọi người cho con gái. Rồi hàng năm cứ đến đêm ba mươi - trước giờ giao thừa, bé Nga lại bê ra cùng bố mẹ kiểm xem được bao nhiêu để đổi tiền cũ lấy tiền mới, đổi tiền lẻ lấy tiền chẵn. Bây giờ, gần mười bốn năm, số tiền được hơn hai triệu rồi, thế mà không hiểu con gái anh đem đi đâu?

* * *

Nga rón rén bước thật nhẹ khi qua phòng ngủ của bố mẹ. Ánh sáng lờ mờ hắt ra từ bể cảnh trong phòng khách, mấy con cá thấy bóng người, nhạo nhao ra sát thành bể ngớp ngớp, thấy không được ăn như thường lệ, chúng tưng hửng ngoắt ngoắt cái đuôi như hờn dỗi. Nga liếc xéo đàn cá thầm thì:" Bai bai chúng mày! Tao còn bận! Hẹn đến chiều tao cho ăn bù! "Rồi Nga đi xuống bếp. Trên bàn ăn, nồi cơm và thức ăn hôm qua còn nguyên." Chắc "các cụ" giận mình lắm đây ". Nghĩ vậy, rồi Nga mở lồng bàn, thò tay vào đĩa giò định nhón một miếng; bỗng chợt nhớ chưa đánh răng, rửa mặt liền trả cái lồng bàn vào nguyên chỗ cũ.

Mười bốn tuổi nhưng trông Nga đã ra dáng một thiếu nữ; tóc ngắn chấm vai ôm lấy khuôn mặt dịu dàng, trắng hồng tươi tắn, mắt đen lay láy, lông mi cong, sống mũi thẳng, cánh mũi mỏng tang vằn rõ những mạch máu li ti, mép lớt phớt lông tơ, môi mọng đỏ, răng trắng đều tăm tắp.. Bạn bè cùng lớp gọi Nga là" hoa hậu lớp 8A ".

Trời còn sớm, Nga chốt trái cửa lại rồi nhảy lên xe, rồi đạp ngược về phía ngoại. Khi rẽ xuống một ngõ nhỏ, đường xóc gồ ghề, làm cái cặp đeo sau lưng nhẩy tưng tưng. Nga nghĩ:" Không biết đến bao giờ người ta mới trải bê tông nốt đoạn đường này? ". Dừng xe trước một căn nhà lợp mái cọ, Nga gọi:" Tuấn ơi! Dậy chưa? "Từ trong nhà, tiếng anh Dần, bố Tuấn gọi:" Tuấn ơi! Nga nó đến kìa! - Anh nói vọng ra: - Cháu chờ Tuấn một lát! ".

Nhà Tuấn chỉ có hai bố con, mẹ Tuấn ốm chết lúc Tuấn mới ba tuổi. Anh Dần làm thợ mộc. Tiếng là thợ nhưng là thợ vườn. Đồ đoàn hành nghề gồm vài thứ cưa, đục, bào.. Đã cũ từ đời nảo đời nào. Được cái anh khéo tay, thật thà, nhà nào có đồ gỗ bị hỏng thuê anh đến sửa chữa tại nhà; nếu phải thay, anh chọn gỗ nhưng chủ nhà đi cùng để trả tiền, anh không bao giờ cầm tiền đi mua, dù đó là họ hàng hay anh em cũng vậy. Còn công xá anh lấy rất rẻ, có người thấy vậy trả thêm, anh cảm ơn rồi từ chối:" Công làm có thế, tôi nhận vậy là được rồi ". Đối với những gia đình có hoàn cảnh túng bấn anh không lấy tiền và bảo:" Có gì đâu mà tiền với nong! Hàng xóm với nhau, giúp nhau chút ít, đáng gì! ".

- Sao cậu đến sớm thế? Tụi cái Hường thằng Bảo đâu? - Tuấn mở cửa hỏi Nga.

- Làm gì mà lâu vậy? - Nga hỏi lại rồi nói - Hôm nay có việc cần hội ý! Ăn sáng chưa? Chưa hả? Ra phố làm bát bún riêu của bà Hạnh béo với tớ.

- Thôi! Tớ làm bát cơm nguội..

- Không có cơm nguội, cơm nghiếc gì hết! - Nga ngắt lời Tuấn: - Tổ viên không được cãi lại nhóm trưởng, chỉ có quyền chấp hành!

Anh Dần đã dậy, nghe hai đứa trẻ đối đáp anh phì cười ló đầu ra khỏi cửa:" Chào nhóm trưởng! Xin có lời chào buổi sáng! "

Nga bẽn lẽn:

- Cháu chào bác! Mấy hôm nay trở trời chắc người bác bị nhức lắm?

- Sao cháu biết trở trời là bị nhức?

- Dạ! Bố cháu cũng hay bị thế nên cháu biết!

- Thế bố cháu cũng là thương binh à?

- Bố cháu bị thương vào tay, mỗi lần trở trời y như rằng kêu buốt.

- Bố cháu tên là gì?

- Dạ! Bố cháu tên là Thuận.. Thôi! Bác đỡ Tuấn lên xe hộ cháu..

Anh Dần đỡ Tuấn ngồi lên poóc ba ga xe, đôi chân teo túm của Tuấn lõng thõng, đu đưa theo nhịp tròng trành của xe.

Tuấn bị liệt từ khi mới lọt lòng mẹ. Lúc mới đẻ ai cũng nghĩ không nuôi được. Quặt quẹo vất vưởng mãi rồi cũng qua cái đận sài đẹn, nhưng đôi chân của Tuấn quắt queo, mềm nhũn, chữa chạy bao nhiêu cũng không khỏi. Các bác sỹ nói Tuấn bị di chứng chất độc màu đa cam do bố bị nhiễm hồi ở chiến trường miền Nam. Những đứa trẻ cùng lứa tập đi bằng đôi chân nhỏ xinh xinh hồng hào máu thịt. Còn Tuấn tập lết đi bằng tay, dùng đầu gối để đỡ, lệt bệt kéo theo sau hai bàn chân nhũn nhão.. Chân bị liệt nhưng Tuấn rất thông minh, nói năng hoạt bát, nét mặt rắn rỏi, đôi mắt linh lợi, mái tóc tự nhiên đen mượt quăn, xoắn như đít con ốc vặn.. Nếu không thấy Tuấn di chuyển, ai cũng nghĩ đó là một cậu bé đẹp trai, phát triển bình thường. Lên sáu tuổi. Tuấn đòi bố cho đi học. Thương con, anh Dần cõng Tuấn đến trường xin học cho con. Ông hiệu trưởng ái ngại nhìn hoàn cảnh của hai bố con định từ chối, nhưng khi thấy Tuấn khóc giãy nảy không chịu về ông động lòng hứa giải quyết.

Ròng rã bao nhiêu ngày anh Dần cõng con đi học. Tuấn lớn lên trên lưng bố. Bố bù cho con đôi chân, con bù cho bố bằng những niềm vui kiến thức. Cho tới cấp hai thì nhóm học tập cũng với Tuấn đảm nhận việc đưa đón Tuấn.

* * *

- Đằng ấy thề di! Hãy lấy danh dự Đội viên mà thề. Không được" khai "với bất cứ ai, kể cả tụi cái Hường, thằng Bảo.

- Nhưng.. - Tuấn do dự.

- Không nhưng gì hết! Cậu không thề tớ" ứ "thèm chơi với cậu nữa.

Tuấn đăm đăm nhìn cái nơ nhựa cài trên mái tóc đằng sau của Nga, nó nhẩy nhẩy theo nhịp của bánh xe.

- Thế nào? Có hứa không thì bảo? - Câu hỏi của Nga cắt đứt luồng suy nghĩ của Tuấn.

- Ừ thì hứa! - Tuấn miễn cưỡng trả lời - Nhưng..

- Lại nhưng! - Nga vùng vằng làm cái xe đạp chao đi chao lại làm hai đứa suýt ngã - Mình cho cậu" đi bộ "bây giờ! Cái đồ.. Thiếu lập trường. Thôi! Không nói nữa! Bảo" tồ ", Hường" bẹt "kia rồi. Cậu nhớ đấy! Đừng có đùa với lửa - Nga đe.

Nhìn thấy Nga đèo Tuấn, Hường và Bảo phanh xe kít lại. Hường tròn mắt:

- Này! Hôm nay mặt trời mọc ở đằng Tây hay sao mà đón Tuấn sớm vậy?

Bảo" tồ "lấy tay sờ lên trán Nga:

- Không! Không thấy sốt! Vẫn bình thường. Hay" chập dây "bên trong?

Nga hất tay Bảo ra:

- Nhóm trưởng có việc cần hội ý với tổ viên nên đến sớm! Thắc mắc gì? Giải tán" lông cu li "miễn thắc mắc.

Hường dàn hòa:

- Thôi! Đấy là" nhân quyền của mỗi công dân "khỏi suy nghĩ.

- Đói lắm rồi đấy, có cho nhau ăn không thì bảo? - Tuấn nhắc các bạn.

Bên hè một hàng bún rong, trong nồi nghi ngút bốc hơi, váng cua vàng rộm, mùi hành mỡ phi thơm nức, mới ngửi thấy, cả bốn đứa đã nuốt nước miếng ừng ực. Bảo" tồ "khúc khích:" Nga chi, Bảo đãi, Tuấn, Hường xơi. Nào bà ơi! Cho chúng cháu mỗi đứa "hai xèng".

* * *

Từ hôm xẩy ra chuyện mất tiền và lục vấn mãi Nga cũng không nói; không khí trong gia đình thật nặng nề. Sau khi ăn cơm, Nga rửa bát rồi tót lên phòng đóng cửa lại. Anh Thuận nằm xem ti vi: Chị Liên giở tiền bán hàng ra kiểm. Đếm xong chị Liên mở két cất vào rồi khóa lại. "Không tin được nó!" - Chị Liên nói với chồng như vậy. Anh Thuận ngại không muốn hàng xóm biết nên lẳng lặng điều tra ngầm. Anh đem chuyện nói với mẹ vợ thì bà bảo: "Tôi không tin! Cháu tôi thế nào tôi biết! Chắc anh chị tra hỏi, dọa dẫm làm nó sợ nên nó phải nói dối. Nhà chạ khách, lại còn thuê người quét dọn, giặt giũ không có ai ở nhà quản, chìa khóa giao cho người ta, mất lúc nào ai biết?" Nói xong bà bảo anh: "Anh chị không được" làm hành làm tỏi "cháu tôi! Còn tiền? Tôi sẽ bù cho nó! Anh chị mà cấm nó sang với tôi thì tôi từ.. Rõ chán! Con mình không tin lại tin người hàng xứ!". Anh Thuận chậc lưỡi: "Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà".

Nhà bà ngoại Nga ở giữa phố. Bà cho người ta thuê dưới tầng một mở hiệu đồng hồ. Phía sau là khu vườn rộng, hàng rào trồng cây ô rô được tỉa tót rất đẹp, trong vườn có cây ổi đào trĩu trịt quả và vai gốc hồng đường. Góc vườn là một cây phượng vĩ rất to, bà ngoại kể khi bà biết đi học cây phượng đã có rồi. Khu vườn nay cũng là thế giới riêng của hai bà cháu khi có chuyện cần nói với nhau..

Hai tay vạch vạch mái tóc bạc trên đầu bà, Nga lấy móng tay kẹp nhổ lên một sợi tóc sâu ngắn củn, úa vàng, miệng tủm tỉm:

- Không phải bố mẹ cháu đổ điều cho cháu đâu! Đúng là cháu đem tiền đi đấy!

- Chết! Sao tiêu gì mà những hai triệu? Hay là mày lại "hút hít" gì hả cháu? Chết! Chết! Thế này thì chết! Ai xui dại cháu thế?

Nga cười ngặt ngẽo ôm vai bà: "Không phải thế đâu bà ơi! Nhưng cháu không nói được! Đây là lời thề danh dự của Đội viên Thiếu niên Tiền phong đấy bà ạ".

- Danh dự gì bà không biết! Nhưng cháu có biết bố mẹ cháu lo lắng không? Bà cũng lo cho cháu lắm! Cả nhà có mình cháu. Nỡ thế nào thì bà và bố mẹ cháu sống sao được? Cháu không nói với ai thì cháu nói với bà. Bà hứa chỉ một mình bà biết thôi. Nào! Cháu nói đi.

Nga im lặng, tay lần lần vuốt vuốt mái tóc bạc của bà. Nga biết một đời bà vất vả: Ông ngoại hy sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bà ở vậy nuôi con. Mẹ Nga là thứ hai, còn bác Hải đi bộ đội hy sinh lúc bố mẹ Nga chưa lấy nhau. Bố Nga mời bà về ở nhưng bà bảo: Bây giờ tôi hãy còn nhúc nhắc đuợc; khi nào yếu tôi sẽ về. Còn cái cơ ngơi này cho con Nga làm của hồi môn..

Hơi thở ấm nóng từ miệng Nga phả ra làm buồn buồn vành tại nhăn nheo của bà:

- Bà ơi! Bà có tin cháu không?

- Cha đẻ con hĩm con! Bà không tin cháu thì bà tin ai? Nhưng còn chuyện tiền nong cháu phải nói cho bà biết.

- Cháu hứa với bạn cháu rồi! Bà đừng bắt cháu "phản bội" lại bạn bè, bà nhé!

- Ừ thì thôi! Bà tin! Nhưng biết nói thế nào cho bố mẹ cháu hiểu?

Nga đăm chiêu nhìn lên cành phượng vĩ đang trổ hoa:

- Bà ơi! Rồi bố mẹ cháu sẽ hiểu cháu - Nói rồi Nga cúi xuống khẽ thì thầm..

Bà giật phắt người như phải điện giật:

- Sao? Cháu bảo sao? Cháu cần tiền làm gì?

- Cháu còn thiếu năm trăm nghìn đồng nữa mới đủ. Bà cho cháu nhé! Cháu hứa sẽ không làm gì để bà buồn. Nhưng chuyện này bà đừng cho bố mẹ cháu biết! Bà nhé!

Bà xoay người lại, ôm lấy khuôn mặt Nga, nhìn sâu vào đôi mắt ngây thơ của cô bé mười bốn tuổi. Đây là báu vật quý nhất của đời bà. Nếu có ai bảo đổi một núi vàng để lấy Nga thì bà sẽ bảo người ấy là điên, là khùng.. Nhưng giờ đây, những việc Nga làm vượt cả sức tưởng tượng của bà, làm cho bà băn khoăn, ngại ngùng trước đòi hỏi của một đứa trẻ còn non nớt. Nhưng nhìn vào đôi mắt mở to trong sáng của cháu, bà thấy lại hình ảnh ngày xa xưa của bà ở trong đó. Cả một thời nữ sinh trong trắng, chân chất, ngây thơ. Đôi mắt ánh lên bao nỗi niềm trắc ẩn và chứa đựng một niềm tin thuần khiết, sáng láng vô cùng.. Bà thủ thỉ:

- Bà không tiếc cháu! Nhưng cháu đã suy nghĩ kỹ chưa?

- Bà ơi! - Tiếng của Nga nhẹ nhàng da diết - Bà tin cháu bà nhé!

Trên bầu trời một đám mây bay ngang qua, bóng mát che kín những vệt nắng lột từ kẽ lá xuống trong vườn; mấy chú ve sầu núp trên cây phượng vĩ giật mình cất lên điệu nhạc quen thuộc của mùa hè.

* * *

Chị Liên sửa sang lại đĩa nải quả, đặt ngay ngắn chính giữa bàn thờ. Hôm nay là ngày thương binh liệt sỹ, cũng là ngày giỗ bố chồng chị. Ngày xưa ông là cán bộ hoạt động trong vùng địch hậu, bị mất tích, nên khi đất nước hòa bình, gia đình anh Thuận lấy ngày này để là ngày làm giỗ. Sau khi mẹ chồng qua đời, chị Liên vẫn theo lệ cũ.

Anh Thuận khệ nệ bê mâm từ dưới bếp lên đặt cạnh bàn thờ rồi bảo vợ:

- Xong chưa? Để anh thắp hương khấn các cụ.

- Vâng! Em xong rồi đây. Anh thắp hương rồi qua đón bà ngoại sang.

- Cái Nga có bảo mấy giờ thì về không?

- Em thấy nó nói hôm nay đi tập trung viếng nghĩa trang liệt sỹ.

Anh Thuận rì rầm khấn, anh ngước nhìn lên bàn thờ, một bên là hình ảnh mẹ, còn một bên treo tấm bằng Tổ quốc ghi công thay cho ảnh bố. Khói hương nghi ngút, mùi trầm thơm ngào ngạt..

Chợt có tiếng gõ cửa, sau đó là tiếng nhỏ nhẹ của chị Liên:

- Dạ đúng ạ! Mời bác vào nhà, bác đợi nhà em một tý.

Có tiếng người đàn ông:

- Tôi tới phiền gia đình chút việc, mong các bác bỏ quá cho..

- Có gì đâu mà phiền hả bác. Chả là hôm nay giỗ bố chồng em. - Tiếng chị Liên trả lời.

Anh Thuận kính cẩn vái ba vái rồi quay sang dặn vợ:

- Gần hết tuần hương thì em xới cơm cúng. - Nói đoạn anh chủ động đến bắt tay ông khách: "Mời bác ngồi, tôi pha ấm nước rồi anh em mình nói chuyện." Anh vừa nói vừa nhìn khách, anh thấy ngờ ngợ như đã gặp ở đâu rồi thì phải, anh nhíu trán cố nhớ nhưng không tài nào nhớ nổi. Ông khách cũng nhìn anh rồi hỏi: "Có phải Thuận 4c đấy không?"... "

Dạ.. Anh là.." - Anh Thuận vẫn chưa nhận ra - "Đã bao nhiêu năm rồi còn gì - ông khách nói - Dần đây! Dần có biệt hiệu" Dần phốc "đây!" Anh Thuận reo lên: "Nhớ rồi! Nhớ rồi! Lớp thầy Thực ngày xưa có phải không? Trời ơi, mất bay, mất biến ở đâu mà mãi bây giờ mới thấy mặt?" Nói đoạn anh quay sang chị Liên: "Liên ơi! Đấy là" thằng Dần phốc "chuyên chế tạo ra các loại" súng phốc "bắn quả xoan mà anh hay kể chuyện cho em nghe đấy!"... "

Kìa anh, sao lại nói thế? - Chị Liên trách khéo chồng về cách xưng hô rồi nói với anh Dần: - Dạ! Thưa anh, nhà em vẫn hay nhắc chuyện bạn bè chơi với nhau từ hồi còn bé.. Xin lỗi Dần - Anh Thuận cắt ngang lời vợ - Gặp được ông tôi mừng quá! Thế bây giờ nhà ông ở đâu? Vợ con thế nào? Nói tớ nghe đi nào? Ông khác quá! Thế này mà gặp được ngoài phố thì không tài nào nhận ra được!

Anh Dần lặng người đi vì gặp lại người bạn thuở ấu thơ.. Hơn ba mươi năm rồi còn gì. Nhưng hoàn cảnh bây giờ khác xưa nhiều quá. Nhìn cơ ngơi của bạn, anh bỗng thấy e dè, ngại ngùng, anh thoáng nhớ tới căn nhà dột nát, ọp ẹp của mình.. Chẳng nhẽ lại kể về sự nghèo nàn và nỗi đau khổ của mình hay sao? Mà đâu có phải anh đến đây để kể về mình:

- Hôm nay tôi sang đây muốn thưa với hai bác một chuyện có liên quan đến cháu Nga - Trống ngực chị Liên đánh liên hồi khi nghe anh Dần nói. - Tôi cũng không ngờ cháu Nga lại là con của hai bác. Vì vậy, mong hai bác thông cảm và đừng nói với cháu là tôi sang đây.

- Có chuyện gì anh cứ nói; bạn bè với nhau đừng ngại - Anh Thuận hồi hộp nói.

- Chuyện là thế này - Anh Dần kể: - Hôm qua nhân viên Bưu điện mang tới cho bố con tôi một chiếc xe lăn dành cho người tàn tật không thấy viết tên và địa chỉ người gửi. Tôi ngạc nhiên và cảm kích vô cùng. Vì đây là niềm mơ ước của con tôi. Tôi thấy cháu Tuấn ngồi thừ trước xe rồi bỗng òa lến nức nở, nghẹn ngào:" Chiếc xe này là của bạn Nga mua tặng con. Con nói cho bố biết nhưng bố đừng nói với ai. Vì nói Nga sẽ không chơi với con nữa. Nhưng con thương Nga quá! Vì con mà bố mẹ bạn ấy nghi ngờ, không tin Nga nữa.. ". Suy nghĩ suốt đêm, sáng nay tôi quyết định tìm đến nhà hai bác thưa chuyện. Dẫu sao các cháu cũng còn là con trẻ. Hai bác đừng mắng cháu Nga mà tội nghiệp, còn tiền cái xe, hai bác cho tôi xin được trả dần.."

Anh Thuận nhìn vợ, đôi mắt chị Liên đỏ hoe, những giọt nước mắt nóng hổi lăn trên gò má, ba người im lặng, chỉ còn nghe tiếng tích tắc, tích tắc nhắc thời gian đang trôi của chiếc đồng hồ quả lắc treo trên tường.​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

9. Chiếc xe tang - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

Ông Chủ tịch Ủy ban thị trấn khoảng trên dưới bốn mươi tuổi. Người tầm thước, da mai mái, tóc chải rẽ ngôi trái, mặt bầu, trán thấp, lông mày thưa, trên mũi có nhiều nốt rân rân đỏ, lấm tấm mọc xung quanh rồi lan xuống hai bên miệng.. Nhướn thân hình về phía trước, lướt mắt nhìn các thành viên có mặt trong phòng họp hai tay huơ huơ vào không khí, ông nhấn mạnh từng tiếng: "Tóm lại, nhằm thay đổi bộ mặt đời sống văn hóa của nhân dân, tôi đề nghị các đồng chí về khẩn trương phổ biến Nghị quyết của Đảng ủy và tinh thần cuộc họp này. Làm sao triển khai đến tận từng người dân. Thực hiện tốt kế hoạch góp tiền mua xe tang của thị trấn.."

* * *

Kể cũng lạ, ở cái thị trấn vùng trung du này, không có cái gì giấu được dân. Kế hoạch vừa được ông Chủ tịch triển khai thì chỉ nửa giờ sau khi tan cuộc họp, đã có các cuộc "tọa đàm" không chính thức tại các quầy bia và quán nước trong nội thị. Người đứng tuổi nói: "Đúng quá chứ lỵ! Một thị trấn tầm vóc như vầy mà lại không có cái ô tô" đưa tang là kém! Chưa văn minh! Chưa hiện đại! "Mấy ôn già về hưu thận trọng hơn:" Từ trước đến nay thị trấn mình vẫn đưa nhau bằng xe tang đẩy tay thì đã sao? Sống với nhau cả đời, đến lúc chết đưa nhau đi một quãng vài ba cây số nhằm nhò gì! Xe ô tô "đi vù vù chắc gì đã hay?" Còn mấy cậu choai choai mặt đỏ phừng phừng thì: "Cơ chế thoáng! Mời các cụ lên xe! A lê hấp! Các anh phường kèn" tò te tí toét "cũng xe đưa, xe đón; vừa lịch sự, vừa trang trọng lại được tiếng con cháu có hiếu nghĩa ()".

Việc tiến hành thu tiền để mua xe tang không ngờ lại rất trôi chảy và thuận tiện. Cán bộ tổ, khu phố không phải vận động nhiều như việc nộp tiền nhân công, không phải nằn nì như khi thu thuế đất, tới hộ nào là hộ ấy nộp ngay, thậm chí có gia đình còn ủng hộ thêm. Các ông chủ như doanh nghiệp Tiến Tân, hiệu vàng Đông Phong, chủ thầu xây dựng Thành Công.. Đều nhiệt tình tài trợ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng. Thế mới biết dân ở đâu cũng vậy, thấy việc có nghĩa, có nhân là làm, là tự nguyện đóng góp.

* * *

Trưởng ban Văn hóa hăm hở báo cáo:

Thưa Chủ tịch, theo chỉ thị của anh, tính đến hôm nay toàn thị trấn đã thu được sáu mươi nhăm triệu đồng. Đề nghị anh cho ý kiến mua xe ở đâu?

- Có tiền là tốt rồi! Nhưng mua xe ở đâu thì phải bàn bạc, phải xem xét cụ thể. Đây là "tiền đóng gạo góp" của dân nên phải thận trọng. Đồng chí thảo cho tôi giấy mời lãnh đạo thị trấn họp! Nhớ ghi rõ nội dung họp: Bàn về vấn đề tìm mua xe tang.

- Họp vào hôm nào thưa anh? - Trưởng ban Văn hóa rụt rè hỏi.

- Xem nào! Xem nào! Ông Chủ tịch lật lật mấy tờ lịch bàn: - Hôm nay là thứ sáu.. Mời vào sáng thứ hai! Sau giao ban, khoảng chín giờ thì bắt đầu họp. A.. Này, qua hành chính bảo Chánh văn phòng lên gặp tôi có việc.

Ông Chủ tịch vươn vai ngả người trên chiếc ghế xoay Xuân Hòa làm bằng i nốc sáng loáng. Thế là xong một việc! Ông nghĩ - Phải hướng tập trung việc mua xe xong vào trước tháng 9 ta. Theo quy luật, vào mùa đông có nhiều người chết hơn. Làm lãnh đạo là phải biết thời cơ để vừa hoàn thành nhiệm vụ chính trị lại vừa tạo ra vốn để duy trì cho xe hoạt động.. Có tiếng gõ cửa làm đứt luồng suy nghĩ, ông nhỏm đậy: "Mời vào".

Chánh văn phòng Ủy ban bước vào, thân hình nhỏ nhắn, dáng thư sinh, da bợt bạt như bị cớm nắng, mặt dài, má hóp, mắt đeo kính American đổi mầu, lông mày sâu róm, mũi hếch, cái miệng lúc nào cũng cười cười như được cố tình nặn ra trên đôi môi thâm nhợt vì bia rượu.

- Sếp cho gọi em ạ?

- Cậu ngồi xuống! Tôi gọi cậu lên cùng bàn bạc về vấn đề mua xe tang. Tôi định triệu tập cuộc họp vào sáng thứ hai tuần tới, cậu thấy thế nào?

- Dạ.. Chánh văn phòng ngập ngừng.

Thấy vậy ông chủ tịch nói:

- Cậu cứ mạnh dạn trình bày. Không phải úp mở gì cả!

- Dạ.. Chánh văn phòng đắn đo - Em nói nếu chỗ nào chưa đúng xin sếp đại xá. Tại sao lại phải tổ chức họp ạ? Em tưởng có Nghị quyết của Đảng ủy và biên bản tinh thần hôm trước rồi ạ?

- Mình ngại vi phạm tính dân chủ, sai nguyên tắc. Nếu không công khai dễ dẫn đến hiểu lầm..

- Sao lại hiểu lầm ạ? Sếp chẳng đã công khai trước cuộc họp toàn cán bộ của thị trấn đó sao? Theo em, không cần họp nữa! Cứ dựa vào hai Nghị quyết ấy mà thực hiện, bàn nhiều em e..

- Ý kiến của cậu cũng có lý, để tôi suy nghĩ thêm một chút rồi sẽ quyết định. Tối hôm nay, cậu đến nhà tôi, ta bàn bạc cụ thể! Làm sao cho kín nhẽ.

- Dạ.. Em hiểu, sau chương trình Thời sự em sẽ sang hầu sếp. Khi Chánh văn phòng ra tới cửa, ông Chủ tịch dặn: "Cậu nói với Trưởng ban Văn hóa thôi không cần thảo giấy mời nữa!"

* * *

Sau một tợp bia, Thanh hất hàm: "Ông phải cố gắng bằng được! Cú này hơi hay đấy! Không bẫm, nhưng dễ nuốt, không vấp điều kiện pháp lý! Tiền của dân chi không cần" ba lem ". Ông vòng trong, việc của ông thế nào ông biết rồi đấy! Nhưng chỗ bạn bè tôi nói thật, đừng tham, dễ hỏng việc! Phải nghĩ dài lâu; tiếng là thị trấn, nhưng khéo léo, bổng lộc còn hơn cả huyện đấy! Lát nữa đi, tôi tạm ứng cho chai" Bônnapac "mà làm quà, lựa nói làm sao để ông ta hiểu: Xong việc sẽ có" kết "hậu. Vòng ngoài, tôi chịu trách nhiệm, phần mua bán với chủ xe như thế nào là do tôi! Ông chỉ cần đưa bộ sậu của Ủy ban xuống xem xe là được. Tôi sẽ cho" đi tàu bay "hết!

Chánh văn phòng, mắt nhờ nhờ, mặt xám xạm:" Yên tâm! Yên tâm! Đây có thâm niên "phò" mấy đời Chủ tịch rồi, kinh nghiệm đầy mình! Thôi! Cứ thế nhé! Bái bai.. "

Thanh nhấc cốc bia lên nhưng không uống mà vê vê trong lòng bàn tay, hơi lạnh thấm vào da mát rượi. Thanh nguyên làm nghề lái xe, thỉnh thoảng đá gà đá vịt buôn bán ô tô; gọi là buôn nhưng thực tế là Thanh không bao giờ bỏ vốn. Cứ thấy cơ quan hay cá nhân nào có nhu cầu nâng đời hay đổi chác xe là Thanh tìm đến tìm cách xin tư vấn hoặc làm môi giới. Thanh có biệt tài nhìn xe chạy qua đã có thể nói đó là loại xe đời nào, sản xuất ở đâu, tình trạng kỹ thuật tốt, xấu, rồi giá cả bao nhiêu: Thanh nắm vững từng đầu xe, đọc vanh vách số biển kiểm soát, mua ngày nào, mua ở đâu, xe ấy của cơ quan hay cá nhân nào trong huyện.. Chính vì vậy chiều nay, Chánh văn phòng Ủy ban thị trấn đến nhờ Thanh làm tư vấn tìm hộ xe. Nghe xong, Thanh hỏi:" Cơ quan ông có bao nhiêu "đạn"? Định chơi "xịn" hay chơi "tàu tàu"? Không thiếu! Nhưng miễn có tiền. Khi đã biết cơ số tiền và ý định của Ủy ban. Thanh cười: "Rồi! Có rồi - Một" em "TOYOTA hẳn hoi! Phải cái" em "hơi già, đời bảy tám, nhưng còn nền nã, ngon nghẻ.. Mà Ủy ban chạy gì mấy? Có kinh doanh đâu mà ngại?" Nghe Thanh nói mà người ta cứ tưởng Thanh tả nhan sắc của một người đàn bàn..

* * *

Đến xem ô tô có đầy đủ các thành phần: Ông Chủ tịch, Ông Phó Chủ tịch phụ trách văn xã. Thường trực Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Mặt trận, Trưởng ban tài chính.. Cùng các thành phần trong Ủy ban. "Phải để các đồng chí tham gia ý kiến! Tránh trường hợp cho rằng lãnh đạo áp đặt, thiếu dân chủ" - Đấy là lý do ông Chủ tịch nói với mọi người khi tập trung đi xem xe.

Đón khách, Thanh gọn gàng trong bộ quần áo ký giả, đầu đội mũ le màu xanh dán chữ TOYOTA trắng lốp, khuôn mặt hồng hào vì hai chén rượu buổi sáng cùng với bát phở tái nạm, cổ tay đeo chiếc đồng hồ mạ vàng sáng choé, thũng thẵng bên hông một chiếc "di động" mác Samsung. Thanh chìa bao thuốc lá Manbơrô nói: "Mời các sếp hút thuốc, xong rồi ta xem xe. Các sếp cứ" vô tư ", nhìn tận mắt sờ tận tay, có gì các sếp cứ phát biểu! Tiền nào của nấy! Giá Ủy ban có đủ tiền em sẽ chỉ cho con xe Huynh Đai" bom "nhập cảng là chấm hết! Cứ gọi là" kính coong ", miễn chê..". Thấy vậy Chánh văn phòng Ủy ban ngắt lời: "Thôi thuốc nước gì thì để chốc nữa! Cho xe ra để chúng tôi kiểm định!" - Dạ! - Thanh xoa xoa tay rồi hất hàm bảo lái xe: "Đánh" xe ra để các sếp kiểm tra!

Chiếc xe nhãn hiệu TOYOTA 12 chỗ ngồi sơn màu trắng sữa. Bộ ghế được bọc vải nhựa màu sáng, các tay vịn lâu ngày đã tróc mạ rỉ loang lổ.. Thấy ông Chủ tịch nhìn nhìn vào tay ghế, Thanh nói: "Sếp tính! Cơ chế thị trường, xe chạy" trên tầng cây số "tối ngày, tối đêm, không còn kịp sơn xi lại. Nhưng thế này các sếp mới biết được nước thép của nó vẫn còn tốt, còn" olorin ". Cần thiết," chạy "qua một nước sơn là cứ bóng lừ..". Chánh văn phòng tham gia: "Cũng phải tiền đấy ông ạ! Mà như thế này là chúng tôi còn phải" cải tiến "nhiều mới thành xe tang được!". Dạ! Có gì mà nhiều ạ? Lúc có đám, tháo ghế lấy chỗ đặt quan tài. Cần đi công tác, lắp ghế vào lại là xe l2 chỗ! Lịch sự, tiện lợi, đúng yêu cầu ". Ông Chủ tịch mặt trận lắc lắc cái cửa:" Sao cánh cửa lại lung lay thế này? ". Thanh vê vê đầu mẩu thuốc lá:" Thay cái gioăng lại im phăng phắc ấy mà. Bác yên tâm! Khi bàn giao em tặng các sếp một bộ gioăng Tây dự phòng, khi nào thấy "rão", thay! ". Thanh nói cứ như là cái xe đã được ngã giá xong xuôi rồi.

Ngó nghiêng một lúc, ông Phó chủ tịch bảo:" Ăn nhau là bộ máy, anh cho chúng tôi đi thử xem máy kêu có êm không? "." Dạ, mời các sếp lên xe! ". Thanh nói, rồi nhắc lái xe:" Chạy cẩn thận, toàn các sếp cả đấy! An toàn là chính! Ra Quốc lộ, chạy đến đường rẽ sân bay thì quay lại, khi về đi một vòng quanh đường thị trấn, rồi chạy thẳng sang nhà hàng "bẩy món"..

Xe ra đến đường Quốc lộ, đứng chân trên, chân dưới ở bậc lên xuống, quay lại phía mọi người, Thanh nói như giảng bài ở lớp đào tạo nghề: "Sử dụng xe Nhật là cả một nghệ thuật! Khi mới nổ không được ga to, dễ bị lột biên. Cầm vào tay lái như nắm tay người phụ nữ mình yêu quí.. Chân ga, chân côn, tay số nhịp nhàng uyển chuyển. Nhìn ai lái đi được một đoạn là tôi biết ngay người đó tay nghề giỏi hay kém.."

Bỗng có tiếng ỏn ẻn của Trưởng ban phụ nữ:

- Cái gì kêu "cục, cục" dưới gầm hả anh?

- Cái rootuyn tay lái! Mang xuống xưởng bơm một tí mỡ là hết kêu ngay.

Ông Chủ tịch Hội đồng nhân dân:

- Sao cái trần lại bị rách thế này?

- Quần áo mặc mãi còn rách nữa là.. Căng thêm một lượt nữa là "đẹp giai" ngay! Nhưng dán làm quái gì? Xe chở người chết, lột đi rồi quét một nước sơn màu là ổn nhất!

Tiếng Trưởng ban văn hóa:

- Điều hòa hơi nóng!

- Thiếu ga! Một trăm nghìn bơm "bổ sung" là lại "tít" như "khách sạn năm sao"

Ông Chủ tịch nghiêng nghiêng đầu:

- Máy hơi kêu?

- Dạ! Em sẽ cho thợ rà lại "dàn cò" là êm de..

Trưởng ban phụ nữ ỏn ẻn:

- "Cò" là gì hở anh?

- "Cò" - Thanh giảng giải: Nói theo tiếng Tây là "qui bi tơ", gọi theo sách kỹ thuật được dịch từ tiếng "Tầu" là súp páp. Nó mổ mổ giống như mỏ con cò nên gọi là "cò"..

* * *

Đúng như sự tính toán của ông Chủ tịch, mới chớm vào rét đã có một cụ già bẩy mươi tuổi qua đời. Đây cũng là chuyến "mở hàng" đầu tiên kể từ hôm Ban quản tang nhận xe về. Khi xe tang đi qua các phố, ai cũng ra ngó. Người ta không chú ý đến xem ai chết, mà tò mò nhìn xem sản phẩm trong đó có cả tiền của mình đã góp vào. Đi đầu đoàn vẫn là các vãi cầm cờ phướn nhà Phật, tiếp tới là chiếc trống cái được đặt trên một chiếc xe đạp có người dắt và do nhân viên Ban quản tang phụ trách. Đi sau là đội kèn thuê ở làng Bảo Đức. Xe ô tô được treo xung quanh hoa tang tới tận nóc. Cánh cửa phía sau và ghế được tháo ra lấy chỗ để quan tài, xung quanh dăm, sáu người, mặc áo xô, trùm khăn tang đang ngồi khóc. Còn lại họ hàng và quan khách đưa tiễn dắt xe máy, xe đạp đi đằng sau.

Bỗng một làn hơi trắng toát từ đầu ca bin xe bốc lên bay mù mịt, rối chiếc xe tang đứng khựng lại. Tiếng khóc bỗng nhiên ngừng bặt. Mọi người ngơ ngơ ngác ngác nhìn nhau chưa hiểu tai sao xe bị dừng thì một bà béo đi đằng sau ngước đôi mắt hùm hụp hỏi: "Đã tới chỗ nghỉ đâu mà dừng?" Phía đằng trước có mấy ông thổi kèn và đánh trống không biết xe bị chết máy nên cứ đi theo các cụ vãi cầm cờ, mãi có người chạy lên bảo mới biết.

Thấy lạ, mọi người ở phố đổ xô đến xung quanh chiếc xe tang để xem xem xảy ra sự cố gì? Vừa lúc ấy, anh lái xe nhẩy từ buồng lái xuống, mặt mũi nhem nhuốc dầu mỡ, mồ hôi chảy ròng ròng.. Anh hổn hà hổn hển: "Xe chạy chậm bị sôi nước" thổi gioăng qui lát "rồi, không đi được nữa đâu.." Tiếng khóc của gia đình tang chủ bỗng ré lên át cả tiếng người lái xe. Ông chủ tang ngồi tận trong cùng không hiểu đầu đuôi ra sao, cố nói bằng cái giọng khản đặc: "Im đã nào! Để xem binh tình thế nào?" Nghe vậy, những người chịu tang cố nín, chỉ còn nghe tiếng thổn thức, nức nở, nghẹn ngào.. Anh nhân viên Ban quản tang rẽ đám đông đi vào: "Nào! Mời các vị dẹp ra để tôi nói chuyện với gia đình". Khi tới chỗ ông chủ tang anh nói: "Tình hình bây giờ là xe chết máy, không đi được nữa! Tôi đang thuê người xuống lấy xe tang đẩy tay mang lên để chuyển quan tài sang, mong gia đình.." Anh nói chưa dứt lời thì mọi người thân trong gia đình của người chết như bị sụp xuống. Tiếng gào.. Tiếng hờ.. Tiếng than khóc.. Có người còn lăn lộn ra giữa đường, cảnh tượng thật não lòng. Bỗng có tiếng gào rất to của một người phụ nữ: "Ối bố ơi! Đến chết mà bố vẫn chưa được yên.. Ối bố ơi.. Là bố ơi..". Nhiều người đang xem thấy vậy, quay mặt đi lấy tay áo chấm nước mắt..

* * *

Tôi được nghe kể, sau khi chuyển quan tài người quá cố sang xe tang đẩy tay, chiếc ô tô được kéo về để ở sân Ủy ban. Sau khi bàn bạc người ta chi ra một số tiền nữa để sửa chữa. Nhưng chiếc xe cũng chỉ chạy được vài ba chuyến nữa thì hỏng hẳn. Tôi còn được nhân viên Ban quản tang kể: Cách đây mấy hôm, có người ở trên khu gang thép Thái Nguyên về hỏi mua để đem về tháo ra làm sắt vụn. Nhưng Ủy ban không bán. Ông Chủ tịch nói rằng, đấy là xe mua bằng tiền của dân thì phải hỏi ý kiến dân đã ()​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

 

[Lê Gia Hoài]

10. Chuyện của Hương - Nguyễn Nhuận Hồng Phương​

1

Bắt đầu là sự mơ hồ, ý thức mông lung, Hương thấy mình bồng bềnh ngồi trên thuyền bơi giữa hồ và Nguyên đang ngồi cạnh, bàn tay anh nhẹ nhàng ve vuốt, truyền lan sang người từng cảm thức kỳ lạ. Có mùi nồng nồng, hăng hắc thoảng vào mũi Hương. Đúng rồi, mùi Trường Sơn, thứ mùi đặc trưng của chiến tranh, cây cối bị thiêu cháy, khét lẹt vì bom cày, đạn xới. Kệ! Điều đó có lạ gì với những người từng sống ở đây. Cái quan trọng là em đã cất công quyết tìm bằng được anh, thế là toại nguyện rồi. Vậy mà lúc xung phong đi, bọn bạn bảo; Khó lắm! Rừng núi Trường Sơn hiểm trở, quân ra, quân vào vạch lối tìm đường để đi, có vào làm sao mày gặp được Nguyên mà mơ. Nhưng em tin vào tình yêu, tin vào thần giao cách cảm của anh và em. Bây giờ thì bọn bạn thua em rồi nhé!

Nhưng sao anh chưa ôm em? Anh có biết em chờ đợi giây phút này bao nhiêu lâu rồi không Nguyên ơi. Anh không thấy toàn thân em lạnh giá ư, hay là anh chê môi em thâm, da xanh, tóc rụng? Tại sống trong rừng núi Trường Sơn đấy anh ạ, với đàn bà, con gái, không hợp thuỷ thổ, dễ sinh bệnh tật, các chị ở đơn vị nhiều người còn bị rụng hết cả tóc cơ. Chị Minh, chị Thoan, chị Lan, chị Thơm và những chị, em khác nữa hàng năm trời còn mất cả kinh nguyệt. Riêng em, đêm đêm nhớ anh, thèm được âu yếm mà chẳng biết làm thế nào, những lúc ngủ, đành giở ảnh của anh ra, mò mẫm hôn hít bằng đôi môi khô khát và ôm ba lô mà tưởng tượng..

Hương vùng vẫy ra chiều hờn dỗi, oằn người đẩy Nguyên ra. Ứ thèm chơi với anh nữa, em xung phong vào bộ đội đi tìm anh đâu phải để nhận vào mình sự ơ thờ, hờ hững như vậy. Nguyên ơi.. Nguyên ơi.. Hãy ghì chặt em vào lòng đi anh, em muốn áp vào lồng ngực nghe trái tim anh rộn ràng. Nhớ lại đêm chia tay tiễn anh lên đường, em thấy sao chúng mình ngốc ngếch thế, lúc ấy anh thèm muốn, khát khao, còn em cứ khư khư gìn giữ. Bây giờ thì em vào đây rồi, chẳng thèm giữ nữa đâu. Em sẽ là của anh và sẽ hiến dâng cho anh tất cả.. Hương cảm thấy bức bối, muốn dứt tung những gì đang vương vất trên người, muốn được buông thả hết thảy, nhưng sao đôi bàn tay của Nguyên vẫn nắm chặt bờ vai cô giữ lại. Hương cố hé mắt ra để nhìn nhưng không được, chỉ thấy ánh sáng lơ mờ, tuy thế giữa chiều hẹp khoảng cách cũng vừa đủ để da mặt Hương cảm nhận hơi thở đàn ông khô, nồng nồng phả lên mặt, từng làn hơi như từng đợt sóng nhè nhẹ mơn man kích hứng, cô nhướn người, cong vồng mông lên, từ nơi sâu kín sự thèm muốn râm ran, lưng cô như có hàng trăm ngàn con kiến đang bò.

- Hương.. Hương.. Hương, cô tỉnh chưa?

Ơ.. Giọng ai mà lạ thế nhỉ? Chẳng lẽ sống lâu ở Trường Sơn mà giọng anh lại trở nên khác thế sao. Hương ngừng cựa, cảm giác thèm khát hiến dâng tan loãng, thứ bản năng khác giới nhường cho nỗi sợ hãi. Hương cố nhướn lên chống trả cái hình người lờ mờ, chập chờn, lúc đậm lúc nhạt, lúc xa vời, lúc như đang muốn đổ ập xuống người cô. Và niềm thức cảm tâm trạng bỗng trở nên khác hẳn, cho dù cái bóng cao lớn kia vẫn trùm lên, nhưng giờ đây nó như một bóng ma, xám xịt, rợn rạo. Hương thấy như mình sắp bị cưỡng bức, chiếm đoạt. Không, không.. Hương oằn người né tránh, muốn gào lên. Bỗng một cơn đau dội đến, xoắn quặn, lẫn trong từng đợt nhói tức là cảm giác ê buốt ở phần bụng dưới, vậy mà đôi cánh tay kia vẫn đè nghiến, khiến cô cảm thấy vầng ngực bị ép xẹp, bức bối, bất lực cô há mồm ra thở như cá mắc cạn.

- Ơ.. Ơ.. Ớ, ớ, ớ.. Đau.. Đau..

- May quá, cô tỉnh rồi.

Lần này thì cái giọng lạ hoắc kia đánh thức cô tỉnh, ý niệm tự tại được khôi phục dẫu còn lơ mơ. Hương nhướn mắt, nhưng mi mắt nặng trịch, căng cứng, mỗi lần hé ra, ánh sáng chói lóa, sạn gắt cảm giác như bị ném cát vào, cô nhắm vội lại, rồi lại cố mở ra, dần dần, đầu tiên là mầu xanh quân phục, sau đó là khoảng trời phía sau lồng lộng trên cao, mây đang trôi và nắng đang tỏa. Lẫn trong mầu trời là những vòm cây xanh ngắt, mãi sau đó cô mới nhận ra, trước đó, có đôi mắt chớp chớp, hai lỗ mũi sâu, hàng ria mép xanh dợm, làn da tái xạm, nhám một lớp bụi, mái tóc rủ trên trán bê bết mồ hôi, bờ môi thâm xịt nhưng nụ cười rất hiền. Tuy vậy không phải là Nguyên. Cùng lúc đó, Hương thấy bờ vai được nới lỏng, ngực đỡ tức và dễ thở hơn nhưng phần bụng dưới cảm giác trống rỗng, cô tưởng như mình chỉ còn có phần đầu là sống.

- Đây là đâu.. - Cô cất lời hỏi, hai hàm cứng nhắc, thanh âm phều phào khó nhọc.

- May quá, cô tỉnh rồi - Lại là cái giọng lúc nãy, cô khó chịu, làm sao mà cứ đay đi đay lại chỉ có một câu nói.

- Anh Nguyên đâu rồi? – Hương ngúc ngắc đầu đưa mắt tìm quanh.

- Tôi là Lai đây mà - - Đôi mắt kia lại ánh lên vẻ lo ngại - Cô vẫn chưa tỉnh à?

À.. Ra là Lai. Hương nhớ ra rồi. Đây là tay chỉ huy đơn vị trinh sát có cái mồm dẻo quẹo và ngọt hơn mía lùi. Hương chớp chớp nhìn anh tỏ vẻ chưa hiểu.

- Cô đừng cựa, vết thương to quá. Tôi băng sơ cứu rồi nhưng khi động mạnh máu vẫn chảy nhiều.

Anh ta nói ai bị thương nhỉ? Hương chau mặt nhìn vẻ không hiểu. Lai nhấc bi đông cho vào môi cô, Hương chép chép, những giọt nước lạnh thấm vào lưỡi cho cô tỉnh táo. Đến lúc ấy Hương mới cảm thấy họng mình khô, cô nhớp từng nhớp, nước chảy đến đâu biết đến đấy, miệng cô háo hức như hoang mạc cằn khô lâu ngày được trời mưa. Nhưng chưa đỡ khát thì anh ta giật ra:

- Uống vậy thôi.

Hương vươn cổ, nhấc đầu, mồm há về phía chiếc bi đông, mặt nhăn nhó đòi uống nữa, thấy vậy Lai nói tiếp:

- Uống nhiều, máu chảy là chết.

Như vậy hóa ra là mình bị thương. Lạ! Mình bị thương lúc nào mà không biết nhỉ? Hương căng óc cố nhớ lại những gì đã xảy ra:

Lúc dẫn toán lính trinh sát vượt dốc"Anh Trỗi", tới đầu ngầm Khe Ba. Gọi Khe Ba vì nơi đây là ngã ba của ba dòng suối gặp nhau, vào mùa này nước cạn, cây cối xung quanh bị bom đánh tan hoang, một trảng rộng hiện ra trước mắt, man trời ánh lẫn trong hơi sương bàng bạc bay là là trên mặt đất, phía trước, cánh rừng già thẫm đậm in trên nền trời, ánh đèn dù nhấp nhoáng qua những vòm cây. Dẫn quân trong đêm đến khu vực này nếu không định hướng được rất dễ bị lạc. Và, cũng chính đoạn này cách đây ít hôm chị Thoan, Tổ trưởng Tổ giao liên đã đụng phải một toán biệt kích. Nghĩ vậy nên Hương dừng lại đợi Lai đi tới, cô nói nhỏ: "Đề phòng có biệt kích, đồng chí truyền lệnh cho anh em tuyệt đối im lặng, giữ cự ly để tránh bị lạc". Lai quay lại truyền lệnh xong thì Hương đã vọt lên phía trước.

Trong bóng đêm lờ mờ, tổ tiền trạm theo chân Hương dẫn đường súng AK lăm lăm trong tay. Tinh thần căng thẳng, họ nghe rõ tiếng thở của nhau, tiếng lép nhép của dép cao su giậm trên đất ướt. Hương siết chặt báng súng, mắt căng như muốn xuyên thấu màn đêm, điều gì sẽ xảy ra ở phía trước ai mà biết được. Bọn biệt kích, thám báo như lũ ma vầy, thoắt ẩn, thoắt hiện. Lúc đến bìa rừng Hương ra hiệu cho tổ tiền trạm đi trước còn cô nán lại. Thoát rồi! Hương thở phào, như vậy trảng trống ở khe ngầm đêm nay không có thám báo phục kích, nhưng phía trước còn một ngầm cạn nữa. Vừa lúc đó Lai từ dưới đi lên, hỏi:

- Cho anh em nghỉ giải lao được chưa đồng chí giao liên?

- Chưa được - Hương đáp - Khu vực này nằm trong vùng máy bay oanh tạc, đồng chí động viên anh em vượt qua Khe Đôi xong thì nghỉ.

- Còn bao xa nữa thì đến Khe Đôi? – Lai hỏi.

- Khắc đi khắc đến! - Hương đáp - Đường rừng ai tính bao nhiêu cây số mà hỏi!

Nói rồi cô bỏ mặc Lai chạy lên với tổ tiền trạm. Cô bé này khó tính thật, hỏi thế mà trả lời vậy. Chắc vẫn còn khó chịu lúc gặp nhau hồi chiều đây. Lai nhìn theo thầm nghĩ.

2.

Nhớ hồi chiều, lúc Hương đợi quân ở bãi tập kết, cô tranh thủ mở ba lô lấy ảnh Nguyên ra ngắm, thì thầm: . Này! Anh có biết em đang ở cùng anh trong rừng núi Trường Sơn không. Hay anh lại vào sâu trong kia rồi?

- Nay, mơ gì đấy cô bé?

Tiếng nói làm Hương giật mình đánh rơi tấm ảnh. Cô quay lại nhận ra tay chỉ huy đoàn lính trinh sát hồi chiều cáu bẳn với trạm trưởng Thùy đòi cho đoàn mình đi trương, liền vặc:

- Ai cho đồng chí gọi tôi là cô bé?

- Đây là người yêu của cô phải không? Anh ta nhặt tấm ảnh lên ngắm nghía.

- Sao? Đồng chí biết anh ấy à? – Hương chăm chú nhìn anh ta.

- Xem nào.. Xem nào.. - Anh ta một tay chống gậy, tay kia giơ ảnh lên vẻ chăm chú hồi lâu, rồi liếc nhìn Hương vẻ láu cá – Rất tiếc, tôi chưa gặp anh ta một lần nào.

- Thế mà cứ tưởng.. - Hương vùng vằng giật phắt tấm ảnh lại – Đồng chí về chuẩn bị cho anh em xuất phát!

- Đoàn tôi còn hai đồng chí nữa chưa có mặt. Xin phép chờ nửa tiếng nữa được không ạ?

- Không được! – Giọng Hương dứt khoát – Quân số vẻn vẹn có 5 người mà vắng hai. Thế đặt trường hợp lính tráng của đồng chí sợ chết, đào ngũ thì sao?

- Đồng chí đã biết lính của tôi thế nào mà nói ăn nói hàm hồ..

- Không nói nhiều! Ai chửi bới, ca cẩm với thủ trưởng Thùy của tôi là đã chờ thối thây, rầy mả rồi, vậy mà bây giờ được đi lại.. - Đang nói, nhưng nhìn thấy cái nhìn bặm trợn của anh ta nên Hương dừng lại, cầm gậy đứng lên kết luận – Đồng chí muốn gì xuống gặp thủ trưởng trạm mà yêu cầu. Tôi không giải quyết được.

Anh chỉ huy trinh sát chìa tấm giấy ra:

- Thì chính vì đồng chí không giải quyết được, nên tôi mới mang ý kiến của thủ trưởng trạm đến đây.

Hương cầm mảnh giấy, ý kiến của chị Thùy đồng ý cho phép đoàn xuất phát chậm nửa giờ. Cô lừ mắt nhìn anh ta:

- Thế sao đồng chí không nói ngay?

- Nhưng tôi không muốn động đến tình cảm riêng tư của nhau – Giọng tay chỉ huy trinh sát láu lỉnh - Người yêu của cô tên gi?

- Là chiến sỹ quân giải phóng! - Hoa đáo để đáp.

- Vậy là cùng đồng đội với tôi rồi – Anh ta hóm hỉnh nói.

- Xạo! – Hương bỉu môi.

- Cô không tin quân giải phóng à? – Anh ta nghiêng mặt nhìn cô.

- Chiến sỹ quân giải phóng mà ăn nói bừa bãi – Hương tránh cái nhìn của anh ta.

- Ai bảo bắt chúng tôi ăn đợi, nằm chờ gần một tuần rồi? – Tay chỉ huy trinh sát hỏi vặn – Chiến trường đang vẫy gọi. Không vào kịp đơn vị khác giải phóng mất miền Nam thì sao?

Hương phì cười. Chỉ được cái bẻm mép. Nghĩ rồi cô nói:

- Trạm giao liên ít người, quân vào lại đông, phải biết cảm thông chứ. À, mà anh hỏi tên anh ấy làm gì?

Một cái liếc xéo ranh mãnh kèm theo câu đáp:

- Tôi hỏi để có gặp, tôi sẽ mách cho anh ấy biết người yêu của đồng đội mình đang ở binh trạm 13, xinh đẹp nhưng khét tiếng là đáo để..

Hương bật cười thành tiếng. Giờ sao nói năng nhẹ nhàng thế, chẳng bù lúc gân cổ cãi cọ với chị Thùy. Hương liếc sang bất chợt gặp ánh mắt của anh chăm chú nhìn mình:

- Anh ấy là Trần Thanh Nguyên, sinh năm 1952, quê xóm Ninh Thủy, xã Ninh Hồ, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Trình bày như thế đã rõ chưa đồng chí?

- Thế ra người yêu cô ở Thủy Nguyên à – Tay chỉ huy doàn trinh sát nói – Lúc ở nhà, có lần tôi đã sang đấy rồi. Vì quê mẹ tôi ở huyện cạnh mà. Nhưng vẫn chưa đủ.

Người đâu mà lắm lý luận. Nhưng thôi, nhỡ đâu khi vào anh ta gặp anh Nguyên thì sao. Nghĩ vậy, Hương trần tình:

- Đồng chí còn muốn thế nào nữa?

- Đấy mới là họ nhà trai – Tay chỉ huy hóm hỉnh – Còn phía bên nhà gái nữa. Tên gì? Tuổi bao nhiêu? Cùng quê hay khác quê..

- Thì đồng chí có gặp người yêu tôi, cứ hỏi thế khắc ra, cần gì phải biết họ nhà gái!

- Nhưng người dẫn mối muốn biết tên, họ nhà gái để khỏi nhầm – Giọng tay chỉ huy trinh sát đủng đỉnh.

- Tên em là Hương, nhà phố Âu Cơ, thị trấn Hương Thủy – Hương thành thật.

- Biết rồi.. Anh bộ đội reo – Nhà cô Hương ở nơi có lễ hội "Lật khăn mở mặt" chứ gì?

- Sao anh biết? – Hương hỏi.

Anh bộ đội đứng dậy, phủi những chiếc lá bám trên quần:

- Thảo nào từ lúc găp cô, tôi thấy quen quen..

- Anh nói khoác! – Hương đứng dậy theo – Lúc còn ở nha, khi ra đường chưa bao giờ em bỏ khăn làm sao anh biết được.

- Thế mà tôi biết mới tài chứ! – Tay chỉ huy trinh sát nheo mắt nhìn cô – Nhưng thôi, để lhi khác nói chuyện tiếp. Bây giờ tôi về chuẩn bị cho anh em hành quân. Thế cô có đi luôn cùng tôi không?

- Đồng chí về trước cho anh em chuẩn bị - Hương lật tay xem đòng hồ – Đúng năm phút nữa xuất phát. Nếu chậm có gì xảy ra, đồng chí hoàn toàn chịu trách nhiệm.

- Báo cáo đồng chí nữ giao liên: Rõ! – Anh ta rập gót đứng nghiêm rồi quay đi.

3.

Đúng như Hương suy tính, lúc toán lính trinh sát vượt qua trảng trống trời vừa hửng sáng, và đi vào đường rừng được một quãng thì máy bay địch ném bom ở Khe Ba. Từ phía Khe Ba, từng tia chớp loé sáng kèm theo những tiếng nổ kéo dàn, những chiếc máy bay mở rộng vòng gào rú, khoảng mười lăm phút sau thì tiếng bom ngớt và bọn máy bay cũng rút đi. Lai xốc lại ba lô, ổn rồi đây. Anh bắt đầu cảm phục sự tính toán của cô bé giao liên này. Nhưng không hiểu sao khuôn mặt người yêu của cô trong tấm ảnh cứ hiện lên ám ảnh. Thằng cha ấy tốt phúc thật, cô bé giao liên sống ở Trường Sơn mà trông vẫn tươi rói, xinh tệ..

Lai đang nghĩ, bỗng có tiếng Hương hét từ phía trên vọng xuống:

- Máy bay rải bom. Các đồng chí nhanh chóng tìm nơi ẩn nấp..

Nghe không dứt câu, theo phản xạ, Lai lao về phía bìa rừng, vừa kịp nằm xuống sau một mô đất thì đã nghe bom nổ. Thôi chết, máy bay B52 rồi, loại này bay cao, ném bom theo tọa độ. Quả vậy, tiếng nổ đều như xếp lớp, to dần, cả mặt đất rung chuyển, cây cối đổ vập, đất đá văng lộp bộp. Khói bom khét lẹt. Lai nằm sấp, co gối lên, hai tay đỡ ngực, kéo khăn ấp vào mũi cho đỡ ngạt thì một tiếng nổ cực lớn vang lên. Trong khoảnh khắc Lai thấy như có ai đó nhấc bổng mình lên rồi ném xuống đất. Một cảm giác đau, choáng ùa tới rồi không biết gì nữa.

Lúc Lai tỉnh dậy, anh không nghe thấy gì, ngúc ngắc đầu, tai điếc đặc, toàn thân đau nhừ, ngực tức như bị đấm. Một cành cây lớn đè ngang, may sao người anh lọt vào một chỗ trũng. Lai cất tiếng gọi: "Các đồng chí ơi". Không lời đáp. Lai lấy tay sờ soạng khắp người, không bị thương. May rồi. Lai hít thở sâu mấy lần, vặn người cho quen, tụt ba lô, lựa, chuồi người thoát ra.

Cả khu rừng tan hoang, những hố bom sâu hoắm, đất đai bị bom đào đắp lên thành từng ụ, sương đêm cuộn trong khói bom mờ đặc, khoảng cách nhìn không đầy mười mét. Chợt anh sững lại, toàn thân ớn nhột. Vật đầu tiên anh thấy là một chiến sĩ của anh bị bom hất trên thân cây, máu chảy ròng. Lai rùng mình người gai cấn như bị lên cơn sốt. Anh gào lên: "Các đồng chí ơi.. Còn ai không?". Nhưng chỉ có tiếng âm âm vọng lại. Không nhẽ chết hết rồi sao? Anh đâm hoảng, trong giây phút hoang mang, cô độc giữa cánh rừng, cùng với quang cảnh tan hoang của bom đạn làm anh mất bình tĩnh. Lai rút súng bắn lên trời ba phát làm hiệu, đáp lại anh chỉ có tiếng vọng và gió rừng à à thổi.. Lai mở bi đông uống một chút nước, giở thuốc ra hút. Nước lạnh và khói thuốc khiến anh tỉnh táo và tai đã nghe được tiếng động xung quanh. Có tiếng "chim báo tử" xáo xác lẫn tiếng ầm ì của máy bay. Thoảng trong không gian, lợm tanh mùi máu. Điều đầu tiên là phải xem con ai sống không đã. Nghĩ vậy, Lai len lỏi đi tìm, nhưng ba người còn lại đã hy sinh.

Bỗng nghĩ đến nữ giao liên. Lai mở rộng phạm vi tìm kiếm, phát hiện ra Hương nằm dưới lòng khe cạn. Hương nằm ngửa, đè lên ba lô, mắt nhắm nghiền, máu bết lại thành bãi, đám ruồi muỗi bu lại đen kịt. Lai cúi xuống áp tai vào mũi Hương. Chút hơi thở thoi thóp mơn man vành tai, Lai mừng rỡ: "Còn sống, còn sống đồng chí giao liên ơi, cố lên nhé!". Lai lật áo xem vết thương. Trời ơi, khoảng bụng Hương nát nhàu, bê bết máu, những khúc ruột trắng ởn lòi ra. Nhưng may, ruột không thủng. Lai mở ba lô lấy hộp cứu thương cá nhân ra. Vết rách to, mấy miếng gạc nhỏ không sao che kín, Lai nhét ruột vào xé vạt áo đậy lên, quấn băng lại. Hết mấy cuộn băng vẫn không kín được vết thương. Lai bế Hương lên bờ khe đặt cô nằm ngay ngắn. Băng không kín, máu từ bụng Hương trào ra. Không cầm được máu nguy mất. Lai loay hoay không biết làm thế nào. Trong lúc đó, da mặt Hương tái dần, môi tím lịm. Bất lực Lai ngồi bó gối nhìn Hương lo lắng.

Chợt có tiếng động, Lai giật mình quay lại. Trước mắt anh là hai người dân tộc Bru. Anh nhận ra vì trang phục của họ. Người đàn ông búi tó, ở trần, đóng khố, da đen bóng nhẫy như đồng hun, vai khoác túi dao; người đàn bà tóc búi trên đỉnh đầu, mặc váy trùm gối, da đen không kém gì chồng, vú vê thỗn thện, vai đeo gùi nặng trĩu. Người đàn ông Bru không nói không rằng đi thẳng tới chỗ Hương, ngồi xuống lấy dao cắt băng, vạch ra chăm chú nhìn vết thương, lấy tay vén mi mắt cô lên xem. Một lát, ông ta quay lại nói với người vợ điều gì không rõ. Người đàn bà đặt gùi xuống đi như chạy về phía cánh rừng.

Lai chỉ tay vào bụng Hương rồi nhìn người đàn ông Bru ra ý hỏi. Ông ta vỗ vai anh ra hiệu yên tâm, nói: "Bộ đội chờ vợ mình tìm cây thiêng về chữa cho nó". Lai thở phào. Ông ta biết nói tiếng Kinh. Và thái độ bình thản của người đàn ông Bru làm cho Lai bớt lo. Ông ta ấy ống nứa trong gùi ra, ngắt chiếc lá nhúng nước trong ống nhấp lên môi Hương mấy lần rồi đưa ống nước cho Lai: "Bộ đội uống đi, cái nước này tốt mà". Lai nhấp vào miệng, vị ngăm ngăm, thơm thoảng mùi hương lạ.

Lai rút thuốc lá mời, người đàn ông Bru bẻ vụn điếu thuốc nhét vào tẩu châm lửa. Lai hỏi: "Người Bru tên gì?". Người đàn ông đáp: "Mình tên Briên, còn bộ đội tên gì?". Lai đáp: "Mình là Lai". Briên chỉ vào Hương: "Bộ đội gái tên gì?". Lai đáp: "Tên Hương". Briên gật đầu: "Bộ đội Hương gặp vợ chổng Briên là tốt rồi". Câu nói đầy vẻ tự tin. Nếu là người Kinh, Lai sẽ cho là bốc đồng. Nhưng đây là người dân tộc Bru, một dân tộc còn rất ít người, có phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa lâu đời. Rất trọng tín nghĩa. Điều này Lai biết khi được huấn luyện ở trường. Lai hỏi: "Briên có chữa được cho bộ đội gái không?". Briên cười: "Mình có cây thiêng mà, bộ đội Lai bằng lòng đi". Lai khẽ mỉm cười vì Briên dùng từ "bằng lòng" thay cho từ "an lòng".

Một lúc sau người đàn bà Bru xuất hiện, vai đeo túi vải. Mặt bà túa mồ hôi, tà váy ướt đẫm sương rừng. Briên đón túi lấy ra một cây nấm khô hình chiếc ô, màu vàng nhạt. Ông rút dao nạo, cây nấm chai như sừng, tiếng dao nạo kêu ken két như tiếng nghiến răng. Lai thoảng ngửi thấy mùi thơm ngát giống như thứ nước anh uống trong ống nứa. Trong lúc đó, người đàn bà lấy đồ từ trong túi ra đặt cạnh. Cạo được một nhúm to, Briên lấy một ít hòa với nước ra hiệu cho vợ cạy mồm Hương đổ vào. Phần còn lại ông hòa sền sệt rắc lên vết thương. Một lát sau ông dùng dao gợt, lớp máu đọng và những vết bẩn bong thành mảng. Briên lấy tay ấn bụng Hương, miệng vết thương há hoác, máu và nước vàng chảy thành dòng, ông thọc ngón tay vào thăm dò, từ trong bụng Hoa những khúc ruột phòi ra trắng hếu.

- Không gì vớ - Briên nói - Cái ma thằng Mỹ không bắt được nó rồi – Nói rồi ông nhét mớ ruột của Hương vào đậy lại, rắc nước bột thấm khô, nạo đi nạo lại mấy lần. Cuối cũng ông rắc một lớp bột phủ lên, ra hiệu cho Lai nhấc mông Hương lên, luồn vải cuốn chặt bụng Hương lại. Trong lúc đó, cứ lúc lúc, người đàn bà Bru lại dùng lá nhấp vào môi Hương vài giọt nước cây thiêng.

Hương vẫn nằm im, không biểu hiện một chút sự sống. Nhìn thái độ lo lắng của Lai, Briên vỗ vai anh: "Bộ đội Lai bằng lòng đi, được cây thiêng của tao nó được sống mà". Lai đưa thuốc mời, Briên lắc đầu: Thuốc của bộ đội không ngon mà. Nói rồi ông mở gói thuốc của mình nhồi vào tẩu, châm lửa, ngửa cổ thổi khói lên trời, nói: "Briên" ăn "xong điếu thuốc này nó sống thôi mà". Lai nghi ngờ, cho rằng Briên động viên anh. Nhưng quả thật, một lúc sau cơ mắt Hương động đậy, môi mấp máy. Lai mừng rỡ quỳ xuống bên cô: "Hương ơi, tôi là Lai đây, em có nhận ra tôi không?". Mắt Hương hé mở nhưng rồi lại nhắm lại, miệng chép chép. Briên nói: "Nó chưa dậy được đâu. Đợi mặt trời xuống núi thì cho bộ đội Hương về nhà mình. Bây giờ để vợ mình trông. Còn Lai theo Briên đi chôn bộ đội chết cho cọp không ăn mất cái thịt của nó".

Nghe Briên nhắc Lai mới nhớ còn việc phải làm. Anh cầm xẻng cùng Briên đi vòng một lượt xem còn gì nữa không, rồi đào đất chôn tất cả chung vào một hố. Trước khi đi, anh đứng nghiêm, giơ tay chào: "Vĩnh biệt các đồng chí" - Lai hô. Briên ngửa mặt, giang hai tay lên trời: "Hú.. Hú.. Hú..". Tiếng hú đập vào núi rừng rồi vọng lại kéo dài không muốn dứt..

Đợi tối, Lai và Briên đặt Hương lên võng khiêng đi, còn Briên đeo gùi. Đường rừng, bước thấp bước cao, dây rợ lằng nhằng. Ánh sáng đèn dù lơ lửng trên vòm trời. Gió rừng à à thổi. Bỗng Lai phát hiện có mùi thuốc lá thoảng tới, anh ra hiệu cho mọi người dừng lại, nói nhỏ:

- Có biệt kích.

- Làm thế nào bây giờ bộ đội? – Briên hỏi.

Lai trườn lên phía trước quan sát, toán biệt kích túm tụm ngồi trên trường độc đạo. Khi quay về anh hỏi Briên:

- Còn đường nào về nhà Briên không?

- Có mà – Briên chỉ tay về phía núi – Vòng qua khe núi kia, theo đường đi săn con thú của người Bru là đến nhà Briên.

- Vậy bây giờ vợ chồng Briên khiêng võng đưa bộ đội Hương đi, còn Lai ở đây đánh lạc hướng thằng Mỹ - Rồi Lai cúi xuống thì thầm với Hương – Em đi trước, rồi anh sẽ về..

Vĩ thanh

- Vậy làm thế nào mà bố con tìm được mộ của bác Lai hả mẹ? – Thằng bé giục

Hương ôm đầu con trai vào ngực, giọng như ru:

- Sau khi ông bà Briên đưa mẹ đến nơi an toàn. Ông quay lại tìm, bác Lai hy sinh nằm ven suối. Sau Giải phóng miền Nam, hơn mười năm trời, bố mẹ đi tìm ông bà Briên, nhưng không thấy. May mắn trời, phật có mắt. Nhờ Chương trình "Tìm người thân", bố mẹ biết ông bà Briên đã di cư sang Lào. Có địa chỉ, bố Nguyên con đã bay sang Lào để đón ông bà về Việt Nam.

- Mẹ ơi – Đứa con trai thủ thỉ - Hôm nào đi đón bác Lai về, bố mẹ nhớ cho con đi cùng đấy.

Hương vuốt tóc đứa bé, bỗng dưng hình ảnh người chỉ huy trinh sát năm vào hiện lên, trên con đường Trường Sơn năm ấy..​

Nguyễn Nhuận Hồng Phương​