[Hạ Mẫn]

40. Dục Thúy sơn

Xem nội dung ẩn

Hải khẩu hữu tiên san,

Niên tiền lũ vãng hoàn.

Liên hoa phù thủy thượng,

Tiên cảnh trụy nhân gian.

Tháp ảnh, trâm thanh ngọc,

Ba quang kính thúy hoàn.

Hữu hoài Trương Thiếu Bảo,

Bi khắc tiển hoa ban.

Dịch nghĩa

Gần cửa biển có núi tiên,

Năm xưa thường đi về.

Hoa sen nổi trên mặt nước,

Ðúng là cảnh tiên nơi cõi trần.

Bóng tháp như cài trâm ngọc xanh,

Ánh sáng trên sóng soi mái tóc biết,

Chạnh nhớ quan Trương Thiếu Bảo,

Tấm bia đá nói về ông đã lốm đốm rêu phong.

 

[Hạ Mẫn]

41. Vọng Doanh

Xem nội dung ẩn

Vọng Doanh đầu mộ hệ ngâm thuyền,

Thi cảnh liêu nhân vãn hứng khiên.

Dục Thúy vũ tình phong tự ngọc,

Đại An triều trướng thủy như thiên.

Y y viễn thụ thanh yên lý,

Diểu diểu bình sa bạch điểu tiền.

Tam thập niên tiền hồ hải thú,

Tư du kỳ tuyệt thắng Tô tiên.

Dịch nghĩa

Đầu buổi chiều đến Vọng Doanh buộc thuyền thơ

Cảnh nên thơ trêu ghẹo và lôi kéo cảm hứng con người vào buổi chiều

Mưa tạnh núi Dục Thúy biếc như màu ngọc

Cảnh Đại An nước triều lên hòa với trời

Lờ mờ rặng cây, xa trong làn khói xanh

Bãi sông bát ngát bằng phẳng trước bầy chim trắng

Thú hồ hải ba mươi năm về trước

Tô tiên (Tô Đông Pha) cũng phải chịu thua cuộc chơi tuyệt vời này.

 

[Hạ Mẫn]

42. Quá Thần Phù hải khẩu

Xem nội dung ẩn

Thần Phù hải khẩu dạ trung qua,

Nại thử phong thanh nguyệt bạch hà.

Giáp ngạn thiên phong bài ngọc duẩn,

Trung lưu nhất thủy tẩu thanh xà.

Giang sơn như tạc anh hùng thệ,

Thiên địa vô tình sự biến đa.

Hồ Việt nhất gia kim hạnh đổ,

Tứ minh tòng thử tức kình ba.

Dịch nghĩa

Qua cửa khẩu Thần Phù vào lúc giữa đêm

Gió mát trăng thanh quá, làm sao đây?

Gần bờ nhìn ngọn núi bày ra như búp măng ngọc

Giữa dòng con nước chảy như rắn xanh

Non sông như cũ nhưng anh hùng đã mất

Trời đất vô tình tạo nên bao nhiêu biến đổi

Nay được thấy Hồ, Việt một nhà là điều may mắn

Bốn biển từ nay hết cảnh sóng kình.

 

[Hạ Mẫn]

43. Chu trung ngẫu thành kỳ 1

Xem nội dung ẩn

Vũ hậu xuân triều trướng hải môn,

Thiên phong xuy khởi lãng hoa phunbồn.

Bán lâm tàn chiếu si yên thụ,

Cách thủy cô chung đảo nguyệt thôn.

Phong cảnh khả nhân thi nhập họa,

Hồ sơn mãn mục tửu doanh tôn.

Cựu du lịch lịch dư tăng ký,

Vãng sự trùng tầm chỉ mộng hồn.

Dịch nghĩa

Tan mưa nước triều mùa xuân dâng lên nơi cửa biển

Gió thổi làm sóng dậy phun lên như tràng hoa

Bóng xế giữa rừng lọc (lồng) qua cây và khói (sương)

Bên kia sông tiếng chuông đơn độc vỗ (nện) vào xóm trăng

Phong cảnh khá khiến cho cảm thấy hứng thi và họa

Núi và hồ trông thỏa mắt nhìn, khiến chén rượu đầy

Ta còn nhớ rõ từng chuyến đi du ngoạn trước

Chuyện xưa ôn lại chỉ qua mộng mị thôi.

 

[Hạ Mẫn]

44. Chu trung ngẫu thành kỳ 2

Xem nội dung ẩn

Hải giác thiên nhai tứ ý ngao,

Kiền khôn đáo xứ phóng ngâm hào.

Ngư ca tam xướng yên hồ khoát,

Mục địch nhất thanh thiên nguyệt cao.

Thanh dạ bằng hư quan vũ trụ,

Thu phong thừa hứng giá kình ngao.

Du nhiên vạn sự vong tình hậu,

Diệu lý chân kham phó trọc lao.

Dịch nghĩa

Góc biển chân trời mặc ý rong chơi

Trong cõi trời đất đến đâu cũng phóng bút làm thơ

Chài ca mấy khúc, khói hồ rộng mênh mông

Sáo mục đồng trổi lên một tiếng, trăng trời cao

Đêm thanh ngự lên hư không mà ngắm xem vũ trụ

Gió thu thừa hứng cỡi kình ngao

Muôn việc đời dằng dặc sau khi quên hết

Thấy lẽ huyền diệu thật đáng phó cho chén rượu đục

 

[Hạ Mẫn]

45. Đề Ngọc Thanh quán

Xem nội dung ẩn

Tử phủ lâu đài ỷ bích sầm,

Thập niên kim tịch nhất đăng lâm.

Tùng hoa lạc địa kim đàn tĩnh,

Khánh hưởng xuyên vân đạo viện thâm.

Kim đỉnh đơn thành nhân dĩ khứ,

Hoàng lương mộng giác sự nan tầm.

Viên sầu hạc oán vô cùng ý,

Hàn nhạc tiêu tiêu trúc cách lâm.

Dịch nghĩa

Lâu đài phủ tía dựa trên núi biếc

Mười năm qua, chiều nay mới trở lại thăm

Hoa thông rụng, kim đàn tĩnh mịch

Tiếng khách vang tận mây, đạo viện thẳm sâu

Đĩnh vàng luyện thuốc xong, người tiên đã đi mất

Tỉnh giấc mộng kê vàng, sự việc cũng khó tìm

Vượn sầu hạc oán, ý vô cùng khôn xiết

Ngày lạnh có tiếng lao xao của rừng trúc bên kia.

 

[Hạ Mẫn]

46. Đề Yên Tử sơn Hoa Yên tự

Xem nội dung ẩn

Yên sơn sơn thượng tối cao phong,

Tài ngũ canh sơ nhật chính hồng.

Vũ trụ nhãn cùng thương hải ngoại,

Tiếu đàm nhân tại bích vân trung.

Ủng môn ngọc sóc sâm thiên mẫu,

Quải thạch châu lưu lạc bán không.

Nhân miếu đương niên di tích tại.

Bạch hào quang lý đỗ trùng đồng.

Dịch nghĩa

Núi Yên Tử cao nhất trên dãy núi

Mặt trời đỏ rừng đầu trống canh năm

Phỏng mắt trong vũ trụ trong suốt ngoài biển xanh

Tiếng người cười nói trong mây biếc

Trước cửa hộ vệ có nghìn mẫu giáo ngọc xum xuê (trúc)

Ðã rủ những tua hạt châu rơi xuống lưng chừng không

Di tích vua Trần Nhân Tông còn đó mãi

Giữa bóng sáng lông mày trắng được thấy trong đôi mắt.

 

[Hạ Mẫn]

47. Vân Đồn

Xem nội dung ẩn

Lộ nhập Vân Đồn sơn phục sơn,

Thiên khôi địa thiết phó kỳ quan.

Nhất bàn lam bích trừng minh kính,

Vạn hộc nha thanh đỏa thúy hoàn.

Vũ trụ đốn thanh trần hải nhạc,

Phong ba bất động thiết tâm can.

Vọng trung ngạn thảo thê thê lục,

Đạo thị phiên nhân trú bạc loan.

Dịch nghĩa

Đường vào Vân Đồn núi non trùng điệp

Trời đất cao rộng rõ là cảnh diệu kỳ

Cả một mặt phẳng màu xanh biếc, nước trong như gương sáng

Hàng vạn ô màu huyền xanh như mái tóc rũ

Vũ trụ bỗng thể hiện rõ ràng qua dáng núi và biển

Sóng gió chẳng lay chuyển được tâm can vững chắc

Nhìn vào thấy bờ cỏ màu lục xanh dờn

Thấy nói người thiểu số xưa từng đỗ thuyền trong vịnh.

 

[Hạ Mẫn]

48. Bạch Đằng hải khẩu

Xem nội dung ẩn

Sóc phong xung hải khí lăng lăng,

Khinh khởi ngâm phàm quá Bạch Đằng.

Ngạc đoạn kình khoa sơn khúc khúc,

Qua trầm kích chiết ngạn tằng tằng.

Quan hà bách nhị do thiên thiết,

Hào kiệt công danh thử địa tằng.

Vãng sự hồi đầu ta dĩ hĩ,

Lâm lưu phủ ảnh ý nan thăng.

Dịch nghĩa

Cửa biển lồng lộng, gió bấc thổi băng băng;

Buồm thơ nhẹ lướt qua sông Bạch Đằng.

Nhìn núi từng khúc, như cá mập, cá sấu bị chặt từng đoạn,

Nhìn bờ từng lốp, như giáo kích gươm đao bị gãy chìm.

Cảnh núi sông hiểm yếu, tạo ra cái thế "lấy ít địch nhiều",

Ðây là nơi hào kiệt từng lập nên công danh oanh liệt.

Việc xưa nghĩ lại, ôi tất cả đã qua rồi!

Tới đây viếng cảnh, nỗi lòng sao biết nên chăng?

 

[Hạ Mẫn]

49. Tĩnh Yên vãn lập

Xem nội dung ẩn

Đạm yên sơ vũ vãn mô hồ,

Thủy sắc thiên quang bán hữu vô.

Vạn cổ càn khôn thanh cảnh trí,

Hải sơn vị ngã xuất tân đồ.

 

[Hạ Mẫn]

50. Oan thán

Xem nội dung ẩn

Phù tục thăng trầm ngũ thập niên,

Cố sơn tuyền thạch phụ tình duyên.

Hư danh thực họa thù kham tiếu,

Chúng báng cô trung tuyệt khả liên.

Số hữu nan đào tri thị mệnh,

Văn như vị táng dã quan thiên.

Ngục trung độc bối không tao nhục,

Kim khuyết hà do đạt thốn tiên.

Dịch nghĩa

Nổi chìm trong cảnh phù tục đã năm mươi năm

Đành phụ với khe đá núi cũ

Danh hư mà họa thực, thật đáng buồn cười

Chúng nhạo kẻ trung thành đơn độc thật đáng thương hại

Khó chạy khỏi số trời, biết là có mạng

Nền văn cũng chưa mai một nhờ trời

Trong ngục xem lưng tờ giấy, thật là nhục nhã

Làm sao đạt được tờ giấy (khiếu oan) đến cửa khuyết vàng (cung vua) ?

 

[Hạ Mẫn]

51. Đề Hoàng ngự sử Mai Tuyết hiên

Xem nội dung ẩn

Trãi quan nga nga diện tự thiết,

Bất độc ái mai kiêm ái tuyết.

Ái mai ái tuyết ái duyên hà,

Ái duyên tuyết bạch mai thanh khiết.

Thiên nhiên mai tuyết tự lưỡng kỳ,

Cánh thiêm đài bách chân tam tuyệt.

La Phù tiên tử băng vi hồn,

Khoảnh khắc năng linh quỳnh tác tiết.

Dạ thâm kỳ thụ toái linh lung,

Nguyệt hộ phong song hàn lẫm liệt.

Nhược phi phong đệ ám hương lai,

Phân phân nhất sắc hà do biệt.

Tuần thiềm bất phạ ngọc lâu hàn,

Ngân hải dao quang cánh thanh triệt.

Cửu trùng chẩn niệm cập hà manh,

Vạn lý cẩm y dao trú tiết.

Sương phong quyển địa khí hoành thu,

Thân tại viêm hoang lâm ngụy khuyết.

Giao nam thập nguyệt noãn như xuân,

Mộng trung chỉ hữu hoa kham chiết.

Tương tâm thác vật cổ hữu chi,

Cao trục thâm kỳ đạo tiền triết.

Đông Pha vị trúc bất khả vô,

Liêm Khê ái liên diệc hữu thuyết.

Càn khôn vạn cổ nhất thanh trí,

Bá Kiều thi tứ Tây Hồ nguyệt.

 

[Hạ Mẫn]

52. Ngẫu thành (II)

Xem nội dung ẩn

Thế thượng hoàng lương nhất mộng dư,

Giác lai vạn sự tổng thành hư.

Như kim chỉ ái sơn trung trú,

Kết ốc hoa biên độc cựu thư.

Dịch nghĩa

Đời là kết quả của một giấc mộng kê vàng

Tỉnh ra mới biết vạn sự đều hóa thành không cả

Như nay ta chỉ thích ở chốn núi non

Làm nhà bên hoa mà đọc sách xưa.

 

[Hạ Mẫn]

53. Vãn lập

Xem nội dung ẩn

Trường thiên mạc mạc thủy du du,

Hoàng lạc sơn hà thuộc mộ thu.

Tiện sát hoa biên song bạch điểu,

Nhân gian lụy bất đáo thương châu.

Dịch nghĩa

Trời rộng bát ngát, nước mênh mông

Lá vàng rụng, nước non đã vào cuối thu

Lòng mến bắt gặp đôi chim trắng bên hoa

Lụy nhân gian chẳng đến nơi cồn bãi này.

 

[Hạ Mẫn]

54. Đề sơn điểu hô nhân đồ

Xem nội dung ẩn

Thâm sơn tịch tịch điểu hô nhân,

Họa lý khan lai diệc bức chân.

Nhàn quải ngọ song triêu thoái nhật,

Mộng hồi nghi thị cố viên xuân.

 

[Hạ Mẫn]

55. Đề Đông Sơn tự

Xem nội dung ẩn

Quân thân nhất niệm cửu anh hoài,

Giản quý lâm tàm túc nguyện quai.

Tam thập dư niên trần cảnh mộng,

Sổ thanh đề điểu hoán sơ hồi.

Dịch nghĩa

Một niềm (trung hiếu) nhớ mãi đối với vua và cha

Thẹn với núi rừng vì đã sai lời nguyền xưa

Ba chục năm thừa mộng ở cõi trần

Vài tiếng chim kêu thức tỉnh lại như trước.

Đông Sơn: Một ngôi chùa tại xã Vĩnh Lũ, huyện Đông Triều, tỉnh Hải Dương.

 

[Hạ Mẫn]

56. Họa Hương tiên sinh vận giản chư đồng chí

Xem nội dung ẩn

Sầu lai đốt đốt mạn thư không,

Thiên địa vô cùng thán chuyển bồng.

Thế sự hôi tâm đầu hướng bạch,

Suy nhan tá tửu vựng sinh hồng.

Lâm huy nghĩ học minh dương phụng,

Viễn hại chung vi tị dặc hồng.

Luân lạc thiên nhai câu thị khách,

Niên lai xuất xứ lược tương đồng.

Dịch nghĩa

Chao ôi (cha cha) mối sầu đến viết lên đầy trời!

Khó (cho ta) là di chuyển như ngọn cỏ bồng trong trời đất vô biên này

Cuộc đời khiến lòng người nguội lạnh như tro tàn, tóc bạc dần

Thần sắc kém, mượn rượu để làm ửng đỏ lên

Nhìn ánh sáng muốn bắt chước chim phượng hót trong ánh dương

Rốt cuộc làm chim hồng tránh tên để xa nguy hại

(Chúng ta) đều là khách luân lạc ở chân trời

Lâu nay xuất hay xử cũng giống nhau.

 

[Hạ Mẫn]

57. Mạn hứng (I) kỳ 1

Xem nội dung ẩn

Thế lộ sa đà tuyết thượng điên,

Nhất sinh lạc thác cánh kham liên.

Nhi tôn chủng phúc lưu tâm địa,

Ngư điểu vong tình lạc tính thiên.

Tảo tuyết chử trà hiên trúc hạ,

Phần hương đối án các mai biên.

Cố sơn tạc dạ triền thanh mộng,

Nguyệt mãn Bình Than tửu mãn thuyền.

 

[Hạ Mẫn]

58. Mạn hứng (I) kỳ 2

Xem nội dung ẩn

Ô thố thông thông vãn bất lưu,

Hồi đầu vạn sự tổng nghi hưu.

Không hoa huyễn nhãn miên tiêu lộc,

Tục cảnh kinh tâm suyễn nguyệt ngưu.

Ải ốc thê thân kham độ lão,

Thương sinh tại niệm độc tiên ưu.

Bành thương tang cốc đô hưu luận,

Cổ vãng kim lai lạc nhất khưu.

Dịch nghĩa

Ngày và đêm qua vùn vụt không ngừng lại

Quay nhìn mọi việc thấy đều nên ngưng là vừa

Hoa mắt tưởng chiêm bao thấy lá chuối giấu con hưu

Nhìn cảnh tục lòng sợ như trâu sợ trăng thở phì phào

Mái nhà nhỏ nương mình có thể qua tuổi già

Vì dân đen luôn luôn để dạ lo trước cho họ

Sống lâu hay chết yểu (như Tang và Cốc) khỏi bàn luận làm gì

Xưa nay xem như loài chồn ở cùng một gò cả.

 

[Hạ Mẫn]

59. Khất nhân họa Côn Sơn đồ

Xem nội dung ẩn

Bán sinh khâu hác phế đăng lâm,

Loạn hậu gia hương phí mộng tầm.

Thạch bạn tùng phong cô thắng thưởng,

Giản biên mai ảnh phụ thanh ngâm.

Yên hà lãnh lạc trường kham đoạn,

Viên hạc tiêu điều ý phỉ câm.

Bằng trượng nhân gian cao họa thủ,

Bút đoan tả xuất nhất ban tâm.

Dịch nghĩa

Nửa đời phải bỏ cái thú đi ngoạn thưởng gò núi hang hốc khe suối

Sau loạn, uổng công tìm quê hương trong giấc chiêm bao

Cạnh ghềnh đá, gió thông không ai thưởng thức

Bên khe nước, bóng mai đành phụ thú ngâm nga

Khói ráng chiều quạnh quẽ, buồn muốn đứt ruột

Vượn hạc tiều điều, cảm xúc khó cầm

Muốn nhờ tay vẽ giỏi trên đời

Lấy bút tả hết nỗi lòng ta.