[Sói Đỏ]

Cai Hạ Ca - Hạng Vũ​

Phiên âm:

Lực bạt sơn hề khí cái thế

Thời bất lợi hề chuy bất thệ

Chuy bất thệ hề khả nại hà

Ngu hề ngu hề nại nhược hà?​

Dịch nghĩa:

Sức mạnh có thể nhổ bật cả núi, chí khí có thể trùm cả đời.

Nhưng thời thế đã không gặp lợi, nên con ngựa quý Ô Chuy cũng chùn bước không chịu chạy nữa.

Ngựa Ô Chuy không chạy thì biết làm thế nào được đây?

Nàng Ngu (Ngu Cơ) ơi, nàng Ngu ơi, ta phải tính sao với nàng đây?​

Dịch thơ:

Sức nhổ núi, khí trùm trời,

Ô Truy chùn bước bởi thời không may!

Ngựa sao chùn bước thế này?

Ngu Cơ, biết tính sao đây hỡi nàng?​

(Phan Kế Bính)​

 

[Sói Đỏ]

Xuất xứ: Bài thơ được chép lại trong cuốn sử học kinh điển Sử ký của Tư Mã Thiên (phần Hạng Vũ bản kỷ ).

Hoàn cảnh ra đời:

Tháng 12 năm 202 TCN, trong cuộc chiến Hán–Sở tranh hùng, Hạng Vũ bị đại quân Lưu Bang vây chặt tại Cai Hạ. Binh lực mỏng manh, lương thực cạn kiệt, lại nghe bốn mặt quân Hán vang vọng khúc ca quê hương Sở - khiến ông ngỡ chừng đất nước đã thất thủ. Đêm tối vắng lặng, đơn côi bên chén rượu, nhìn người thiếp yêu Ngu Cơ và ngựa chiến Ô Chuy, Hạng Vũ đã uất hận đầy lòng, khảng khái ngâm ra bài thơ tuyệt mệnh này.

Tác giả: Xuất thân dòng dõi quý tộc - là cháu nội của đại tướng Hạng Yên nước Sở

Ông thừa hưởng vóc dáng cao lớn, sức mạnh vạn người mê ( "nhổ núi nhấc vạc").