7 ❤︎ Bài viết: 6 Tìm chủ đề
974 0
Nhan đề Những ngôi sao xa xôi nói lên ý nghĩa gì?

Với Lê Minh Khuê, nhà văn nữ từng là nữ thanh niên xung phong, đã chứng kiến những gian khổ, hi sinh cũng như tâm hồn tuyệt đẹp của tuổi trẻ Trường Sơn nên rất thành công khi viết về những anh chiến sĩ, cô gái thanh niên xung phong thời chống Mĩ. Một trong những tác phẩm nổi tiếng của bà là truyện ngắn "Những ngôi sao xa xôi" được sáng tác năm 1971 (xuất bản năm 2001), trong lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ diễn ra vô cùng ác liệt và bấy giờ Lê Minh Khuê cũng đang tham gia hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn.

Những ngôi sao xa xôi là nhan đề hay, giàu hình ảnh, gợi nhiều ý nghĩa và vô cùng lãng mạn. Câu chuyện viết về đề tài chiến tranh mà nhà văn mượn hình ảnh thiên nhiên thơ mộng để đặt tên cho tác phẩm của mình. Trước hết, nhan đề "Những ngôi sao xa xôi" mang nghĩa thực chỉ những ngôi sao có thật, là hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, vĩnh hằng tỏa sáng lấp lánh trên bầu trời đêm. Đặt dưới cái nhìn của nhân vật Phương Định- cô gái trẻ với vẻ đẹp nữ tính trẻ trung, luôn yêu thích sự lãng mạn, mộng mơ, những ngôi sao còn gợi nhớ về những kỉ niệm tuổi thơ của cô gái, để lại trong lòng người đi xa những suy tư lắng đọng. Đó là nỗi nhớ nhà, khao khát cuộc sống hòa bình, hạnh phúc. Ánh sáng của những ngôi sao không chỉ xoa dịu không khí bức bối, căng thẳng nơi chiến trường mà còn giúp soi sáng, khích lệ tinh thần của những cô gái thanh niên xung phong làm tốt nhiệm vụ chiến đấu vì Tổ quốc thân yêu. Ngoài ra người đọc cũng có thể liên tưởng đến những ngôi sao trên mũ, trên vai người lính hay là ngôi sao vàng trên lá cờ Tổ quốc Việt Nam.

Những ngôi sao ấy còn mang ý nghĩa biểu tượng, tượng trưng cho vẻ đẹp tâm hồn của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn thời kì kháng chiến chống Mỹ. Họ chính là những ngôi sao khiêm nhường lặng lẽ, tuy nhỏ bé, khuất lấp nhưng có sức tỏa sáng diệu kì. Qua đó, nhan đề đã định hướng cho người đọc cảm nhận chủ đề, tư tưởng tác phẩm: Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của thế hệ trẻ Trường Sơn thời chống Mĩ, vẻ đẹp của tâm hồn mơ mộng, trẻ trung và tinh thần dũng cảm, lạc quan.

Ý nghĩa nhan đề Những ngôi sao xa xôi ngắn gọn

Mẫu 1​


Nhan đề Những ngôi sao xa xôi là một nhan đề giàu chất thơ, lãng mạn và rất tiêu biểu cho văn học thời kháng chiến chống Mĩ. Tựa đề không chỉ gợi lên bầu trời đêm Trường Sơn mênh mông, nơi những vì sao lấp lánh trong khoảng xa vời, mà còn bắt nguồn từ thế giới tâm hồn của nhân vật Phương Định: Cô gái Hà Nội có ánh mắt "xa xăm", hay mơ mộng, hay nhớ về thành phố với những "ngôi sao to" trên bầu trời. Đồng thời, nhan đề còn gắn với cách nhìn trân trọng của đồng đội: Các anh lính, các anh lái xe, những người đi qua trọng điểm, đã gọi tổ trinh sát mặt đường như những vì sao trên cao điểm. "Ngôi sao" vì tỏa sáng, vì đẹp trong trẻo, vì mang ý nghĩa dẫn đường; "xa xôi" vì ở nơi cuối rừng, giữa chiến trường heo hút, thầm lặng, ít người biết đến. Bằng hình ảnh ấy, Lê Minh Khuê tôn vinh ba cô gái thanh niên xung phong – Phương Định, Nho, chị Thao – những con người bình dị mà phi thường, lấy tuổi trẻ đối mặt bom đạn, lấy sự can trường soi rọi niềm tin, để giữa mưa bom vẫn hiện lên một thứ ánh sáng dịu mát mà bền bỉ như sao trời.

Mẫu 2​


Tựa đề Những ngôi sao xa xôi nghe qua tưởng chỉ là một hình ảnh thiên nhiên, nhưng thật ra lại là biểu tượng đầy dụng ý của nhà văn. "Ngôi sao" gợi vẻ lung linh, cao quý, trong sáng; trong tác phẩm, đó là vẻ đẹp của ba cô gái trinh sát mặt đường – những cô gái trẻ vẫn giữ được sự hồn nhiên, mơ mộng, giàu cảm xúc dù phải sống trong hang đá, chạy trên cao điểm đầy bom nổ chậm. Còn "xa xôi" không chỉ nói về khoảng cách địa lí của Trường Sơn với hậu phương, với Hà Nội, mà còn nói về sự âm thầm của những người làm nhiệm vụ nguy hiểm: Họ ở trên cao điểm "vắng", ít ai chứng kiến hết công việc đo đất, đếm bom, phá bom. Như sao trời, ánh sáng của họ không ầm ĩ, không phô trương, nhưng lại khiến người khác thấy ấm lòng và tin tưởng. Qua nhan đề, Lê Minh Khuê đã khéo đưa vào truyện một vẻ đẹp lãng mạn để làm dịu đi sự khốc liệt của chiến tranh, đồng thời gửi gắm lời tri ân với thế hệ thanh niên xung phong: Những "ngôi sao" bé nhỏ mà kiên cường, càng trong đêm tối càng tỏa sáng.

Mẫu 3​


Nhan đề Những ngôi sao xa xôi được gợi mở từ chính cảm nhận của Phương Định về cuộc sống và con người nơi tuyến lửa. Cô gái Hà Nội ấy mang theo nỗi nhớ thành phố, nhớ cửa sổ, nhớ đêm mưa đá, nhớ những ánh đèn trên quảng trường "lung linh như những ngôi sao", và từ những hồi tưởng ấy, bầu trời sao trở thành biểu tượng của một thế giới bình yên, đẹp đẽ, luôn ở phía trước. Nhưng đồng thời, "những ngôi sao" trong nhan đề còn là hình ảnh ẩn dụ cho ba cô gái thanh niên xung phong trên cao điểm Trường Sơn. Họ sống giữa đất đỏ, đá to, cây cháy khô, giữa tiếng máy bay trinh sát và bom rơi; vậy mà vẫn giữ tiếng cười, vẫn có những dự định "sau chiến tranh", vẫn tin một niềm tin mãnh liệt. "Xa xôi" vì họ ở nơi heo hút, vì sự hy sinh của họ không phải ai cũng nhìn thấy ngay; muốn nhận ra ánh sáng ấy, người ta phải "ngước nhìn", phải nhìn bằng sự thấu hiểu và trân trọng. Tựa đề vì thế vừa đẹp, vừa sâu, vừa là lời ngợi ca thấm thía: Tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ đã tỏa sáng theo cách lặng thầm mà vĩ đại như sao trời.

Mẫu 4​


Có thể nói nhan đề Những ngôi sao xa xôi là một "chìa khóa" nghệ thuật giúp người đọc bước vào thế giới truyện với cảm xúc vừa xót xa vừa tự hào. Hình ảnh ngôi sao vốn nhỏ bé nhưng bền bỉ, không rực chói như mặt trời mà lấp lánh âm thầm; đó chính là vẻ đẹp của các cô gái trinh sát mặt đường: Trẻ trung, giàu nữ tính, thích hát, thích làm điệu, có những rung động rất đời thường, nhưng khi đứng trước nhiệm vụ, họ lại vô cùng gan góc, quyết liệt. Hai chữ "xa xôi" gợi lên cái xa của chiến trường Trường Sơn, xa gia đình, xa Hà Nội, xa những ngày êm đềm. Đồng thời, nó còn gợi cái xa về nhận thức: Chiến công của họ không nằm ở những nơi "ánh đèn sân khấu", mà ở trọng điểm bụi đất, nơi "thần chết" lẩn trong ruột bom. Nhờ nhan đề ấy, câu chuyện không chỉ kể về bom đạn mà còn thắp lên ánh sáng nhân văn: Trong khắc nghiệt vẫn có mơ mộng, trong hiểm nguy vẫn có tình đồng đội, và trong im lặng vẫn có những ngôi sao bền bỉ tỏa sáng.

Mẫu 5​


Nhan đề Những ngôi sao xa xôi vừa lãng mạn vừa gợi nhiều tầng ý nghĩa biểu tượng. Trước hết, "ngôi sao" có thể khiến người đọc liên tưởng đến "ngôi sao trên mũ" của người lính, gợi lí tưởng và niềm tin chiến đấu. Nhưng trong tác phẩm của Lê Minh Khuê, ngôi sao còn là vẻ đẹp tâm hồn của ba nữ thanh niên xung phong: Họ can đảm đến mức dám bước thẳng tới quả bom, nhưng cũng dịu dàng đến mức nâng niu từng viên kẹo chanh, tờ giấy thơm. "Xa xôi" là Trường Sơn cuối rừng, là khoảng cách địa lí; đồng thời là khoảng cách giữa sự hi sinh thầm lặng với đời sống bình thường. Người ta có thể đi qua trọng điểm thật nhanh, nhưng ánh sáng của họ thì ở lại, như sao trời lặng lẽ mà không tắt. Như vậy, nhan đề không chỉ đẹp ở âm hưởng, mà còn có sức nâng đỡ tư tưởng truyện: Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng, ca ngợi thế hệ trẻ sống đẹp, sống hết mình trong thời chiến, để "ánh sáng" của họ trở thành điều không thể quên trong ký ức dân tộc.
 
Last edited by a moderator:
1,579 ❤︎ Bài viết: 1459 Tìm chủ đề
Thông điệp của bài những ngôi sao xa xôi

"Những ngôi sao xa xôi" viết về ba cô gái tổ trinh sát mặt đường – Phương Định, Nho, và chị Thao.

"Những ngôi sao" chỉ là một chi tiết xuất hiện thoáng qua trong kí ức của Phương Định khi bất chợt có cơn mưa đá, gợi cho cô nhớ đến "những ngôi sao to trên bầu trời thành phố.. Những ngọn điện trên quảng trường lung linh như những ngôi sao trong câu chuyện cổ tích.."

Nhưng nhà văn lại lấy hình ảnh này để đặt cho truyện ngắn của mình. Phải chăng đây chính là hình ảnh đầy chất thơ, gợi lên vẻ đẹp tâm hồn trẻ trung, mơ mộng và nhạy cảm của Phương Định? Nó còn có sức gợi liên tưởng cho người về những cô gái trong truyện. Họ đẹp như "những ngôi sao xa xôi", ẩn hiện, vượt thoát lên những khói bom, đạn lửa, cái chết để mãi lung linh, tỏa sáng trên bầu trời..

Mẫu 1​


Tác phẩm kể những chuyện rất đời: Ba cô gái sống trong hang, uống nước suối pha đường, nghe đài bán dẫn, nói chuyện về dự định tương lai; nhưng nhan đề lại mở ra một bầu trời thơ mộng: Những ngôi sao xa xôi. Chính sự đối lập ấy làm nên sức hấp dẫn. Giữa đất đá bị đánh "lở loét", giữa thân cây cháy khô và thùng xăng méo mó han gỉ, vẫn hiện lên một bầu trời sao trong tâm hồn người con gái. "Ngôi sao" là ánh sáng của tuổi trẻ; "xa xôi" là chiến trường khắc nghiệt, là nỗi nhớ thành phố xanh, là cái bình yên phải đánh đổi. Ba cô gái thanh niên xung phong vì thế giống như những vì sao: Bé nhỏ, mong manh, nhưng càng trong bóng tối của chiến tranh càng lấp lánh vẻ đẹp. Tác giả chọn nhan đề ấy như một cách "làm dịu" tiếng bom bằng chất thơ, đồng thời ghi công những con người không cần hào quang mà vẫn rực sáng, khiến người đọc nhìn thấy được cái cao cả trong sự bình dị.

Mẫu 2​


Nếu chỉ nhìn bề ngoài, "ngôi sao" tưởng là thứ xa vời, không dính dáng gì đến công việc phá bom, đo đất. Nhưng càng đọc, người ta càng thấy nhan đề Những ngôi sao xa xôi chính là cách gọi đúng nhất dành cho ba cô gái trên cao điểm. Họ là "ngôi sao" vì hội tụ những phẩm chất đẹp: Can đảm, trách nhiệm, giàu tình đồng đội, yêu đời, giàu ước mơ. Họ là "xa xôi" vì sống ở nơi rừng núi, nơi tuyến đường Trường Sơn hiểm nguy, ít người chứng kiến hết sự gian khổ. Ánh sáng của họ cũng giống ánh sao: Không chói lòa, nhưng khiến người ta tin rằng đêm tối rồi sẽ qua. Ở cuối truyện, khi Phương Định ngước nhìn bầu trời mênh mông và nhớ tới lời một anh lính gọi họ là "những ngôi sao xa xôi", nhan đề như bật sáng: Đó là tiếng nói ngợi ca, là sự thấu hiểu, là tấm lòng tri ân dành cho những người trẻ đã lấy cuộc đời mình góp vào con đường của Tổ quốc.

Mẫu 3​


Nhan đề Những ngôi sao xa xôi giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp rất riêng của nữ thanh niên xung phong: Vừa anh hùng vừa trẻ trung. Họ không phải những nhân vật "thánh hóa", lúc nào cũng nghiêm trang; trái lại, họ có những phút mơ mộng, có cái "điệu" của tuổi mới lớn, có sự vui sướng cuống cuồng trước cơn mưa đá bất ngờ. Nhưng khi nhiệm vụ đến, họ lập tức trở thành những người lính thực thụ: Chạy lên cao điểm, đối mặt bom nổ chậm, chấp nhận thương tích và hiểm nguy. Vì vậy, "ngôi sao" trong nhan đề là ánh sáng của phẩm chất; "xa xôi" là khoảng cách chiến trường, là sự thầm lặng, là cái giá của tuổi trẻ. Tác giả không chỉ kể lại chiến tranh, mà còn đặt vào đó một bầu trời đẹp, để người đọc thấy rằng trong bóng tối vẫn có ánh sáng, và ánh sáng ấy được tạo nên từ những con người bình thường mà vĩ đại.

Mẫu 4​


Một điểm đáng chú ý của nhan đề là nó gợi cảm giác vừa xa vừa gần. "Xa xôi" vì Trường Sơn cách Hà Nội, cách gia đình, cách cuộc sống yên bình một khoảng dài; vì chiến trường là nơi người ta dễ lãng quên những nỗi nhớ dịu dàng. Nhưng "ngôi sao" lại khiến cái xa ấy trở nên gần: Gần trong lòng đồng đội, trong sự trân trọng của những người lái xe, pháo thủ vẫn gọi đúng tên từng cô gái; gần trong niềm tin chung "rồi sẽ có ngày mai". Khi ba cô gái đứng giữa đêm, nhìn đoàn xe đi không đèn, nghe tiếng máy ủi, tiếng cuốc, tiếng cười, bầu trời sao phía trên như hòa vào ánh sáng trong lòng họ. Nhờ nhan đề, tác phẩm vượt khỏi phạm vi một câu chuyện chiến trường, trở thành bài ca về tuổi trẻ: Có lý tưởng, có tình yêu thương, có niềm tin, và có sự hy sinh âm thầm tỏa sáng như những vì sao.

Mẫu 5​


Nhan đề Những ngôi sao xa xôi còn mang ý nghĩa khái quát cho cả một thế hệ. Ba cô gái trinh sát mặt đường chỉ là một lát cắt tiêu biểu, nhưng từ họ, người đọc nhìn thấy hình ảnh chung của thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ: Dám sống, dám hiến dâng, dám đi đến tận cùng gian khổ để giữ con đường thông suốt. "Ngôi sao" là biểu tượng của cái đẹp, của sự dẫn đường, của lý tưởng; "xa xôi" là biểu tượng của những nơi gian lao, của sự thầm lặng, của những đóng góp không cần gọi tên. Vì thế, nhan đề vừa là một bức tranh lãng mạn, vừa là một lời ngợi ca trang trọng. Nó giúp câu chuyện của Lê Minh Khuê có sức sống lâu bền: Đọc lên, người ta không chỉ nhớ bom đạn, mà còn nhớ ánh sáng dịu dàng mà kiên cường của những con người đã làm nên lịch sử bằng sự bình dị của mình.
 
Chỉnh sửa cuối:

Những người đang xem chủ đề này

Xu hướng nội dung

Back