[Wall-E]

Xước móng rô là tình trạng một mảnh da nhỏ ở cạnh hoặc chân móng tay bị khô, nứt và bong ra. Dù vết xước thường rất nhỏ, nó có thể gây đau rát, vướng víu, chảy máu và thậm chí nhiễm trùng nếu bị giật, cắn hoặc xử lý không đúng cách.

Tình trạng này khá phổ biến, nhất là ở những người thường xuyên rửa tay, tiếp xúc với hóa chất, có thói quen cắn móng tay hoặc cắt da quanh móng quá sâu. Việc hiểu rõ nguyên nhân và xử lý đúng ngay từ đầu sẽ giúp vùng da nhanh lành, giảm đau và hạn chế tái phát.

Xước móng rô là gì?​

Xước móng rô, còn được gọi là xước măng rô, là phần da nhỏ bị tách ra ở sát cạnh móng tay hoặc móng chân. Phần bị bong thực chất chủ yếu là da quanh móng chứ không phải một mảnh của móng.

Khi mảnh da này mắc vào quần áo hoặc đồ vật, người bị xước móng rô thường cảm thấy đau nhói. Nếu dùng tay kéo hoặc cắn đứt, vết rách có thể lan rộng, chảy máu và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến cáo nên cắt phần da bong bằng dụng cụ sạch thay vì cắn hoặc giật bằng tay.

Nguyên nhân gây xước móng rô​

Da quanh móng bị khô

Da khô là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất. Khi thiếu độ ẩm, vùng biểu bì quanh móng dễ trở nên cứng, nứt và bong thành những mảnh nhỏ.

Tình trạng này có thể xuất hiện nhiều hơn khi thời tiết lạnh, hanh khô, ngồi phòng điều hòa lâu hoặc không thường xuyên sử dụng kem dưỡng tay.

Rửa tay và dùng dung dịch sát khuẩn thường xuyên

Việc rửa tay nhiều lần trong ngày là cần thiết để giữ vệ sinh. Tuy nhiên, nước, xà phòng và dung dịch sát khuẩn chứa cồn có thể làm mất lớp dầu tự nhiên trên da, khiến vùng da quanh móng khô và dễ nứt hơn.

Tiếp xúc với hóa chất

Nước rửa chén, chất tẩy rửa, bột giặt và một số loại hóa chất có thể gây kích ứng hoặc làm khô da tay. Người thường xuyên làm việc nhà nhưng không đeo găng tay dễ gặp tình trạng xước móng rô tái đi tái lại.

Cắn móng tay hoặc bóc da quanh móng

Thói quen cắn móng, cắn da, dùng tay bóc hoặc kéo những mảnh da nhỏ có thể làm tổn thương lớp biểu bì bảo vệ móng. Những vết rách này không chỉ gây đau mà còn làm tăng nguy cơ viêm nhiễm quanh móng.

Cắt da quanh móng quá sâu

Làm móng không đúng cách, cắt sát da hoặc đẩy mạnh lớp biểu bì có thể gây tổn thương vùng da quanh móng. Lớp biểu bì này có vai trò bảo vệ khoảng trống giữa móng và da khỏi vi khuẩn, vì vậy không nên cắt bỏ quá nhiều.

Va chạm và chấn thương nhẹ

Các hoạt động như làm vườn, sửa chữa đồ vật, chơi thể thao hoặc cào gãi mạnh có thể tạo ra những vết rách nhỏ ở cạnh móng. Ban đầu vết thương có thể khó nhận thấy nhưng sau đó sẽ khô và bong thành xước móng rô.

Cách trị xước móng rô tại nhà​

Đối với vết xước nhỏ, chưa sưng đỏ và chưa có mủ, bạn có thể xử lý tại nhà theo các bước sau:

Làm sạch tay và vùng da bị xước​

Rửa tay bằng xà phòng dịu nhẹ và nước sạch. Bước này giúp loại bỏ bụi bẩn, hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào phần da đang bị tổn thương.

Không nên đổ các loại hóa chất có tính kích ứng mạnh trực tiếp lên vết xước vì có thể làm da đau rát và lâu lành hơn.

Ngâm ngón tay trong nước ấm​

Ngâm ngón tay bị xước trong nước ấm khoảng 10 phút để làm mềm vùng da quanh móng. Có thể dùng nước ấm pha một chút xà phòng dịu nhẹ, sau đó lau thật khô bằng khăn sạch.

Việc làm mềm da giúp quá trình cắt bỏ mảnh da thừa dễ dàng hơn và giảm nguy cơ làm vết rách lan rộng.

Khử trùng dụng cụ cắt móng​

Sử dụng kềm cắt da, kéo nhỏ hoặc bấm móng tay sắc và sạch. Trước khi dùng, cần vệ sinh dụng cụ cẩn thận.

Không dùng dụng cụ bị gỉ, cùn hoặc dùng chung với người khác khi chưa được làm sạch.

Cắt phần da bong đúng cách​

Nhẹ nhàng cắt phần da bị bong sát với bề mặt da, nhưng không cắt sâu vào vùng da còn sống. Không kéo, xoắn, giật hoặc cắn mảnh da vì có thể làm tổn thương lan rộng và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Nếu vị trí xước đang chảy máu, hãy dùng gạc sạch ấn nhẹ trong vài phút cho đến khi máu ngừng chảy.

Dưỡng ẩm vùng da quanh móng​

Sau khi làm sạch và cắt phần da thừa, thoa một lớp mỏng kem dưỡng ẩm không hương liệu hoặc petroleum jelly lên vùng da quanh móng.

Dưỡng ẩm giúp làm mềm lớp biểu bì, giảm nứt da và hỗ trợ ngăn xước móng rô tái phát. Nên thoa kem sau khi rửa tay và trước khi đi ngủ.

Bảo vệ vết xước khi cần thiết​

Nếu vết xước nằm ở vị trí thường xuyên tiếp xúc với nước hoặc dễ mắc vào đồ vật, có thể che bằng băng cá nhân sạch trong thời gian ngắn. Thay băng khi bị ướt hoặc bẩn và không quấn quá chặt.

Khi ở nhà và vết thương đã khô, có thể để thoáng để tránh vùng da bị ẩm liên tục.

Xước móng rô bị sưng, đau hoặc có mủ phải làm sao?​

Một vết xước nhỏ có thể trở thành đường xâm nhập của vi khuẩn và gây viêm quanh móng. Những dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng gồm:

Vùng da quanh móng đỏ và sưng ngày càng nhiều.

Đau nhức hoặc đau theo nhịp.

Da nóng hơn vùng xung quanh.

Xuất hiện dịch vàng, xanh hoặc có mủ.

Khó cử động ngón tay do đau và sưng.

Sốt, mệt mỏi hoặc xuất hiện vệt đỏ lan dọc ngón tay, bàn tay.

Viêm quanh móng có thể cần thuốc hoặc dẫn lưu nếu hình thành ổ mủ. Không nên tự chọc, nặn hoặc dùng kim làm vỡ ổ mủ tại nhà.

Bạn nên đi khám nếu tình trạng đau, sưng hoặc đỏ tăng lên; có mủ; vết thương không cải thiện; hoặc xuất hiện sốt và vệt đỏ lan rộng. Người mắc bệnh tiểu đường, tuần hoàn kém hoặc suy giảm miễn dịch nên liên hệ cơ sở y tế sớm hơn khi có vết thương quanh móng.

Có nên tự ý bôi thuốc kháng sinh?​

Không phải mọi trường hợp xước móng rô đều cần dùng thuốc kháng sinh. Một vết xước nhỏ, sạch và không có dấu hiệu nhiễm trùng thường chỉ cần được vệ sinh, cắt phần da thừa đúng cách và dưỡng ẩm.

Nếu có biểu hiện viêm nhiễm, người bệnh nên được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá trước khi sử dụng thuốc. Không nên tự ý dùng kháng sinh uống, thuốc bôi có kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid khi chưa biết rõ nguyên nhân.

Cách phòng ngừa xước móng rô tái phát​

Dưỡng ẩm tay và da quanh móng mỗi ngày, đặc biệt sau khi rửa tay.

Ưu tiên kem dưỡng không hương liệu nếu da nhạy cảm.

Đeo găng tay khi rửa chén, giặt đồ hoặc tiếp xúc với hóa chất.

Không cắn móng, cắn da hoặc bóc những mảnh da quanh móng.

Không cắt sát hoặc cắt bỏ toàn bộ lớp biểu bì quanh móng.

Giữ móng gọn, nhẵn và sử dụng dụng cụ làm móng sạch.

Hạn chế ngâm tay trong nước quá lâu.

Sau khi dùng dung dịch sát khuẩn tay, nên thoa kem dưỡng khi điều kiện cho phép.

Xước móng rô có phải do thiếu chất không?​

Nhiều người cho rằng cứ bị xước móng rô là do thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp thường liên quan trực tiếp đến da khô, thói quen cắn hoặc bóc da, tiếp xúc với nước và hóa chất, hoặc tổn thương khi làm móng.

Nếu tình trạng xảy ra thường xuyên kèm theo móng giòn, đổi màu, biến dạng, rụng tóc, mệt mỏi hoặc những dấu hiệu bất thường khác, bạn nên đi khám để được đánh giá chính xác. Không nên tự bổ sung vitamin liều cao chỉ dựa trên triệu chứng xước móng rô.

Câu hỏi thường gặp​

Xước móng rô bao lâu thì khỏi?

Vết xước nhỏ, không nhiễm trùng thường sẽ giảm đau và lành dần sau vài ngày nếu được giữ sạch và không tiếp tục bị kéo rách. Thời gian hồi phục còn phụ thuộc vào độ sâu của vết thương và mức độ tiếp xúc với nước, hóa chất.

Có nên dùng tay giật phần da bị xước không?

Không. Giật hoặc cắn có thể làm rách sâu hơn, gây chảy máu và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Hãy làm mềm da rồi cắt gọn bằng dụng cụ sạch.

Có thể sơn móng khi đang bị xước móng rô không?

Nên chờ vết xước lành hoàn toàn. Sơn móng, nước tẩy sơn hoặc quá trình làm móng có thể gây kích ứng và làm tổn thương vùng da đang hồi phục.

Xước móng rô ở trẻ em xử lý thế nào?

Rửa sạch tay trẻ, làm mềm vùng da và cắt mảnh da thừa bằng dụng cụ phù hợp, sạch và có đầu an toàn. Không để trẻ cắn hoặc kéo phần da bị xước. Nếu sưng, đỏ, có mủ hoặc trẻ đau nhiều, nên đưa trẻ đi khám.

Kết luận​

Xước móng rô thường là một vấn đề nhỏ nhưng có thể gây đau và nhiễm trùng nếu bị cắn, giật hoặc cắt không đúng cách. Cách xử lý an toàn là vệ sinh tay, ngâm nước ấm để làm mềm da, dùng dụng cụ sạch cắt gọn phần da bong và dưỡng ẩm thường xuyên.

Nếu vùng da quanh móng sưng đỏ, nóng, đau tăng, có mủ hoặc xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Chủ động dưỡng ẩm và bảo vệ tay khi tiếp xúc với nước, hóa chất là cách đơn giản nhất để phòng ngừa xước móng rô tái phát.

Lưu ý:

Nội dung có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của nhân viên y tế.