Công nhận hai chị em nó làm mất thời gian thiệt, trong khi tôi và dì dượng thì đang muốn qua chú thím ngay luôn. Nhưng ngại thêm cái là khi mấy người tụi tôi vừa ra tới đầu cổng, bỗng nghe có tiếng ai gọi giữ chân từ một nhà trong xóm. Hình như cô Ân lấy chú hai Cận, mẹ của con nhỏ Thắm, nhà kế bên đối diện nhà dì dượng tôi, cả vợ chồng cô Mẫn và chú tám Dư rồi mấy người lớn trong xóm nữa. Mọi người hỏi có đúng tôi mới về không mà sao nãy nghe loáng thoáng tiếng hai chị em tụi nó cứ réo tôi hoài. Dạ, thì đúng là con mới về mà.

Thế rồi dì dượng và mấy anh em tôi phải nán lại để nói chuyện một lúc. Té ra sau thời gian dài cách biệt, mọi người vẫn còn nhớ tôi, lại vì lâu nay không thấy tôi về, tưởng tôi mọc rễ ngoài Hà Nội luôn rồi chớ; mới hỏi thăm tôi cuộc sống ở ngoải ra sao, bạn bè rồi đồng nghiệp, cả công việc nữa, riêng cô Ân cổ còn hỏi tôi dự định tương lai sẽ về quê hay ở luôn ngoài đó. Tôi ráng đáp lời lần lượt và cũng hỏi thăm lại tình hình của mọi người ở nhà có được ổn không, công việc làm ăn rồi sức khỏe, cả chuyện học hành của mấy anh chị em, đã có ai cưới vợ lấy chồng chưa hay vẫn đang chăm lo sự nghiệp.

Sau chừng mấy phút đồng hồ, cuộc thăm hỏi mới kết thúc khi cô Ân hỏi tới vấn đề bạn trai bạn gái của tôi. Lúc ấy, tôi còn chưa kịp trả lời cổ thì quỷ em tôi nó đã lập tức xen ngang vầy:

- Có! Dạ có rồi đó bác hai! Ảnh có người yêu rồi á!

- Ủa vậy hả? Rồi có dắt về đây hông?

Cổ vừa hỏi xong, mấy người họ đứng bên cạnh hết đánh tay lại vỗ lưng cổ, vừa cười vừa hướng mắt về phía quỷ em nó đang ngồi sau ôm ghì lấy tôi:

- Dì hai hỏi kỳ quá à!

- Ờ! Bộ hổng thấy đứa nào đang ngồi đó hay sao mà còn hỏi?

- Đó thấy hông? Mọi khi đâu có thèm lên đồ với bôi son đâu, bữa nay tự nhiên đẹp gái bất thường là thím hai tự hiểu rồi hén!

Làm quỷ em tôi nó cứ úp mặt vào vai tôi như để trốn ánh mắt của mọi người, còn cười tủm tỉm cái gì nữa chứ.

- Thôi Khánh nè, chị biểu. Hổng ấy lo thu xếp ở ngoải lẹ lẹ rồi về đây đi, chớ con quỷ này nó có mấy thằng hỏi rồi đó. Không tranh thủ là mất ghệ lúc nào hổng biết đâu nghe.

- Chị Lê kỳ quớ ờ! Đã ai nói cái gì đâu mà chị biểu!

- Ủa chứ sao hồi mày kêu là mày thương nó nên mới gạt hết mấy thằng kia ra đó chi?

- Hớ! Cái đó là em giỡn chơi thôi, chứ cái mặt ảnh còn khuya em mới thèm!

Ờ, nó nói câu đó xong mà mọi người cười ồ luôn mới hay chớ. Thế rồi chị Lê chỉ bước tới vỗ nhẹ lên tay tôi, ra bộ "Chỗ chị em thân tình với nhau nên chị mới biểu mày cái này nè".

- Dạ, sao chị?

- Ời, chị có nhỏ em con bà dì ruột đang học đại học năm cuối trường Sư phạm á, vừa giỏi vừa đẹp, giáo viên tương lai nên cũng ngoan lắm. Nó..

- A ui da! Đau! Đau anh cái con nhỏ này!

- Ủa cái gì dợ?

- Thôi! Á! Á! Thôi được rồi! Thôi chị! Đừng! Đừng nói nữa! Đau chết em luôn á!

Chu cha tía má ơi! Rõ ràng là chị Lê chỉ nói, bắt buộc tôi phải nghe thôi mà nó nhéo tôi đau quá trời quá đất; làm không riêng gì chỉ, mà cả dì dượng rồi mọi người đứng bên đó, ai cũng tựa vai vào nhau để gục đầu cười thương cho tôi luôn. Đúng thiệt tình!

-.. Ha ha ha!

- Đó, mọi người thấy chưa? Nó kêu nó hổng thèm thằng Khánh mà giữ con người ta còn hơn giữ đồ gia truyền nhà ba mẹ nó nữa!

- Cũng tại quỷ Lê cứ thích chọc em nó hoài à. Coi cái mặt nó hổng ưng rồi đó thấy hông.

- Trờ quơ! Dòm mà thấy thương thiệt chứ bộ.

- Thôi được rồi, đừng ai nói cái gì nữa hết. Giờ để hai đứa nó đi đi, cho tụi nó tha hồ tâm sự là hết giận thôi chứ chi đâu mà, Bống hơ!

- Đó, cười cười là chịu ồi đó.

- Được rồi, để cho em nó đi đi.

- Vậy nhà em đi đã nghe. Đi mấy đứa!

- Dạ, mấy anh em tụi con cũng xin phép mọi người luôn nghen.

- Ời. Tối lúc nào rảnh rảnh thì cả nhà cô chú qua anh chị chơi.

- Dạ.

- Mà Khánh ơi chị biểu! 8 tháng 3 tới là con nhỏ em của chị nó qua chơi đó, nếu cần xin số hay hỏi thăm cái gì thì chờ sáng mai quỷ Bống nó đi học rồi chị em mình trao đổi thêm nghe!

- Chị Lê ààà!

- Ha ha ha!

- Thôi! Thôi! Lê nó giỡn á!

- Trời ơi để em nó đi chơi cho vui vẻ đi cái con quỷ!

Thiệt tình, tôi cũng sợ chỉ luôn, nhây chi mà nhây hết biết. Từ nhỏ chỉ đã thế rồi, tới bây giờ vẫn vậy, chỉ khác ở chỗ thay vì chọc ghẹo quỷ em tôi với thằng Khoai thì nay lại chuyển mục tiêu qua tôi với nó. Nghĩ mà thấy khó đỡ ghê.

Nhớ hồi nhỏ, chính bà chị Lê này nè, bả là người đầu têu bày ra cái trò ghép đôi thằng Khoai với con quỷ em tôi, kêu hai đứa nó là bạn "Thanh mai trúc mã", rồi nhắc đi nhắc lại hoài; làm cả xóm dì dượng tôi từ người lớn cho tới con nít, ai cũng tưởng thiệt. À thì cũng tại dòm tụi nó chơi với nhau thân thiết quá mà biểu, lại còn khớp kèo ở ngoại hình lẫn tính cách. Chưa kể, dì dượng cũng quý thằng Khoai nhà chú thím tôi như quý cái tình nghĩa tương thân tương ái giữa hai bên gia đình. Cho nên người ta mới thực thà tin lời bà Lê bả nói thôi.

Thành thử ra, cứ mỗi lần thằng Khoai nó mang bịch me xoài cóc ổi hay một thứ gì đó qua đây chơi và nhân tiện "hối lộ" cho quỷ em (để được làm ngơ mấy lỗi vi phạm lắt nhắt như nói chuyện trong giờ, ném giấy chuyền thư cho nhau, hay chọc ghẹo mấy đứa con gái trong lớp) là y sì mọi người lại chào nó câu "Rể tương lai nhà ba Trường lại tới thăm ông bà nhạc đó hả?", làm nó khoái quá trời. Nó không chối nhưng cũng không dám nhận, vì nó sợ quỷ em tôi không ưng rồi nghỉ chơi với nó luôn.

Hồi đó hình như thằng Khoai nó cũng có thích quỷ em tôi hay sao đó. Tôi không chắc, tôi chưa có hỏi nó bao giờ; bởi tôi nghĩ không cần thiết phải làm vậy, khi mà thực tế ai cũng thấy rằng nó với quỷ em tôi rất thân với nhau. Nhưng chưa lần nào hai đứa nó tỏ ra hưởng ứng lời trêu ghẹo ghép đôi của mọi người thì phải. Nhất là quỷ em tôi, nó thường lảng tránh hoặc tỏ thái độ không thích, đôi khi còn khó chịu nữa. Chỉ duy có một lần thằng Khoai nó bị té phải khâu tám mũi ở bắp đùi (khi trèo cây lấy nón cho quỷ em bị đám con trai lớp trên chọc ghẹo ném lên đó) là quỷ em nó khóc nguyên một ngày liền, còn tình nguyện chép bài giùm và qua nhà giảng lại cho thằng Khoai trong thời gian hơn hai tuần nó phải nghỉ học. Đó là lần đầu tiên nó kêu nó thương thằng bạn chơi thân. Ừ thì cũng không biết nó thương theo nghĩa nào, chỉ thấy từ vụ này mà mọi người càng tin nó có thích thằng Khoai nhưng chắc vì còn mắc cỡ nên chưa dám thừa nhận.

Ngày qua ngày, tháng nối tháng, năm liền năm; hai đứa nó vẫn học chung suốt năm năm cấp I và bốn năm cấp II như vậy, đôi bên gia đình lại có mối giao tình khá thân thiết; nên hai đứa nó phải nói là ông trời xe duyên cho được gặp nhau và đồng hành bên nhau ngay từ nhỏ. Ở nhà thì thôi không nói làm gì, bởi tụi nó khác xóm; chứ trên lớp thì thằng Khoai nó giống như vệ sĩ riêng của quỷ em tôi, trong khi quỷ em tôi lại là cô giáo phụ đạo bất đắc dĩ cho nó. Nghĩ đúng ngộ.

Nhưng chính vì thế mà chẳng riêng bà Lê ở xóm dì dượng tôi đâu, ngay mấy đứa bạn học chơi chung cũng đã đồng lòng ghép đôi hai đứa nó từ khi mới lên lớp 5 rồi. Tôi không biết hồi đó cảm giác và suy nghĩ của quỷ em tôi về chuyện này ra sao, ư mà nó cứ chơi thân với thằng Khoai nhà chú thím tôi, thậm chí ngày càng thân hơn trước. Bởi vậy nên nhỏ giờ tôi cũng giống như mọi người, vẫn đinh ninh là hai đứa nó sẽ cùng nhau nuôi dưỡng tình bạn "Thanh mai trúc mã" đó cho tới khi tiếng thương đủ tháng đủ ngày để đơm hoa kết trái, đặng rồi tụi nó chính thức công khai với hai bên gia đình về một tương lai chung lời ước hẹn.

Thế nhưng không, không ngờ mọi chuyện lại khác xa những gì tôi nghĩ. Người mà nó đem lòng thương nhớ lại chính là tôi. Suốt bảy năm qua nó không chỉ kiên trì chờ đợi, mà còn chẳng ngại ngần thể hiện tình cảm nó dành cho tôi để dì dượng, ba tôi, rồi cậu mợ và có lẽ là cả gia đình chú thím tôi cũng được biết (theo lời kể lúc trưa của dì). Để tới bây giờ, hẳn là cả xóm nhà dì dượng tôi, ai cũng biết quỷ em nó thương tôi chứ không phải thằng Khoai hay thằng Tấn nhà cô tám Mẫn.

Và nom cái cách bà chị Lê cùng với mọi người vừa trêu đùa vậy; té ra không chỉ có anh em họ hàng, mà bà con lối xóm, chí ít là mấy nhà thân thiết với dì dượng tôi, không ai tỏ ra phản đối hay chê trách điều gì hết, ngược lại, giống như mọi người còn đang ngầm ủng hộ hai đứa tôi tiến tới với nhau luôn. Điển hình nhất là hồi nãy, khi hai đứa tôi đi tới khúc đường rẽ vô khu ruộng chạy tắt qua nhà chú thím và bất ngờ gặp một người quen trong xóm, cổ vẫy tay chào rồi vừa cười vừa nói với quỷ em tôi ".. Bao giờ làm đám cưới thì nhớ báo trước một tháng để mọi người sắp xếp công việc hùn vô nấu nướng cho nghe!"... "

Dạ! Tất nhiên rồi dì bảy!".

Kể từ lúc đó là nó cười nói rộn ràng suốt trên đường đi, cứ ngồi sau ôm tôi và tía lia kể về quãng thời gian tôi ra Hà Nội, mọi người "chẳng hiểu sao tự nhiên" lại quay qua "hiểu lầm" mối quan hệ thực sự giữa tôi và nó, mặc dù nó cũng có giải thích rồi nhưng không ai tin nó hết trơn hết trọi. Ở phía còn lại, nó với thằng Khoai thì vẫn luôn giữ tình bạn trong sáng chứ tuyệt đối không hề có chuyện yêu đương hay cặp bồ gì hết, thậm chí từ ngày nó nhận ra thằng Khoai đang thầm thương trộm nhớ con nhỏ Huyền là nó đã chủ động giữ khoảng cách để hai đứa ít thân hơn, cho thằng Khoai có điều kiện lấy niềm tin từ đứa con gái mà nó đang dày công theo đuổi.

- À, vậy là nó thích nhỏ Huyền chứ không phải thích Bống hả?

- Dạ. Cái này là chính ổng tự khai luôn nghe, lâu nay ổng vẫn đang kiên trì cưa cẩm nó á; thành thử hồi xưa hai bác tư cứ dụ em mai mốt lớn làm con dâu của hai bác đi nhưng giờ thì hết rồi, chị Bắp cũng không có nói tới cái vụ đó nữa. Riêng có mình anh Bo sao mà đáng ghét gì đâu! Nói hoài nói mãi mà ảnh cứ kêu em là con dâu tương lai của hai bác, riết bực mình với ảnh lắm mà hổng có làm gì được ảnh hết trơn!

- Ờ, thì chắc là ảnh chọc Bống cho vui thôi mà.

- Không! Ảnh không có chọc! Ảnh nói cái kiểu giống như em với ông Thiện đã có hôn ước với nhau từ nhỏ rồi ớ! Lại còn đi rêu rao khắp nơi, gặp ai cũng biểu em là dâu tương lai nhà chú thím ảnh; làm bao nhiêu người hiểu lầm em, bắt em phải đi giải thích rất là mệt.

Thiệt tình.

- Vậy giờ ý Bống sao?

- Dạ, em đang tính lát hồi tới nhà hai bác, kiểu gì ảnh cũng đòi anh đấu cờ với ảnh cho coi. Tới lúc đó anh ra điều kiện với ảnh, là nếu anh thắng thì từ nay về sau ảnh không được chọc em như vậy nữa.

À.

- Rồi lỡ anh thua thì sao?

- Không! Anh không được phép thua! Anh phải thắng!

- Nhưng ổng giỏi môn này lắm, đâu có như thằng Khoai hay chú tư anh đâu.

- Nhưng anh cũng đâu có kém gì ảnh đâu mà anh phải sợ. Anh còn nhớ ván cờ từ hồi bảy năm trước anh oánh bại ảnh không?

- Ờ, có. Làm sao?

- Dạ, ảnh ghim tới bây giờ luôn đó. Bảy năm qua lúc nào ảnh cũng ngóng anh về chỉ để phục thù cái ván đó thôi ớ nghen.

Trời ơi thiệt luôn? Khiếp cái lão già, người chi mà thù dai dữ.

- Thôi, vậy thì anh không có cửa thắng rồi. Tại ổng mà đã ghim thì chắc chắn lâu nay ổng chỉ có ăn với lo luyện cờ để phục thù anh thôi, trong khi anh bỏ cờ từ lâu lắc..

- Không! Đừng! Anh không được nản chí như vậy! Nghe em! Cứ đấu đi! Mà kiểu gì ảnh cũng sẽ đòi anh phải đấu thôi à. Yên tâm là luôn có em cổ vũ cho anh, ha. Với lại nếu anh mà thắng được ảnh á, em sẽ có cái này cho anh nè, rất là đặc biệt luôn.

Cha! Nghe hấp dẫn dữ bây.

- Ủa là cái gì á?

- Thôi, giờ em chưa có nói được. Nhưng em cam đoan là anh sẽ thích lắm đó.

- Thì là cái gì mới được chứ? Cứ nói anh biết đi!

- Không! Em đã biểu là chưa nói được mà.

- Nhưng Bống không nói thì làm sao anh có động lực oánh thắng ổng được chứ đúng không? Bống phải nói ra cho anh coi nó là..

- Í thôi thôi, tới nhà hai bác rồi kìa! Dừng lại đưa xe cho em! Dừng dừng dừng!

- Nhưng Bống..

- Thôi mà, không có nói cái đó nữa. Giờ anh đứng đây chờ xí, để em vô trỏng em báo cho hai chị em ông Thiện đã nghen.

- Ây nè! Vậy nếu anh mà thắng ổng là Bống phải giữ lời với anh đó nghe!

- Dạ, yên tâm, em hứa.

Hừm, mặc dù chưa biết nó sẽ cho tôi cái gì; ư mà nghe nó mồi thưởng vậy, tự nhiên cũng muốn thắng ổng ván cờ ghê. Được rồi, đấu thì đấu.

- Dạ! Con chào bác tư! Em chào anh Bo! Chúc bác với anh nhiều sức khỏe!

- Ừa! Vô nhà đi con! Bác gái với mấy chị em tụi nó đang ở trỏng á.

- Dạ. Mà anh Bo lại luyện cờ với bác tư nữa hả? Chăm chỉ dữ ha!

- Tất nhiên! Mai mốt chờ thằng khỉ kia về là anh mày phải cho nó mất mấy chầu nhậu luôn á chứ giỡn!

- Ha ha ha! Đúng họ Nguyễn nhà mình có mỗi hai anh em nhà ổng là thù dai cỡ đó thôi đó đúng không bác tư?

- Ừa! Hên thằng Khoai nhà bác nó hổng có giống hai cái thằng khỉ này đâu ớ con. Đúng bó tay với hai thằng nó.

Hờ, lúc dì dượng với bé Chép vô thì chưa có sao, mà nó vừa vô là cả cái sân nhà chú thím tôi rôm rả thấy rõ luôn ớ, tới nỗi đứng xa cả mấy chục bước tận ngoài này vẫn còn nghe tiếng nói chuyện của nó nữa.

Vì để chiều theo cái ý tưởng nghịch ngợm của mấy đứa nó mà tôi phải chấp nhận đứng lánh bên bụi chuối ngoài này cho bầy muỗi đói tha hồ được bữa tối no nê luôn. Chập sau, con quỷ em tôi cùng với thằng Khoai ra ngoài mang theo mấy món gì đó mà tôi không biết là..

- Ủa cái gì vậy?

- Nè nè, anh bận cái này vô đi, xong chờ xí nữa tụi em quay vô trỏng nhá máy thì anh hẵng vô nghe.

- Dạ, ý là bây giờ anh giả bộ giao cái bịch hải sản này tới, xong nán lại nói chuyện với đứng lượn lờ trước mặt ảnh coi ảnh có nhận ra không. Ảnh đang ngồi oánh cờ với ba em ở trước sân á.

- Hiểu rồi. Nhưng tụi bây bắt anh bận cái gì đây? Áo chống nắng hả? Cái này cỡ dáng cho con gái mà sao anh bận được!

- Thì cứ bận đại đi! Chứ để người không vầy, cái dáng của anh nó lộ liễu quá, hổng có vui. Mà đưa nón bảo hiểm đây em cầm cho đỡ vướng.

- Nguyệt giúp ảnh bận vô đi Nguyệt, đưa nón đây Thiện cầm cho, lẹ lên. Mà nè, đeo cái kiếng râm này của em vô nữa, cả khẩu trang luôn, cho chắc.

Thiệt tình mấy cái đứa này, bày trò chi mà rườm rà hết sức; làm tôi phát ngại với mấy người trong xóm đang bắt đầu chú ý tới đây có lẽ vì vẻ ngoài kỳ cục của tôi.. Ủa khoan, mà có khi cả thằng khỉ này luôn á chớ. Tự nhiên mới giờ này nó đi bận cái bộ pyjama làm gì sớm vậy kìa?

- Rồi chưa?

- Ô-kê con dê!

- Triển thôi!

Thế là tôi lại tiếp tục đứng đây giao lưu sinh học với bầy muỗi để chờ tụi nó. Chừng khi có tiếng chuông điện thoại, tôi mới xách theo bịch hải sản bước vô và chào chú tôi, cả dượng tôi cùng với ông Bo để gọi con nhỏ Bắp ra nhận hàng. Lúc đó ngoài dượng ra, hình như chú tôi cũng có biết trước rồi hay sao á, nên chú chỉ cười tươi đáp lại. Còn ông Bo, tất nhiên ổng chẳng hề hay biết gì, chỉ ngoái đầu nhìn thoáng qua tôi sau tiếng "Ờ." gọn lỏn của ổng. Ủa? Đâu. Ổng có dòm tôi bằng ánh mắt tò mò thêm một chập, chắc vì thấy vẻ ngoài kỳ cục của tôi nên ổng cười tôi nữa kìa. Mé! Tôi cũng đến thua mấy đứa nó luôn ớ! Mà chắc là do con nhỏ Bắp đầu têu ra trò quỷ này thôi; làm tôi bị một trận quê với ổng thiệt chứ. Đó! Oánh cờ thì lo tập trung oánh đi! Cười cái gì mà cười hoài không biết nữa!

- Nè! Dòm gì? Kệ người ta. Chú lên Pháo rồi đó.

- Ủa? À, dạ. Nhưng mà chú tính nhường con con Xe này luôn hở chú?

- Ê! Từ từ! Quên chớ! Má, trời sắp tối nên mắt nó quáng gà hay sao ớ bây ơi? Từ từ cho chú đi lại nghen.

Rồi, nom cái kiểu này chắc là ông Bo ổng lại chấp chú tôi hai quân Mã nữa đây. Hừm, để coi, thế cờ của ổng đang khá là nhàn, trong khi chú tôi thì hơi bí. Có điều, muốn cân bằng lại thì cũng không phải không được, cái khó ở đây là chú tôi có nhìn ra nước đi của nó hay không thôi.

- Dạ! Nhiêu á anh? Cho em gởi.

À, con nhỏ Bắp nó vừa ra. Nhưng mà..

- ờ..

- Ba trăm rưỡi đúng hông anh?

- Đúng đúng! Ba trăm rưỡi.

- Ây da! Chờ em xí, em mang thiếu tiền rồi. Thôi cứ ngồi đó chơi chờ em xí nghen, ra liền đó.

Rồi, thì chờ. Mà nói vậy chứ, chắc nó muốn gợi ý cho tôi ngồi xuống tiếp cận ông Bo để trêu ổng chơi. Cũng được, tiện thể tôi cứu nguy cho chú tôi đã nào, chứ dượng tôi vốn không thích xen vô bày nước khi coi người ta đấu, mà để hồi cái ông Bo này ổng gáy quá, nghe câu nào là ngứa nách câu đó thiệt chớ bây.

- Coi chừng Mã kìa chú.

- Hả? Mã làm sao?

Thế là đột nhiên ổng ngước mặt lên nhìn tôi kiểu hơi khó chịu:

- Ủa chưa về sao chú em?

- Dạ, em đang chờ nhỏ em nó lấy tiền đã.

Dòm mặt ổng mà thấy mắc cười. Cũng hên đúng lúc chú tôi khều tay giục hỏi nên tôi mới tạm quên được cái vẻ mặt ngố tàu của ổng:

- Nè từ từ, con Mã làm sao nói chú nghe coi?

- À, dạ. Nếu ảnh mà lên Xe dí Pháo chú, chú chạy Pháo qua cho Mã kèm; ảnh qua Tốt tháo ngòi cho Pháo chiếu Tướng, lúc đó chú lui Tướng vô không được vì Pháo kia ảnh đang chực chiếu sẵn rồi, mà Pháo mình thì đang bị Xe ảnh dí nên bay qua bít ngòi Pháo này của ảnh lại càng chết nữa, thành thử chú bắt buộc phải chống Sĩ lên đỡ, vậy là hở sườn con Mã này nè; tới lúc đó ảnh đá Xe qua ăn ngon ơ thôi.

- Ờ he! Vậy mà mày dòm ra được hay thiệt đó chớ!

- Ê! Chú em kỳ quá nghe! Chơi mà nhắc cờ là sao vậy?

- Ủa thì nó nhắc chú có chút xíu mà mày làm thấy ghê vậy mậy?

- Nhưng mà con nhường chú nhiều rồi chứ bộ!

- Thì mày nhường thêm con Mã này chú cũng có chiếu hết cờ mày đâu!

- Đúng rồi, nhường chú xíu đi anh. Chấp hai Mã, giờ nhường thêm con Mã đã là gì đâu nè.

- Chính xác!

Bó tay thiệt với cái lão già này! Lão quên mất giọng tôi luôn rồi mấy ông ơi! Nói chuyện tới cỡ đó rồi mà coi cái mặt lão dòm tôi kìa! Má! Mắc cười quá mà tôi phải ráng kìm dữ lắm mới không làm bay cái khẩu trang ra khỏi mặt ớ nghe.

- Đó, giờ chú lên Mã, mày ngon mày đi đâu đi chú coi.

- Hời ơi chuyện nhỏ! Chú có hai con Mã lận mà!

- Ủa tới nữa hả?

- Đây nè! Tới chứ sao hổng tới!

- Ây da! Mình quên! Xe mình lui về là biếu không con Pháo bên Sông cho nó á chớ!

- Chú, cứ kệ con Mã đó, ảnh hù thăm dò thôi. Giờ lấy Pháo bên Sông của mình bít ngòi Pháo đôi của ảnh nè chú nè. Xong nếu ảnh mà ăn Mã thì mình đẩy Xe qua vừa dí Pháo ảnh vừa hiệp đồng với con Pháo đó chiếu Tướng bắt Xe là thế cờ ảnh tèo thôi, lo chi.

- Ờ! Mày hay! Nó giỏi oánh Xe với Pháo đôi mà phá được thế sở trường của nó là nó hổng có mần ăn gì với chú mày được hết ớ ha ha ha!

- Mááá! Bắp! Bắp ơi!

Ui trời ơi trời!

- Dạạạ!

- Mày làm gì đó? Trả tiền lẹ cho thằng em này nó về đi kìa! Làm cái gì để nó chờ nãy giờ mà anh mày cũng thấy gấp giùm luôn á Bắp ơi!

Ha ha ha! Đúng lão làm ba người tụi tôi mắc cười quá trời quá đất!

- Ủa đâu! Mày gấp thôi chứ nó đâu có gấp đâu đúng không con?

- Dạ, con đang rảnh á chú. Con ngồi đây chơi tới khuya cũng được nữa.

- Bắp! Trả tiền cho người ta về lẹ đi!

- Dạ! Em ra liền ra liền!

Thế là không riêng gì con nhỏ Bắp, té ra cả thằng Khoai và con quỷ em tôi nãy giờ cũng đang rình ở phía trong; tụi nó cùng ra coi mà vẫn chưa hết cười với ổng.

- Dạ, của anh ba trăm rưỡi, đủ nghen.

- Ờ, anh cám ơn.

- Rồi, chú em về được chưa?

- Thôi! Không! Mày ở đây làm quân sư cho chú, nay nhà chú có bữa nhậu, lát ở lại làm mấy ly với nhà chú cho vui.

- Dạ, nhưng mà hình như ảnh không có muốn con ở lại..

- Chậc! Mày nghĩ cái gì vậy? Nhà của chú mà sao nó có tiếng nói ở đây được chớ! Ngồi xuống đây!

- Dạ, là chú cho em ngồi đó nghe.

Tới lúc này dòm ổng có vẻ muốn quạu rồi, làm cả đám mấy người tụi tôi cũng thấy tội cho ổng ghê.

- Được! Vậy chú em mày ngon thì vô chơi thay ổng luôn đi! Coi như ván này anh chấp mày hai Mã đó! Chú! Chú nhường nó chơi với con ván này nghe chú!

- Chơi luôn! Vô! Vô đi con! Thằng này nó được cái gáy thôi chứ nó hổng có mạnh đâu, đừng sợ!

Xời! Chơi thì chơi! Tưởng đâu bảy năm qua ổng lên trình cỡ nào chứ cỡ này thì nhằm nhò gì với tôi đâu chớ.

- Dạ, cũng được. Nhưng ván này anh với chú có bắt kèo cái gì không vậy?

- Ờ, nó mà thua là bữa sau nó mời chú vô trỏng một chầu, còn chú thua thì chú phải trả nó tiền bia bữa hôm mấy anh em chú cháu đi coi đá banh á.

- Dạ, vậy bữa sau cho con đi ké với chú chầu đó được không chú?

- Được luôn!

- Ê! Gáy quá nghe! Mày chưa thắng anh mà mày làm như sắp được đi ăn chùa thiệt luôn vậy mậy?

- Thì em cứ xin trước vậy, lỡ lát hồi quên.

- Thôi nói nhiều quá! Oánh lẹ đi! Ủa mà trời nực gần chết sao mày cứ "đóng hộp" kín bưng vậy em trai? Dòm mày mà anh cũng thấy nực giùm luôn á!

- À, tại nay em mới thua độ với người ta ớ anh, nên em mới phải ăn bận cho giống con gái như vầy.

- Ý là mày trốn người ta đó hả?

- Dạ không, cái này là hình phạt á. Mai em còn phải bận đầm đi mần nữa kìa.

- Cha! Cũng biết giữ chữ tín quá ha.

- Dạ, nên nhỏ em nhà anh nó mới mua hàng của em hoài luôn đó.

- Ờ, nhưng ít ra cũng phải lột cái khẩu trang hay mắt kiếng cho nó lịch sự xí chớ đúng không? Chứ mày vô nhà ngồi chơi với mọi người mà dòm mày y chang mấy đứa trốn nợ thiệt luôn ớ.

- Vậy giờ muốn em lột ra không? Oánh thắng em đi rồi em lột.

- Hơ! Thằng này coi vậy mà khẩu khí quá ta! Anh khoái mày rồi đó! Vô!

Vô thì vô. Thiệt cái kiểu của ổng làm mấy người tụi tôi, nhất là ba đứa nó cứ đứng vừa coi vừa ghé vai nhau cười rúc rích, nghĩ đúng hài. Nhưng nó vẫn chưa hài bằng cái vẻ mặt cùng với điệu bộ của ổng trong suốt thời gian còn lại cho tới khi ván cờ kết thúc. Ổng thua tôi, mà thua theo kiểu tôi vừa đi cờ vừa ẩn ý bày nước cho ổng mới đau á chớ. Má, chắc đau thiệt, nên dòm cái mặt ổng đúng đáng thương luôn.

-.. Rồi! Xong rồi! Vầy là hết cờ rồi!

- Chưa! Từ từ!

- Sao? Anh có muốn đi lại hai nước không?

- Không! Để im anh mày tính!

- Dạ. Mà cái này là anh đòi chấp hai Mã đó nghen, chứ em hổng có xin xỏ đâu đó.

- Khỏi nhắc! Chống Sĩ nè!

Thiệt tình, cố chấp dữ bây. Nếu cứ nhây kiểu này thì bốn nước nữa là ổng hết cờ rồi, với trình của ổng hẳn nhiên ổng phải biết á; nhưng có vẻ như ổng chưa cam tâm nên mới ráng đi thôi. Hừm, đã vậy tôi dồn Tướng qua chiếu bí luôn cho ổng..

- Thôi! Chơi lại ván khác! Lần này anh đấu ngang với mày! Không có chấp chiếc cái gì nữa hết! Xếp cờ đi!

- Ha ha ha! Gáy nè con!

- Đó em biểu mà! Núi cao ắt phải có núi cao hơn! Suốt ngày gáy! Gáy ác hơn con gà trống tía cưng của ba em nữa! Cứ kêu trình của anh phải chấp anh Rô hai con Xe, giờ mới chấp hai con Mã thôi đã te tua rồi chứ ở đó mà nổ!

Con nhỏ Bắp nó vừa nói xong, cái mặt ổng hình như..

- Ủa cái gì? Mày vừa nói gì nói lại anh nghe coi?

- Dạ, em nói là anh ngồi mòn ghế ngoài quán luyện cờ suốt bảy năm nay chỉ để phục thù anh Rô nhưng anh lại vừa oánh thua ảnh nữa rồi đó.

Ây da! Ổng bắt đầu hiểu ra vấn đề rồi hay sao á, nên mới chồm tới đòi tháo khẩu trang và mắt kính trên mặt tôi. Thế là ha ha ha! Dòm cái mặt ổng mà cả nhà không ai nhịn cười với ổng được luôn ớ!

- Trời đất quỷ thần ơi! Mày về từ khi nào vậy thằng khỉ?

- Ha ha ha ha!

- Mááá! Áo chống nắng ha mậy! Khẩu trang ha mậy! Mắt kiếng ha mậy!

- Thôi! Em giỡn! Em giỡn thôi mà! A! A!

- Giỡn mặt anh mày nè! Vậy mà nó ngồi nãy giờ như thiệt, làm con tưởng thằng nào tới giao hàng cho con quỷ Bắp không á chớ hai chú!

- Ha ha ha!

A chu cha! Rồi tự nhiên ổng gào rú um sùm, xong lao vô bóp cổ tôi lắc qua lắc lại, còn thúc cùi chỏ xuống lưng tôi mấy cái nữa chứ. Má ơi đúng sợ luôn với cái lão già, người chi mà thô bạo hết sức! Thiệt ổng làm tôi mắc cười với ổng quá cỡ, mà cũng đau người với ổng quá cơ!

- Há há há! Mày xong với anh mày rồi em ơi! Hôm nay mày mà không để anh phục thù thì còn khuya anh mới cho mày về nghe chưa thằng khỉ!

- Á! Á! Rồi rồi! Em biết rồi đại ca ơi! Coi chừng hư cái mắt kiếng của thằng Khoai kìa!

- Ủa là của nó chứ hổng phải của mày hả?

- Thì mấy chị em tụi nó bày cái trò này ra để gài anh thôi chứ em cũng bị động thấy mồ. Mà mém quên chớ, để trả lại tiền cho con nhỏ Bắp đã.

- Í í! Đúng ồi, cho em xin lại nghe.

- Ờ! Tụi bây hay lắm rồi đó! Mà nghĩ cay thiệt chứ! Rõ ràng có lúc con nghe cái giọng nó là con cũng hơi ngờ ngợ rồi á mấy chú, mà sao vẫn không nghĩ là nó về vậy ta? Cha chả cái thằng này!

- Ui daaa!

- Đó con nói rồi mà! Đúng chán với anh em nhà mấy ảnh ghê! Người ta anh em với nhau là ớ hở, hổng cần dòm thấy mặt, chỉ cần ngồi kế nhau thôi là đã nhận ra nhau rồi. Cái đó là nhờ tình thương mến thương, nhờ dòng máu huyết thống thiêng liêng nó tạo ra sợi dây liên kết đặc biệt mới có được á. Còn đây á hả, nói tới anh em nhà này là con thấy chán hổng buồn nói luôn!

- Ê! Mày nói vậy là đụng chạm lòng tự trọng huyết thống của tụi anh lắm nghe chưa Bắp!

- Hời ơi! Chắc có đó để mà em đụng chạm!

Hừ, cái giọng điệu của nó bao năm rồi vẫn không có trật đi đâu được nghe.

- Anh Bo cứ bình tĩnh, để em nói chuyện với con nhỏ miệng ba tấc lưỡi này cho. Nè Bắp, mày tính xào xáo tình cảm làm mất đoàn kết mấy anh em tụi anh hay gì? Đó mày thấy không? Như anh Bo là ảnh bị mấy đứa tụi bây lấy anh ra làm công cụ để gài nên ảnh mới lú vậy thôi, hen; chứ thử anh mày coi, anh mày không cần phải dòm thấy mặt, mà chỉ cần nghe cái giọng, thấy cái hình cái bóng, cái dáng đi dáng đứng thôi là ờ, anh mày nhận ra được hết.

Hơ! Vậy mà nó cười khinh tôi chớ.

- Dạạạ! Em biết anh Rô của em giỏi! Anh Rô của em tài! Vậy chứ bây giờ anh thử nói em nghe coi ai đang ngồi ôm vai ôm cổ anh đó?

Xời!

- Mày nghĩ sao vậy? Hổng lẽ anh lại không biết thằng Khoai nó đang ngồi sau lưng anh nãy giờ chứ hở, đúng không Khoa.. Ủa?

Ủa?

- Rồi xong, thêm một thằng bị gài nữa ời.

- Ha ha ha ha!

- Dòm cái mặt ổng đúng hài luôn ớ!

- Thiệt tình! Ông Thiện ổng đang ngồi kế ba em nãy giờ kia kìa chàng ơi! Mắt mũi để đâu không biết nữa!

Ủa không! Từ từ! Cái này là.. Là.. Không phải! Rõ ràng cũng cái tay áo pyjama này mà? Làm tôi cứ tưởng thằng Khoai không chớ! Dè đâu là thằng Hiếu bạn thân hồi cấp II của tôi ở dưới quê nó đổi cho thằng Khoai từ lúc nào tôi hổng biết luôn! Mà khoan đã! Cái thằng khỉ này sao nó lại..

- Ê! Này là sao vậy? Mày.. Mày làm cái gì..

- Ui trời ơi tui cười tui chết quá! Dòm cái mặt ảnh còn ngố tàu hơn anh Bo lúc nãy luôn ớ trời ơi!

- Thiệt chứ! Đúng kiểu mấy người bị gài sao mà nó đáng thương gì đâu ớ chèn!

Má ơi! Khỉ gió thiệt chứ nè! Rốt cuộc hôm nay có chuyện gì mà sao hết vụ gài ông Bo giờ lại tới lượt tôi vậy ta?

- Chú! Này là sao chú? Sao thằng khỉ này nó lại ở đây? Hổng lẽ..

- Ừa, chú thấy mày chắc là cũng đoán ra được rồi đó.

Nói vậy là..

- Ê! Đừng nói là mày cua được con nhỏ Bắp nhà chú thím tao rồi nghe thằng khỉ!

- Ha ha ha!

Rồi xong, hiểu luôn! Dòm vẻ mặt với nghe điệu cười của mọi người là tôi đủ biết cuối cùng thằng khỉ này nó cũng sắp sửa được làm con rể nhà chú thím tôi. Cha chả cái thằng! Hồi nhỏ tôi vì coi thường nên mới thách nó, xong hai đứa còn oánh cược với nhau: Nếu nó mà cua được con nhỏ Bắp rồi xin cưới thành công thì tôi sẽ phải đi bưng quả cho nó nếu như tôi chưa lấy vợ. Tưởng đâu hồi đó nó bỏ cuộc rồi chớ, vậy mà ai ngờ tới hôm nay.. Thôi thấy mẹ rồi! Kiểu vầy chắc không kịp chạy chỉ tiêu để thoát cái món nợ danh dự đó quá mấy ông ơi!

-.. Dạ, giờ có mặt của chú tư, rồi chú ba, cả anh Bo với mấy chị em nữa; mọi người làm chứng cho con là cuối tháng 10 năm nay con với Lương sẽ làm đám hỏi với đám cưới, mà nó là nó chưa có vợ đâu nên nó phải giữ lời đi bưng quả cho con đó nghe.

- Trờ quơ thiệt luôn!

- Vậy là xong rồi anh Rô ơi! Ai biểu cái tội coi thường người ta chi, giờ người ta làm được rồi đó.

- Không! Từ từ! Tao không tin! Mày chơi ăn gian! Cái này là mày bỏ bùa con em nhà chú thím tao chắc luôn! Tao méo tin! Không bao giờ tao tin mày được một chút xíu nào hết ớ!

- Ờ, vậy ý mày là tao bỏ bùa cả ba mẹ Lương luôn chứ gì?

- Ha ha ha! Dòm cái mặt ổng đang hoang mang bất lực mà thấy thương ghê ớ trời!

Má.. Đúng là không tin được! Mai mốt hổng lẽ phải đội quần về quê bưng quả cho nó thiệt hở ta?

- Anh! Anh! Vậy giờ cũng kiếm người yêu lẹ đi, cuối năm nay đẹp tuổi, nếu cưới sau anh Hiếu với chị Bắp thì đầu tháng 10 làm đám hỏi trước là coi như thoát cái vụ bưng quả cho ảnh rồi, đúng hông?

- Đúng! Bé Bống nhà chú ba nói đúng nè! Chú cũng thấy ba mày mong có cháu nội lắm rồi đó Rô. Hổng ấy khỏi cần ra Quảng Ninh nữa, ở ngoải khó quá thì về đây kiếm người yêu ở quê mình đi; chú cam đoan với mày là chỉ cần mày xác định một cái thôi, hen, lập tức có đứa ưng mày liền, rồi cuối năm họ Nguyễn nhà mình làm luôn cái "song hỷ" cũng được lắm á chớ bộ! Cả nhà thấy hợp lý không?

- Đúng luôn đúng luôn!

- Nè! Mọi người có gì ở ngoải mà nãy giờ nghe rộn ràng dữ vậy?

- Ủa?

- Dạ! Con chào thím!

- Mẹ ơi! Mẹ với cô ba với chị Thương cũng ra đây luôn đi! Tụi con gài hai ảnh xong ời! Vui quá trời quá đất!

- Ừa! Chu cha thằng Rô đó hả? Đợt này về dòm ra dáng người lớn dữ hen, cũng bớt ngố hơn xưa nhiều á chớ!

- Dạ, hì. Đáng ra con phải vô trỏng để chào thím với chị từ đầu rồi á, mà mắc cái mấy đứa nó rủ con chơi ú òa với anh Bo ở ngoài này nên con chưa có kịp vô. Dạ, em chào chị Thương!

- Ời, chào em. Đó giờ nghe mọi người kể hoài mà nay mới được gặp, đúng là Khánh nhà chú ba đẹp trai thiệt ha.

- Hì hì, em cám ơn.

Hờ, mọi người cứ khen vậy chứ kỳ thực diện mạo của tôi cũng gọi là ngũ quan không bị lệch thôi à.

- Ba anh em.. Ủa lộn, cả bốn anh em ai cũng sáng sủa bảnh bao, mỗi người một vẻ. Tất nhiên đối với chị thì anh nhà chị đẹp trai nhất rồi, nhưng mà dòm Khánh nó có nhiều nét đàn ông thiệt đó.

- Ảnh giống bác ba á chị. Nhà em từ bác hai tới cô út ai cũng đẹp trai xinh gái hết trơn, duy có mình ba em là xấu hoắc, làm em theo gen ba cũng xấu theo luôn ớ kìa!

- Ê! Mày nói đụng chạm ba dữ nghe mậy! Nghĩ sao ba mày như vầy mà kêu ba xấu hoắc vậy Bắp?

- Ha ha ha!

- Thôi, nạnh hoài. Em nói vậy có khác nào đi chê con mắt thẩm mỹ của cậu Hiếu đâu chớ đúng không?

- Không sao đâu chị ơi. Em đã thương rồi thì dù ai có chê ẻm xấu đi nữa, riêng với em, em vẫn thấy đẹp thôi. Đúng không Lương?

- Chính xác! Hi hi hi!

- Mà Rô ở ngoải có ổn không con? Công việc rồi cuộc sống như nào? Lâu nay mày kín quá, tới cô út với bé Liên nó cũng hổng có biết cái gì trơn; làm mọi người ở quê muốn hỏi thăm tình hình của mày mà khó lắm luôn ớ.

- Dạ, con vẫn ổn á thím. Giờ con đang làm cho công ty xây dựng ở Quảng Ninh, lương cũng khá chớ không có tệ, nên ăn uống rồi chi tiêu mọi thứ nó cũng dễ chịu lắm.

- Ừa, học ngành đó thì công ăn việc làm cũng ngon nghẻ thôi.

- Ủa mà Khánh học ngành gì á em?

- Dạ, em học Địa chất công trình á chị.

- À à. Giỏi ha.

- Thì giống thằng Úy con ông anh họ của thím đó, cũng học Mỏ - Địa chất mà ở dưới Vũng Tàu. Chỉ khác cái là nó học bên dầu khí, với lại hăm bảy là nó cưới vợ rồi đó nghen.

- Hì, con mới hai sáu mà thím.

Tôi vừa nói xong; chẳng riêng gì thím, mà chú tôi, cả dì tôi và chị Thương, ai cũng nói tôi tính sai tuổi:

- Hăm bảy rồi con ơi! Mày là hăm bảy chứ hổng có ai kêu mày hăm sáu hết ớ!

- Đúng rồi á Khánh, mình người Á Đông mà, không có tính tuổi cưới xin theo lịch tây được.

- Dạ, thì hai bảy; nhưng hai bảy thì có làm sao mà mọi người..

- Đó đó đó! Nó lại bắt đầu cái giọng đó nữa rồi đó chị tư!

- Nè, thím biểu. Hăm bảy là sắp sửa già tới nơi rồi, đừng có để tới hồi năm mươi, sáu mươi vẫn còn phải nuôi con ăn học đại học, hổng có lợi đâu. Gì chứ cái cảnh mà "Cha già, con mọn", nó chính là bất hạnh của đời người, có biết chưa? Giờ mình đang có sức khỏe, mình còn trẻ còn mạnh, cưới vợ sinh con là tốt nhất; đặng mai mốt nó lớn, mình vừa tới tuổi dưỡng già, có nó lo ngược lại cho; chớ hổng lẽ chờ tới khi chống gậy rồi vẫn còn phải lom khom ra bến xe đưa chân nó vô trỏng đi học? Đúng không?

- Chớ chi nữa! Chị tư nói rất là chí lý! Sáng em mới giáo huấn nó rồi đó, lát anh chị cũng nói cho nó biết thêm đi, chớ cái thằng này coi bộ nó vẫn chưa có nhập tâm được đâu.

- Ờ, được rồi. Vậy có gì từ từ mình vừa ăn cơm vừa nói chuyện hen, giờ cũng.. Ủa mà mẹ sắp nhỏ với mấy đứa nấu xong hết chưa?

- À, có, xong hết rồi. Giờ mình lên mâm đi ha. Mà ủa? Từ từ! Bé Len đâu rồi? Len ơi! Ra chào chú ba với anh đi con! Nãy kêu ra cùng mà sao đi đâu vậy cà? Rồi bé Chép nữa.

- Chắc hai chị em nó đang mắc cái gì xí rồi ra á thím.

Len, lại còn "bé" thì hẳn là con gái; nhưng là ai mà sao lại cũng góp mặt trong buổi hôm nay được nhỉ?

- Dạ, là ai vậy thím?

Tôi hỏi xong, tự nhiên mọi người dòm tôi như kiểu..

- Ủa mày không biết nó hả?

- Thì vậy mà. Con bé hay con nhỏ đó là ai, em có biết đâu.

Đúng lúc bé Chép chạy ù ra trước, sau tới lượt.. À, là một con nhỏ. Nhỏ bước ra với cái tạp-dề còn đeo trên người, tóc thì búi rối lên cao chắc để cho dễ làm việc, mặt mũi trông có vẻ hơi lôi thôi và lấm lem một chút; nhưng tôi phải công nhận là dù vậy vẫn không thể làm lu mờ đi cái nét ưa nhìn vừa đầy đặn vừa trắng trẻo trên khuôn mặt nhỏ đâu ớ nghe.

- Dạ, con chào chú ba.

- Ừa, chào con.

- Chào anh.

Hở? Gì chứ? Rõ ràng lúc nhỏ chào dượng tôi, giọng nói cùng với thái độ rất chi là dịu dàng lễ phép; vậy mà đùng một cái, vừa chuyển qua phía tôi là nhỏ đổi giọng và vẻ mặt được hay luôn kìa?

- Rô, em nó chào con đó.

- À, dạ. Chào em.

Ơ? Xong tự nhiên nhỏ nguýt tôi chớ? Con nhỏ này kỳ cục dữ bây!

- Nè, nói vậy mà mày không biết nó thiệt luôn hả?

- Thì em mới gặp người ta lần đầu mà anh.

Nữa! Lại cười?

- Dạ, con hổng có quen biết cái anh này đâu nên mọi người đừng hỏi vậy mà mắc công người ta hiểu lầm. Con hổng thích.

Ờ! Vậy đi! Rõ ràng, dứt khoát. Nhưng tôi không hiểu có gì đáng cười ở đây mà thím tôi, rồi ông Bo, cả hai chị em thằng Khoai và con Bắp cứ tủm tỉm nhìn nhỏ xong lại nhìn tôi như vậy; làm tôi..

- Ư hừm! Hiểu rồi, chắc tại hồi đó tụi nó cũng có từng gặp nhau nhưng chưa có làm quen gì hết nên mới không biết nhau á. Vậy thôi, hôm nay để thím làm trung gian giới thiệu cho hai đứa nghen. Bé này là cháu của thím, kêu thím bằng cô; còn mấy đứa nhà chú thím thì kêu ba nó bằng cậu. Vậy là hiểu rồi chứ gì?

À.

- Dạ.

- Ừa, nó thì nó nghe kể về con rồi mà chẳng qua bây giờ mới gặp nên nó nói vậy á, đừng có chấp nó. Với lại hôm nay nhân dịp nó về đây chơi, chú thím phải nhờ tới cái tay đầu bếp của nó với chị Thương nhiều lắm đó; chứ như con nhỏ hậu đậu kia thì thôi, nói ra thêm mắc cỡ.

- Mẹ! Nghĩ sao có con rể tương lai ở đây mà đi chê con gái kỳ cục vậy? Ít ra con cũng biết luộc hột gà với rang đậu phộng chớ mẹ!

- Ha ha ha!

- Trờ quơ! Cả nhà thấy nó đảm đang dữ chưa?

- Đâu! Thím cứ chọc em nó á chớ; dở mấy dở, chỉ cần Hiếu nó thấy ngon là vẫn được mà Hiếu hơ!

- Đúng rồi á chị. Vợ với người yêu nấu cho mà còn không ngon thì biết ai nấu ngon nữa bây giờ.

- Chính xác! Hi hi hi!

- Thôi được rồi, mở màn chào hỏi vậy là được rồi. Giờ mình xuống bày mâm bày chén lên đi ha, gần 7 giờ tới nơi rồi đó.

- Dạ! Đi đi đi!

- Chuẩn bị ăn thôi ăn thôôôi!

Thế là mấy anh chị em tụi tôi mỗi người một tay, nhóm thì bày bàn ghế, nhóm thì xếp chén đũa và lên đồ ăn. Lần lượt từng món một, hết người này xuống, người kia lại lên, chẳng mấy chốc mâm cơm ngoài sân đã đầy ụ rồi. Chu cha! Dòm nó đã chi mà đã!

- Được chưa mấy đứa? Lên hết đi! Mấy ổng đói lắm rồi nè!

- Dạạạ! Tụi con lên giờ á!

- Thương ơi! Lên dần đi con! Hiếu nữa! Lên đây! Lẹ đi!

- Ủa thằng Hiếu mới thay đồ nữa hả con?

- Dạ, nãy con chơi ú òa với thằng khỉ kia nên mới vậy thôi, chứ xong con phải trả cho thằng Khoai kẻo hồi làm dơ của nó nó bắt đền.

- Ờ! Mấy đứa tụi bây cũng rảnh quá!

- Hiếu vô đây ngồi nè con! Rồi lát nữa mấy chị em phụ nữ ngồi gom hết bên đó nghe, để anh em chú cháu tụi tui ngồi bên này uống rượu cho nó dễ.

- Bắp ơi! Lấy thêm ly lên cho mấy chị em uống bia nữa nè!

- Dạ!

- Thôi! Chị em bên kia uống bia thì mấy anh em chú cháu tụi mình bên này uống rượu hén? Mà chú ba hôm nay có ngoại lệ được xíu nào không chú ba?

- Được anh tư. Nay cháu nó mới về, cả nhà mình lại đông vui như vầy mà không uống thì uổng quá đi chớ.

- Chính xác! Nè! Thằng Rô hay thằng Bo hôm nay làm "tay bầu" vậy?

- Dạ, chú đưa con! Để hôm nay con phải đo tửu với cái thằng khỉ này mới được á!

- Thằng Khoai đâu rồi? Vô nhà lấy thêm cho ba mấy cái muỗng với hai đôi đũa nữa đi con.

- Dạ ba.

- Xong chưa mấy đứa? Lên đi! Cả nhà mình cùng nâng ly một cái cho nó vui tới đêm nè!

- Dạ! Tới liền tới liền!

- Vô vô vô!

- Bé Len ngồi bên kia với chị Thương kìa con, mà ngồi nép qua đây xí để chị Bắp ngồi với anh Hiếu nữa.

- Chép ơi! Qua đây ngồi với mẹ, để chị hai ngồi đó với anh Rô.

Mọi người dần yên chỗ rồi, chỉ còn quỷ em tôi và con nhỏ Bắp, không biết hai đứa nó còn loay hoay cái gì ở trỏng mà chưa ra. Lúc ấy, dì vừa gọi bé Chép nhường chỗ cho quỷ em tôi nó ngồi cạnh tôi là ông Bo ổng liền đá chân tôi một cái, làm tôi phải quay qua dòm. Thế rồi không biết ổng nghĩ sao đó mà ôm vai tôi kéo lại phía ổng, xong ghé đầu hỏi nhỏ tôi rốt cuộc thì tình cảm thực sự giữa tôi với quỷ em là như nào, khi mà ổng đã nghe chú thím và thằng Khoai kể lại rằng quỷ em nó nói nó thương tôi. Hừm, tự nhiên bị ổng hỏi vậy, tôi thấy khó trả lời ghê. Bởi đúng ra tôi cũng chưa chắc chắn, nên mới đáp với ổng "Giờ em chưa có nói được". Ổng hầm hừ với tôi, bảo vầy:

- Nếu mày mà coi nó như em gái thì phải chủ động tách nó ra, để cả mày cả nó còn có cơ hội tới với đứa khác. Chứ đi đâu cũng cứ kè kè như hình với bóng vậy; anh em chẳng phải, bồ bịch cũng không, cuối cùng là ra cái gì?

Ra cái gì á? Tôi cũng chưa biết nữa.

- Nè, anh là anh muốn tốt cho cả hai đứa bây nên mới nói thiệt đó. Có nghe câu "Tiền bạc [là phải] phân minh, ái tình [là phải] dứt khoát" chưa? Anh em cho ra anh em, mà cặp bồ cũng phải cho ra cặp bồ. Làm gì làm, mày cũng phải xác định rõ ràng với nó, cho nó một cái danh phận hẳn hoi; chứ cứ để nửa chín nửa sống vậy, tội nó chớ.

- Dạ.. Thực ra em cũng có nghĩ..

- Thôi từ từ, lúc khác nói. Nó ra rồi kìa.

Làm tôi bất giác quay qua để coi, thì quỷ em nó đã vỗ nhẹ lên vai tôi và ngồi vào chỗ, xong vừa cười tủm tỉm vừa lén đưa cho tôi coi con ốc bự chà bá đang nằm trọn cả lòng bàn tay của nó. Tôi không hiểu ý nó là gì, mới hỏi thì nó kêu đây là con ốc bự nhất nồi mà hồi nãy khi hai chị em nó xúc ra, nó đã nhắm từ trước và thó trộm để dành cho tôi ăn sướng miệng. Thiệt tình, tôi không ngờ nó lại quan tâm cho tôi đến cả những điều rất nhỏ mà tôi không thể nào nghĩ ra nổi. Lúc ấy, quỷ em nó vừa bỏ con ốc vào chén của tôi xong thì chợt nghe tiếng con nhỏ Bắp nó la "Trờ quơ!" ở phía đối diện, làm tôi phải ngước lên thì mới biết té ra mọi người đang lần lượt đổ dồn con mắt chú ý về phía tôi bằng cái vẻ..

- Ủa? Sao tự nhiên cả nhà..

Tới lượt ông Bo ổng chép miệng, rồi khẽ lắc lắc đầu nhìn chăm chăm hai đứa tôi và thở dài nữa chứ, xong ổng bảo với tôi vầy:

- Mày đúng là tốt số thiệt đó Rô. Cả cái mâm này không có ai được giống như mày hết trơn. Ngay tới anh mày đây nè, nhớ từ cái hồi thương nhau cho tới bây giờ, thiệt chưa có một lần nào mà chị mày quan tâm anh mày được như vậy đâu ớ.

- Tao cũng chưa bao giờ được Lương quan tâm vậy đâu á thằng khỉ.

- Hời ơi! Chú mày cũng chưa bao giờ được thím mày làm vậy nữa mà.

- Ờ, dì cũng chưa bao giờ làm vậy với dượng đâu á con.

Trời mẹ, có tới mức vậy không chứ?

- Đó thấy chưa? Nên anh mới biểu là mày phải tu mấy kiếp mới gặp được cái đứa nó quan tâm mày tới cỡ vầy ớ nghe! Nghĩ sao mà nó để ý, nó biết mày thích ăn ốc, nó nhớ, hen, để rồi cả cái nồi có mỗi con ốc bự ơi là bự, nó xúc được nó đem cho mày ăn là mày phải hiểu nó thương mày như nào rồi đó!

- Thôi! Còn ngồi đó mà cười nữa? Kiếm cái gì đáp lại cho em nó đi!

Hả? Đáp lại á?

- Thiệt tình! Chán anh tui ghê! Có biết người ta thích ăn cái gì hông?

- Có! Có! Càng ghẹ, càng ghẹ.

- Đó đúng ồi! Ít ra phải vậy! Đâu? Từ từ, để em coi. Dạ! Con xin phép cả nhà cho con lựa cái càng bự nhất nghe!

- Ời, lựa cho em nó một cái đi con.

- Đây nè Bắp nè, chắc cái này bự nhất rồi đó.

- Dạ chị. Anh Rô! Đưa chén cho em!

- Ờ, đây.

- Không! Chén của anh mà!

- Ủa nhưng anh có ăn đâu. Anh tưởng mày đưa cho Bống chớ.

- Trờ quơ! Nói đưa người ta là đưa nguyên cái càng cứng ngắc vầy á hả? Chứ anh ngồi không làm gì?

Má ơi! Con nhỏ này nó làm tôi quê thiệt chứ, nghe mọi người cười tôi nãy giờ mà tôi thấy quê thiệt luôn. Hiểu rồi, ý là bóc càng ghẹ xong đưa cho quỷ em nó ăn.

- Mà lột lẹ tay lên nghe! Xong đút cho em nó ăn luôn cũng được!

- Ha ha ha!

- Thôi! Quỷ Bắp làm quá nghe mậy! Để hai đứa nó tự xử đi!

Thiệt tôi cũng đến sợ nó. Hên có ông Bo ổng cản lại giúp tôi, chứ không nó làm tôi bỗng dưng cũng thấy run ghê chứ bộ. Cứ như kiểu hai đứa tôi vừa công khai với cả nhà về chuyện tình cảm để rồi mọi người hùn vô tác hợp vun vén không bằng.

- Thôi được rồi, rượu bia đầy đủ hết rồi, giờ cả nhà mình trước khi cùng nâng ly thì cho phép tui được có đôi lời mở đầu đã nghen.

- Dạ!

- Mấy đứa! Trật tự, nhường cho ba nói xí. Nhường ba nói xí đã.

- Dạ dạ dạ. Ba nói đi ba.

- Ờ. Hôm nay nhân có thằng Rô là cháu tui nó mới về, tính ra cũng bảy năm hơn rồi á, cả nhà mình mới được một bữa sum họp như vầy mà hơi tiếc là thiếu mất ba nó. Nhưng thôi không sao, sắp tới sẽ còn đám giỗ của mẹ với anh hai nó nữa, chắc chắn còn vui hơn hôm nay rất là nhiều. Hổng biết mọi người thì sao, chứ tui vẫn còn nhớ cái ngày mà nó đi á. Lần đó, thiệt mọi người ai cũng lo lắng, ai cũng thương cho nó hết trơn. Giờ nó về thăm quê, thăm mọi người; dòm nó trưởng thành chững chạc vậy, công ăn việc làm cũng ổn, quyết định rời quê năm xưa coi như cũng đáng. Chỉ cần vậy thôi là đủ lý do để bữa nay cả nhà mình cùng nâng ly mừng cho cháu nó rồi. Trước tiên là chúc cho nó luôn luôn mạnh giỏi, kế nữa là chúc cho cháu nó công việc với cuộc sống ở nơi đất khách quê người sẽ gặp nhiều thuận lợi, rồi sau cùng là chúc cho cháu nó chuyện tình duyên sẽ sớm có cặp có đôi, hen. Ba cái điều chúc tốt đẹp đó, cả nhà mình cùng gom vô một ly này, cạn với cháu nó, được he!

- Dạ được!

- Vô vô vô!

- Rồi! Nâng ly nè!

- Một! Hai! Ba! Vôôô!

Vì chú đã có lời như vậy nên tôi nghĩ mình không thể cứ ngồi mà ăn vô tư. Thành thử sau khi uống cạn ly đầu tiên và chờ mọi người hạ ly xuống, tôi mới đứng dậy để..

- Dạ, trước khi cầm đũa, con cũng xin có đôi lời thưa với chú thím, với dì dượng, với mấy anh chị em.

- Ừa! Được, nói đi con!

- Bắp! Làm cái trò gì đó? Để im cho anh nó nói! Chọc anh nó hoài à!

- Dạ.. Nói thiệt là lâu nay.. Suốt bảy năm con ra ngoải tu nghiệp mà con chỉ biết có mình con thôi. Lo học rồi lo làm, con không có màng tới ba con với mọi người ở quê, ngay cả một lời chúc Tết, một lần gọi điện thoại về để nói chuyện, rồi hỏi thăm mọi người, con cũng không có làm được; trong khi.. Tới hôm nay về lại, con mới biết mọi người ở quê vẫn rất là yêu thương con, quý mến với mong nhớ con, thậm chí có người còn mong ngóng con từng ngày từng giờ, rồi còn tủi thân nhiều chuyện vì con nữa. Dạ, đó là lỗi vô tâm của con, con hổng có dám biện minh hay chối cãi cái gì hết ớ. Cho nên trước tiên là.. Con thực sự rất biết ơn tất cả mọi người, chú thím, dì dượng, mấy anh chị em, dù con ở xa cũng không có bỏ quên con chút nào; rồi kế nữa, con chỉ xin cả nhà mình, mong mọi người rộng lòng tha thứ cho con cái lỗi vô tâm đó. Từ nay trở đi con sẽ tự nghiêm khắc lại, sẽ chú ý quan tâm tới mọi người nhiều hơn, sẽ sống biết anh biết em, biết tới cái nghĩa của bà con họ hàng, để.. Dạ, để xứng đáng với tình cảm quý mến, yêu thương, cả tấm lòng bao dung mà nhỏ giờ con vẫn luôn được mọi người dành cho con rất là đặc biệt. Có được không mọi người?

- ờ..

- Anh tư nói với cháu nó đi anh tư.

- Phải rồi. Ở đây anh tư lớn nhất, anh tư đại diện đi.

- Ờ, để chú thay mặt cả nhà nói với mày cái này nghe. Hồi đầu á, đúng là chú thím, dì dượng rồi cậu mợ mày, cả mấy anh chị em nữa, nói chung là mọi người không có ai bằng lòng cách mày xử sự hết trơn. Tại vì lúc mày bị như vậy, phải nằm viện hơn hai tháng trời, ăn Tết luôn ở trỏng, có mọi người lo lắng, quan tâm săn sóc cho mày cỡ đó; mà vừa ra viện được vài bữa là mày thình lình bỏ ra ngoải cái đùng luôn. Mặc dù mày cũng có nhờ ba mày gởi lời chào, ư mà như vậy nó hơi thiếu thành tâm quá, cho nên chú nói thẳng ra là hồi đó chú có giận mày á, ừm. Nhưng mà về sau, nghe ba mày nói lý do tại sao mày lại quyết định ra ngoải, rồi tâm trạng với nỗi niềm của mày vì chuyện của con bé đó, khi chú hiểu ra rồi là chú liền hết giận mày, ngược lại chú còn thấy thương mày hơn. Mọi người cũng vậy, khi đã hiểu ra lý do của mày, lại biết rõ hoàn cảnh của mày nó éo le trắc trở vậy, ai cũng.. Ờ, nên là thôi, không có cần phải áy náy chuyện cũ nữa con nghe. Từ nay trở đi, ráng làm sao nỗ lực phấn đấu, phải phấn đấu không ngừng để có thể lo được tương lai cho mình thiệt là tốt, đặng còn có người cho ba mày về già được nương tựa, rồi là báo đáp cho những người mà mày cần phải báo đáp. Nhớ hen!

- Dạ, con nhớ rồi chú. Con cám ơn mọi người.

- Ừa. Được rồi, xong rồi đó. Giờ cả nhà mình cầm đũa đi, cứ tự nhiên đi, vừa ăn mình vừa nói chuyện.

- Dạ! Con mời cả nhà ăn cơm!

- Dạ, con mời chú thím tư với cô chú ba nghen!

- Ời. Ăn đi mấy đứa.

- Rồi, một đứa lớn nhất mời đại diện được rồi. Ăn đi.

- Phải đó, chờ nguyên dàn mấy đứa bây xếp hàng mời hết chắc người ta ăn xong rồi có khi.

- Này là tại vì ông bà nội với tổ tiên nhà mình nhiều đời làm quan nên còn giữ mấy cái truyền thống gia giáo ngày xưa nè, chứ bạn bè con ở nhà tụi nó ăn cơm đâu có cần mời vậy đâu. Có nhà thì giờ cơm mỗi người ăn một nơi một giấc, có nhà thì cũng ăn chung nhưng chỉ cần chờ người lớn cầm đũa ăn cái là ăn thôi à. Nó dễ.

- Thì cũng chỉ có lời mời thôi, chi đâu khó nhọc. Với lại chú thấy có tiếng mời vậy nó làm bữa cơm gia đình cảm giác ấm cúng hơn, cũng tốt chứ đúng không cả nhà?

- Dạ, đúng đúng!

- Mà tính ra nhà mình là còn dễ đó anh Bo, chứ em thấy người miền ngoài mới cực á. Nói cả nhà nghe, như con có nhỏ bạn nhà trên Lâm Đồng mà gốc Nam Định học chung đại học nè, nó kêu ở ngoải mỗi lần ăn cơm là mấy đứa con cháu trong nhà đứa nào cũng phải mời hếếết từ trên xuống dưới chứ hổng có được im im mà ngồi ăn đâu, thậm chí gom thành "mời cả nhà" cũng không được phép nữa. Rồi hen, trước tiên là mời ông bà, tới ba mẹ, sau cùng tới anh chị em. Mà cực nhất là đứa em út chớ. Nếu bữa hôm đó mà có đám giỗ nữa thì thôi, mời một hàng dài ơi là dài, kiểu "Con mời ông bà ăn cơm, con mời hai bác ăn cơm, con mời ba mẹ ăn cơm, con mời chú thím ăn cơm, em mời anh chị ăn cơm", nỗi mà mời xong cái là người ta đã ăn được mấy chén cơm luôn rồi ớ kìa.

- Gì mà khó khăn dữ vậy? Thiệt hông á?

- Dạ, thì nó nói vậy mà, chứ con có biết đâu.

- Trong đây có thằng Rô nó sống ở ngoải bảy năm rồi kìa, cả bé Len nhà chị tư nó cũng có quê ngoại ở miền ngoài nữa đó, hỏi tụi nó coi có đúng không.

- Có cái đó không Len?

- Dạ, mọi người hỏi ảnh coi chứ con hổng có để ý nên hổng có rành.

- Có không Rô?

- À, dạ không. Chắc nhỏ đó tấu hài cho vui thôi á, hoặc là cũng tùy nơi. Như con ra ngoải, Hà Nội, Quảng Ninh hay Phú Thọ thì cũng vậy, con cháu khi ngồi xuống mâm cơm đều bắt buộc phải mời người lớn nhưng không có lê thê tới mức đó. Thường nó theo kiểu "Cháu mời ông bà, con mời bố mẹ, cô dì chú bác cậu mợ, mời anh chị em dùng cơm ạ" là xong rồi. Với lại chỉ cần mời những người ngồi gần mình hoặc chung mâm thôi, cơ bản là những ai mình đang có thể giao tiếp được, chứ không nhất thiết phải đi từng bàn, tới mời từng người, nó sẽ thành ra rườm rà lộn xộn. Đó là khi có tiệc tùng đám xá, chứ bữa cơm gia đình thì còn ngắn gọn hơn. Như mỗi lần nhà cô dượng con ăn cơm thì con chỉ cần mời "Dạ, cô dượng với em ăn cơm" là được.

- Ờ, thấy chưa. Vậy nghe còn có lý.

- Mà thím nghe biểu người Hà Nội coi trọng lễ giáo lắm đúng không Rô?

- Dạ, cái đó thì đúng. Đất đô thành ngàn năm văn hiến mà thím, lại là trung tâm chính trị với ngoại giao nên lễ giáo với hình thức rất là quan trọng. Thành thử trong giao tiếp rồi giữ gìn mối quan hệ, hầu như mình phải chú ý nhiều quy tắc chuẩn mực mà nếu bỏ qua thì dễ bị người ta oánh giá với coi thường thôi.

- Vậy hả? Mày thí dụ cụ thể cho mọi người nghe thử coi.

- Dạ thì.. Thí dụ như nãy Bắp nó xin phép mọi người lựa cái càng ghẹ bự nhất để đưa con lột cho Bống ăn, cái đó ở trong mình thì nghĩ thoáng, coi như chuyện nhỏ nhặt; chứ ở ngoải sẽ bị coi là vô lễ, kể cả là có xin phép rồi, mà đúng ra là không được phép xin như vậy luôn. Trừ khi chỉ có mấy anh chị em với nhau, ý là cùng lứa thì được; chứ nếu trong mâm mà có bề trên là phải dành cái ngon nhất cho người lớn tuổi nhất hoặc có vai vế cao nhất, sau đó nếu người này mà nhường cho ai thì người đó mới được hưởng thôi. Rồi mỗi khi mà có cuộc nhậu như vầy nè, mấy anh em tụi con là không có được phép ngồi chung với mấy cha mấy chú rồi tự ý chúc rượu hay cụng ly đâu, cái đó bị coi là hỗn hào. Bởi vậy nếu ít người thì thôi không nói, chứ nhiều người là phải ngồi tách mâm ra: Vai vế hoặc thế hệ ông bà một mâm, cha chú một mâm, con cháu một mâm, để cho nó có tôn ti trật tự á cả nhà, mà cũng dễ nói chuyện với nhau nữa.

- Ừm, cũng đúng. Như đời ông bà toàn thích nói chuyện thời chiến tranh, thời bao cấp; chứ tụi con nít nó đâu có biết mấy cái đó, toàn nói chuyện thầy cô bạn bè thôi à; ngồi chung mâm với nhau cũng không tiện.

- Nhưng nhà mình con thấy vẫn tiện mà.

- Thì đâu phải nhà ai cũng như vậy. Với lại mình ngồi chung mâm nhưng cha chú vẫn một bên, con cháu vẫn một bên, chuyện chung chuyện riêng đều dễ nói với nhau hết, đâu có vấn đề gì.

- Ờ. Rồi ở ngoải người ta qua lại với xã giao thì làm sao hở Rô? Có khắt khe cái gì không?

- Dạ, cái này ở ngoải người ta cũng cầu kỳ hơn trong mình á chú. Thí dụ như hôm nay nè, nếu ở ngoải là thằng Hiếu nó phải bận quần dài, có thể là jean hoặc ka-ki hay quần tây cũng được, túm lại là hổng có được bận xà lỏn; còn áo thì ngắn tay hay dài tay tùy ý, miễn sao cho nó chỉnh tề một chút, nếu không sẽ bị nhà vợ tương lai chê là xuề xòa cẩu thả, không có tôn trọng nhà vợ. Còn chú thím với dì dượng thì không tới nỗi phải bận đồ như công sở nhưng cũng phải làm sao cho đủ lịch sự, chứ mà bận giống kiểu "ở nhà" quá cũng sẽ bị coi là người không biết chăm chút vẻ ngoài cho đàng hoàng tử tế khi đi ăn cỗ. Dạ, ở ngoải kêu đám xá tiệc tùng hay mấy bữa cơm sum họp như vầy là "cỗ" nè. Mà đó là ở Hà Nội, mức độ nó sẽ tùy theo tầng lớp trung lưu rồi thượng lưu nữa; chứ tầng lớp bình dân thì con thấy cũng thoải mái hơn, na ná như mình. Ở mấy nơi khác như trên Phú Thọ hay dưới Quảng Ninh thì nhà giàu người ta cũng có phong cách thượng lưu thôi, mà không bằng đất Thủ đô; còn lớp bình dân thì khá là dễ, nó dân dã gần y chang mình á cả nhà. Nhưng nhìn chung thì ở ngoải có xu hướng coi trọng hình thức với vẻ ngoài hơn ở trong mình á: Làm gì làm, ở đâu ở, giàu nghèo chi không biết, nhưng khi tới nhà ai mà mặt mũi tóc tai chải chuốt với ăn bận chỉn chu thì người ta vẫn ưng mình hơn. Kế tới là tác phong rồi lời ăn tiếng nói của mình nữa. Ở trước mặt người ta, dáng đi dáng đứng, cả cách mình ngồi cũng phải biết ý biết tứ, giữ trước giữ sau để khỏi vô tình gây mất thiện cảm. Chưa kể người ta còn có thói quen dòm vô dáng dấp của mình để bàn luận về nhân tướng học, có thể là lấy chuyện làm quà mà cũng có thể trong lòng người ta có oánh giá mình qua đó nữa nghen. Hổng phải vì người ta thích xoi mói dung mạo, mà để người ta cân nhắc coi nên kết giao hay đối xử như thế nào, có nên làm thân không hay nên đề phòng giữ khoảng cách. Cái này do nhiều người tin rằng "Tâm sinh tướng" là có thiệt, bất chấp dân gian vẫn có câu "Đừng trông mặt mà bắt hình dong". Thành thử nếu mình để lộ cái gì mà bị cho là người thô thiển, sỗ sàng, tâm tính xấu xí hoặc bất thiện, người ta sẽ có ý coi khinh hoặc sẽ xa lánh. Còn nói năng thì nên suy nghĩ rồi hẵng lên tiếng kẻo dễ gây mích lòng; bởi không ít người mỗi khi không ưng với ai, người ta hay dùng kiểu văn chương thâm thúy để bóng gió nên đâm ra ai cũng bị nhạy cảm với vấn đề này. Nếu mình vô tình lỡ miệng nói cái gì đó mà làm người ta phải nghĩ ngợi, người ta liên tưởng là cũng dễ bị người ta hiểu lầm lắm nghe. Cho nên tốt nhất là có sao cứ nói vậy, nói đơn giản thôi; nhưng không nên bộc trực với thô thiển quá, kẻo người ta hổng có ưa mình. Đặc biệt khi nói chuyện với khách quý, với đối tác hay đôi bên sui gia, họ phải lựa lời nói rất là kỹ, sao cho thiệt khéo léo, nếu không sẽ dễ bị nhiều người lôi ra bình xét làm cho mình nếu nghe được cũng ê mặt.

- Cha! Đúng là khó dữ hen.

- Mà cụ thể như nào mày thí dụ thử cho chú với cả nhà nghe coi Rô.

- À, dạ. Thí dụ một lần, ở trong xóm cô dượng con có con nhỏ dắt người yêu về ra mắt, cha đó chả có dáng đi hơi gấp mà bước chân thì ngắn, cái rồi ba mẹ con nhỏ chê, kêu là người này số vất vả lận đận, tâm tính lại hẹp hòi, rồi khuyên con nhỏ nên kiếm mối khác; đó là thí dụ cho trường hợp dòm người luận nhân tướng để coi nên đối xử ra sao. Hay một lần có người bạn của dượng Sơn tới chơi, cô út với một cô nữa là anh em bà con của dượng ở trên Phú Thọ cũng đang ngồi chơi ở phòng khách, chập hồi có cô hàng xóm ghé ngang qua nói chuyện, cái rồi cô út với cô em của dượng tiện đó ngồi xoay người hướng ra, vô tình quay lưng về phía người bạn của dượng á, cứ ngồi vậy một lúc lâu làm dượng phải nhắc khéo cả hai người, ý là ngồi như vậy hơi thiếu tôn trọng khách. Dạ, cái đó ở quê mình thì không sao chứ cô út kêu ở ngoải nhiều người người ta kỵ, như câu tục ngữ "Ăn trông nồi, ngồi trông hướng" mà người ta thường nhắc nhở nhau vậy đó. Rồi còn vụ nói năng thì.. Thí dụ một lần, cũng hồi cô út mới ra ngoải thôi. Cô út với dượng được vợ chồng người bạn của dượng mời ăn cơm khách, mà người ta làm thịnh soạn lắm, trong khi chỉ có bốn người ăn, nhắm chừng ăn không nổi; xong cái cô út cũng thực thà, vừa cười vừa nói nhẹ nhàng với người ta sao làm nhiều món quá, nó cầu kỳ mà tốn công, thay vì vậy thì để dành thời gian ngồi chơi với nhau cho nó tình cảm là được rồi, chứ hai vợ chồng cô út ăn uống cũng đơn giản. Đó, nó rất chi là chân tình chớ hổng có ý tứ xa xôi hay cái gì nghiêm trọng. Vậy mà vợ chồng cô chú đó giống như hổng có được vui, làm dượng Sơn phải đỡ lời cho cô út để người ta khỏi nghĩ này nghĩ nọ. Cái tới hồi về nhà, mặc dù dượng không trách; nhưng dượng kêu cô út lần sau nên tinh tế hơn, bởi nói như vậy rất dễ khiến người ta nghĩ mình đang có ý khỉa kháy chê đồ ăn dở, hay là chê cách tiếp đãi không vừa ý, khách không muốn ăn nên chắc chắn sẽ dư nhiều. Thành thử lúc đó chỉ cần nói đại loại bữa cơm hôm nay thịnh soạn là được, cũng là có sao thì nói vậy, nói một cách chân tình, nhưng không bị thẳng quá, vừa đủ để khỏi gây hiểu lầm với người ta; chứ ở ngoải mọi người dễ nhạy cảm với mấy lời nói kiểu ẩn ý bóng gió lắm nên mình phải cẩn thận.

- À! Hiểu rồi, hiểu rồi.

- Đúng là ở ngoải có những cái nó cũng khác mình quá ha.

- Hời ơi, nói vậy thì để làm quen bạn gái với lấy vợ miền ngoài coi bộ cũng khó á chứ đâu có dễ.

- Dạ, cũng không khó lắm, quan trọng là mình có thích nghi được với văn hóa địa phương hay không thôi. Nếu hiểu, rồi thích nghi được thì muốn làm quen bạn trai bạn gái hay lấy vợ lấy chồng ở ngoải cũng tốt mà. Tại người miền ngoài mặc dù người ta coi trọng việc giữ gìn truyền thống gia giáo ngày xưa nó hơi khắt khe một chút nhưng bù lại cũng có nhiều cái đáng để học hỏi với kết thân lắm chị. Chưa kể mấy cái em vừa nói, không phải ai ở ngoải cũng đều như vậy. Đặc biệt là người đồng bào thiểu số ở miệt trên á. Người ta thoáng hơn, thoải mái hơn, không có câu nệ hình thức hay phép tắc nhiều giống như người mình. Thậm chí em thấy có những cái còn dễ hơn người mình ở Nam Bộ nữa.

- Ời. Nói vậy chắc là Khánh nhà mình cũng phải có người yêu ở ngoải rồi chứ ha. Nhỏ Bắp nó vừa nói với chị xong nè, dòm em như vầy mà biểu không có người yêu là nó hổng có tin đâu đó; trừ khi ở ngoải người ta hổng có con gái thôi. Đúng hông?

- Dạ không. Đúng là không khó với con trai miền ngoài chứ với con trai miền trong như em thì vẫn khó á chị. Chí ít là bởi mình ở xa, ba mẹ người ta không có muốn gả; nên em cũng không dám cưỡng cầu.

- Ờ! Đúng! Riêng chú thấy.. Nói huỵch toẹt ra là như mày đó Rô, mày không có cửa làm rể Hà Nội hay Quảng Ninh rồi Phú Thọ đâu con; nên tốt nhất là mày về đây rồi cưới vợ đi Rô à. Chú nói thiệt, không phải mình chê bai hay xa lánh cái gì ở ngoải, mà cái này ý là suy nghĩ rồi lối sống của mình nó cũng có nhiều cái khác với người ta đó con. Ở đâu chứ riêng ở quê mình thì dễ chịu lắm, mà con gái tụi nó cũng đẹp người đẹp nết với dễ thương chứ bộ. Đây nè! Mày thấy không? Bé Bống nhà chú ba, cả bé Len là cháu của thím mày, rồi con nhỏ Bắp nhà ch.. À thôi, con nhỏ đó bỏ qua nó đi, hổng có liệt nó vô đây được, thêm mắc cỡ.

- Ủa ba? Ba nói gì kỳ vậy? Nghĩ sao con theo gen ba mà ba nói vậy là sao?

- Ờ he! Quên! Quên chớ!

Thiệt tình, tới chú cũng biết tấu hài nữa, làm cả nhà ngồi ăn mà vừa nghe chú nói vừa cười rúc rích vì hai cha con.

- Thôi, giỡn xíu cho vui, để ba đang nói tiếp cho thằng Rô nó nghe đã. Ý là con gái quê mình cũng có giá lắm chứ con, đã vậy ba mẹ tụi nó cũng rất chi là dễ. Đây, như cô chú ba nè, cô chú ba đâu có khắt khe cái gì đâu đúng không cô chú ba?

- Dạ, thì vậy mà bác tư. Tụi em hổng có yêu cầu con rể tướng mạo với gia cảnh phải đẹp trai hay giàu có cái gì trơn, chỉ cần nó thương con gái mình hết lòng hết dạ với lo tu chí làm ăn là được rồi.

- Ờ, thấy chưa? Mày ở với cô chú ba từ nhỏ, chắc mày cũng dư sức biết. Cô chú ba tánh tình rất là dễ chịu, lại bao dung rộng lượng cỡ đó đó, mày hổng có phải máu mủ gì mà coi mày như con luôn. Rồi bé Bống nhà cô chú ba nữa, hen. Hồi đầu chú thím cũng mong nó chịu làm con dâu nhà chú thím lắm á chớ; ơi mà thôi, thằng Khoai nhà chú nó không có cửa. Nhưng còn mày, chú lại nghĩ là nếu không có cửa lớn thì chắc cũng được cái cửa sổ đó con; thành thử.. Im! Mấy đứa hổng có được cười nghen, để ba đang nói chuyện nghiêm túc. Ừa, quan trọng là mày phải nỗ lực, mày phải phấn đấu, ráng mặt dày cua em nó đi coi, biết đâu em nó chịu mày thì sao.

- Ùi ui ba ưi! Ba phải hỏi thử coi Bống nó có cho ảnh cua không đã chứ.

- Đó, rồi, Bống, bác tư nói vậy đó, có chịu cho anh Rô cua không con?

- Dạ, cái này.. Con xin lỗi hai bác tư với cả nhà, ai chứ ảnh là con chê. Dạ, con chê thẳng thừng nghe.

Ủa cái gì? Tôi cứ tưởng nó sẽ mượn dịp này để công khai mở đường cho tôi tiến tới với nó chớ, dè đâu nó làm không chỉ tôi mà cả nhà ai cũng phải ngớ người khó hiểu với nó luôn:

- Ủa sao lại chê?

- Nè! Có thiệt là em chê nó không? Để chị biết đường làm mai cho nhỏ em họ của chị á.

- Í thôi! Đừng chị ơi! Chỗ chị em với nhau em khuyên thiệt!

- Ủa sao vậy?

- Dạ, em là em nghĩ cho em của chị thôi, mai mối chi cho tội nghiệp người ta ra.

- Ha ha ha! Coi cái mặt ảnh đang dòm nó kìa!

- Hở? Nhưng mà tại sao mới được chứ?

- Dạ rồi, nhân bữa nay có mọi người cũng góp mặt, để em công khai nói thiệt với chị nghen, tại vì chị là chị chưa có tiếp xúc với ảnh bao giờ nên chị chưa có biết. Cái anh này nè, ảnh rất là nhiều tật xấu, mà tệ nhất là cái tật háo sắc, ha, cái tật mê gái của ảnh là số một. Bởi vì sao? Ngay từ khi tụi em còn nhỏ, em nói thiệt trần đời hổng có người anh nào mà hở ra cái là chôm chỉa đồ dùng học tập của em mình xong đem đi cho gái để lấy le với con nhà người ta như ảnh hết trơn hết trọi. Rồi ớ, giữa em mình với con gái nhà người ta là lúc nào ảnh cũng về phe bển trước nhất, bênh người ta bất chấp đúng sai luôn; mà là gái thôi nghe, chứ trai thì ảnh mặc kệ. Còn nữa! Nghĩ sao mà em có nguyên một đám bạn chơi thân mười mấy hai mươi đứa vầy nè, mà đứa nào ảnh cũng tia, cũng dòm ngó, suốt ngày chọc phá con gái người ta để tụi nó tới kiếm em mắng vốn hoài luôn chớ; không thì cũng lăng xăng đi làm hết cái này tới cái kia cho tụi nó, me xoài cóc ổi lấy được bao nhiêu là cho con người ta ăn hết trơn, trong khi em mình thì ngồi nhà trơ mỏ; đã vậy quà Quốc tế Thiếu nhi còn ăn chặn ăn bớt của con người ta xong bắt em phải đi xin lỗi với bù quà của em cho tụi nó nữa chứ! Tất cả những cái trò khùng điên đó đơn giản chỉ là vì ảnh muốn gây chú ý tới con gái nhà người ta thôi; mà không chỉ có một, càng nhiều đứa chú ý tới ảnh là ảnh càng khoái! Đó chị coi! Mê gái tới cỡ đó đó! Nỗi mà báo hại tới em mình suốt bao nhiêu năm phải "Ngậm bồ hòn làm ngọt" như vậy thì chị nghĩ coi có chấp nhận được cái con người của ảnh không?

- Ha ha ha ha!

- Ê! Đứa nào đang ăn mà cười thì nhớ giữ mồm giữ miệng lại đó nghe!

Thiệt tình cái con quỷ em này! Tôi cũng thua với cái đầu của nó luôn! Hổng biết nó soạn cái kịch bản này từ bao giờ mà kể mượt tới cỡ vậy nữa!

- Ui trời đất! Nói hổng ấy chứ nghe Bống nó kể mà chị đau ruột quá Khánh ơi!

- Len mày đỡ chị mày giùm anh cái! Bả cười mà bả sắp té rồi kìa lẹ đi!

- Má ơi là má! Đúng bó tay với hai anh em nhà ổng thiệt chứ bộ!

- Đó! Nói còn hùa theo mà cười chớ! Cả nhà thấy chưa? Ảnh đang cười hả hê con nè! Dòm cái mặt coi có tức không?

- A ui da! Có đâu! Anh cười hả hê Bống hồi nào đâu!

- Quá đáng lắm luôn! Bởi con mới nói, một cái con người như vầy, ai mà làm người yêu hay làm vợ của ảnh á, không phải khổ tâm khổ trí thì thôi coi như là mừng rồi chứ có dám mong ước gì được sung sướng với ảnh.

- Thiệt chớ! Hèn chi Bống nó chê mày là phải rồi đó Rô.

- Ơi mà chị hỏi chân tình nghe. Bống nó chê thiệt hay chê giỡn chị hổng có biết, nhưng dòm Khánh nó như vầy không thể không có bạn gái được. Nãy bé Bắp nó có nói rồi, giờ chính bé Len cũng vừa nói với chị như vậy, nên chắc ở ngoải hẳn nhiên phải có em nào rồi đúng hông? Nói thiệt đi để ở nhà lỡ đâu có đứa nó đang chờ đợi thì nó cũng còn biết đường mà nhận lời mối khác nữa chứ.

- Có đâu chị, em nói thiệt mà. Ở ngoải em toàn lo học với lo làm không à, thời gian đâu mà yêu đương hẹn hò chớ.

- Dạạạ! Đúng ồi! Chắc chỉ lo học với lo làm thôi nên chưa có thời gian nhắn tin cưa cẩm với cái chị nào hai mươi hai tuổi tên Vy ở Quận Hai Bà Trưng có ba làm chủ công ty thầu xây dựng đâu ha; rồi chắc cũng chưa đi coi mắt cái bà chị sinh năm 86 bằng tuổi làm kế toán ngân hàng là con gái của bạn bác Sơn đâu hở; lại còn cái con nhỏ Ngoan bạn thân với nhỏ Liên nữa chớ, chắc cũng chưa có chở nhau đi chơi bữa nào đâu hơ?

Ủa cái gì nữa vậy?

- Ha ha ha ha!

- Trờ quơ! Làm gì mà điều tra kỹ vậy Bống? Nhớ rõ thông tin từng người luôn mới ghê!

- Rồi! Vầy là thấy điềm rồi ớ nghe!

- Chưa đâu chị ơi! Chưa có hết với em đâu! Em còn biết chị Ban người Thái, quê ở Sơn La, học trường Ngoại ngữ là em gái của một anh học chung lớp đại học với ảnh ớ nghe. Rồi cái chị Hiền người Tày Tuyên Quang trong đội thanh niên tình nguyện mà có mấy lần ảnh làm người ta phải cúp học vì ảnh nữa chớ. Cả chị Lan bà con đằng nội của nhỏ Liên ở trên Phú Thọ nữa; hổng biết ảnh mấy bận lên chơi xong "Trêu hoa ghẹo nguyệt" kiểu gì mà làm con gái người ta phải quyết tâm thi đậu đại học đúng cái trường gần nhà cô dượng ảnh á, cho người ta được ở chung nhà cô dượng với ảnh bốn năm đại học luôn.

- Má ơi có thiệt không vậy?

- Ủa em làm gì có.. A! A!

- Mày nè! Vậy mà nãy dám kêu là không có ai hết hả?

- Ui da! Em nói thiệt mà!

- Bo! Mày oánh nó thêm cho chị đi em! Hồi sáng chị hỏi mà nó dám gạt chị là không có ai hết đó! Oánh thêm đi! Mạnh vô! Chị ủng hộ mày!

- Ây! Dì ơi không phải vậy! Á! Á!

- Ha ha ha! Cho chừa cái tội! Này hổng ai muốn bênh đâu nghe anh Rô!

Chu cha má ơi! Tôi cũng đến sợ con quỷ em này luôn ớ! Chắc chắn là nó điều tra tôi từ con nhỏ em nhà cô dượng rồi, không ngờ cả hai chị em nó lại đồng lòng với nhau tới cỡ vậy luôn!

- Thôi được rồi, oánh nó vừa thôi, mắc công về Bống nó xót.

- Không sao đâu bác tư, lát về con còn oánh thêm chớ hổng có xót xa cái gì trơn trọi. Con nói thiệt với cả nhà mình chứ: Người gì đâu mà vô tâm vô tình, lại còn vô duyên, khô khan khờ khạo, thiếu tinh tế, thiếu lãng mạn, thiếu cả hài hước, nhắn tin ớ thì kiệm lời, lúc nói chuyện thì toàn cù nhây với cà-chớn không mà hổng hiểu sao lắm người cứ thích đâm đầu vô chi không biết nữa!

- Ê! Mày coi thường thằng em của anh quá nghe Bống! Ít ra nó cũng được cái mã đẹp trai chứ bộ!

- Ùi ui! Đẹp trai mà tâm hồn "trơ đáy" thì cũng hổng có khác nào mấy bức tượng thạch cao để cho người ta ngắm thôi đâu đại ca ơi! Đã vậy giờ lại còn lòi ra cái tật xấu lăng nhăng đa tình nữa thì em nói thiệt, Bống nó cản chị Thương làm mai cho nhỏ em là đúng rồi đó!

- Dạ, chính xác! Chị Bắp hiểu em lắm nè!

- Rồi, được rồi, thì chị không có làm mai cho em chị nữa. Có cái, ngay tới bé Bống nó còn chê thì chuyến này coi bộ hơi bị căng rồi đó Khánh.

- Ờ, thím cũng thấy lo cho mày nữa đó Rô. Nếu tình hình mà cứ như vầy thì thôi, cuối năm sắm sửa quần áo đi bưng quả cho hai đứa nó đi là vừa rồi con ha.

- Trời ơi mẹ chọt đúng cái vết đau của ảnh làm ảnh đang ăn mà mắc nghẹn luôn kìa ha ha ha!

- Bống! Bống! Thằng Bo nữa! Hai đứa bây vuốt ngực cho nó đi, không nó nghẹn thiệt á!

- Ha ha ha ha!

- Nè! Bia của em nè! Uống đỡ đi cho nó trôi xuống!

Thiệt chứ, tôi cũng đến bó tay. Hên có ly bia quỷ em nó kịp đưa tôi chớ không thì.. Chu cha tía má ơi! Uống có mấy ngụm mà đã quá trời quá đất!

- Thôi, được rồi, giỡn xí cho vui vậy thôi chứ giờ mình để im cho Rô nó còn ăn nữa nghe mấy đứa. Rô tranh thủ ăn đi con, ăn đi cho lớn, rồi mà lấy vợ.

- Ui trời, coi mẹ con quan tâm ảnh còn hơn cái thằng cục vàng của mẹ đang ngồi bên kia luôn hông.

- Ừa, mẹ mày vậy đó, ưng thì ưng, không ưng kệ chị em mày. Mà đó giờ mới được ăn lại đồ ăn ở quê thấy sao Rô? Có ngon không con?

- Dạ, ngon lắm thím, món nào cũng vừa miệng, ăn hổng có bị ngán, mà bày dĩa cũng đẹp mắt nữa, y chang nhà hàng luôn. Nay ai đứng bếp nhà mình đúng khéo tay ghê chứ bộ.

Rồi tự nhiên thím cười, trỏ qua chỗ con nhỏ ngồi phía bên kia để nói với tôi:

- Bé Len nhà thím nó chủ đạo hết đó, thím với chị Thương chỉ có phụ nó mấy cái râu ria thôi à.

Ủa vậy hở?

- Sao? Không tin hả?

- À.. Dạ, không phải. Con chỉ hơi bất ngờ thôi.

Lúc ấy thấy nhỏ có nhìn tôi bằng vẻ hời hợt, tôi tính khen lại lần nữa để thay lời cảm ơn nhỏ hôm nay đã cất công nấu một bữa ngon như vầy cho tôi được thưởng thức chung với mọi người. Nhưng tôi biết làm vậy sẽ khiến quỷ em nó không vui, thậm chí có thể chạnh lòng tủi thân bởi tay nghề đứng bếp của nó quả thực thua kém; nên cuối cùng tôi im lặng, chỉ cười xã giao với nhỏ, xong lập tức tảng lờ bằng cách hỏi thăm nguyên liệu thím mua ở chợ mình hay ở đâu mà tươi ngon quá trời. Thì hóa ra:

- Không phải mẹ em mua đâu anh Rô, đồ ở nhà hết á, chỉ có hải sản này là em mua thôi.

- Ời. Như vịt xiêm này chú thím nuôi bằng lúa với bèo nè; trắm ở ao nhà mình thì nuôi bằng cỏ rặt luôn, con này thả được cỡ bốn năm rưỡi gần năm năm rồi đó; còn ốc này thì ở bên nhà bé Len, nhà nó có trại nuôi ốc để nhập vô Sài Gòn cho mấy quán nhậu á, nên con nào con nấy mới bự đều như vậy; cả ếch nữa, cũng bên nhà nó đem qua; rau thì hái ngoài vườn nhà chú thím không à. Túm lại là toàn đồ tươi sạch nên mới ngon vậy đó; thành thử cô chú ba với mấy đứa, cả nhà mình cứ ăn nhiệt tình vô nghe, đừng để dư lại mà phải cất đi thành ra đồ cũ.

- Dạ.

- Hiếu kìa! Ăn đi con! Thương! Gắp nữa đi! Bé Chép với cô ba nữa, cả hai mẹ con ăn nhiệt tình vô nghen! Đừng có ai nhường nhau mà cuối cùng dư thiệt đó!

- Đừng lo mẹ ơi, nay có bốn chàng thanh niên lận mà. Nhất là anh Bo với anh Rô kìa mẹ, bụng hai ổng còn ăn hết cả "Niêu cơm Thạch Sanh" mà sao dư được chớ.

- Quỷ Bắp nói quá không mậy! Làm như tụi anh mày là heo không á!

- Chứ chi nữa! Thử hỏi cả nhà coi tại sao hồi xưa xóm mình ai cũng kêu anh là "Bo Heo"?

- Hời ơi! Đó là hồi xưa đói ăn nên gặp cái gì cũng cạp để bụng đỡ trống thôi chứ bản chất con người của anh mày nó hổng có cái nết ăn đó, hen. Mà nói tới lại thấy thương cho ngày xưa cực khổ ghê á chú thím với anh chị hơ! Dòm mâm cơm đầy ụ vầy, chẳng bù cho hồi đó thiếu thốn quá trời quá đất! Nỗi mà có bữa con đang nằm mơ được ăn cơm với dĩa mắm xong bị thím kêu dậy đi học mà ngồi trên lớp cứ tiếc ngẩn ngơ hoài thôi ớ cả nhà.

- Đúng! Bo nói phải nè. Chị cũng từng mơ kiểu y chang em luôn!

- Ời. Tự nhiên thằng Bo nó nói cái làm thím cũng thấy nhớ ghê. Công nhận giờ cuộc sống nó thoải mái, quần áo tươm tất, đồ ăn thì đủ đầy, thích thì ra vườn ra đồng lượm lặt cắt hái, hổng thích thì cưỡi xe quành ra chợ mua; hổng có bù cho ngày xưa cơ cực đói khổ dữ lắm chứ giỡn. Mà trong số mấy anh em tụi bây, chỉ có thằng Bo với thằng Khang nhà bác ba là phải nếm trải cái thời bao cấp đó nhiều nhất thôi, tới thằng Rô thì đỡ rồi, bắt đầu từ con quỷ Bắp trở đi chỉ có hơi thiếu một chút chứ không còn bị đói nữa.

- Ủa là sao hở bác tư? Bác kể cho con nghe đi, chứ ba mẹ con chưa có kể cho con nghe bao giờ.

Là câu thắc mắc của bé Chép. Quả nhiên nó vẫn luôn ham thích được nghe được thấy những điều mà nó cho rằng có thể giúp nó hiểu về cuộc sống giữa thế giới này rõ hơn. Vừa mỉm cười dịu dàng vừa xoa đầu nó một cái, thím tôi từ tốn kể lại cho nó nghe, mà thực ra là cho cả mấy anh chị em tụi tôi nữa. Chắc ý thím cũng muốn nhắc nhở tụi tôi phải luôn ghi nhớ những năm tháng khó quên của đất nước mình.

Trước tiên là nguyên nhân cùng với bối cảnh lịch sử, lý do tại sao nước mình thời đó lại lao đao tới mức vậy: Cơ bản do mặt nam mình chiến tranh với Khmer Đỏ, mặt bắc thì Trung Quốc, suốt từ năm 1979 tới 1989, cỡ mười năm hay hơn gì đó, lại còn bị cả thế giới (trừ một số nước là bạn bè anh em) bao vây cấm vận.

Mà đứng đầu băng đảng chơi hùa bắt nạt dĩ nhiên là Huê Kỳ. Mẹ này thì mẻ được cái mỗi năm thủ khoa đều Văn Toán Lý Hóa Sinh nhưng Giáo dục công dân thì vẫn vô tư dưới điểm liệt, cho nên chẳng lạ gì khi mẻ nổi tiếng khắp ngôi trường Trái Đất là chuyên cậy thế con nhà giàu và "anh em tao đông" để ức hiếp mấy đứa học sinh nhà nghèo lại thân cô thế yếu. Thiệt ta nói nội quy nhà trường đối với mẻ đâu có khác nào mớ giấy lộn. Bởi vì mẻ là bồ cưng của ông thầy hiệu trưởng Liên Hợp Quốc nên nội quy không được phép áp dụng cho mẻ, ngược lại mẻ mới chính là nội quy, ờ. Đã vậy, đầu óc mẻ lại vừa thâm vừa đểu, cũng có phần hơi bị tiểu nhân, còn thêm quả mặt dày trơ trẽn thì thôi khỏi nói. Ư mà nhờ siêu giỏi Văn nên lời mẻ nói ra nghe rất chi là mượt tai, làm cả trường ai ai cũng tin mẻ là con nhà gia giáo đàng hoàng, là người thanh cao đức hạnh; còn những đứa dám chống lại mẻ, không cần biết đúng sai gì ráo, cứ làm mẻ ngứa mắt là đều biến thành con đầu đường xó chợ, là giang hồ khủng bố hết trơn.

Và chính nước mình thời đó bị mẻ công khai kể tội xâm lược Campuchia khiến đa số thành viên trong trường đòi nghỉ chơi cả về kinh tế, chính trị lẫn quân sự với mình đó chứ đâu. Mà duyên cớ của hành động ngang ngược đáng hổ thẹn này thì.. Tất nhiên lý do lớn vẫn là kìm kẹp chủ nghĩa cộng sản ở Đông Nam Á. Còn lý do nhỏ có lẽ vì giai đoạn trước đó mẻ thua toàn diện cả về chính trị lẫn quân sự năm 1972 sau trận "rụng mỏ nhôm trên trời" ngoài Hải Phòng với Hà Nội, mẻ phải bỏ rơi cả đứa con rứt ruột đẻ đau là Việt Nam Cộng Hòa nên mẻ không cam tâm.

Thực tế là mẻ rất giỏi, rất mạnh, mẻ ở một đẳng cấp cao hơn so với phần còn lại của thế giới; trong khi tiềm lực vật chất và vị thế quốc tế của nước mình lại yếu hơn mẻ nhiều, còn bị chia đôi hai miền nữa. Nhưng vì tự tin thái quá, cũng quá coi thường sức mạnh con người của đối thủ nên cuối cùng mẻ phải chấp nhận chung mâm ngồi đàm phán ngang hàng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam còn non trẻ (chứ không phải với mấy "ông lớn" Liên Xô và Trung Quốc như trước đây), nghĩ sao có thể cam tâm cho được?

Thành thử, để vớt vát phần nào nỗi thất bại cay đắng ở Đông Dương, mẻ mới nhận lời "đi đêm" với cha Tàu hòng đánh gục Việt Nam mình á, kiểu "Nó mới quần nhau với thằng con tui xong nên yếu lắm rồi; nếu ông đã muốn dạy cho nó một bài học thì cứ dập nó 'nhiệt' vô, đừng ngại. Có gì để tui đầu tư thêm công nghệ với khoa học kỹ thuật giúp ông mạnh thiệt mạnh lên đặng ông dễ bề kìm kẹp nó, cho nó mãi chìm trong đói nghèo lạc hậu thấy mẹ nó đi! Chứ chỗ thân tình với nhau tui nói thiệt, nó đệ ruột của khứa Liên Xô đó, bắc nam ông 'Lưỡng đầu thọ địch', mốt để nó mạnh lên thì người thấy mẹ là ông chứ hổng phải nó đâu nghen!" (cái câu này vẫn là do đầu óc cà-chớn của tôi tự hình dung thôi nghe mấy ông, chứ không có phải nguyên văn lời thím tôi kể).

Và rồi đúng như mong muốn đê tiện của mẻ. Cha Tàu chả hậu thuẫn cho thằng em Khmer Đỏ đánh thọc sườn nước mình ở mạn nam, còn chả đích thân xua quân cỡ sáu mươi vạn phủ đầu mạn bắc; đưa nước mình lần nữa bước vào thời kỳ đen tối của chiến tranh sau chưa đầy năm năm hòa bình.

Lý do cha Tàu trở mặt thì nhiều lắm, mà chủ yếu bởi vì trước đó chả "có vẻ như" không muốn Việt Nam thống nhất nhưng Việt Nam không nghe lời. Việt Nam chọn cho mình hướng đi riêng, phải thống nhất hai miền để hoàn toàn độc lập tự chủ, tự lực tự cường sánh vai với cường quốc năm châu như lời Bác dặn. Đã vậy, trong mắt chả thì Việt Nam "giống như" coi Liên Xô là anh hai và thân với Liên Xô hơn (giữa giai đoạn Trung Quốc - Liên Xô đang đối đầu căng thẳng) nên sau đó đôi bên đã dần thay đổi thái độ ngoại giao với nhau theo hướng cực đoan: Từ những mâu thuẫn về quan điểm chính trị, ngoại giao với quốc tế cho tới xung đột nhỏ lẻ của các lực lượng vũ trang biên phòng, thậm chí thù địch việc chả cướp quần đảo Hoàng Sa năm 1974 từ tay chánh quyền Sài Gòn mà chẳng mất một binh một tốt, cho tới vấn đề Hoa kiều ở Nam Bộ sau năm 1975, vv..

Bởi vậy cuối năm 1978, cha Tàu chả mới ngụy tạo một cái cớ đầy trơ trẽn, tố cáo Việt Nam nhiều lần xâm phạm biên giới để phát động cuộc "Phản kích tự vệ chống Việt Nam", rồi công khai tuyên bố với thế giới rằng sẽ dạy cho "tiểu bá Việt Nam" một bài học về tội "vô ơn" để bắt Việt Nam phải tuân phục chả; bằng súng, pháo, xe tăng, bằng sinh mạng của hàng trăm ngàn người vô tội. Đỉnh điểm khốc liệt của cuộc chiến này diễn ra ngay từ năm khởi đầu là 1979 (kỳ thực mình đã nổ súng với Khmer Đỏ ở biên giới tây nam từ hạ tuần tháng 12 năm 1978 rồi), cứ thế kéo dài âm ỉ cho tới 1989 mới ngưng.

Nước mình của hồi đó, ngoài cái thiện chiến ra hổng có được cái gì ưu tú hết trơn hết trọi. Thiện chiến tới mức họa chăng chỉ có dùng tới mấy trái "Hiroshima và Nagasaki" hay phủ kín "thuốc diệt cỏ diệt luôn cả đoạn nhiễm sắc thể quy định tính trạng bình thường trên thân người qua nhiều thế hệ" lên từng mét vuông đất thì mới đánh bại nổi Việt Nam thôi chứ mẹ Huê Kỳ mẻ có dốc túi toàn bộ tiềm lực cùng với tay chân đệ tử quay lại xâm lược lần nữa cũng không bao giờ khuất phục được. Nguyên bởi mình vừa thắng mẻ và thống nhất đất nước xong, ba mươi năm kiên cường kháng chiến bền bỉ, trui rèn nên bản lĩnh với kinh nghiệm chiến trường, cả chiến lợi phẩm từ kho vũ khí mà mẻ để lại ở miền Nam nó giúp cho bộ đội mình đánh nhau cừ lắm. Bằng chứng là năm 1979 - 1980 ở chiến trường K, mình đánh cho quân Pôn Pốt chạy dài tới nỗi phải dạt qua tận Thái Lan để tị nạn (và chính mẹ Huê Kỳ mẻ ra lệnh cho ông em Thái Lan dung dưỡng tàn quân Khmer Đỏ liên tục quấy phá khiến mình phải đóng quân bên Campuchia trong gần mười năm để hỗ trợ người anh em này bảo vệ chính quyền còn non trẻ đó chứ), còn mặt bắc thì cha Tàu phải rút lui sau một tháng do tổn thất quá nặng nề mặc dù chỉ mới đối đầu với dân quân và bộ đội địa phương.

Nhưng bù lại, việc tiến quân sang Campuchia giúp người dân nước bạn thoát khỏi chế độ diệt chủng của Pôn Pốt lại trở thành cái cớ để mẹ Huê Kỳ mẻ làm văn kể tội xâm lược khủng bố và kêu gọi cả thế giới chung tay bao vây cấm vận; mặt khác, nó cùng với việc đóng quân phòng thủ trải dài dọc biên giới phía bắc cũng là gánh nặng to lớn cho nền kinh tế kiệt quệ vẫn chưa kịp phục hồi sau chiến tranh của Việt Nam.

Cho nên hồi đó nước mình nghèo, là nghèo và đói đúng nghĩa. Nỗi mà suốt một thời gian dài bị quốc tế cô lập, năng suất lao động quá thấp do thiếu vật tư, thiếu nguyên - nhiên - vật liệu, thiếu phân bón, thiếu nguồn giống cây con chất lượng cao, cái gì cũng thiếu, kỹ thuật nuôi trồng sản xuất thì lạc hậu, mà lương thực thực phẩm tự làm ra được bao nhiêu đều phải dành phần gửi đi hai tiền tuyến nuôi bộ đội với số quân khổng lồ trong suốt một thập kỷ nên người dân nhiều bữa cơm trắng cũng không có để ăn, nếu có thì cũng phải nấu trộn cùng với bo bo, khoai hoặc bắp để bới vô chén cơm cho được đầy. Chưa kể thuốc men, vải vóc, trang thiết bị y tế cùng nhiều đồ nhu yếu phẩm khác, toàn bộ là thiếu, thiếu nhiều, nên phải tiếp tục bao cấp để phân phối hợp lý giữa hậu phương với mặt trận. Trong khi cơ chế bao cấp càng năm lại càng bộc lộ rất nhiều yếu kém và tiêu cực khiến người ta bất bình, dần sinh lòng nghi kỵ nhau vì tình trạng bất công đầy rẫy; làm chia rẽ tình đoàn kết, dẫn tới hoạt động sản xuất, giao thương, đời sống sinh hoạt nói chung của xã hội đều đi thụt lùi.

Thành thử nó cứ quẩn quanh cái vòng bế tắc khốn khổ đó mãi cho tới những năm kết thúc chiến tranh, cùng với người bạn láng giềng Trung Quốc (thời điểm này - khi Liên Xô sụp đổ vào cuối năm 1991 - cũng đã thay đổi góc nhìn tích cực hơn về mối quan hệ với Việt Nam) chung tay hàn gắn tình hữu nghị bền vững và bắt đầu công cuộc đổi mới mở cửa, xóa bỏ hoàn toàn cơ chế bao cấp, hướng tới bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ thì đời sống của dân mình mới dần được cải thiện.

Tất cả những điều trên là sự thật không thể chối cãi, là giai đoạn lịch sử hiện đại rất khó quên của đất nước mình. Bất kỳ ai đã sinh ra từ nửa đầu thập niên 80 của thế kỷ trước lui lại đều biết. Như ông anh con bác hai của tôi nè, lý do tại sao mà từ ngày ổng qua ở với chú thím tôi, chú thím tôi lại đặt cho ổng cái tên Bo như vậy. Đơn giản chỉ bởi vì thời gian đó, nhờ được ăn hạt bo bo của Liên Xô viện trợ để cầm cự qua ngày qua tháng thì ổng mới còn sống tới bây giờ á, nên chú thím biết ơn cái hạt bo bo của nước bạn Liên Xô mà đặt tên để cho ổng suốt đời tri ân. Chứ khai sinh thì ổng là Kiên, Nguyễn Quốc Kiên. Về cái tên của ổng, nó còn một câu chuyện vừa thương vừa buồn liên quan tới nguyện vọng lúc trăng trối của ông nội tôi mà sau này nếu có dịp tôi sẽ kể. Còn bây giờ, tôi phải tiếp tục ưu tiên câu chuyện của thím tôi vẫn đang khiến cả nhà vừa ăn vừa say sưa lắng nghe.

-.. Thì vậy mà. Hột bo bo bây giờ có cho người ta cũng hổng lấy; vì nó khó nấu, cũng rất khó nhai khó nuốt, so với khoai với bắp còn chưa bằng chứ đừng nói gì tới cơm. Nhưng bởi vì thời đó nước mình khó khăn, có bo bo để ăn cũng coi như là phước lắm rồi đó.

- Đó, bé Chép nghe chưa? Thời của ba mẹ, hai bác, rồi mấy cô chú anh chị thiệt thòi vậy đó, không có được sung sướng đầy đủ như Chép bây giờ đâu; nên đồ ăn thức uống ba mẹ mua cho hay làm cho con là con phải biết trân trọng, nếu ăn không hết thì phải cất lại để dành, đừng có bỏ uổng, nghe.

- Dạ, con nhớ rồi cô Thương.

- Ời. Nãy bác đang nói, sự tích cái tên Bo của chú Kiên là như vậy, còn chị Lương với anh Thiện thì được ăn bắp với khoai trộn cơm rồi, nên mới kêu là Bắp với Khoai để ghi nhớ từng giai đoạn cơ cực của riêng nhà bác mà cũng là của chung cả đất nước mình hồi đó nữa.

- Dạ.

- Cũng giống như thằng Rô này nè, trong đây chắc có thằng Hiếu là chưa biết thôi. Nhớ hồi xưa mới nhận nuôi nó, một lần cô đi làm ruộng, tình cờ gặp con cá rô ngoài đồng nó lội trên cạn để lần đường xuống mương á, từ tuốt luốt đầu ruộng nhà cô cho tới con mương xa chừng hơn trăm bước lận, dưới trời nắng gắt mà nó vẫn lội, cái mình nó dính đầy bụi đất với lá cỏ khô, nhưng nó vẫn không có nhụt chí, nó kiên trì lội cho kỳ được. Cô thương quá, hổng có nỡ lụm về ăn thịt, mà tính bắt nó mang thả xuống mương luôn, xong tự nhiên nghĩ lại mới thử đi theo coi nó khỏe tới mức nào, bởi bình thường cô chỉ thấy tụi nó lội khi trời mưa thôi chứ trời nắng thì chưa có thấy. Vậy mà cuối cùng nó cũng lội tới mương thiệt nghen, vượt qua bao nhiêu là bụi cỏ dày thiệt dày, cả ụ đất gập ghềnh chớ, đối với nó chắc cũng cỡ vách núi cheo leo của mình luôn chứ giỡn đâu. Ời, dòm mà thấy khâm phục nó quá, cô mới nghĩ tới thằng khỉ kia kìa, đó, cái mặt nó đó, mong nó mai mốt lớn lên cũng có được cái ý chí nghị lực như vậy; nên mới đặt cho nó là Rô.

- À! Con hiểu rồi.

- Mà đúng thiệt, trong mấy anh em tụi nó, thằng Rô là trắc trở nhất đó con, hơn cả thằng Bo nhà bác hai nữa. Nên là ráng làm sao cho nó đúng như kỳ vọng của dì mày, con nghe.

- Dạ, con sẽ ráng.

- Ừa. Mà cái cần phải ưu tiên nhất bây giờ là ráng làm sao kiếm người yêu rồi cưới liền trong năm nay đi. Đó mày coi. Thằng Bo thì vợ nó đây; thằng Hiếu thì vợ sắp cưới của nó đó; thằng Khoai thì thím chưa thể nói trước cái gì, nhưng chú mày đang đặt chỉ tiêu cho nó á, nếu Tết năm nay mà dắt con nhỏ về ra mắt được là chú thím sẽ thưởng nóng đám ruộng bên kênh để mai mốt hai vợ chồng tụi nó có chỗ cắm dùi mần ăn rồi đó nghen.

- Trời ơi! Chi mà thảm vậy thím?

- Chớ sao nữa! Có ruộng để mần là tốt lắm rồi đó! Ngày xưa chú thím phải "Đổ mồ hôi, sôi nước mắt" dữ lắm mới có được mấy đám ruộng đó á chớ phải giỡn đâu. Có đúng không Khoai?

- Dạ, đúng. Con cám ơn ba mẹ.

- Ờ, coi nó cám ơn mà cái mặt nó giống như đang sắp khóc tới nơi vậy bây.

- Đó. Túm lại là mấy anh em, đứa nào nó cũng coi như có bờ có bến xong xuôi hết trơn rồi, duy còn mỗi mình mày thôi đó nghe Rô. Cái này một là mày có rồi mà mày vẫn còn giấu, hai là mày "Lắm mối, tối nằm không" luôn. Chứ thím nói thiệt với mày nghen, ời, cái này thím nói thiệt, là thím không tài nào hiểu nổi tại sao bảy năm nay mày làm cái gì ở ngoải mà vẫn cứ mình ên nhởn nhơ vậy; trong khi hen, trong khi học vấn rồi công ăn việc làm cũng rất là đàng hoàng tử tế, dáng dấp thì cũng cao ráo, mặt mũi dòm cũng bảnh bao chứ bộ, mà sao hổng kiếm nổi một đứa để thương được chứ hở con?

- Dạ, thì như con nói với mọi người rồi đó. Ở ngoải người ta không có muốn gả con gái đi xa nên con đâu có dám quen ai đâu.

- Vậy cái vụ mà bé Bống nó vừa méc nãy là có hay không? Nói chắc một câu cho chú thím với dì dượng mày nghe coi nè.

- Dạ, con không có. Mấy người mà Bống vừa kể là do bé Liên nó chọc thôi chứ con không có thiệt.

- Ủa? Sao biết nhỏ Liên nói cho em hay dợ? Chắc là bị nó bắt thóp cái gì rồi đúng hông?

- Thôi mà, không có phải vậy. Anh cam đoan là anh không có. Dạ, thực ra là mấy người đó con có biết thôi, cũng có nói chuyện, nhưng hầu như là gặp mặt chung trong nhóm anh em bạn bè, rồi có bữa đi chơi với nhà cô dượng chứ không có phải tụi con đi riêng với nhau. Túm lại là mấy nhỏ đó không có tình cảm đặc biệt gì với con hết, mà con cũng không dám tăm tia dòm ngó gì mấy nhỏ; nên gặp nhau thì cũng biết nhau vậy thôi chứ chưa bao giờ tụi con hẹn hò hay yêu đương cặp bồ. Cái này con nói thiệt.

- Ờ, cháu nó đã nói vậy tức là nó không có gạt cái gì đâu, nên mình cũng đừng có nghi ngờ rồi hỏi tới hỏi lui nữa. Nó kỳ.

- Ời thì tui cũng chỉ đang lo cho nó thôi chứ hổng có ý gì hết. Tui là tui muốn chắc chắn coi nó có đang độc thân không, để tui tính làm mai nó với một bé cũng rất là được. Chứ bé Bống nhà cô chú ba chê nó mất tiêu rồi, giờ phải kiếm mối khác cho nó kịp chạy chỉ tiêu cuối năm lấy vợ thôi.

- Mẹ! Mẹ vừa kêu làm mai cho ảnh xong mà quỷ Bống nó đã chù ụ một đống rồi kìa thấy hông?

- Ủa sao vậy Bống?