-
★
2190
6
Sức Mạnh Của Thói Quen có tên tiếng Anh là The Power of Habit: Why We Do What We Do in Life and Business, xuất bản năm 2012. Trong cuốn sách này, nhà báo Charles Duhigg sử dụng các nghiên cứu khoa học cùng nhiều câu chuyện thực tế để giải thích thói quen được hình thành như thế nào, vì sao chúng có sức ảnh hưởng lớn và con người có thể thay đổi chúng bằng cách nào.. Các nghiên cứu và những câu chuyện trong sách cung cấp những mẹo hữu hiệu để thay đổi thói quen của cá nhân hoặc tập thể. Cuốn sách đã ở trong danh sách bán chạy nhất của New York Times 60 tuần.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Bất cứ ai muốn bắt đầu một thói quen tốt như tập thể dục thường xuyên, hoặc bỏ một thói quen xấu như thức ăn nhanh.
Bất cứ ai quan tâm đến việc bằng cách nào mà xu hướng hình thành thói quen của chúng ta đang bị thao túng bởi hệ thống.
Bất cứ ai muốn thực hiện những thói quen mới trong tổ chức của họ.
Tác giả cuốn sách này là ai?
Charles Duhigg cho rằng phần lớn hành động hằng ngày của chúng ta không phải là những quyết định hoàn toàn có ý thức mà là kết quả của thói quen. Từ việc đánh răng, uống cà phê, kiểm tra điện thoại cho đến chuyện trì hoãn công việc, tất cả đều có thể diễn ra gần như tự động.
Điều này giúp bộ não tiết kiệm năng lượng, nhưng cũng tạo ra một vấn đề khá trớ trêu: Bộ não rất chăm chỉ tiết kiệm sức cho chúng ta, kể cả khi thứ nó tự động thực hiện là nằm trên giường xem video đến hai giờ sáng.
Nền tảng quan trọng nhất của cuốn sách là vòng lặp thói quen, bao gồm ba thành phần: Tín hiệu, hành động thường lệ và phần thưởng.
Tín hiệu là yếu tố kích hoạt thói quen, chẳng hạn cảm giác buồn chán, một thời điểm trong ngày, một địa điểm hoặc sự xuất hiện của một người nào đó. Hành động thường lệ là việc chúng ta thực hiện sau tín hiệu, còn phần thưởng là lợi ích hoặc cảm giác dễ chịu nhận được sau hành động ấy.
Ví dụ, cứ khoảng ba giờ chiều, bạn cảm thấy mệt mỏi. Đây là tín hiệu. Bạn đứng dậy đi mua bánh ngọt, đó là hành động thường lệ. Sau khi ăn bánh và trò chuyện với đồng nghiệp, bạn cảm thấy tỉnh táo hơn, đó là phần thưởng. Tuy nhiên, điều bạn thực sự cần có thể không phải là chiếc bánh mà là một khoảng nghỉ hoặc cơ hội giao tiếp.
Muốn thay đổi thói quen, trước tiên cần xác định đúng tín hiệu và phần thưởng mà bộ não đang tìm kiếm.
Theo Charles Duhigg, thói quen cũ rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn. Phương pháp hiệu quả hơn là giữ nguyên tín hiệu và phần thưởng nhưng thay thế hành động thường lệ.
Nếu mỗi khi căng thẳng bạn thường ăn đồ ngọt để cảm thấy dễ chịu, bạn có thể thay hành động ăn uống bằng đi bộ, nghe nhạc hoặc trò chuyện với một người bạn. Tín hiệu căng thẳng vẫn còn, nhu cầu được thư giãn cũng không thay đổi, nhưng con đường dẫn đến phần thưởng đã khác.
Tuy nhiên, hiểu công thức không có nghĩa là thay đổi sẽ diễn ra ngay lập tức. Niềm tin, sự kiên trì và sự hỗ trợ từ cộng đồng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nói cách khác, đọc xong cuốn sách chưa chắc bạn đã dậy chạy bộ lúc năm giờ sáng. Trước mắt, bạn chỉ có thêm kiến thức để hiểu vì sao mình vẫn đang nằm trên giường.
Một nội dung đáng chú ý khác là thói quen chủ chốt. Đây là những thói quen có khả năng tạo ra hiệu ứng dây chuyền, khiến nhiều hành vi khác cùng thay đổi.
Tập thể dục thường xuyên là một ví dụ. Khi duy trì được thói quen vận động, một người có thể bắt đầu ăn uống lành mạnh hơn, ngủ đúng giờ hơn và làm việc có kỷ luật hơn. Việc thay đổi ban đầu có vẻ nhỏ, nhưng nó tạo ra những "chiến thắng nhỏ", giúp con người tin rằng mình có khả năng kiểm soát cuộc sống.
Trong môi trường doanh nghiệp, tác giả kể câu chuyện Paul O'Neill tập trung cải thiện an toàn lao động khi điều hành Alcoa. Thay vì cố gắng thay đổi hàng chục vấn đề cùng lúc, ông lựa chọn một thói quen chủ chốt. Việc chú trọng an toàn buộc doanh nghiệp phải cải thiện quy trình trao đổi thông tin, quản lý và sản xuất, từ đó kéo theo nhiều thay đổi tích cực khác.
Cuốn sách không xem ý chí là khả năng trời sinh mà coi nó giống như một kỹ năng có thể rèn luyện. Khi con người chuẩn bị trước cách phản ứng với những tình huống khó khăn, khả năng giữ kỷ luật sẽ cao hơn.
Thay vì tự nhủ "từ nay mình sẽ không trì hoãn nữa", chúng ta nên tạo ra một kế hoạch cụ thể: Khi muốn cầm điện thoại trong giờ làm việc, sẽ đặt nó sang phòng khác và tập trung trong 25 phút. Một kế hoạch rõ ràng hiệu quả hơn rất nhiều so với lời thề đầy khí thế được đưa ra lúc 11 giờ đêm rồi mất tích vào sáng hôm sau.
Nội dung sách không chỉ dừng lại ở thói quen cá nhân. Charles Duhigg còn phân tích cách thói quen vận hành trong doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng.
Các công ty có thể nghiên cứu hành vi mua sắm để dự đoán nhu cầu của khách hàng. Những quy trình lặp lại trong tổ chức có thể tạo nên văn hóa doanh nghiệp, giúp công việc diễn ra trơn tru nhưng cũng có thể che giấu những vấn đề nghiêm trọng.
Ở phạm vi xã hội, tác giả phân tích cách các mối quan hệ cá nhân, áp lực cộng đồng và những giá trị chung góp phần hình thành phong trào xã hội. Một hành động nhỏ có thể lan rộng khi được kết nối với thói quen và niềm tin của nhiều người.
Qua đó, cuốn sách cho thấy thói quen không chỉ quyết định chuyện một người có tập thể dục hay không. Nó còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp, cách cộng đồng phản ứng và hướng phát triển của cả xã hội.
Điểm mạnh nhất của sách là khả năng biến một chủ đề khoa học tương đối phức tạp thành những câu chuyện dễ hiểu. Charles Duhigg dẫn dắt người đọc qua các phòng thí nghiệm thần kinh, doanh nghiệp lớn, đội thể thao, bệnh viện và phong trào xã hội mà không khiến cuốn sách trở thành giáo trình tâm lý học dày đặc thuật ngữ.
Mô hình tín hiệu – hành động – phần thưởng rất dễ nhớ và có thể áp dụng ngay vào đời sống. Sau khi đọc sách, người đọc có thể bắt đầu quan sát những câu hỏi thiết thực: Điều gì kích hoạt hành vi này? Mình đang thực sự tìm kiếm phần thưởng nào? Có thể thay hành động hiện tại bằng việc gì?
Tuy nhiên, sách thiên về kể chuyện và giải thích cơ chế hơn là cung cấp một chương trình thay đổi từng ngày. Một số câu chuyện được trình bày khá dài, trong khi người đọc đang nóng lòng muốn biết làm thế nào để bỏ thói quen thức khuya. Vì vậy, cuốn sách giúp hiểu bản chất vấn đề rất tốt, nhưng người đọc vẫn cần tự xây dựng kế hoạch thực hành phù hợp.
Sức Mạnh Của Thói Quen không hứa rằng cuộc đời sẽ thay đổi sau một đêm. Thông điệp thực tế hơn là sự thay đổi lớn thường bắt đầu bằng việc nhận diện và điều chỉnh những hành động nhỏ được lặp lại mỗi ngày.
Đây là cuốn sách phù hợp với người thường xuyên trì hoãn, muốn xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao hiệu suất làm việc hoặc tìm hiểu hành vi con người. Sách cũng đặc biệt hữu ích với nhà quản lý, người làm marketing và những ai muốn xây dựng văn hóa tổ chức.
Đánh giá: 8, 5/10
Đọc xong chưa chắc bạn lập tức bỏ được thói quen xấu, nhưng ít nhất lần sau khi mở điện thoại "chỉ xem năm phút", bạn sẽ biết chính xác vòng lặp nào đang chuẩn bị lấy mất hai tiếng cuộc đời mình.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Bất cứ ai muốn bắt đầu một thói quen tốt như tập thể dục thường xuyên, hoặc bỏ một thói quen xấu như thức ăn nhanh.
Bất cứ ai quan tâm đến việc bằng cách nào mà xu hướng hình thành thói quen của chúng ta đang bị thao túng bởi hệ thống.
Bất cứ ai muốn thực hiện những thói quen mới trong tổ chức của họ.
Tác giả cuốn sách này là ai?
Tóm tắt nội dung Sức Mạnh Của Thói Quen
Charles Duhigg cho rằng phần lớn hành động hằng ngày của chúng ta không phải là những quyết định hoàn toàn có ý thức mà là kết quả của thói quen. Từ việc đánh răng, uống cà phê, kiểm tra điện thoại cho đến chuyện trì hoãn công việc, tất cả đều có thể diễn ra gần như tự động.
Điều này giúp bộ não tiết kiệm năng lượng, nhưng cũng tạo ra một vấn đề khá trớ trêu: Bộ não rất chăm chỉ tiết kiệm sức cho chúng ta, kể cả khi thứ nó tự động thực hiện là nằm trên giường xem video đến hai giờ sáng.
Nền tảng quan trọng nhất của cuốn sách là vòng lặp thói quen, bao gồm ba thành phần: Tín hiệu, hành động thường lệ và phần thưởng.
Tín hiệu là yếu tố kích hoạt thói quen, chẳng hạn cảm giác buồn chán, một thời điểm trong ngày, một địa điểm hoặc sự xuất hiện của một người nào đó. Hành động thường lệ là việc chúng ta thực hiện sau tín hiệu, còn phần thưởng là lợi ích hoặc cảm giác dễ chịu nhận được sau hành động ấy.
Ví dụ, cứ khoảng ba giờ chiều, bạn cảm thấy mệt mỏi. Đây là tín hiệu. Bạn đứng dậy đi mua bánh ngọt, đó là hành động thường lệ. Sau khi ăn bánh và trò chuyện với đồng nghiệp, bạn cảm thấy tỉnh táo hơn, đó là phần thưởng. Tuy nhiên, điều bạn thực sự cần có thể không phải là chiếc bánh mà là một khoảng nghỉ hoặc cơ hội giao tiếp.
Muốn thay đổi thói quen, trước tiên cần xác định đúng tín hiệu và phần thưởng mà bộ não đang tìm kiếm.
Quy tắc vàng để thay đổi thói quen
Theo Charles Duhigg, thói quen cũ rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn. Phương pháp hiệu quả hơn là giữ nguyên tín hiệu và phần thưởng nhưng thay thế hành động thường lệ.
Nếu mỗi khi căng thẳng bạn thường ăn đồ ngọt để cảm thấy dễ chịu, bạn có thể thay hành động ăn uống bằng đi bộ, nghe nhạc hoặc trò chuyện với một người bạn. Tín hiệu căng thẳng vẫn còn, nhu cầu được thư giãn cũng không thay đổi, nhưng con đường dẫn đến phần thưởng đã khác.
Tuy nhiên, hiểu công thức không có nghĩa là thay đổi sẽ diễn ra ngay lập tức. Niềm tin, sự kiên trì và sự hỗ trợ từ cộng đồng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nói cách khác, đọc xong cuốn sách chưa chắc bạn đã dậy chạy bộ lúc năm giờ sáng. Trước mắt, bạn chỉ có thêm kiến thức để hiểu vì sao mình vẫn đang nằm trên giường.
Thói quen chủ chốt và những chiến thắng nhỏ
Một nội dung đáng chú ý khác là thói quen chủ chốt. Đây là những thói quen có khả năng tạo ra hiệu ứng dây chuyền, khiến nhiều hành vi khác cùng thay đổi.
Tập thể dục thường xuyên là một ví dụ. Khi duy trì được thói quen vận động, một người có thể bắt đầu ăn uống lành mạnh hơn, ngủ đúng giờ hơn và làm việc có kỷ luật hơn. Việc thay đổi ban đầu có vẻ nhỏ, nhưng nó tạo ra những "chiến thắng nhỏ", giúp con người tin rằng mình có khả năng kiểm soát cuộc sống.
Trong môi trường doanh nghiệp, tác giả kể câu chuyện Paul O'Neill tập trung cải thiện an toàn lao động khi điều hành Alcoa. Thay vì cố gắng thay đổi hàng chục vấn đề cùng lúc, ông lựa chọn một thói quen chủ chốt. Việc chú trọng an toàn buộc doanh nghiệp phải cải thiện quy trình trao đổi thông tin, quản lý và sản xuất, từ đó kéo theo nhiều thay đổi tích cực khác.
Sức mạnh ý chí cũng là một thói quen
Cuốn sách không xem ý chí là khả năng trời sinh mà coi nó giống như một kỹ năng có thể rèn luyện. Khi con người chuẩn bị trước cách phản ứng với những tình huống khó khăn, khả năng giữ kỷ luật sẽ cao hơn.
Thay vì tự nhủ "từ nay mình sẽ không trì hoãn nữa", chúng ta nên tạo ra một kế hoạch cụ thể: Khi muốn cầm điện thoại trong giờ làm việc, sẽ đặt nó sang phòng khác và tập trung trong 25 phút. Một kế hoạch rõ ràng hiệu quả hơn rất nhiều so với lời thề đầy khí thế được đưa ra lúc 11 giờ đêm rồi mất tích vào sáng hôm sau.
Thói quen trong doanh nghiệp và xã hội
Nội dung sách không chỉ dừng lại ở thói quen cá nhân. Charles Duhigg còn phân tích cách thói quen vận hành trong doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng.
Các công ty có thể nghiên cứu hành vi mua sắm để dự đoán nhu cầu của khách hàng. Những quy trình lặp lại trong tổ chức có thể tạo nên văn hóa doanh nghiệp, giúp công việc diễn ra trơn tru nhưng cũng có thể che giấu những vấn đề nghiêm trọng.
Ở phạm vi xã hội, tác giả phân tích cách các mối quan hệ cá nhân, áp lực cộng đồng và những giá trị chung góp phần hình thành phong trào xã hội. Một hành động nhỏ có thể lan rộng khi được kết nối với thói quen và niềm tin của nhiều người.
Qua đó, cuốn sách cho thấy thói quen không chỉ quyết định chuyện một người có tập thể dục hay không. Nó còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp, cách cộng đồng phản ứng và hướng phát triển của cả xã hội.
Review sách Sức Mạnh Của Thói Quen
Điểm mạnh nhất của sách là khả năng biến một chủ đề khoa học tương đối phức tạp thành những câu chuyện dễ hiểu. Charles Duhigg dẫn dắt người đọc qua các phòng thí nghiệm thần kinh, doanh nghiệp lớn, đội thể thao, bệnh viện và phong trào xã hội mà không khiến cuốn sách trở thành giáo trình tâm lý học dày đặc thuật ngữ.
Mô hình tín hiệu – hành động – phần thưởng rất dễ nhớ và có thể áp dụng ngay vào đời sống. Sau khi đọc sách, người đọc có thể bắt đầu quan sát những câu hỏi thiết thực: Điều gì kích hoạt hành vi này? Mình đang thực sự tìm kiếm phần thưởng nào? Có thể thay hành động hiện tại bằng việc gì?
Tuy nhiên, sách thiên về kể chuyện và giải thích cơ chế hơn là cung cấp một chương trình thay đổi từng ngày. Một số câu chuyện được trình bày khá dài, trong khi người đọc đang nóng lòng muốn biết làm thế nào để bỏ thói quen thức khuya. Vì vậy, cuốn sách giúp hiểu bản chất vấn đề rất tốt, nhưng người đọc vẫn cần tự xây dựng kế hoạch thực hành phù hợp.
Sức Mạnh Của Thói Quen không hứa rằng cuộc đời sẽ thay đổi sau một đêm. Thông điệp thực tế hơn là sự thay đổi lớn thường bắt đầu bằng việc nhận diện và điều chỉnh những hành động nhỏ được lặp lại mỗi ngày.
Đây là cuốn sách phù hợp với người thường xuyên trì hoãn, muốn xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao hiệu suất làm việc hoặc tìm hiểu hành vi con người. Sách cũng đặc biệt hữu ích với nhà quản lý, người làm marketing và những ai muốn xây dựng văn hóa tổ chức.
Đánh giá: 8, 5/10
Đọc xong chưa chắc bạn lập tức bỏ được thói quen xấu, nhưng ít nhất lần sau khi mở điện thoại "chỉ xem năm phút", bạn sẽ biết chính xác vòng lặp nào đang chuẩn bị lấy mất hai tiếng cuộc đời mình.
Chỉnh sửa cuối:
