- ★
Mẹ Đã Đi Thật Rồi "Mẹ Ơi Chúng Con Nhớ Mẹ!"
Đầu đông năm ấy, gió lạnh từ đầu thổi về xóm nghèo, từng cơn từng cơn rít qua những cành cây khẳng khiu, lạnh lẽo đến tận xương tủy.
Bà Năm đã ngoài bảy mươi, mái tóc bạc trắng như tuyết, gương mặt nhăn nheo đong đầy những nếp nhăn của bao năm vất vả nuôi con.
Chồng mất sớm, bà một mình tần tảo buôn bán, chăn nuôi, tằn tiện từng đồng để nuôi ba đứa con khôn lớn: Anh cả Huy, con thứ hai Trọng, và con gái út Nhi.
Bao nhiêu mồ hôi nước mắt, bà đều đổ hết vào chúng, mong chúng trưởng thành, có tương lai, và một ngày nào đó sẽ quay về bên bà.
Nhưng ngày ấy, dường như càng đến càng xa.
Tết đã sắp đến, con đường trước cửa nhà được vài đợt gió lạnh quét sạch lá rụng, chỉ còn trơ lại những bụi cỏ khô.
Bà Năm mỗi ngày đều chống gậy ra trước cổng đứng, mắt mờ nhòe ngước nhìn ngả đường, chờ mong bóng dáng ba đứa con thân yêu.
Bà đã chuẩn bị mọi thứ: Gói bánh chưng, phơi bánh dày, ngâm mứt, tất cả đều là những món chúng từng thích ăn từ nhỏ.
Bà tự nhủ, dù bận đến đâu, Tết nhất cũng phải có ngày nghỉ, chúng sẽ nhớ đến mẹ già, sẽ về ăn một bữa cơm sum họp.
Ngày này qua ngày khác, bóng dáng mong đợi vẫn không thấy.
Bà Năm run rẩy bấm số điện thoại, gọi cho từng đứa con, giọng nói yếu ớt nhưng tràn đầy hy vọng:
- Huy ơi, con ơi, sắp Tết rồi, con có thể về với mẹ không? Mẹ nhớ các con lắm.
Đầu dây bên kia giọng Huy vội vã, lạnh lùng:
- Mẹ ơi, con đã nói bao nhiêu lần rồi, cuối năm công ty bận như chợ, con là trưởng phòng, làm sao bỏ đi được.
Mẹ cứ yên tâm sống khỏe, con gửi tiền về đủ rồi mà!
Bà Năm ngậm ngùi, lại gọi Trọng:
- Trọng ơi, con có về không con? Mẹ nấu những món con thích ăn..
Trọng cắt ngang:
- Mẹ ơi, con còn phải đi công tác xa, không có thời gian đâu. Mẹ tự chăm sóc bản thân đi, đừng gọi liên tục, con bận lắm.
Cuối cùng, bà gọi Nhi, đứa con gái mà bà từng yêu thương nhất, mong chờ nhất:
- Nhi ơi, con gái của mẹ, Tết này con có thể về một ngày thôi cũng được..
Nhi đáp với giọng ngại ngùng:
- Dạ mẹ, chồng con bận, con phải đi nhà nội ăn Tết.
Để năm sau nhé mẹ, năm sau con cố gắng..
Ba lời hứa hẹn mơ hồ, ba lời từ chối khéo léo.
Bà Năm buông chiếc điện thoại cũ xuống bàn, cơ thể già yếu run rẩy, nước mắt lặng lẽ chảy trên gương mặt gầy gò.
Bà không trách chúng, chỉ tự trách mình già rồi, không giúp được gì, chỉ biết làm phiền.
Bà vẫn kiên nhẫn chờ, vẫn để phòng cho từng đứa con sạch sẽ, vẫn chuẩn bị đồ ăn đầy đủ, hy vọng dù muộn màng chúng cũng sẽ bước qua ngưỡng cửa nhà mình.
Nhưng hy vọng ấy dần tắt đi theo những cơn bệnh ngày càng nặng. Bà Năm vốn đã yếu, lại thêm buồn phiền, ăn ngủ không được, thân thể ngày một gầy sút.
Hàng xóm láng giềng ai cũng thương, bà Chín và bà Út thường qua lại nấu nước, chăm sóc, khuyên bà gọi con về, nhưng bà đều lắc đầu mỉm cười buồn:
- Để tụi nó yên tâm làm ăn, tui còn chịu được.
Đến giữa tháng Giêng, bệnh tình đột ngột xấu đi. Bà nằm liệt trên giường, hơi thở yếu ớt, mắt nhắm mở chờ đợi.
Bà Chín vội vàng gọi điện cho từng đứa con, giọng khẩn trương:
- Mẹ các con sắp không được rồi, các con nhanh về đi!
Thế mà, khi nghe tin, không ai vội vàng ngay. Huy nói phải sắp xếp công việc, Trọng bảo đang họp, Nhi thì ngần ngại hỏi có nặng lắm không.
Mãi đến ba ngày sau, khi bà Năm đã hôn mê, ba người họ mới có mặt tại nhà, không phải về với nỗi đau mất mẹ, mà trong mắt đều thấp thoáng một nỗi lo khác.
Khi bà Năm ra đi, ba đứa con chẳng khóc được mấy giọt nước mắt thương mẹ. Vừa xong tang lễ, chưa kịp để hương khói nguội, Huy đã mở lời trước mặt bà Chín, bà Út và những người thân trong họ hàng:
- Bây giờ mẹ đã đi, chúng ta nên nói rõ về tài sản của mẹ để không có gì xung đột sau này.
Trọng liền tiếp:
- Đúng vậy, nhà cửa, đất đai, tiền bạc tiết kiệm được bao nhiêu, ba anh em chia đều cho thuận tiện.
Nhi cũng gật đầu:
- Em cũng nghĩ vậy, mẹ đi để lại thì phải chia rõ ràng, ai cũng có phần.
Bà Chín nghe đến đây, không nhịn được, rưng rưng nước mắt:
- Các con ơi! Khi mẹ các con còn sống, gọi về không ai về, bữa cơm nấu sẵn chờ mãi không ai ăn. Bây giờ mẹ đi rồi, các con lại vội vàng chia chác? Các con có nghĩ đến mẹ không?
Huy nhíu mày:
- Dì nói vậy không hợp lý, chúng con cũng có công việc, cũng bận, không thể cứ ở nhà mãi được.
Tài sản của mẹ thì chúng con là con cái có quyền thừa kế chứ.
Bà Út đứng bên cạnh, giọng run run vì phẫn nộ:
- Quyền thừa kế? Các con có nghĩ đến trách nhiệm không? Mẹ các con một mình nuôi các con khôn lớn, ăn gì mặc gì cũng tiết kiệm cho các con, đau ốm cũng một mình chịu.
Tết đến, nhà vắng lặng, mẹ các con ngồi một mình trước bàn cơm, các con có biết không? Bây giờ mẹ đi rồi, các con mới về, chỉ vì tiền bạc, nhà cửa?
Trọng đáp với giọng lạnh lùng:
- Dì là người ngoài, có quyền gì mà dạy bảo chúng con? Chúng con là con ruột của mẹ, tài sản chia cho chúng con là đúng luật.
Ba người họ không nghe lời khuyên, không nghĩ đến tình máu mủ, ngồi xuống bàn chia tài sản: Mảnh vườn, căn nhà, số tiền tiết kiệm ít ỏi bà để dành phòng lúc ốm đau.. Cãi cọ, tranh giành, ai cũng muốn phần nhiều hơn, ai cũng tìm lý do để mình xứng đáng.
Họ cãi nhau ngay trong căn nhà mà mẹ đã sống một mình cô đơn bao năm, ngay trên cái nơi mẹ vừa nhắm mắt, hơi ấm còn chưa tan.
Cuối cùng, mọi thứ được chia xẻ, ai cũng cầm trên tay phần tài sản của mình. Họ hài lòng, chuẩn bị trở về thành phố, như thể chưa có gì xảy ra.
Nhưng khi bước ra khỏi cổng, nhìn thấy chiếc gậy chống cũ dựa trên tường, chiếc bàn nhỏ bà vẫn ngồi chờ họ mỗi ngày, không ai nói một lời.
Bỗng dưng, Huy dừng bước, nhìn ra con đường dài vắng lặng, nhớ lại hình ảnh mẹ ngồi đợi, nhớ lại những lần mẹ gọi điện, giọng mong manh hỏi có về không. Anh chợt nhận ra, mình đã có được tài sản, nhưng đã mất mẹ - mãi mãi không bao giờ có thể gọi lại, không bao giờ có thể nghe mẹ nói "con về rồi à" nữa.
Nước mắt Huy lặng lẽ rơi, không phải vì được hay mất, mà vì muộn màng.
Trọng và Nhi cũng đứng im, nhìn nhau, thấy rõ sự trống rỗng trong lòng. Tiền bạc có thể mua được nhiều thứ, nhưng không mua được một lần mẹ chờ, một bữa cơm mẹ nấu, một lời hẹn "năm sau con về".
Người ta thường nói, khi cha mẹ còn, nhà là nơi có người đợi.
Khi cha mẹ đi rồi, dù nhà cao cửa rộng, dù đầy đủ vàng bạc, cũng chỉ là một tòa nhà chứ không còn là nhà nữa.
Những đứa con ơi, đợi đến khi mẹ cha không còn, mới vội vàng trở về chia chác, thì những gì có được, chỉ là những thứ vật chất vô tri, còn những điều quý giá nhất, đã theo hơi thở cuối cùng của mẹ mà ra đi mãi mãi.
Đừng đợi khi lửa tắt mới nhớ thắp hương
Đừng đợi khi mẹ mất mới nhớ về sum họp
Tình yêu thương không đợi đến ngày giàu có
Chỉ cần khi còn, hãy về với mẹ cha
Đầu đông năm ấy, gió lạnh từ đầu thổi về xóm nghèo, từng cơn từng cơn rít qua những cành cây khẳng khiu, lạnh lẽo đến tận xương tủy.
Bà Năm đã ngoài bảy mươi, mái tóc bạc trắng như tuyết, gương mặt nhăn nheo đong đầy những nếp nhăn của bao năm vất vả nuôi con.
Chồng mất sớm, bà một mình tần tảo buôn bán, chăn nuôi, tằn tiện từng đồng để nuôi ba đứa con khôn lớn: Anh cả Huy, con thứ hai Trọng, và con gái út Nhi.
Bao nhiêu mồ hôi nước mắt, bà đều đổ hết vào chúng, mong chúng trưởng thành, có tương lai, và một ngày nào đó sẽ quay về bên bà.
Nhưng ngày ấy, dường như càng đến càng xa.
Tết đã sắp đến, con đường trước cửa nhà được vài đợt gió lạnh quét sạch lá rụng, chỉ còn trơ lại những bụi cỏ khô.
Bà Năm mỗi ngày đều chống gậy ra trước cổng đứng, mắt mờ nhòe ngước nhìn ngả đường, chờ mong bóng dáng ba đứa con thân yêu.
Bà đã chuẩn bị mọi thứ: Gói bánh chưng, phơi bánh dày, ngâm mứt, tất cả đều là những món chúng từng thích ăn từ nhỏ.
Bà tự nhủ, dù bận đến đâu, Tết nhất cũng phải có ngày nghỉ, chúng sẽ nhớ đến mẹ già, sẽ về ăn một bữa cơm sum họp.
Ngày này qua ngày khác, bóng dáng mong đợi vẫn không thấy.
Bà Năm run rẩy bấm số điện thoại, gọi cho từng đứa con, giọng nói yếu ớt nhưng tràn đầy hy vọng:
- Huy ơi, con ơi, sắp Tết rồi, con có thể về với mẹ không? Mẹ nhớ các con lắm.
Đầu dây bên kia giọng Huy vội vã, lạnh lùng:
- Mẹ ơi, con đã nói bao nhiêu lần rồi, cuối năm công ty bận như chợ, con là trưởng phòng, làm sao bỏ đi được.
Mẹ cứ yên tâm sống khỏe, con gửi tiền về đủ rồi mà!
Bà Năm ngậm ngùi, lại gọi Trọng:
- Trọng ơi, con có về không con? Mẹ nấu những món con thích ăn..
Trọng cắt ngang:
- Mẹ ơi, con còn phải đi công tác xa, không có thời gian đâu. Mẹ tự chăm sóc bản thân đi, đừng gọi liên tục, con bận lắm.
Cuối cùng, bà gọi Nhi, đứa con gái mà bà từng yêu thương nhất, mong chờ nhất:
- Nhi ơi, con gái của mẹ, Tết này con có thể về một ngày thôi cũng được..
Nhi đáp với giọng ngại ngùng:
- Dạ mẹ, chồng con bận, con phải đi nhà nội ăn Tết.
Để năm sau nhé mẹ, năm sau con cố gắng..
Ba lời hứa hẹn mơ hồ, ba lời từ chối khéo léo.
Bà Năm buông chiếc điện thoại cũ xuống bàn, cơ thể già yếu run rẩy, nước mắt lặng lẽ chảy trên gương mặt gầy gò.
Bà không trách chúng, chỉ tự trách mình già rồi, không giúp được gì, chỉ biết làm phiền.
Bà vẫn kiên nhẫn chờ, vẫn để phòng cho từng đứa con sạch sẽ, vẫn chuẩn bị đồ ăn đầy đủ, hy vọng dù muộn màng chúng cũng sẽ bước qua ngưỡng cửa nhà mình.
Nhưng hy vọng ấy dần tắt đi theo những cơn bệnh ngày càng nặng. Bà Năm vốn đã yếu, lại thêm buồn phiền, ăn ngủ không được, thân thể ngày một gầy sút.
Hàng xóm láng giềng ai cũng thương, bà Chín và bà Út thường qua lại nấu nước, chăm sóc, khuyên bà gọi con về, nhưng bà đều lắc đầu mỉm cười buồn:
- Để tụi nó yên tâm làm ăn, tui còn chịu được.
Đến giữa tháng Giêng, bệnh tình đột ngột xấu đi. Bà nằm liệt trên giường, hơi thở yếu ớt, mắt nhắm mở chờ đợi.
Bà Chín vội vàng gọi điện cho từng đứa con, giọng khẩn trương:
- Mẹ các con sắp không được rồi, các con nhanh về đi!
Thế mà, khi nghe tin, không ai vội vàng ngay. Huy nói phải sắp xếp công việc, Trọng bảo đang họp, Nhi thì ngần ngại hỏi có nặng lắm không.
Mãi đến ba ngày sau, khi bà Năm đã hôn mê, ba người họ mới có mặt tại nhà, không phải về với nỗi đau mất mẹ, mà trong mắt đều thấp thoáng một nỗi lo khác.
Khi bà Năm ra đi, ba đứa con chẳng khóc được mấy giọt nước mắt thương mẹ. Vừa xong tang lễ, chưa kịp để hương khói nguội, Huy đã mở lời trước mặt bà Chín, bà Út và những người thân trong họ hàng:
- Bây giờ mẹ đã đi, chúng ta nên nói rõ về tài sản của mẹ để không có gì xung đột sau này.
Trọng liền tiếp:
- Đúng vậy, nhà cửa, đất đai, tiền bạc tiết kiệm được bao nhiêu, ba anh em chia đều cho thuận tiện.
Nhi cũng gật đầu:
- Em cũng nghĩ vậy, mẹ đi để lại thì phải chia rõ ràng, ai cũng có phần.
Bà Chín nghe đến đây, không nhịn được, rưng rưng nước mắt:
- Các con ơi! Khi mẹ các con còn sống, gọi về không ai về, bữa cơm nấu sẵn chờ mãi không ai ăn. Bây giờ mẹ đi rồi, các con lại vội vàng chia chác? Các con có nghĩ đến mẹ không?
Huy nhíu mày:
- Dì nói vậy không hợp lý, chúng con cũng có công việc, cũng bận, không thể cứ ở nhà mãi được.
Tài sản của mẹ thì chúng con là con cái có quyền thừa kế chứ.
Bà Út đứng bên cạnh, giọng run run vì phẫn nộ:
- Quyền thừa kế? Các con có nghĩ đến trách nhiệm không? Mẹ các con một mình nuôi các con khôn lớn, ăn gì mặc gì cũng tiết kiệm cho các con, đau ốm cũng một mình chịu.
Tết đến, nhà vắng lặng, mẹ các con ngồi một mình trước bàn cơm, các con có biết không? Bây giờ mẹ đi rồi, các con mới về, chỉ vì tiền bạc, nhà cửa?
Trọng đáp với giọng lạnh lùng:
- Dì là người ngoài, có quyền gì mà dạy bảo chúng con? Chúng con là con ruột của mẹ, tài sản chia cho chúng con là đúng luật.
Ba người họ không nghe lời khuyên, không nghĩ đến tình máu mủ, ngồi xuống bàn chia tài sản: Mảnh vườn, căn nhà, số tiền tiết kiệm ít ỏi bà để dành phòng lúc ốm đau.. Cãi cọ, tranh giành, ai cũng muốn phần nhiều hơn, ai cũng tìm lý do để mình xứng đáng.
Họ cãi nhau ngay trong căn nhà mà mẹ đã sống một mình cô đơn bao năm, ngay trên cái nơi mẹ vừa nhắm mắt, hơi ấm còn chưa tan.
Cuối cùng, mọi thứ được chia xẻ, ai cũng cầm trên tay phần tài sản của mình. Họ hài lòng, chuẩn bị trở về thành phố, như thể chưa có gì xảy ra.
Nhưng khi bước ra khỏi cổng, nhìn thấy chiếc gậy chống cũ dựa trên tường, chiếc bàn nhỏ bà vẫn ngồi chờ họ mỗi ngày, không ai nói một lời.
Bỗng dưng, Huy dừng bước, nhìn ra con đường dài vắng lặng, nhớ lại hình ảnh mẹ ngồi đợi, nhớ lại những lần mẹ gọi điện, giọng mong manh hỏi có về không. Anh chợt nhận ra, mình đã có được tài sản, nhưng đã mất mẹ - mãi mãi không bao giờ có thể gọi lại, không bao giờ có thể nghe mẹ nói "con về rồi à" nữa.
Nước mắt Huy lặng lẽ rơi, không phải vì được hay mất, mà vì muộn màng.
Trọng và Nhi cũng đứng im, nhìn nhau, thấy rõ sự trống rỗng trong lòng. Tiền bạc có thể mua được nhiều thứ, nhưng không mua được một lần mẹ chờ, một bữa cơm mẹ nấu, một lời hẹn "năm sau con về".
Người ta thường nói, khi cha mẹ còn, nhà là nơi có người đợi.
Khi cha mẹ đi rồi, dù nhà cao cửa rộng, dù đầy đủ vàng bạc, cũng chỉ là một tòa nhà chứ không còn là nhà nữa.
Những đứa con ơi, đợi đến khi mẹ cha không còn, mới vội vàng trở về chia chác, thì những gì có được, chỉ là những thứ vật chất vô tri, còn những điều quý giá nhất, đã theo hơi thở cuối cùng của mẹ mà ra đi mãi mãi.
Đừng đợi khi lửa tắt mới nhớ thắp hương
Đừng đợi khi mẹ mất mới nhớ về sum họp
Tình yêu thương không đợi đến ngày giàu có
Chỉ cần khi còn, hãy về với mẹ cha
Chỉnh sửa cuối:
