268
0
Tác giả: An Tịnh
Thể loại: Truyện ngắn
Đây là tác phẩm tự sáng tác và đã đạt giải thưởng tại cuộc thi Truyện Ngắn 2025 của Những Ngón Tay Đan. Tác phẩm đã được biên tập lại.
* * *
Nắng xế chiều ở xứ cát không hề dễ chịu. Hơi nóng hắt lên từ mặt đất, quẩn quanh trong gió khiến cả không gian vặn vẹo, nhoè đi như một thước phim hỏng. Xứ này như một sa mạc thu nhỏ. Hanh khô, bỏng rát và trơ trọi dưới nắng. Thi thoảng gió nổi lên, cuốn bụi mù rồi kéo theo từng lớp cát xoáy vòng trườn khắp mặt đất. Nó vờn vào mắt và da của người đàn ông đang lạc lõng giữa triền cát.
Ba Lãm nhìn đồng hồ, rồi nhìn lại những dấu chân của mình đang nhanh chóng bị cát lấp đầy. Hơn mười năm làm giám định viên kỹ thuật hình sự, ông thừa hiểu nguyên lý của sự xóa sổ, rằng thiên nhiên luôn giỏi hơn con người trong việc phi tang dấu vết.
Mất ba tiếng lội bộ, hỏi thăm qua những chỉ dẫn mơ hồ, cuối cùng ông vẫn bị lạc vào chốn hoang mạc vắng vẻ này. Với một kẻ từ xa đến, miền cát này đúng là một cái bẫy mênh mang và dữ dội.
Ba Lãm lê những bước chân nặng nhọc. Mồ hôi thấm qua lớp áo, khô quắt đọng thành từng vệt muối. Đôi mắt ông đỏ lòm vì nắng rát, vẻ mặt bơ phờ cố tìm lối ra. Dấu chân ông in sâu xuống mặt cát rồi bị chính cơn gió xóa nhòa. Cứ thế từng bước lún sâu mà chẳng để lại gì.
Ở tuổi 40, cơ thể không còn cho phép những cuộc hành xác như thế này nữa, nhất là sau ba năm ròng rã lần theo từng dấu vết, hao gầy vì những chuyến đi vô vọng khắp miền Trung.
Giữa cái tĩnh lặng chết người của nắng gắt và cát khô, bỗng một bóng đen xuất hiện ở phía xa. Một người đầu đội nón lá, vai vác bao tải, dáng đi như bị gió xô nghiêng ngả. Ba Lãm cố gọi, nhưng cổ họng ông chỉ phát ra vài tiếng thều thào rồi tan ngay trong làn gió rít. Ông đành ngồi im, quan sát bóng người đang lớn dần.
Là một ông già râu tóc lởm chởm, da sạm nắng, gương mặt khắc khổ. Ánh mắt ông đục mờ, nhưng lại có gì đó thân quen. Ba Lãm khẽ nhướng mày, tay đẩy nhẹ vành mũ nhìn người đàn ông ăn mặc tả tơi đang đứng trước mặt.
- Ờ.. Đi lạc hả? Ở vùng này, khách lạ vô là cát nuốt liền à.
Ông già đặt bao tải xuống đất. Giọng đục, lại kéo dài chữ cuối như nửa đùa nửa thật, có vài chỗ lẫn giọng miền Trung lạ lẫm.
- Tôi.. Bị lạc. Hỏi mấy người dưới kia, họ nói.. Đi thêm chừng cây số là gặp xóm, ai dè.. Mà ông anh.. Có nước không? Ở đây.. Vắng quá.
Ba Lãm gượng sức, sốc lại tinh thần rồi đảo mắt nhìn quanh.
- Ờ.. Vắng cho dễ thở. Ở chỗ đông người, bụi người còn khó chịu hơn bụi cát.
Ông già cười hóm hỉnh, giọng kéo dài, khàn khàn như chưa nói chuyện với ai lâu rồi. Ông cúi xuống lục lọi trong bao, lấy ra một chai nước đưa cho Ba Lãm.
- Tui ở đây riết quen.
- Vậy ông anh ở đây lâu chưa?
Ba Lãm vừa hỏi vừa tu nước ừng ực.
- Ờ.. Cũng lâu. Hình như từ năm Kỷ Tỵ gì đó.
Ông già nói như đang đếm lại cuộc đời. Đôi mắt lim dim nhìn về phía triền cát xa. Ba Lãm nhẩm đếm trong miệng, nét mặt thoáng qua chút bất ngờ.
- Hơn ba mươi năm. - Giọng ông ngập ngừng, ý dò xét - Vậy ông anh người vùng ni à?
- Không. Tui gốc ở Quảng Trị. Dạt vô đây.. Rồi mắc kẹt luôn.
Ba Lãm khựng lại. Một đợt gió liu riu thổi qua, ông nghe đâu đó trong lòng như có tiếng gọi quen thuộc. Giọng Quảng Trị ấy hơi kéo dài, âm nằng nặng, khô khốc như gió Lào khiến tim ông đập mạnh một nhịp.
Nhác thấy có ánh buồn thoáng hiện lên trong đôi mắt đục ngầu của người đàn ông lạ, Ba Lãm bỗng dưng chùng lòng. Ông đã chứng kiến rất nhiều bi kịch mất mát, nhưng khi tự đi tìm người thân của mình, sự cứng cỏi của ông hoàn toàn biến mất. Ông đã giúp hàng trăm người xa lạ tìm thấy gia đình, còn với anh trai mình, suốt ba mươi năm qua ông chỉ nhận lại sự im lặng. Giờ đây, đứng trước một manh mối quá đỗi gần gũi, bản năng của một người làm nghề và tình cảm của một đứa em trai cứ giằng xé lấy nhau, khiến ông vừa hy vọng, vừa lo sợ.
- Tui cũng quê Quảng Trị đây. Ở Hải Lăng. Rứa.. Đồng hương rồi.
- Ờ, rứa à.. - Ông già ngước lên nheo mắt nhìn kỹ gương mặt Ba Lãm - Hải Lăng à.. Ờ.. Hắn cũng người Hải Lăng..
Ba Lãm định truy vấn "hắn" là ai, nhưng bản năng mách bảo ông nên chậm lại. Sự thật đôi khi giống như hạt cát, càng siết chặt tay càng dễ trôi mất. Ông cụp mắt xuống, che đi tia nhìn sắc lẹm một điều tra viên vừa tìm thấy kẽ hở, làm bộ như vừa đánh rơi một tia hy vọng nào đó giữa triền cát mênh mông.
- Chú em theo tui về nhà nghỉ ngơi, rồi tí nữa tôi dẫn ra ngoài xóm. Nhà tui cũng gần đây, qua đồi cát bên kia là thấy.
Ba Lãm gật đầu, lòng mừng thầm. Hai người lủi thủi bước đi. Nắng tàn kéo cái bóng họ dài ngoằng ra trên nền cát. Gió lại thổi, cát bay lăn tăn quất vào chân ràn rạt.
Ba Lãm liếc nhìn bóng lưng gầy guộc của người đàn ông, lòng dâng lên một cảm giác phức tạp. Một phần trong ông cầu nguyện đây chính là người mình đang tìm kiếm, nhưng phần còn lại - phần chuyên nghiệp và tỉnh táo hơn - lại đang âm thầm nhặt nhạnh những điểm bất thường. Ba Lãm đang bước về phía sự thật, hay đang tự tay đào xới điều gì khác?
Rất nhanh, họ dừng lại trước một căn nhà nhỏ lọt thỏm giữa triền cát. Phía trước là một hồ nước khá rộng, chừng năm chục mét. Mặt nước lặng như gương phản chiếu rõ rệt nền trời. Nơi này chẳng khác gì một ốc đảo.
Ba Lãm rảo mắt nhìn, xung quanh chỉ có duy nhất căn nhà nhỏ, vách dựng chắp vá, mái lợp bằng những tấm tôn đã rỉ sét. Dưới mái hiên bên phải căn nhà kê một bộ ván gỗ cũ, trên đó là xoong nồi, chén bát. Kề bên là bếp củi đã nguội tro, mùi khói còn vương ngai ngái trong gió.
Khi vào trong, Ba Lãm vô tư buông thõng người ngả lưng xuống ván. Những tiếng thở gấp có chút hụt hơi xen lẫn âm thanh lạo xạo của ông già đang lúi húi nhóm lửa.
Khoảng không ngắn ngủi trôi qua. Ba Lãm ngập ngừng cất giọng, khàn khàn vì khát:
- Mà.. Ông anh.. Tên chi, hè?
- Tui tên.. Nhàn. Đúng rồi, Nhàn. Lâu quá không có ai gọi hỏi.
Cái tên thân thuộc mà Ba Lãm mong nhớ suốt ba mươi năm qua nay lại bật lên một cách đơn giản, tự nhiên đến như thế. Ông ngồi bật dậy, vẻ mặt dại đi, ánh mắt hiện lên sự xúc động mãnh liệt. Ba Lãm quay sang nhìn trân trân vào con người ấy, cố tin rằng đây không phải là một giấc mơ. Ông hít một hơi sâu, nén cảm xúc lại rồi vờ hỏi:
- Thế.. Anh là thứ mấy trong nhà? Người thân anh đâu, răng sống côi cút ri?
Ông Nhàn thoáng sững sờ. Tiếng bật ga "xoẹt" vang khô khốc, nhen lên một ngọn lửa bập bùng giữa bóng tối căn nhà.
- Người thân.. Lâu rồi không gặp. Chắc chừ họ cũng yên ổn cả rồi.
Ông nói nhỏ dần, đôi tay vẫn thoăn thoắt nhóm lửa hòng đánh lừa thực tại. Ba Lãm nhìn theo, ánh mắt dao động theo từng nhịp nhảy múa của ngọn lửa trên tay ông già. Lửa bén lá dừa khô, rồi phừng phực cháy soi rõ từng nếp nhăn trên gương mặt héo hắt.
Ba Lãm ngập ngừng giây lát rồi lại cất tiếng tâm sự:
- Thú thật với anh, tui từ ngoải vô đây tìm người quen. Mà hổng nghĩ lại lạc đường kiểu ni.
Ông Nhàn quay sang, hỏi:
- Chú em tìm ai trong vùng cát ni?
- Tui tìm anh trai tui. Ngót ba chục năm rồi ảnh không về. Mạ tui.. Nhớ, hỏi hoài.
Tiếng lửa tanh tách, khói xám cuộn lên quấn quanh mái hiên rồi tan vào bóng tối. Ba Lãm không quen nên ho sặc sụa, mắt cay xè. Trong làn khói mù mịt ấy, gương mặt ông Nhàn nhòe đi, chỉ còn lại giọng nói nằng nặng ném vào không trung.
Ông Nhàn đặt ấm nước lên bếp, quay sang chậm rãi rót trà, nhấp một ngụm. Vẻ mặt ông già đời, đượm cay đắng:
- Tui cũng nhớ thằng em tui lắm. Năm đó.. Giận nó, bỏ nhà đi tới giờ. Muốn về.. Mà không được.
Ba Lãm ngạc nhiên, ngẩng lên hỏi:
- Răng lại không về? Hay còn vướng víu chi hè?
Ông Nhàn định nói nhưng lại thôi. Ánh mắt lờ đi, lẩn tránh. Ông bỗng cười khan, đánh trống lảng:
- Nói hổng chừng.. Tui là anh của chú em hỉ?
Ông vừa nói vừa cười nhưng lát sau lại hỏi lại chính câu mình vừa kể, như thể không nhớ rằng nó đã thoát miệng. Ba Lãm cũng cười theo, tiếng cười méo xệch. Nhận thấy manh mối ngày càng rõ ràng hơn, Ba Lãm tiếp tục hỏi dò:
- Rứa em trai anh ngày xưa răng rồi? Có giống tui không?
Ông Nhàn trầm ngâm, ánh mắt xa xăm nhìn vào ấm nước đang sôi réo.
- Hắn nhỏ con, lại ham chơi. Lần mô tui cũng phải tìm về. Được cái là hắn bám theo tui lắm. Răng mà ghét cho đặng.
Ba Lãm lén kéo vạt áo đầy bụi cát mà lau vội khoé mắt. Ông nhớ lại thuở bé trộm ngô bị chủ ruộng bắt được. Lúc đó Hai Nhàn phải sang năn nỉ, xin người ta tha cho. Lúc về nhà bị anh đánh cho một trận. Chuyện đã xưa lắc nay được nhắc đến bởi người đàn ông tưởng chừng xa lạ này.
- Lần đó tui lôi đầu về đánh đòn nhưng lỡ tay, hắn thù tui. - Ông Nhàn bất giác cười ngây ngô - Cái thằng, thích ăn nhất là bánh tu huýt, lần nào dẫn đi chợ đều đòi cho bằng được. Ba tui chết, nhà còn hai anh em. Mạ thương nó dữ lắm, chi cũng chiều. Còn tui..
Ba Lãm ngồi chết lặng. Mỗi câu nói như mũi kim châm vào tim. Nghe người đàn ông vừa xa lạ vừa thân quen này kể chuyện như đang nhắc lại cuộc đời mình, khiến ông buông thõng cảm xúc. Giọng ông run run:
- Rồi.. Rồi lần đó răng anh bỏ nhà đi luôn?
Ông Nhàn không đáp lại, ánh mắt ông dại đi, trân trân nhìn vào khoảng không đen ngòm như thể đang thấy một thước phim cũ đang chiếu lại trong đầu.
- Năm đó Kỷ Tỵ, thằng em tui đánh nhau với người ta. Cái áo trắng mạ mới mua cho bị hắn làm rách bươm..
Ba Lãm thoáng cau mày. Trong trí nhớ ông, chuyện ấy xảy ra vào năm Nhâm Thân, sau Kỷ Tỵ mấy năm lận. Ông gạt nhanh ý nghĩ ấy. Có lẽ anh nhớ nhầm.. Ba chục năm rồi, ai mà chẳng lẫn.
Ông Nhàn vẫn nói tiếp, giọng trầm như chìm trong tro tàn ký ức:
- Tui tức, không kìm được, quất hắn tới tấp. Hắn đâu có biết trân quý cái áo. Chỉ mình hắn có. Tui đâu được đi học nên thèm chết đi được. Vậy mà hắn làm nát như thế. Tôi đánh cho bỏ tức. Hắn lại ghi thù. Lúc về hắn méc mạ. Rứa là mạ đánh tui, mà mạ đâu biết tui đau hơn hắn..
Ông dừng lại, giọng chùng xuống:
- Giận mạ một, tui giận hắn mười. Rứa rồi bỏ đi một mạch. Riết dạt vào đây kẹt luôn, không thể về. Mà dẫu muốn.. Cát cũng có tha?
Đến đây, Ba Lãm sụt sùi, đôi vai khẽ rung. Nước mắt rơi dài trên gương mặt hốc hác, cuốn trôi nỗi canh cánh ông mang suốt ba thập kỷ. Ngày xưa ông chẳng hiểu tại sao anh hai lại bỏ nhà đi mà không để một lời. Mạ đau đớn khóc ngất rồi đổ bệnh nằm liệt cả tháng. Bẵng đi một năm không tăm tích, cả nhà mới thôi. Ai cũng nghĩ anh chỉ bỏ xứ đi làm ăn, chứ không phải đi biền biệt. Mạ cực khổ lắm mới lo được cho hai anh em. Có lẽ vì thương thằng út yếu đuối hơn mà bà đã vô tình khiến Hai Nhàn nghĩ mình bị hắt hủi để rồi ra nông nỗi này.
Càng nghĩ, lòng Ba Lãm càng quặn thắt. Hình ảnh mạ năm nào gầy gò, tóc bạc đầu lại chập chờn nhập vào bóng dáng gầy nhom của ông Nhàn trước mặt. Ông không còn kìm được nữa, miệng mếu máo, giọng lạc đi:
- Anh hai! Em.. Lãm cọt của anh nè anh.. Hai.. Ơi!
Ông Nhàn sững người, bàn tay đang cầm thanh củi dăm run lên bần bật. Như một phản xạ bị kìm nén quá lâu, ông buông rơi tất cả, lao đến ôm chặt lấy Ba Lãm. Hai người đàn ông đã qua nửa đời người đứng lặng giữa ánh lửa tàn, hơi thở dồn dập hòa vào tiếng nức nở nghẹn đắng.
Mãi cho đến khi bếp lửa gần tắt, ông Nhàn mới kéo áo lau nước mắt, giọng khản đặc như rút từ tâm can:
- Là mày.. Lãm cọt ngày mô cứ chạy theo chân anh ri đó hả?
Ba Lãm gật đầu, nước mắt vẫn giàn giụa không nói nên lời nào.
- Đâu, để tao coi mặt mũi mà răng rồi.
Ông Nhàn vội chạy đi tìm cây đèn dầu, không kịp xỏ dép. Ở cái xó này làm gì có điện, nên bóng đêm như nuốt trọn cả căn nhà. Ngọn đèn dầu nhỏ được thắp lên, leo lét, vàng vọt, soi ra những nếp nhăn chằng chịt trên gương mặt ông Nhàn, vết chân chim hằn sâu nơi đuôi mắt và một vết sẹo to bằng ngón tay út bên thái dương.
Ba Lãm đưa mắt nhìn anh thật lâu. Cơn vui mừng len lỏi khiến ông mỉm cười. Nhiều nét đã đổi thay nhưng sâu trong đôi mắt kia, ông tin rằng mình đã tìm thấy ánh nhìn quen thuộc. Với con mắt của một giám định viên lão luyện, ông nhận ra chính xác từng đường nét thân thuộc ấy.
- Đúng là anh rồi!
Ba Lãm vuột miệng nhưng không quá to. Ông Nhàn cười, giọng khàn đặc mà rạng rỡ:
- Nhìn coi, em tui coi bộ có mấy phần giống tui hồi còn trẻ hỉ, trời đất ơi!
Vừa nói, ông vừa vỗ vai đứa em liên hồi, nụ cười xen nước mắt. Ba Lãm phồng mũi, ngại ngùng mà cũng chẳng nén nổi niềm vui.
- Rứa chớ.. Cớ làm răng mày dạt vô tận đây tìm được anh ri hè?
Ba Lãm lau mặt, hít một hơi thật sâu để nén cơn nghẹn.
- Em.. Tìm anh suốt đó anh hai à. Tưởng anh chết rồi.. Ai ngờ..
Ông dừng lại, ánh mắt trĩu xuống nhìn vào khoảng không dưới đất.
- Mạ.. Không đợi được nữa. Mạ mất.. Cách đây ba năm rồi.
Câu nói rơi vào im lặng, nặng nề như một tảng đá ném xuống mặt hồ phẳng lặng. Ông Nhàn đứng khựng lại, đôi tay đang lóng ngóng định rót thêm trà bỗng đông cứng giữa thinh không. Không tiếng gào thét. Chỉ có sự tĩnh lặng đến gai người của một kẻ vừa nghe bản án muộn màng của cuộc đời mình.
Mãi một lúc sau, những giọt nước mắt đục ngầu mới chậm rãi lăn qua những rãnh nhăn sâu hoắm trên mặt ông già, rơi xuống nền đất khô cằn.
- Mạ chưa bao giờ ghét anh. - Ba Lãm nói khẽ, giọng run rẩy nhưng dứt khoát - Trước khi nhắm mắt, mạ vẫn gọi tên anh. Mạ dặn em, dù chết cũng phải tìm anh về..
Thương mạ, hai anh em lại ôm nhau thút thít. Cuộc trùng phùng lẽ ra phải xúc động vui sướng, nào ngờ lại còn nỗi đau khác trồi lên, không khỏi khiến người ta mủi lòng.
Họ hàn huyên thêm một lúc, khi bụng sôi mới chịu dừng. Ông Nhàn quay vào bếp nhóm lửa nấu cơm, lòng vừa rối bời vừa mừng rỡ. Trong lúc ấy, Ba Lãm bước chậm quanh nhà, ngắm nghía nơi đã che mưa chắn gió cho anh mình suốt bao năm qua.
Căn nhà nhỏ, lợp bằng tôn mỏng, bên trong trống trải. Bên trái kê một chiếc giường bằng tre ọp ẹp, bên phải để đồ đạc, áo quần đã cũ sờn. Chính giữa là một cái bàn, trên có bát hương, vài chum rượu và một tấm ảnh cũ được đóng khung cẩn thận.
Ba Lãm cầm đèn dầu soi lại gần. Trong ảnh là Hai Nhàn lúc còn trẻ. Ánh mắt ấy, khuôn mặt ấy và điệu cười không lẫn đi đâu được. Bên cạnh còn có một chàng trai khác cũng trạc tuổi, nét mặt hao hao.
Ba Lãm cau mày, nhìn kỹ hơn. Trên mặt anh ta có một vết bớt, hình thù tuy lạ mà quen lắm. Hình như Ba Lãm đã thấy ở đâu đó. Ông nhìn chằm chằm vào ảnh, trí nhớ lật tung như lật hồ sơ cũ trong đầu.
Bỗng ông thở dốc, lồng ngực phập phồng như vừa ngoi lên từ mặt nước. Đôi bàn tay ông siết chặt lấy mép tấm ảnh khiến lớp kính cũ rạn ra một tiếng "rắc" giòn tan.
Lý trí nghề nghiệp gào thét ông phải lao ra ngoài kia, nhanh chóng vạch trần sự thật. Nhưng khi đôi chân định bước đi, hơi ấm từ cái ôm ban nãy - cái ôm nồng mùi cát và mồ hôi - bỗng ghì ông lại.
Mồ hôi lạnh chảy dài trên trán Ba Lãm, môi mím chặt đến rớm máu. Sự giằng xé khiến gương mặt ông co quắp lại. Một nửa là sự quyết liệt của một người thực thi công lý, nửa kia là sự yếu mềm của một đứa em trai khát khao tình thâm.
Cuối cùng, Ba Lãm giật phăng tấm ảnh, lao ra phía ánh sáng của bếp lửa.
- Anh hai. Người này.. Là ai? - Không đợi Hai Nhàn đáp, Ba Lãm nói dồn, giọng cương quyết mà run rẩy - Anh không phải anh Hai Nhàn của tui!
Tiếng lách cách vang lên, đôi đũa rơi xuống đất. Ông già sững sốt, khuôn mặt sạm nắng bỗng chốc co rúm lại, môi ông mấp máy liên hồi những âm thanh không rõ ràng.
– Lãm.. Em nói chi rứa? Tui.. Tui là Hai Nhàn mà. Đâu phải thằng Sinh. Thằng Sinh hắn chết rồi!
- Không, ông là Sinh. Hai Nhàn mới là anh tui.
- Không phải đâu!
Ông già bỗng đổ ập xuống như một thân cây mục bị đốn hạ. Ông ôm lấy đầu, cào cấu vào đôi tai như muốn xua đuổi một sự thật đang gào thét. Rồi, từ sâu trong lồng ngực gầy guộc, một tiếng gầm gừ nghẹn uất bật ra:
- Tui là Nhàn! Thằng Sinh.. Thằng Sinh chết rồi.. Biển ăn mất rồi!
Cây đèn dầu rơi khỏi tay Ba Lãm, ngọn lửa tắt phụt. Cả căn nhà chìm vào bóng tối đặc quánh.
Ông già gào lên rồi lặp đi lặp lại trong vô thức:
- Tui có em trai.. Tên Lãm. Mạ tui tên O Mẫn.. Ở Hải Lăng, Quảng Trị.. Tui nhớ mà.. Tui nhớ hết..
Ông già bắt đầu nói lại những chuyện đã kể trước đó cho Ba Lãm nghe, cứ nói đi nói lại như một cuộn băng cát-xét tự động phát.
Bấy giờ Ba Lãm mới hiểu ra, có nhiều việc ông già kể lại rất cường điệu. Hóa ra ông ấy cũng chỉ đang tường thuật ký ức của Hai Nhàn. Còn con người đang bị giày vò kia mới chính là Sinh. Qua vết bớt trên mặt của người trong ảnh, nó hoàn toàn khớp với vết sẹo trên thái dương của ông già.
Ba Lãm vẫn chưa thôi bàng hoàng, lòng lại càng tò mò hơn làm thế nào mà ông Sinh lại biết và nhớ rõ từng chi tiết như thế, dường như chẳng có mâu thuẫn nào trong những đoạn ký ức sao chép đó cả.
Ba Lãm bình tĩnh thắp lại ngọn đèn yếu ớt rồi tìm cách trấn an ông Sinh. Sự thật dần phơi bày theo cách không thể ngang trái hơn. Ông Sinh ngồi thừ, giọng vô hồn kể lại:
- Thằng Sinh dạt vào đây gặp tui, kết thân làm bạn. Hắn kể rất nhiều về em trai, về mạ. Mỗi tội hắn không dám về nhà thăm nhà. Năm đó hai đứa rủ nhau ra biển theo ghe đánh cá, bão vô làm ghe lật, tui bị sóng đánh ra xa. Thằng Sinh bơi ra cứu tui. Tui thì sống mà hắn thì chìm mất tiêu.
Ông ngừng lại, hai vai run lên, nấc nghẹn. Ba Lãm hiểu rồi. Một kẻ sống sót bằng mạng sống của người khác đã chọn cách chết đi để rồi hồi sinh và sống thay cuộc đời đó.
Ba Lãm khẽ ôm lấy ông Sinh, giọng ông trầm xuống, thủ thỉ như tâm tình nhưng ánh mắt lại xoáy sâu vào tâm can đối phương:
- Anh hai.. Còn nhớ sợi dây chuyền bằng bạc mạ mua cho anh lúc sinh nhật không? Anh thích đến nỗi chẳng nỡ đeo. Anh hai có còn giữ không?
Ba Lãm bỗng hỏi dò.
- Dây chuyền.. Dây chuyền.. Ờ, đúng rồi.. Nhàn có nói.. À không, tui có.. Tui có giữ.. Nhưng mà sóng.. Sóng đánh mất rồi. Mất hết rồi Lãm ơi!
Ba Lãm nhắm mắt lại. Trái tim ông vỡ vụn. Sợi dây chuyền đó không hề tồn tại. Chỉ là cái bẫy cuối cùng mà Ba Lãm giăng ra. Và người đàn ông này lại cố bám lấy một ký ức không có thật.
Đến đây, ông thở hắt ra, sự quyết liệt biến mất, chỉ còn lại lòng trắc ẩn mênh mông:
- Vậy là anh Nhàn chết rồi. Anh ấy cứu ông, rồi ông mang cả cuộc đời anh ấy lên vai mà sống, đúng không.. Ông Sinh?
Ba năm trời ông xa vợ con, bỏ công việc lặn lội đi tìm anh trai theo lời trăn trối của mạ. Ngay lúc ông định buông xuôi để trở về, thì cái linh tính kỳ lạ từ lời kể của đứa trẻ chăn bò lại kéo ông vào vùng cát hoang vu này. Tưởng đâu ông Trời thương xót cho một cuộc đoàn viên không ngờ lại là một bóng hình sống thay người đã khuất.
Ba Lãm lại ôm chặt lấy ông Sinh. Thương mình bao nhiêu lại tội nghiệp cho ông già bấy nhiêu. Những năm qua ông Sinh không thoát khỏi cái bóng ám ảnh của Hai Nhàn, sống một cuộc đời hoang tưởng đến mức hoang đường.
Ngoài trời tối hù. Phía xa đường chân trời có một ánh sao lấp lánh, ẩn rồi hiện, hiện rồi biến mất sau làn mây. Miền cát về đêm thanh vắng, còn lại tiếng gió hòa vào tiếng cát. Và những dấu chân trên cát kia lại bị vùi lấp thêm một lần nữa như chưa từng tồn tại.
- Hết -
Ba Lãm nhìn đồng hồ, rồi nhìn lại những dấu chân của mình đang nhanh chóng bị cát lấp đầy. Hơn mười năm làm giám định viên kỹ thuật hình sự, ông thừa hiểu nguyên lý của sự xóa sổ, rằng thiên nhiên luôn giỏi hơn con người trong việc phi tang dấu vết.
Mất ba tiếng lội bộ, hỏi thăm qua những chỉ dẫn mơ hồ, cuối cùng ông vẫn bị lạc vào chốn hoang mạc vắng vẻ này. Với một kẻ từ xa đến, miền cát này đúng là một cái bẫy mênh mang và dữ dội.
Ba Lãm lê những bước chân nặng nhọc. Mồ hôi thấm qua lớp áo, khô quắt đọng thành từng vệt muối. Đôi mắt ông đỏ lòm vì nắng rát, vẻ mặt bơ phờ cố tìm lối ra. Dấu chân ông in sâu xuống mặt cát rồi bị chính cơn gió xóa nhòa. Cứ thế từng bước lún sâu mà chẳng để lại gì.
Ở tuổi 40, cơ thể không còn cho phép những cuộc hành xác như thế này nữa, nhất là sau ba năm ròng rã lần theo từng dấu vết, hao gầy vì những chuyến đi vô vọng khắp miền Trung.
Giữa cái tĩnh lặng chết người của nắng gắt và cát khô, bỗng một bóng đen xuất hiện ở phía xa. Một người đầu đội nón lá, vai vác bao tải, dáng đi như bị gió xô nghiêng ngả. Ba Lãm cố gọi, nhưng cổ họng ông chỉ phát ra vài tiếng thều thào rồi tan ngay trong làn gió rít. Ông đành ngồi im, quan sát bóng người đang lớn dần.
Là một ông già râu tóc lởm chởm, da sạm nắng, gương mặt khắc khổ. Ánh mắt ông đục mờ, nhưng lại có gì đó thân quen. Ba Lãm khẽ nhướng mày, tay đẩy nhẹ vành mũ nhìn người đàn ông ăn mặc tả tơi đang đứng trước mặt.
- Ờ.. Đi lạc hả? Ở vùng này, khách lạ vô là cát nuốt liền à.
Ông già đặt bao tải xuống đất. Giọng đục, lại kéo dài chữ cuối như nửa đùa nửa thật, có vài chỗ lẫn giọng miền Trung lạ lẫm.
- Tôi.. Bị lạc. Hỏi mấy người dưới kia, họ nói.. Đi thêm chừng cây số là gặp xóm, ai dè.. Mà ông anh.. Có nước không? Ở đây.. Vắng quá.
Ba Lãm gượng sức, sốc lại tinh thần rồi đảo mắt nhìn quanh.
- Ờ.. Vắng cho dễ thở. Ở chỗ đông người, bụi người còn khó chịu hơn bụi cát.
Ông già cười hóm hỉnh, giọng kéo dài, khàn khàn như chưa nói chuyện với ai lâu rồi. Ông cúi xuống lục lọi trong bao, lấy ra một chai nước đưa cho Ba Lãm.
- Tui ở đây riết quen.
- Vậy ông anh ở đây lâu chưa?
Ba Lãm vừa hỏi vừa tu nước ừng ực.
- Ờ.. Cũng lâu. Hình như từ năm Kỷ Tỵ gì đó.
Ông già nói như đang đếm lại cuộc đời. Đôi mắt lim dim nhìn về phía triền cát xa. Ba Lãm nhẩm đếm trong miệng, nét mặt thoáng qua chút bất ngờ.
- Hơn ba mươi năm. - Giọng ông ngập ngừng, ý dò xét - Vậy ông anh người vùng ni à?
- Không. Tui gốc ở Quảng Trị. Dạt vô đây.. Rồi mắc kẹt luôn.
Ba Lãm khựng lại. Một đợt gió liu riu thổi qua, ông nghe đâu đó trong lòng như có tiếng gọi quen thuộc. Giọng Quảng Trị ấy hơi kéo dài, âm nằng nặng, khô khốc như gió Lào khiến tim ông đập mạnh một nhịp.
Nhác thấy có ánh buồn thoáng hiện lên trong đôi mắt đục ngầu của người đàn ông lạ, Ba Lãm bỗng dưng chùng lòng. Ông đã chứng kiến rất nhiều bi kịch mất mát, nhưng khi tự đi tìm người thân của mình, sự cứng cỏi của ông hoàn toàn biến mất. Ông đã giúp hàng trăm người xa lạ tìm thấy gia đình, còn với anh trai mình, suốt ba mươi năm qua ông chỉ nhận lại sự im lặng. Giờ đây, đứng trước một manh mối quá đỗi gần gũi, bản năng của một người làm nghề và tình cảm của một đứa em trai cứ giằng xé lấy nhau, khiến ông vừa hy vọng, vừa lo sợ.
- Tui cũng quê Quảng Trị đây. Ở Hải Lăng. Rứa.. Đồng hương rồi.
- Ờ, rứa à.. - Ông già ngước lên nheo mắt nhìn kỹ gương mặt Ba Lãm - Hải Lăng à.. Ờ.. Hắn cũng người Hải Lăng..
Ba Lãm định truy vấn "hắn" là ai, nhưng bản năng mách bảo ông nên chậm lại. Sự thật đôi khi giống như hạt cát, càng siết chặt tay càng dễ trôi mất. Ông cụp mắt xuống, che đi tia nhìn sắc lẹm một điều tra viên vừa tìm thấy kẽ hở, làm bộ như vừa đánh rơi một tia hy vọng nào đó giữa triền cát mênh mông.
- Chú em theo tui về nhà nghỉ ngơi, rồi tí nữa tôi dẫn ra ngoài xóm. Nhà tui cũng gần đây, qua đồi cát bên kia là thấy.
Ba Lãm gật đầu, lòng mừng thầm. Hai người lủi thủi bước đi. Nắng tàn kéo cái bóng họ dài ngoằng ra trên nền cát. Gió lại thổi, cát bay lăn tăn quất vào chân ràn rạt.
Ba Lãm liếc nhìn bóng lưng gầy guộc của người đàn ông, lòng dâng lên một cảm giác phức tạp. Một phần trong ông cầu nguyện đây chính là người mình đang tìm kiếm, nhưng phần còn lại - phần chuyên nghiệp và tỉnh táo hơn - lại đang âm thầm nhặt nhạnh những điểm bất thường. Ba Lãm đang bước về phía sự thật, hay đang tự tay đào xới điều gì khác?
Rất nhanh, họ dừng lại trước một căn nhà nhỏ lọt thỏm giữa triền cát. Phía trước là một hồ nước khá rộng, chừng năm chục mét. Mặt nước lặng như gương phản chiếu rõ rệt nền trời. Nơi này chẳng khác gì một ốc đảo.
Ba Lãm rảo mắt nhìn, xung quanh chỉ có duy nhất căn nhà nhỏ, vách dựng chắp vá, mái lợp bằng những tấm tôn đã rỉ sét. Dưới mái hiên bên phải căn nhà kê một bộ ván gỗ cũ, trên đó là xoong nồi, chén bát. Kề bên là bếp củi đã nguội tro, mùi khói còn vương ngai ngái trong gió.
Khi vào trong, Ba Lãm vô tư buông thõng người ngả lưng xuống ván. Những tiếng thở gấp có chút hụt hơi xen lẫn âm thanh lạo xạo của ông già đang lúi húi nhóm lửa.
Khoảng không ngắn ngủi trôi qua. Ba Lãm ngập ngừng cất giọng, khàn khàn vì khát:
- Mà.. Ông anh.. Tên chi, hè?
- Tui tên.. Nhàn. Đúng rồi, Nhàn. Lâu quá không có ai gọi hỏi.
Cái tên thân thuộc mà Ba Lãm mong nhớ suốt ba mươi năm qua nay lại bật lên một cách đơn giản, tự nhiên đến như thế. Ông ngồi bật dậy, vẻ mặt dại đi, ánh mắt hiện lên sự xúc động mãnh liệt. Ba Lãm quay sang nhìn trân trân vào con người ấy, cố tin rằng đây không phải là một giấc mơ. Ông hít một hơi sâu, nén cảm xúc lại rồi vờ hỏi:
- Thế.. Anh là thứ mấy trong nhà? Người thân anh đâu, răng sống côi cút ri?
Ông Nhàn thoáng sững sờ. Tiếng bật ga "xoẹt" vang khô khốc, nhen lên một ngọn lửa bập bùng giữa bóng tối căn nhà.
- Người thân.. Lâu rồi không gặp. Chắc chừ họ cũng yên ổn cả rồi.
Ông nói nhỏ dần, đôi tay vẫn thoăn thoắt nhóm lửa hòng đánh lừa thực tại. Ba Lãm nhìn theo, ánh mắt dao động theo từng nhịp nhảy múa của ngọn lửa trên tay ông già. Lửa bén lá dừa khô, rồi phừng phực cháy soi rõ từng nếp nhăn trên gương mặt héo hắt.
Ba Lãm ngập ngừng giây lát rồi lại cất tiếng tâm sự:
- Thú thật với anh, tui từ ngoải vô đây tìm người quen. Mà hổng nghĩ lại lạc đường kiểu ni.
Ông Nhàn quay sang, hỏi:
- Chú em tìm ai trong vùng cát ni?
- Tui tìm anh trai tui. Ngót ba chục năm rồi ảnh không về. Mạ tui.. Nhớ, hỏi hoài.
Tiếng lửa tanh tách, khói xám cuộn lên quấn quanh mái hiên rồi tan vào bóng tối. Ba Lãm không quen nên ho sặc sụa, mắt cay xè. Trong làn khói mù mịt ấy, gương mặt ông Nhàn nhòe đi, chỉ còn lại giọng nói nằng nặng ném vào không trung.
Ông Nhàn đặt ấm nước lên bếp, quay sang chậm rãi rót trà, nhấp một ngụm. Vẻ mặt ông già đời, đượm cay đắng:
- Tui cũng nhớ thằng em tui lắm. Năm đó.. Giận nó, bỏ nhà đi tới giờ. Muốn về.. Mà không được.
Ba Lãm ngạc nhiên, ngẩng lên hỏi:
- Răng lại không về? Hay còn vướng víu chi hè?
Ông Nhàn định nói nhưng lại thôi. Ánh mắt lờ đi, lẩn tránh. Ông bỗng cười khan, đánh trống lảng:
- Nói hổng chừng.. Tui là anh của chú em hỉ?
Ông vừa nói vừa cười nhưng lát sau lại hỏi lại chính câu mình vừa kể, như thể không nhớ rằng nó đã thoát miệng. Ba Lãm cũng cười theo, tiếng cười méo xệch. Nhận thấy manh mối ngày càng rõ ràng hơn, Ba Lãm tiếp tục hỏi dò:
- Rứa em trai anh ngày xưa răng rồi? Có giống tui không?
Ông Nhàn trầm ngâm, ánh mắt xa xăm nhìn vào ấm nước đang sôi réo.
- Hắn nhỏ con, lại ham chơi. Lần mô tui cũng phải tìm về. Được cái là hắn bám theo tui lắm. Răng mà ghét cho đặng.
Ba Lãm lén kéo vạt áo đầy bụi cát mà lau vội khoé mắt. Ông nhớ lại thuở bé trộm ngô bị chủ ruộng bắt được. Lúc đó Hai Nhàn phải sang năn nỉ, xin người ta tha cho. Lúc về nhà bị anh đánh cho một trận. Chuyện đã xưa lắc nay được nhắc đến bởi người đàn ông tưởng chừng xa lạ này.
- Lần đó tui lôi đầu về đánh đòn nhưng lỡ tay, hắn thù tui. - Ông Nhàn bất giác cười ngây ngô - Cái thằng, thích ăn nhất là bánh tu huýt, lần nào dẫn đi chợ đều đòi cho bằng được. Ba tui chết, nhà còn hai anh em. Mạ thương nó dữ lắm, chi cũng chiều. Còn tui..
Ba Lãm ngồi chết lặng. Mỗi câu nói như mũi kim châm vào tim. Nghe người đàn ông vừa xa lạ vừa thân quen này kể chuyện như đang nhắc lại cuộc đời mình, khiến ông buông thõng cảm xúc. Giọng ông run run:
- Rồi.. Rồi lần đó răng anh bỏ nhà đi luôn?
Ông Nhàn không đáp lại, ánh mắt ông dại đi, trân trân nhìn vào khoảng không đen ngòm như thể đang thấy một thước phim cũ đang chiếu lại trong đầu.
- Năm đó Kỷ Tỵ, thằng em tui đánh nhau với người ta. Cái áo trắng mạ mới mua cho bị hắn làm rách bươm..
Ba Lãm thoáng cau mày. Trong trí nhớ ông, chuyện ấy xảy ra vào năm Nhâm Thân, sau Kỷ Tỵ mấy năm lận. Ông gạt nhanh ý nghĩ ấy. Có lẽ anh nhớ nhầm.. Ba chục năm rồi, ai mà chẳng lẫn.
Ông Nhàn vẫn nói tiếp, giọng trầm như chìm trong tro tàn ký ức:
- Tui tức, không kìm được, quất hắn tới tấp. Hắn đâu có biết trân quý cái áo. Chỉ mình hắn có. Tui đâu được đi học nên thèm chết đi được. Vậy mà hắn làm nát như thế. Tôi đánh cho bỏ tức. Hắn lại ghi thù. Lúc về hắn méc mạ. Rứa là mạ đánh tui, mà mạ đâu biết tui đau hơn hắn..
Ông dừng lại, giọng chùng xuống:
- Giận mạ một, tui giận hắn mười. Rứa rồi bỏ đi một mạch. Riết dạt vào đây kẹt luôn, không thể về. Mà dẫu muốn.. Cát cũng có tha?
Đến đây, Ba Lãm sụt sùi, đôi vai khẽ rung. Nước mắt rơi dài trên gương mặt hốc hác, cuốn trôi nỗi canh cánh ông mang suốt ba thập kỷ. Ngày xưa ông chẳng hiểu tại sao anh hai lại bỏ nhà đi mà không để một lời. Mạ đau đớn khóc ngất rồi đổ bệnh nằm liệt cả tháng. Bẵng đi một năm không tăm tích, cả nhà mới thôi. Ai cũng nghĩ anh chỉ bỏ xứ đi làm ăn, chứ không phải đi biền biệt. Mạ cực khổ lắm mới lo được cho hai anh em. Có lẽ vì thương thằng út yếu đuối hơn mà bà đã vô tình khiến Hai Nhàn nghĩ mình bị hắt hủi để rồi ra nông nỗi này.
Càng nghĩ, lòng Ba Lãm càng quặn thắt. Hình ảnh mạ năm nào gầy gò, tóc bạc đầu lại chập chờn nhập vào bóng dáng gầy nhom của ông Nhàn trước mặt. Ông không còn kìm được nữa, miệng mếu máo, giọng lạc đi:
- Anh hai! Em.. Lãm cọt của anh nè anh.. Hai.. Ơi!
Ông Nhàn sững người, bàn tay đang cầm thanh củi dăm run lên bần bật. Như một phản xạ bị kìm nén quá lâu, ông buông rơi tất cả, lao đến ôm chặt lấy Ba Lãm. Hai người đàn ông đã qua nửa đời người đứng lặng giữa ánh lửa tàn, hơi thở dồn dập hòa vào tiếng nức nở nghẹn đắng.
Mãi cho đến khi bếp lửa gần tắt, ông Nhàn mới kéo áo lau nước mắt, giọng khản đặc như rút từ tâm can:
- Là mày.. Lãm cọt ngày mô cứ chạy theo chân anh ri đó hả?
Ba Lãm gật đầu, nước mắt vẫn giàn giụa không nói nên lời nào.
- Đâu, để tao coi mặt mũi mà răng rồi.
Ông Nhàn vội chạy đi tìm cây đèn dầu, không kịp xỏ dép. Ở cái xó này làm gì có điện, nên bóng đêm như nuốt trọn cả căn nhà. Ngọn đèn dầu nhỏ được thắp lên, leo lét, vàng vọt, soi ra những nếp nhăn chằng chịt trên gương mặt ông Nhàn, vết chân chim hằn sâu nơi đuôi mắt và một vết sẹo to bằng ngón tay út bên thái dương.
Ba Lãm đưa mắt nhìn anh thật lâu. Cơn vui mừng len lỏi khiến ông mỉm cười. Nhiều nét đã đổi thay nhưng sâu trong đôi mắt kia, ông tin rằng mình đã tìm thấy ánh nhìn quen thuộc. Với con mắt của một giám định viên lão luyện, ông nhận ra chính xác từng đường nét thân thuộc ấy.
- Đúng là anh rồi!
Ba Lãm vuột miệng nhưng không quá to. Ông Nhàn cười, giọng khàn đặc mà rạng rỡ:
- Nhìn coi, em tui coi bộ có mấy phần giống tui hồi còn trẻ hỉ, trời đất ơi!
Vừa nói, ông vừa vỗ vai đứa em liên hồi, nụ cười xen nước mắt. Ba Lãm phồng mũi, ngại ngùng mà cũng chẳng nén nổi niềm vui.
- Rứa chớ.. Cớ làm răng mày dạt vô tận đây tìm được anh ri hè?
Ba Lãm lau mặt, hít một hơi thật sâu để nén cơn nghẹn.
- Em.. Tìm anh suốt đó anh hai à. Tưởng anh chết rồi.. Ai ngờ..
Ông dừng lại, ánh mắt trĩu xuống nhìn vào khoảng không dưới đất.
- Mạ.. Không đợi được nữa. Mạ mất.. Cách đây ba năm rồi.
Câu nói rơi vào im lặng, nặng nề như một tảng đá ném xuống mặt hồ phẳng lặng. Ông Nhàn đứng khựng lại, đôi tay đang lóng ngóng định rót thêm trà bỗng đông cứng giữa thinh không. Không tiếng gào thét. Chỉ có sự tĩnh lặng đến gai người của một kẻ vừa nghe bản án muộn màng của cuộc đời mình.
Mãi một lúc sau, những giọt nước mắt đục ngầu mới chậm rãi lăn qua những rãnh nhăn sâu hoắm trên mặt ông già, rơi xuống nền đất khô cằn.
- Mạ chưa bao giờ ghét anh. - Ba Lãm nói khẽ, giọng run rẩy nhưng dứt khoát - Trước khi nhắm mắt, mạ vẫn gọi tên anh. Mạ dặn em, dù chết cũng phải tìm anh về..
Thương mạ, hai anh em lại ôm nhau thút thít. Cuộc trùng phùng lẽ ra phải xúc động vui sướng, nào ngờ lại còn nỗi đau khác trồi lên, không khỏi khiến người ta mủi lòng.
Họ hàn huyên thêm một lúc, khi bụng sôi mới chịu dừng. Ông Nhàn quay vào bếp nhóm lửa nấu cơm, lòng vừa rối bời vừa mừng rỡ. Trong lúc ấy, Ba Lãm bước chậm quanh nhà, ngắm nghía nơi đã che mưa chắn gió cho anh mình suốt bao năm qua.
Căn nhà nhỏ, lợp bằng tôn mỏng, bên trong trống trải. Bên trái kê một chiếc giường bằng tre ọp ẹp, bên phải để đồ đạc, áo quần đã cũ sờn. Chính giữa là một cái bàn, trên có bát hương, vài chum rượu và một tấm ảnh cũ được đóng khung cẩn thận.
Ba Lãm cầm đèn dầu soi lại gần. Trong ảnh là Hai Nhàn lúc còn trẻ. Ánh mắt ấy, khuôn mặt ấy và điệu cười không lẫn đi đâu được. Bên cạnh còn có một chàng trai khác cũng trạc tuổi, nét mặt hao hao.
Ba Lãm cau mày, nhìn kỹ hơn. Trên mặt anh ta có một vết bớt, hình thù tuy lạ mà quen lắm. Hình như Ba Lãm đã thấy ở đâu đó. Ông nhìn chằm chằm vào ảnh, trí nhớ lật tung như lật hồ sơ cũ trong đầu.
Bỗng ông thở dốc, lồng ngực phập phồng như vừa ngoi lên từ mặt nước. Đôi bàn tay ông siết chặt lấy mép tấm ảnh khiến lớp kính cũ rạn ra một tiếng "rắc" giòn tan.
Lý trí nghề nghiệp gào thét ông phải lao ra ngoài kia, nhanh chóng vạch trần sự thật. Nhưng khi đôi chân định bước đi, hơi ấm từ cái ôm ban nãy - cái ôm nồng mùi cát và mồ hôi - bỗng ghì ông lại.
Mồ hôi lạnh chảy dài trên trán Ba Lãm, môi mím chặt đến rớm máu. Sự giằng xé khiến gương mặt ông co quắp lại. Một nửa là sự quyết liệt của một người thực thi công lý, nửa kia là sự yếu mềm của một đứa em trai khát khao tình thâm.
Cuối cùng, Ba Lãm giật phăng tấm ảnh, lao ra phía ánh sáng của bếp lửa.
- Anh hai. Người này.. Là ai? - Không đợi Hai Nhàn đáp, Ba Lãm nói dồn, giọng cương quyết mà run rẩy - Anh không phải anh Hai Nhàn của tui!
Tiếng lách cách vang lên, đôi đũa rơi xuống đất. Ông già sững sốt, khuôn mặt sạm nắng bỗng chốc co rúm lại, môi ông mấp máy liên hồi những âm thanh không rõ ràng.
– Lãm.. Em nói chi rứa? Tui.. Tui là Hai Nhàn mà. Đâu phải thằng Sinh. Thằng Sinh hắn chết rồi!
- Không, ông là Sinh. Hai Nhàn mới là anh tui.
- Không phải đâu!
Ông già bỗng đổ ập xuống như một thân cây mục bị đốn hạ. Ông ôm lấy đầu, cào cấu vào đôi tai như muốn xua đuổi một sự thật đang gào thét. Rồi, từ sâu trong lồng ngực gầy guộc, một tiếng gầm gừ nghẹn uất bật ra:
- Tui là Nhàn! Thằng Sinh.. Thằng Sinh chết rồi.. Biển ăn mất rồi!
Cây đèn dầu rơi khỏi tay Ba Lãm, ngọn lửa tắt phụt. Cả căn nhà chìm vào bóng tối đặc quánh.
Ông già gào lên rồi lặp đi lặp lại trong vô thức:
- Tui có em trai.. Tên Lãm. Mạ tui tên O Mẫn.. Ở Hải Lăng, Quảng Trị.. Tui nhớ mà.. Tui nhớ hết..
Ông già bắt đầu nói lại những chuyện đã kể trước đó cho Ba Lãm nghe, cứ nói đi nói lại như một cuộn băng cát-xét tự động phát.
Bấy giờ Ba Lãm mới hiểu ra, có nhiều việc ông già kể lại rất cường điệu. Hóa ra ông ấy cũng chỉ đang tường thuật ký ức của Hai Nhàn. Còn con người đang bị giày vò kia mới chính là Sinh. Qua vết bớt trên mặt của người trong ảnh, nó hoàn toàn khớp với vết sẹo trên thái dương của ông già.
Ba Lãm vẫn chưa thôi bàng hoàng, lòng lại càng tò mò hơn làm thế nào mà ông Sinh lại biết và nhớ rõ từng chi tiết như thế, dường như chẳng có mâu thuẫn nào trong những đoạn ký ức sao chép đó cả.
Ba Lãm bình tĩnh thắp lại ngọn đèn yếu ớt rồi tìm cách trấn an ông Sinh. Sự thật dần phơi bày theo cách không thể ngang trái hơn. Ông Sinh ngồi thừ, giọng vô hồn kể lại:
- Thằng Sinh dạt vào đây gặp tui, kết thân làm bạn. Hắn kể rất nhiều về em trai, về mạ. Mỗi tội hắn không dám về nhà thăm nhà. Năm đó hai đứa rủ nhau ra biển theo ghe đánh cá, bão vô làm ghe lật, tui bị sóng đánh ra xa. Thằng Sinh bơi ra cứu tui. Tui thì sống mà hắn thì chìm mất tiêu.
Ông ngừng lại, hai vai run lên, nấc nghẹn. Ba Lãm hiểu rồi. Một kẻ sống sót bằng mạng sống của người khác đã chọn cách chết đi để rồi hồi sinh và sống thay cuộc đời đó.
Ba Lãm khẽ ôm lấy ông Sinh, giọng ông trầm xuống, thủ thỉ như tâm tình nhưng ánh mắt lại xoáy sâu vào tâm can đối phương:
- Anh hai.. Còn nhớ sợi dây chuyền bằng bạc mạ mua cho anh lúc sinh nhật không? Anh thích đến nỗi chẳng nỡ đeo. Anh hai có còn giữ không?
Ba Lãm bỗng hỏi dò.
- Dây chuyền.. Dây chuyền.. Ờ, đúng rồi.. Nhàn có nói.. À không, tui có.. Tui có giữ.. Nhưng mà sóng.. Sóng đánh mất rồi. Mất hết rồi Lãm ơi!
Ba Lãm nhắm mắt lại. Trái tim ông vỡ vụn. Sợi dây chuyền đó không hề tồn tại. Chỉ là cái bẫy cuối cùng mà Ba Lãm giăng ra. Và người đàn ông này lại cố bám lấy một ký ức không có thật.
Đến đây, ông thở hắt ra, sự quyết liệt biến mất, chỉ còn lại lòng trắc ẩn mênh mông:
- Vậy là anh Nhàn chết rồi. Anh ấy cứu ông, rồi ông mang cả cuộc đời anh ấy lên vai mà sống, đúng không.. Ông Sinh?
Ba năm trời ông xa vợ con, bỏ công việc lặn lội đi tìm anh trai theo lời trăn trối của mạ. Ngay lúc ông định buông xuôi để trở về, thì cái linh tính kỳ lạ từ lời kể của đứa trẻ chăn bò lại kéo ông vào vùng cát hoang vu này. Tưởng đâu ông Trời thương xót cho một cuộc đoàn viên không ngờ lại là một bóng hình sống thay người đã khuất.
Ba Lãm lại ôm chặt lấy ông Sinh. Thương mình bao nhiêu lại tội nghiệp cho ông già bấy nhiêu. Những năm qua ông Sinh không thoát khỏi cái bóng ám ảnh của Hai Nhàn, sống một cuộc đời hoang tưởng đến mức hoang đường.
Ngoài trời tối hù. Phía xa đường chân trời có một ánh sao lấp lánh, ẩn rồi hiện, hiện rồi biến mất sau làn mây. Miền cát về đêm thanh vắng, còn lại tiếng gió hòa vào tiếng cát. Và những dấu chân trên cát kia lại bị vùi lấp thêm một lần nữa như chưa từng tồn tại.
- Hết -
Chỉnh sửa cuối:
