[Wall-E]

Giới thiệu về thể loại truyện ngắn​

Khái niệm:

Truyện ngắn là một thể loại văn học. Nó thường là các câu chuyện kể bằng văn xuôi và có xu hướng ngắn gọn, súc tích và hàm nghĩa hơn các câu truyện dài như tiểu thuyết. Thông thường truyện ngắn có độ dài chỉ từ vài dòng đến vài chục trang, trong khi đó tiểu thuyết rất khó dừng lại ở con số đó. Vì thế, tình huống truyện luôn là vấn đề quan trọng bậc nhất của nghệ thuật truyện ngắn.

Về từ nguyên, truyện ngắn có nghĩa là một tin tức mới mẻ, sốt dẻo. Ðây là loại văn xuôi tự sự có hình thức ngắn gọn. Tuy nhiên, đặc trưng của truyện ngắn không phải chỉ vì nó ngắn mà chủ yếu là cách nắm bắt và thể hiện hiện thực cuộc sống. Nhà văn thường hướng tới khắc họa một hiện tượng, phát hiện một nét bản chất nào đó trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn con người.

Trong truyện ngắn, nếu nhà văn đặt quá nhiều vấn đề, câu chuyện sẽ dễ bị loãng. Tập trung về sự kiện, tập trung về chủ đề, về ấn tượng là yêu cầu của truyện ngắn. Người viết truyện ngắn luôn luôn chú ý vào một vấn đề cơ bản với sự tỉ mỉ, chi tiết, loại bỏ những gì thiếu súc tích. Maugham cho rằng: Truyện ngắn cần phải viết sao cho người ta không thể bổ sung thêm vào đó chút gì cũng không thể rút bớt ra chút gì.

Sự khác nhau giữa truyện ngắn và tiểu thuyết​

Truyện ngắn thường chỉ tập trung vào một tình huống, một chủ đề nhất định. Trong khi đó, tiểu thuyết chứa được nhiều vấn đề, phủ sóng được một diện rộng lớn của đời sống. Do đó, truyện ngắn thường hết sức hạn chế về nhân vật, thời gian và không gian trong truyện ngắn cũng không trải dài như tiểu thuyết. Đôi khi truyện ngắn chỉ là một khoảng khắc của cuộc sống. Ví dụ một truyện ngắn kể về Nhà chứa Tellier của Maupassant thời gian chỉ 24 giờ; Lời phán quyết của Kafka chỉ xảy ra trong vài tiếng. Trong khi cuốn tiểu thuyết Đi tìm thời gian đã mất có thời gian cốt truyện khoảng 50 năm và đến tận 3000 trang. Tiểu thuyết Chiến tranh và hòa bình có tới trên 500 nhân vật.

Paul Bourget, nhà văn và nhà phê bình Pháp thế kỷ 20 có nhận định về hai thể loại trên, qua đó cũng giải thích phần nào về sự chênh lệch số trang của chúng: "Phong cách của truyện ngắn và của tiểu thuyết rất khác nhau. Phong cách của truyện ngắn là thuộc về tình tiết. Cái tình tiết mà truyện ngắn dự định diễn tả, truyện ngắn đã tách nó ra, làm cô lập nó lại. Các tình tiết mà cả dãy đã làm nên đối tượng của tiểu thuyết, tiểu thuyết đã làm ngưng kết chúng, nối chúng lại với nhau. Tiểu thuyết tiến hành thông qua các triển khai, còn truyện ngắn thông qua sự tập trung.. Truyện ngắn là độc tấu. Tiểu thuyết là giao hưởng."

Như vậy, thông thường tiểu thuyết phải dài hơn truyện ngắn. Song không phải bất cứ một tác phẩm dày nào cũng là tiểu thuyết. Một tác phẩm dài hay ngắn chỉ còn là tương đối để phân biệt. Phần quan trọng để được gọi là tiểu thuyết còn ở cấu trúc của nó.

Có hai cách để phân biệt truyện ngắn hay tiểu thuyết:

Căn cứ theo số trang mà truyện có thể in ra.

Căn cứ theo cách viết của cả truyện:

Tiểu thuyết hay truyện dài thì cứ triền miên theo thời gian, đôi khi có quãng hồi ức trở ngược lại. Truyện ngắn thì gây cho người đọc một cái nút, một khúc mắc cần giải đáp. Cái nút đó càng ngày càng thắt lại đến đỉnh điểm thì đột ngột cởi tung ra, khiến người đọc hả hê, hết băn khoăn.

Xem thêm:

Cách viết truyện ngắn kiếm tiền

 

[Wall-E]

Lý luận văn học: Truyện ngắn là gì?​

Truyện ngắn là một thể loại văn xuôi tự sự có dung lượng nhỏ, thường tập trung kể về một sự kiện, một lát cắt của cuộc sống hoặc một khoảnh khắc có ý nghĩa trong đời sống con người. Không giống tiểu thuyết với cốt truyện dài và nhiều tuyến nhân vật, truyện ngắn thường chỉ xoay quanh một tình huống chính, số lượng nhân vật ít và diễn biến diễn ra trong phạm vi thời gian, không gian tương đối hẹp.

Trong lý luận văn học, truyện ngắn được xem là hình thức tự sự cô đọng, nơi mọi chi tiết đều được chọn lọc kỹ để phục vụ cho chủ đề và tư tưởng của tác phẩm. Một truyện ngắn thường hướng tới việc khắc họa rõ nét một trạng thái tâm lý, một xung đột, hay một ý nghĩa nhân sinh nào đó thông qua một tình huống tiêu biểu.

Đặc điểm nổi bật của truyện ngắn là tính hàm súc và tập trung. Tác giả không triển khai câu chuyện dài dòng mà sử dụng ít chi tiết nhưng giàu sức gợi, để từ một sự việc nhỏ có thể mở ra những ý nghĩa rộng lớn về con người và xã hội. Chính vì vậy, nhiều truyện ngắn dù dung lượng ngắn nhưng vẫn để lại ấn tượng sâu sắc và lâu dài trong lòng người đọc.

 

[Wall-E]

Nhận định về đặc trưng truyện ngắn​

Dưới đây là phiên bản đã sửa lại, dùng từ tự nhiên hơn, dễ hiểu và phù hợp để viết bài:

Truyện ngắn là một thể loại tự sự có dung lượng nhỏ nhưng giàu giá trị biểu đạt. Trước hết, truyện ngắn thường ngắn gọn, cô đọng, chỉ tập trung vào một lát cắt của đời sống hoặc một sự việc tiêu biểu. Nhờ vậy, các chi tiết trong truyện đều được chọn lọc kĩ lưỡng, không dàn trải.

Bên cạnh đó, truyện ngắn thường xây dựng một tình huống truyện đặc sắc. Đây là yếu tố quan trọng giúp làm nổi bật tính cách nhân vật và tư tưởng của tác phẩm. Nhà văn Nguyễn Minh Châu từng nhấn mạnh vai trò của tình huống trong truyện ngắn.

Ngoài ra, số lượng nhân vật và sự kiện trong truyện ngắn không nhiều. Nhân vật thường được khắc họa tập trung, làm nổi bật một nét tính cách hoặc một trạng thái tâm lí nhất định.

Truyện ngắn cũng có kết cấu chặt chẽ, thường hướng tới một điểm nhấn về ý nghĩa. Nhiều truyện kết thúc bất ngờ hoặc để ngỏ, tạo dư âm và khiến người đọc suy ngẫm.

Cuối cùng, ngôn ngữ truyện ngắn cô đọng, giàu hình ảnh và gợi nhiều cảm xúc. Tuy lời văn ngắn gọn nhưng vẫn thể hiện được chiều sâu nội dung và ý nghĩa.

Tóm lại, tuy dung lượng nhỏ, truyện ngắn vẫn có khả năng phản ánh sâu sắc đời sống và khám phá tinh tế thế giới nội tâm con người.