[lizquiehui]

Tác giả: Liz Quiehui

Đời người ai cũng có một thời cắp sách đến trường để thương, để nhớ. Khi lật giở lại cuốn album ký ức của tuổi học trò, bên cạnh sắc đỏ rực rỡ của hoa phượng, màu tím bâng khuâng của bằng lăng, hay những ngăn bàn đầy trò nghịch ngợm, tôi lại dừng lại rất lâu ở một khoảng lặng trầm buồn. Đó là một góc ký ức mang màu xám của một đêm mùa thu năm lớp tám. Đêm ấy, tiếng roi mây vun vút hòa lẫn trong tiếng khóc thổn thức cả đêm dài của tôi, và bóng lưng nghiêm khắc nhưng trĩu nặng suy tư của bố đã trở thành một vết hằn sâu sắc, thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của một đứa trẻ ngỗ nghịch là tôi ngày đó.

Phía sau những trò nghịch ngợm tuổi ẩm ương

Năm đó tôi mười bốn tuổi – cái tuổi lơ lửng giữa trẻ con và người lớn, cái tuổi mà người ta vẫn thường gọi là "tuổi dở dở ương ương". Tôi bắt đầu biết đua đòi theo bạn bè, thích thể hiện cái tôi ngông cuồng và cho rằng kỷ luật của nhà trường hay lời răn đe của bố mẹ là những xiềng xích vô lý. Từ một đứa trẻ ngoan ngoãn, học lực luôn đứng top đầu của lớp, tôi bắt đầu lơ là việc học. Tôi thích những buổi chiều trốn học thêm để ra quán nét đầu phố bắn điện tử, thích những cái tụ tập cùng đám bạn lêu lổng ngoài bờ đê để hút thử vài điếu thuốc lá phà khói ra vẻ người lớn.

Bố tôi vốn là một người lính phục viên, tính tình nghiêm nghị, ít nói và cực kỳ coi trọng nền nếp. Trong nhà, lời nói của bố giống như một mệnh lệnh. Tôi sợ bố một phép nhưng sự nổi loạn của tuổi dậy thì lớn dần lên, khiến tôi bắt đầu tìm cách qua mặt ông. Tôi học cách nói dối trơn tru: Hôm thì bảo đi học nhóm ở nhà bạn, hôm thì bảo trường tổ chức lao động công ích. Những lời nói dối ấy trót lọt một lần, hai lần, rồi nhiều lần, khiến tôi chủ quan và nghĩ rằng bố sẽ chẳng bao giờ phát hiện ra.

Nhưng "cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra". Ngày định mệnh ấy cuối cùng cũng đến vào một buổi chiều tháng Mười. Đó là ngày nhà trường tổ chức họp phụ huynh giữa học kỳ. Tôi đã cố tình giấu nhẹm giấy mời họp, tự mình ký giả chữ ký của bố vào sổ liên lạc để nộp lại cho cô giáo chủ nhiệm. Tôi đâu ngờ rằng, cô giáo vì thấy học lực của tôi sụt giảm nghiêm trọng từ một học sinh giỏi xuống mức trung bình yếu, cộng với số buổi nghỉ học không phép quá nhiều, đã đích thân gọi điện thoại cố định về nhà cho bố.

Cơn giông bão lúc nửa đêm

Tối hôm đó, tôi đi chơi điện tử về muộn. Đồng hồ đã chỉ gần mười một giờ đêm. Con ngõ nhỏ dẫn vào nhà tĩnh mịch, chỉ có tiếng côn trùng kêu rả rích trong bụi chuối ven đường. Tôi dắt chiếc xe đạp cào cào vào sân một cách nhẹ nhàng nhất có thể, lòng khấp khởi hy vọng bố mẹ đã đi ngủ. Thế nhưng, khi bước qua cánh cửa gỗ, đập vào mắt tôi là ánh đèn tuýp trắng bệch lạnh lẽo ở phòng khách.

Bố tôi đang ngồi đó, trên chiếc ghế mây cũ. Trên bàn không có chén trà như mọi khi, mà thay vào đó là cuốn sổ liên lạc của tôi và một chiếc roi mây dài, đen bóng – thứ vũ khí mà từ nhỏ anh em tôi chỉ cần nhìn thấy đã run bắn người. Không gian im lặng đến mức tôi có thể nghe thấy cả tiếng tim mình đang đập thình thịch trong lồng ngực. Mẹ tôi ngồi ở góc giường bên trong, đôi mắt đỏ hoe, quay mặt vào tường. Tôi biết, một trận lôi đình đang chờ đợi mình.

"Quỳ xuống!" – Giọng bố không cao, nhưng đanh lại, lạnh lùng và uy nghiêm như một tảng băng.

Chân tôi khuỵu xuống ngay lập tức trên nền gạch hoa mát lạnh. Tôi lí nhí: "Con chào bố..".

"Cầm lấy cái này, đọc to lên cho tao nghe!" – Bố ném cuốn sổ liên lạc về phía tôi.

Tay tôi run bần bật nhặt cuốn sổ lên. Những dòng chữ nhận xét của cô giáo bằng mực đỏ như những nhát dao đâm thẳng vào mắt tôi: "Em học hành sa sút, thường xuyên trốn tiết, có biểu hiện lôi kéo bạn bè chơi bời. Phụ huynh cần giáo dục lại gấp". Tôi nghẹn ngào không đọc thành tiếng, nước mắt bắt đầu chảy dài trên má.

"Bố hỏi con, tiền học phí bố mẹ nhịn ăn nhịn mặc gửi cho con, con mang đi đâu? Thời gian con bảo đi học thêm, con đi những đâu? Ai dạy con cái thói ký giả chữ ký của bố để lừa gạt thầy cô hả?" – Từng câu hỏi của bố vang lên, như những gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự kiêu ngạo, bướng bỉnh bấy lâu nay của tôi.

Tôi cúi gục đầu, chỉ biết khóc và nói lời xin lỗi trong vô vọng. Nhưng sự chịu đựng của bố đã vượt quá giới hạn. Ông đứng dậy, cầm chiếc roi mây lên.

Tiếng roi mây và những giọt nước mắt thổn thức

"Hôm nay tao không dạy được mày thành người, thì sau này xã hội sẽ dạy mày bằng còng số tám. Nằm sấp xuống!"

Tôi run rẩy nằm sấp xuống chiếc phản gỗ. Và rồi, "vút.. Chát!". Phát roi đầu tiên giáng xuống mông đau rát. Cơn đau nhói buốt chạy dọc lên tận đỉnh đầu khiến tôi nấc lên một tiếng lớn. Tiếp theo đó là phát thứ hai, thứ ba, thứ tư.. Bố đánh rất đau, rất dứt khoát. Mỗi nhát roi là một lời trách mắng, một sự thất vọng tràn trề của người cha đặt trọn niềm tin vào đứa con trai trưởng.

"Phát này là vì tội trốn học đi chơi!" (Vút.. Chát)

"Phát này là vì tội nói dối bố mẹ!" (Vút.. Chát)

"Phát này là vì tội dám giả mạo chữ ký, đánh mất lòng tự trọng!" (Vút.. Chát)

Tôi không dám né tránh, cũng không dám van xin, chỉ biết bấu chặt hai tay vào thành phản gỗ, khóc nấc lên từng hồi. Đêm càng về khuya, không gian càng tĩnh mịch, làm cho tiếng roi mây xé gió và tiếng khóc thổn thức của tôi vang vọng khắp căn nhà cấp bốn. Mẹ tôi từ trong nhà chạy ra, ôm chầm lấy lưng tôi, khóc lóc van xin: "Tôi lạy ông, ông tha cho con, ông đánh nữa nó chết mất!". Nhưng bố tôi gạt mẹ ra, mắt ông đỏ ngầu, hơi thở hổn hển: "Bà tránh ra! Để tôi đánh chết nó đi, thà nuôi một đứa con tật nguyền còn hơn nuôi một đứa mất dạy, dối trá!".

Trận đòn kéo dài rất lâu, tưởng chừng như vô tận. Đến khi bắp chân và mông tôi sưng tấy lên những lươn đỏ, máu rỉ ra dưới lớp vải quần, bố mới buông chiếc roi mây xuống. Chiếc roi rơi trên nền đất vang lên một tiếng "cạch" khô khốc. Bố quay lưng đi, bóng lưng ông đổ dài dưới ánh đèn, bờ vai gầy khẽ run lên. Tôi nghe thấy tiếng thở dài bất lực và cả tiếng hắng giọng như cố giấu đi tiếng nấc của ông trước khi bước ra ngoài hiên vắng ngồi hút thuốc.

Đêm dài trắng đêm và sự thức tỉnh của một đứa trẻ

Sau trận đòn, tôi được mẹ dìu vào giường nằm sấp. Mẹ vừa khóc vừa lấy dầu cao xoa bóp cho tôi. Từng ngón tay gầy guộc, ấm áp của mẹ chạm vào vết thương đau rát khiến tôi càng khóc to hơn. Tôi khóc không chỉ vì đau đớn về thể xác, mà trong lồng ngực tôi lúc đó là một sự hỗn độn của nỗi tủi thân, sự hối hận và lòng tự trọng bị tổn thương sâu sắc.

Mẹ đi ngủ từ lúc nào, còn tôi thì nằm thao thức suốt cả đêm dài. Tôi không thể xoay người, mỗi cử động nhỏ đều khiến vết thương đau nhói. Tôi nằm nhìn ra cửa sổ, ánh trăng mờ ảo chiếu qua kẽ lá chuối, đổ những vệt đen loang lổ lên vách tường. Cả đêm ấy, tôi khóc thổn thức không ngừng. Tiếng khóc lúc to, lúc nhỏ, lúc lại nghẹn thắt lại nơi cổ họng thành những tiếng nấc cụt.

Tôi tự hỏi tại sao bố lại ác với mình như vậy? Tại sao bố không hiểu cho những áp lực, những thú vui của tuổi học trò? Nhưng rồi, khi cơn giận dữ qua đi, lý trí quay trở lại, tôi bắt đầu nghĩ về những gì mình đã làm. Tôi nhớ đến hình ảnh bố thức khuya dậy sớm, đạp chiếc xe cút kít đi chở gạch thuê dưới cái nắng chang chang của mùa hè để có tiền nộp học phí cho tôi. Tôi nhớ đến chiếc áo sơ mi cũ sờn vai của bố, chiếc quần kaki bạc màu ông mặc suốt bao năm không chịu thay mới. Bố mẹ đã hy sinh tất cả để mong tôi có một tương lai tươi sáng hơn, vậy mà tôi lại trả ơn họ bằng những buổi trốn học, bằng những điểm một, điểm hai và bằng một lời nói dối trắng trợn.

Khoảng ba giờ sáng, khi không gian hoàn toàn chìm vào im lặng, tôi chợt nghe thấy tiếng bước chân nhẹ nhàng tiến lại gần giường mình. Tôi vội vã nhắm mắt giả vờ ngủ, hơi thở cố giữ cho đều đặn nhưng nước mắt vẫn không ngừng rỉ ra từ khóe mi.

Là bố. Ông ngồi xuống cạnh giường tôi một cách khẽ khàng nhất có thể. Tôi cảm nhận được bàn tay thô ráp, nồng mùi thuốc lá của bố nhẹ nhàng kéo chiếc chăn mỏng đắp lên ngang lưng cho tôi. Bố dừng tay lại rất lâu ở những vết roi sưng tấy, ông khẽ thở dài một tiếng thật dài – một tiếng thở dài mang theo tất cả sự xót xa, bất lực và tình yêu thương vô bờ bến của một người cha. Lúc đó, tôi biết bố cũng đang khóc. Người đàn ông rắn rỏi, từng đi qua bom đạn chiến tranh chưa bao giờ khuất phục trước khó khăn, giờ đây lại đang rơi nước mắt vì đứa con trai tội lỗi của mình. Giây phút ấy, trái tim tôi thắt lại. Tôi nhận ra rằng, những nhát roi vụt xuống mông tôi đau một, thì trái tim bố phải đau đớn gấp mười lần.

Vết sẹo thay đổi cuộc đời

Trận đòn đêm thu năm ấy là trận đòn cuối cùng trong cuộc đời học sinh của tôi. Kể từ ngày hôm sau, tôi hoàn toàn thay đổi. Tôi cắt đứt liên lạc với đám bạn xấu, tự giác thức dậy sớm học bài và không bao giờ bước chân vào quán điện tử nữa. Những vết thương trên da thịt rồi cũng lành lặn theo thời gian, nhưng "vết sẹo" trong tâm hồn thì vẫn còn mãi như một lời nhắc nhở nghiêm khắc về giá trị của sự trung thực và lòng hiếu thảo.

Cuối năm học đó, tôi mang về nhà tấm giấy khen Học sinh Tiên tiến xuất sắc toàn trường. Tôi rụt rè đưa tấm giấy khen cho bố khi ông đang ngồi sửa lại chiếc xích xe đạp ngoài sân. Bố đón lấy, nhìn chăm chú vào tên tôi được in trang trọng trên giấy. Ông không khen ngợi phô trương, chỉ nở một nụ cười hiền hậu – nụ cười hiếm hoi mà đã lâu lắm rồi tôi mới được nhìn thấy trên khuôn mặt sạm đen của ông. Bố vỗ vai tôi và bảo: "Tốt lắm, cố gắng giữ vững con nhé".

Giờ đây, khi đã trưởng thành, tự mình bước đi trên đôi chân của một người lớn và phải đối mặt với muôn vàn cám dỗ, bão giông của cuộc đời, tôi mới thấu hiểu hết ý nghĩa của trận đòn đêm năm ấy. Nếu đêm đó bố không nghiêm khắc, nếu bố buông xuôi và mặc kệ sự ngông cuồng của tôi, thì có lẽ tôi đã trượt dài trên con đường lầm lỗi và không thể có được ngày hôm nay.

Kỷ niệm tuổi học trò bị bố đánh cả đêm khóc thổn thức không còn là một nỗi đau, mà nó đã trở thành một tài sản vô giá, một bài học thiêng liêng về tình phụ tử. Đó là minh chứng cho thấy tình yêu thương của cha mẹ không phải lúc nào cũng ngọt ngào như dòng sữa mẹ, mà đôi khi nó được gói bọc trong hình hài của những chiếc roi mây nghiêm khắc, để rèn giũa đứa con nên người.​