Chương 3: Bóng đêm và những hoài nghi
Đêm xuống chậm trên Củ Chi. Sau trận mưa chiều, những con đường đất quanh khu dân cư còn ướt sẫm, nước đọng thành từng vũng nhỏ bên những hàng cây thấp. Xa xa, tiếng pháo vọng lại từng hồi, lúc gần lúc xa, xen giữa tiếng máy bay rền trên bầu trời. Nhưng ở khu xóm nhỏ cách những tuyến đường quân sự một quãng, cuộc sống vẫn cố giữ lấy nhịp riêng của nó. Một ngọn đèn dầu le lói sau khung cửa. Một người mẹ khép cửa chuồng gà. Một đứa trẻ ho khan trong căn nhà vách lá.
Trạm xá dân sự nằm nép sau một dãy nhà thấp, không lớn hơn một căn nhà vườn rộng rãi. Ban ngày, nơi đây tiếp nhận đủ loại bệnh nhân trong vùng: Người bị thương vì mảnh bom, người sốt, người đau bụng, trẻ con ho sặc sụa, những cụ già đau nhức xương khớp. Mùa mưa đến, số người mắc các bệnh ngoài da cũng tăng lên. Người lớn có những mảng da đỏ ngứa ở tay chân, trẻ con nổi những vết rôm sảy, có người bị nhiễm trùng vì những vết xước nhỏ không được chăm sóc đúng cách.
Hòa vẫn thường đến đây khi không có ca phẫu thuật ở trạm quân y.
Anh không gọi đó là một công việc khác. Với anh, người lính bị thương và một đứa trẻ bị sốt đều là bệnh nhân.
Chiều hôm ấy, trước khi trở về khu quân y, anh đã khám cho gần ba mươi người. Có một bà cụ đau khớp, một cậu bé bị sốt mấy ngày, hai người nông dân có những mảng da viêm đỏ ở chân do phải lội ruộng và làm việc trong điều kiện ẩm thấp. Hòa kê thuốc, dặn dò cách giữ vết thương sạch sẽ rồi mới rời đi.
Lan từng trêu anh rằng nếu cứ tiếp tục như vậy, người ta sẽ chẳng biết anh là bác sĩ quân y hay bác sĩ của cả xóm.
Hòa chỉ cười.
"Có khác gì đâu."
Anh vẫn nhớ vẻ mặt của bà cụ lúc nhận thuốc. Chẳng có gì đáng kể, chỉ vài viên thuốc và một lời dặn dò. Nhưng trước khi anh đi, bà cụ cứ nắm tay anh mãi, nói rằng đã lâu rồi mới gặp được bác sĩ chịu ngồi nghe hết chuyện đau của mình.
Những chuyện như thế thường ở lại trong lòng anh lâu hơn cả những ca mổ.
Đêm nay, Hòa trở về trạm quân y muộn hơn thường lệ.
Người bị thương trong vụ lật xe buổi trưa đã qua cơn nguy hiểm. Người lái xe vẫn cần được theo dõi, nhưng mạch và huyết áp đã ổn định hơn. David Miller cùng người quay phim cũng được nghỉ lại ở khu dân cư, chờ phương tiện khác đến đón.
Hòa ngồi bên chiếc bàn gỗ nhỏ trong góc hầm, lau lại bộ dụng cụ phẫu thuật. Công việc vốn quen thuộc đến mức gần như không cần suy nghĩ, vậy mà tối nay đôi tay anh cứ chậm hơn bình thường.
Anh nhớ đến cô thông dịch viên.
Không.
Anh nhớ đến Bình.
Cái tên ấy đã ở trong ký ức anh quá lâu.
Hòa đặt chiếc kẹp xuống, ngả người ra sau ghế. Anh cố nhớ lại gương mặt cô gái dưới mái hiên buổi chiều. Vết băng nhỏ trên trán. Mái tóc hơi rối sau vụ tai nạn. Cách cô nhìn anh trong khoảnh khắc đầu tiên. Cách cô lập tức thu ánh mắt lại khi nhận ra anh cũng đang nhìn mình.
Không thể nhầm được.
Đó là Bình.
Nhưng cô đã nói mình là Hải Yến.
Tiếng bước chân kéo Hòa trở về thực tại. Lan bước xuống hầm, trên tay cầm một chiếc ca men còn bốc hơi.
"Anh chưa nghỉ sao?"
Hòa nhận lấy.
"Chưa buồn ngủ."
Lan nhìn đống dụng cụ đã được lau sạch sẽ trước mặt anh rồi nhìn anh, bật cười: "Tôi thấy anh lau cái kẹp này đến lần thứ ba rồi."
Hòa cúi xuống nhìn nó.
"Có sạch chưa?"
"Không những sạch mà chắc sắp sáng hơn bóng đèn."
Anh bật cười. Nụ cười trở lại trên gương mặt quen thuộc, nhưng chỉ được một lúc.
Lan ngồi xuống chiếc ghế đối diện. "Anh đang nghĩ chuyện cô thông dịch viên kia phải không?"
Hòa im lặng một thoáng rồi hỏi: "Cô ấy bị thương có nặng không?"
"Không. Vết trên trán thôi. Tôi đã băng lại rồi."
"Ừ."
Lan nhìn anh đầy vẻ dò xét. "Anh quen cô ấy à?"
Hòa không trả lời ngay. Anh cầm ca nước lên uống một ngụm rồi mới nói: "Tôi thấy cô ấy hơi quen."
"Người giống người thôi."
"Có lẽ."
Lan không hỏi thêm. Cô đứng dậy, nhưng trước khi đi lại nhớ ra điều gì đó: "À, đoàn phóng viên hình như ngày mai còn phải ở lại một chút. Ông người Mỹ kia cứ hỏi bao giờ đường đi an toàn để họ tiếp tục."
Hòa gật đầu.
"Cô thông dịch viên tên Hải Yến phải không?"
"Ừ."
Lan quay đi.
Hòa nhìn theo bóng cô khuất sau lối hầm.
Hải Yến.
Cái tên ấy nghe xa lạ đến mức khó chịu.
Anh cúi xuống, chống khuỷu tay lên bàn, hai bàn tay đan vào nhau. Anh không hiểu tại sao Bình lại dùng một cái tên khác. Cũng không biết cô đã sống như thế nào trong những năm qua. Điều duy nhất anh biết là cô đang ở đây, ngay giữa một vùng đất mà mỗi người đều có những lý do riêng để giữ lại một phần câu chuyện của mình.
Anh không nghĩ đến chuyện tình báo.
Cũng không nghĩ đến những âm mưu lớn lao.
Anh chỉ nghĩ đến một câu hỏi đơn giản hơn nhiều.
Tại sao Bình không nhận anh?
Ở căn nhà tạm dành cho đoàn phóng viên, Bình cũng chưa ngủ.
David Miller đã uống thuốc giảm đau rồi nằm nghỉ. Người quay phim nằm ở phòng bên, chân được cố định tạm thời. Sau một ngày hỗn loạn, căn nhà cuối cùng cũng yên.
Bình ngồi bên cửa sổ, nhìn những giọt nước còn đọng trên mái hiên.
Cô đưa tay chạm lên miếng băng trên trán.
Không đau lắm.
Điều khiến cô khó chịu hơn là ánh mắt của Hòa.
Cô đã nghĩ rất nhiều đến ngày hai người gặp lại nhau.
Trong những năm xa cách, đôi khi cô tưởng tượng nếu một ngày gặp lại, mình sẽ nói gì. Có lẽ cô sẽ hỏi anh còn nhớ dòng sông cũ không. Có lẽ sẽ hỏi anh đã sống ra sao. Có lẽ sẽ cười như ngày trước, gọi anh bằng cái tên thân thuộc mà chẳng cần nghĩ ngợi.
Nhưng không có cuộc gặp nào diễn ra như người ta tưởng tượng.
Chiều nay, giữa một chiếc xe lật, những người bị thương và mùi đất ẩm, anh đã đứng trước mặt cô.
Và cô phải gọi anh là bác sĩ.
Anh hỏi cô là ai.
Cô phải nói mình là Hải Yến.
Bình khẽ nhắm mắt.
Cô biết mình đã làm đúng.
Nhưng đúng không có nghĩa là không đau.
Ngoài sân, một cơn gió nhẹ thổi qua. Tiếng lá va vào nhau xào xạc.
Bình nhớ đến buổi chiều năm nào bên sông Sài Gòn.
Cô bé An Bình khi ấy đang cặm cụi nặn một con cá bằng đất. Hòa ngồi bên cạnh, nhất định phải làm cho được một con tôm. Cuối cùng con tôm của anh chẳng ra hình thù gì, hai cái càng lệch nhau, thân thì méo xệch.
Cô đã cười anh suốt buổi.
Bình mở mắt.
Những ký ức ấy tưởng như rất xa, vậy mà chỉ cần gặp lại anh một lần, tất cả bỗng trở về nguyên vẹn.
Cô lấy cuốn sổ nhỏ trong túi ra, mở đến một trang còn trống. Cây bút dừng trên mặt giấy rất lâu nhưng không viết gì.
Cuối cùng, cô đóng sổ lại.
Đêm nay, cô không muốn nghĩ đến những công việc phải làm.
Cô chỉ muốn được nhớ một chút về người bạn cũ của mình.
Dù chỉ một chút.
Gần nửa đêm, Hòa rời trạm quân y.
Anh được cử đến trạm xá dân sự từ sáng sớm hôm sau nên tranh thủ ra ngoài hít thở trước khi nghỉ. Con đường giữa khu dân cư vắng hơn ban ngày. Một vài căn nhà vẫn còn sáng đèn. Có tiếng trẻ con khóc trong một căn nhà ở cuối xóm, rồi tiếng người mẹ dỗ dành khe khẽ.
Hòa dừng lại trước cửa trạm xá.
Ngày mai anh sẽ lại bắt đầu bằng những bệnh nhân bình thường: Một cơn sốt, một vết thương ngoài da, một đứa trẻ ho cả đêm, một người nông dân đau lưng sau nhiều ngày làm việc.
Rồi nếu có thương binh chuyển về, anh sẽ trở lại với những ca mổ.
Hai công việc tưởng như khác nhau, nhưng với anh chỉ có một điều không đổi: Trước mặt anh luôn là một con người cần được cứu chữa.
Hòa quay người.
Trong bóng tối, anh nhìn về phía căn nhà nơi đoàn phóng viên đang nghỉ.
Anh không biết Bình đã trải qua những gì trong những năm anh vắng mặt.
Không biết vì sao cô mang tên Hải Yến.
Không biết cô có còn nhớ những ngày hai đứa trẻ ngồi bên dòng sông hay không.
Anh chỉ biết mình đã gặp lại cô.
Và từ khoảnh khắc ấy, một phần ký ức tưởng đã ngủ yên trong anh lại thức dậy.
Sáng hôm sau, trạm xá mở cửa từ sớm.
Mùi thuốc sát trùng hòa với mùi đất ẩm và khói bếp từ những căn nhà chung quanh. Người dân lần lượt đến khám. Một bà mẹ bế đứa bé khoảng năm tuổi, trên hai cánh tay nổi những mảng da đỏ vì ngứa. Một ông lão mang theo bàn chân bị xước do làm ruộng. Một cô gái trẻ ngồi chờ đến lượt, liên tục gãi vào cổ tay.
Hòa kéo ghế lại gần đứa trẻ.
"Con ngứa nhiều không?"
Đứa bé gật đầu.
"Đừng gãi nữa. Gãi nhiều là nó càng lâu lành."
Nó nhìn anh một lúc rồi hỏi: "Bác sĩ có đau không?"
Hòa bật cười.
"Bác sĩ cũng là người. Đương nhiên là đau."
"Vậy sao bác sĩ không khóc?"
Hòa suy nghĩ một chút.
"Vì bác sĩ còn phải để dành nước mắt cho những lúc thật cần."
Người mẹ ngồi bên cạnh bật cười. Hòa cũng cười theo rồi quay sang xem kỹ vùng da bị tổn thương.
Qua ô cửa, ánh nắng buổi sáng rọi xuống sân đất.
Trong khoảnh khắc ấy, anh không còn nghĩ đến Bình.
Anh chỉ là một người bác sĩ đang khám cho một đứa trẻ.
Nhưng đến khi tiếng động cơ xe vọng lại ngoài đường, anh ngẩng đầu lên theo phản xạ.
Chiếc xe chở đoàn phóng viên đi ngang qua đầu con đường.
Sau cửa kính, một bóng người ngồi im.
Chỉ trong vài giây, Hòa nhìn thấy gương mặt quen thuộc.
Bình cũng nhìn thấy anh.
Hai ánh mắt chạm nhau qua khoảng cách của con đường.
Không ai đưa tay.
Không ai gọi tên.
Chiếc xe chậm rãi đi tiếp.
Hòa nhìn theo cho đến khi nó khuất sau hàng cây.
Anh cúi xuống, tiếp tục công việc còn dang dở.
Nhưng lần đầu tiên, anh hiểu rằng sự trở lại của Bình có lẽ không phải là một cuộc gặp thoáng qua.
Còn Bình, ngồi sau cửa kính, cũng biết mình chưa thể rời khỏi ký ức ấy dễ dàng như cô đã nghĩ.
Chiến tranh đã đưa họ đi trên hai con đường khác nhau.
Nhưng bằng một cách nào đó, giữa những con đường đầy bụi đất ấy, họ lại gặp nhau.
Không phải trong một ngày bình yên.
Mà giữa một vùng đất nơi ngay cả những điều giản dị nhất cũng trở nên khó khăn.
Và có lẽ, đó mới chỉ là bắt đầu.
[MÃI LÀ NẮNG CỦ CHI] [/
Chương 3: Bóng đêm và những hoài nghi]
