Từ giữa năm 2025 đến đầu năm 2026, Can Qua có tham dự một cuộc thi viết. Cuộc hành trình đó, đã mang lại cho Qua niềm trải nghiệm và cảm xúc. Bên cạnh sáng tác tác phẩm mới, chuỗi ngày ấy cũng tạo động lực cho Qua khai quật và hoàn thiện các bản thảo cũ. Chung cuộc, Qua may mắn thắng giải bình chọn: Thí sinh được yêu thích nhất. Tuy nhiên văn chương thì vẫn cứ im ắng, nằm yên nơi đó. Vì vậy, Qua quyết định sẽ đăng tải lại các bài tản văn và truyện ngắn này để lưu giữ hành trình qua năm vòng thi ấy.
Rất mong được quý anh chị em, bạn hữu văn chương đón nhận và góp ý.
Nam giới thiệu rất gãy gọn. Miệng nói, tay kéo và bí mật được bật mí. Để rồi người xem lại một phen ngạc nhiên hay chưng hửng hoặc bực bội vì bên trong hoàn toàn trống rỗng.
Đảo mắt đọc sơ qua các bình luận, y liền đều giọng giải thích:
"Tôi biết quý vị sẽ bất ngờ và có những cảm nghĩ khác nhau về chuyện này. Thế nhưng thiết nghĩ nói gần nói xa, chẳng thà nói thẳng. Đối với tôi, tất cả mọi thứ liên quan tới người con gái ấy, không có gì là cũ cả. Chuyện chỉ như mới hôm qua, hôm kia thôi..."
Thế là số người vào xem buổi phát sóng trực tiếp trên Kênh Lật Tẩy càng lúc càng đông. Kẻ thương cảm hay người hóng hớt hoặc các vị "anh hùng bàn phím" đều có mặt. Từ đó, vô vàn bình luận trái chiều trồi lên lặn xuống.
Nhà sáng tạo nội dung nhiều thị phi đã tắt tính năng nhận quà và không kiểm duyệt. Cặp mắt nhuốm màu xám tro cứ phớt tỉnh nhìn đời. Nén tiếng thở dài, đôi môi cằn khô mấp máy mấy lời gan ruột:
"Hòa ơi! Anh hy vọng em sẽ xem được buổi phát sóng này. Anh yêu em, Hòa ạ. Em quý giá hơn tất cả những gì anh có. Nhưng tréo ngoe thay, tới tận bây giờ, khi mất em vĩnh viễn rồi, anh mới nhận ra. Đã quá muộn màng, phải không em..."
Dĩ nhiên chẳng ai cất giọng đáp lời Nam. Tạm dừng nói chuyện, y quay người, vội vàng bước đi. Rất nhanh chóng, nhà sáng tạo nội dung đã trở lại, ôm trong lòng một chiếc hộp.
"Anh xin lỗi em rất nhiều, Hòa ạ. Anh biết mình không thể xin được thứ tha khi đã biến đời em trở thành một trò đùa. Thế nhưng thật tâm anh vẫn muốn nói với em lời xin lỗi sau chót. Anh xin lỗi em, Hòa ạ. Cả đời anh quen nói toàn những lời hoa mỹ, dông dài, sáo rỗng. Nhưng giờ đây, cuối cùng thì anh muốn và cảm thấy mình phải sống thật, nói thật."
Hai tay run run, Nam mở hộp và chuyển đồ vào ngăn tủ. Mỗi món đồ gắn liền với một ký ức đậm sâu về Hòa. Chiếc khăn choàng cổ màu mận chín này, chính tay cô đã đan tặng y. Hai quyển sách nọ, chính tay cô đã mua tặng y. Bức tranh cây dẻ xanh tốt kia, chính tay cô đã vẽ tặng y.
Nhà sáng tạo nội dung đã phải rất cố gắng để không khóc khi nhớ lại chuyện xưa. Còn đâu một thời vô tư hạnh phúc bên người mình thương thay vì phải ráng tạo ra những nội dung vui vẻ để kiếm mấy miếng ăn tồi tàn. Quá khứ tựa hồ một giấc mộng đẹp trong khi hiện thực quá đỗi tàn nhẫn.
Vườn hoa hồng đỏ thuở trước hai đứa ao ước mãi mãi không thể tượng hình. Bài thơ tình Nam nắn nót từng câu từng chữ mãi mãi không thể đến nơi Hòa. Bao nhiêu bức hình kỷ niệm bấy nhiêu bẽ bàng chua xót... Tuần tự từng món rời đi. Để rồi chiếc hộp giờ đây tựa như tương lai của hai người bọn họ, trống rỗng đến vô hồn.
Khác với dạ đời chật hẹp, ngăn tủ hãy còn rộng rãi. Cụ thể là đủ chỗ để cho chiếc hộp có nắp đậy vẽ biểu tượng trái tim và ba dấu chấm bằng mực tím của Nam nằm gọn bên trong. Đâu đã vào đấy, y dứt khoát xoay chìa, khóa chặt ngăn kéo lại.
Vuốt mặt khép mi, Nam nói năng tựa người mê sảng:
"Cả đời anh đã chạy theo những thứ phù phiếm, hư ảo. Hồi xưa, anh từ bỏ em vì nghĩ rằng đó là giải thoát cho cả hai. Giờ thì anh bỏ hết, không ráng tạo ra nội dung gì nữa. Anh sẽ đi tìm em. Chờ anh, Hòa nhé!"
Dứt câu, y lấy từ túi trong áo khoác ra ba lọ thuốc. Sẵn số nước trên bàn, nhà sáng tạo nội dung uống từng viên một dù khó thở buồn nôn, mặt mày tím tái, mình mẩy co giật cũng không dừng. Chỉ khi gục xuống rồi ngừng thở Nam mới chịu ngừng lại.
Cái chết của Nam lay động được ai? Câu trả lời bỏ lừng. Không ít kẻ buồn chán vì mất đi một nguồn tin tức dồi dào. Nhiều vị lại hả hê, coi như đó là cái giá mà một tên mồm mép báo đời phải trả. Có ý kiến cho rằng y chỉ thuần túy là muốn gây chú ý nên hành động ngu ngốc rồi tử vong. Còn một cơ số khán giả chỉ lặng lẽ lướt qua kênh khác xem...
Ở xứ xa, Hòa ngồi trước màn hình, theo dõi từ đầu đến cuối buổi phát sóng trực tiếp. Đôi môi anh đào mím chặt trong khi cặp mắt bồ câu long lanh và đen láy rưng rưng. Thế rồi khép mi và vuốt dọc cánh mũi thon trấn tĩnh, khuỷu chống đùi, hai bàn tay măng ấp ôm gò má bầu bĩnh, cô nàng khổ sở gượng cười mà nhắn gửi cho Nam:
"Em cười rồi, anh vui chưa? Anh khờ quá. Tội tình gì. Em vẫn còn sống đây, Nam ạ. Chỉ có con bé yêu anh năm đó là chết bờ chết bụi thôi..."
Từ những ngày mưa của mười năm trước... Mùa mưa ấy – mùa mưa đã để lại trong tiềm thức một đứa bé bốn tuổi năm đó và cả một người mười bốn tuổi sau này những kỉ niệm thực sự tươi đẹp, lẫn khó hiểu.
Hồi đó... Do lúc này chưa xác định được thời gian cụ thể nên gộp tạm vào mốc bốn tuổi, những ngày mưa khác bây giờ rất nhiều. Không cần phải muộn phiền, suy nghĩ về nhiều chuyện như hiện tại. Tất nhiên những khi trời mưa cũng chưa gợi nhiều cảm xúc như giờ, có chăng chỉ là một chút cảm giác kỳ lạ gì đó thôi. Bởi lẽ lúc này tôi chỉ đơn thuần là một cậu bé bình thường.
Hàng ngày cứ mỗi sáng thức dậy tới trường đến trưa thì quay về nhà, vào những ngày được nghỉ thì ở nhà chơi với cha mẹ, anh chị, ông bà,...Theo nhịp điệu đó trong một khoảng thời gian khá dài, từng ngày từng ngày trong cuộc sống của tôi cứ thế, yên bình và tĩnh lặng trôi đi. Vào những khi trời mưa, không cần lo âu, muộn phiền vì những cảm xúc được gợi lên lúc đó, cậu bé này vẫn cứ vui vẻ. Niềm vui hồi đó cũng là một trong những điều trong quá khứ mà chính bản thân cậu bé năm đó ở hiện tại, tới tận giờ không thể nào tìm hay lặp lại được giống như quá khứ. Có còn chăng cũng là có vài chút gì đó may mắn sót lại từ tuổi thơ gợi nhắc về hình ảnh, chút xúc cảm khác lạ lúc xưa mỗi khi mưa về mà thôi...
Mưa. Trời u ám. Chiều mưa và rồi đêm mưa. Những cơn mưa vào thời đó không tạo ra nhiều hơn cho cậu bé một chút gì đó kỳ lạ xen lẫn nhiều thứ cảm giác cũng khan khác. Có gì đó cũng rất buồn trong cậu vào các ngày trời có mưa. Nỗi buồn phải ở nhà một mình, nỗi buồn do tại sao mưa rồi mà cha mẹ và chị vẫn chưa về nhà,... hoặc nhiều thứ nữa cũng rất lạ và rất vui mà mình nghĩ ra trong vô thức. Mặc dù lúc đó cậu vẫn chưa từng trải qua chúng một cách đúng nghĩa, nhưng mọi điều được nghĩ ra từ cậu đều rất thực... Những điều mà cậu làm ngày trước còn rất ngây ngô và vô thức chứ không cần phải nghĩ suy gì nhiều rồi mới quyết định như bây giờ.
Mưa rơi tí tách. Nước chảy róc rách. Cậu bé ở nhà một mình bô lô ba la đủ thứ chuyện và tha hồ ca hát. Biết gì ca nấy. Nhớ gì hát nấy. Chơi mệt thì nghỉ.
Nhìn lại từ một góc độ nào đó, nó rất vui. Rất bình thường. Rất đúng với sự hồn nhiên vô tư mà một đứa bé mới bốn tuổi nên có. So với cách nhìn thông thường của người đã lớn hơn ở hiện tại thì mấy hành động ấy có phần không đúng và cũng không hợp với bản thân cậu hiện tại. Dù sao quá khứ về tuổi thơ cũng chỉ nên là những gì tươi đẹp nhất trong mỗi chúng ta khi nhìn lại thôi.
Không nên nhắc lại hoặc đem so sánh nó với cuộc sống hiện tại, trên phương diện của một người đã trưởng thành hơn chi nữa. Chuyện hiện tại không vui, đừng nên ngồi luyến tiếc những gì tươi đẹp của quá khứ. Điều đó hoàn toàn đúng. Vì vậy không nhắc đến nó như một vế trong phép so sánh với hiện tại, bây giờ xin được kể các câu chuyện đã qua đúng với cách khách quan nhất khi nhìn lại quá khứ.
Bắt đầu từ những ngày vắng mưa của quá khứ và lang thang hiện tại (tháng tư năm 2016)...
Suốt cả mùa khô, hình dung về mưa cũng khô theo cái nóng xung quanh. Mùa khô năm nay thực sự quá dài, leo sang gần hết tháng tư nhưng chẳng có mưa. Nhắm mắt lại, mở mắt ra chỉ độc một cái nóng cứ quanh quẩn bám lấy người, làm cho ai cũng bực bội.
Trời nóng tới phiền toái. Tính tình con người cũng vì cái phiền đó đổi theo. Nhưng nghĩ kỹ, thay đổi ở người không nên đổ cho thời tiết. Vốn dĩ người ta đổi thay trong cái nhìn từ cậu, từ mùa mưa năm trước. Mười ba rồi mười bốn, hai khoảng tuổi chỉ cách nhau có một cái hè thôi, thế mà điều nó gửi lại cậu trong quãng ngày này lại rất sâu và hằn trong trí đến giờ. "Mười năm" hay năm "Hồi xưa", tuy chưa trưởng thành sau những ám ảnh mà nó để lại, với số tuổi đôi bảy hiện thời là vừa đủ cho cậu đệm hai cụm từ kia vào khi nhắc chuyện cũ.
Những gì tươi đẹp thường không duy trì được quá lâu. Đúng vậy. Trong năm không ổn, tới hè sẽ vui hơn bởi nhiều lẽ, như tránh được cỡ ba tháng những cái làm mình phiền bên ngoài mà được bình yên ở nhà với gia đình, rảnh chút thì đi chơi vòng vòng hoặc du lịch ở xa. Còn sau cả một năm quá nhiều vinh quang, vui cười, tới hè sẽ phải nghịch đảo lại...
Mùa hè ấy lẫn những ám ảnh bên cạnh các cơn mưa từ nó vẫn lưu trong cậu rất chân thực và sâu đậm. Tháng này sau cũng khó quên. Hè tàn, theo lẽ dĩ nhiên những điều không nên nhớ đó tan đôi phần, nhưng những hụt hẫng và đổi khác ở cậu của hiện tại quá lớn.
Hè, cậu chán ghét mưa vì nó đi kèm với những thanh âm rờn rợn ám theo cậu suốt quãng ngày đó và những thứ làm cậu đổi khác. Khác đến chính bản thân cũng không thể chấp nhận.
Cậu lo sợ. Một nỗi sợ vô hình. Nhưng rồi những thanh âm khi trời mưa gió lại vẽ tạc lên trong trí óc một cách rõ mồn một. Vô số giọt nước rơi rớt, tiếng lách cách như thể cửa nhà bị vặn ra. Lá cỏ xạc xào, như thể cào cấu vào vết thương cũ. Ve sầu tấu khúc ó ẹ ò e hòa quyện với tiếng gió gào trên mái tôn; như thể réo gọi những hồn ma từ quá khứ về ám cậu.
Ký ức chồng chéo. Đau bệnh bủa vây. Trong cơn nhức đầu, cậu nhận ra mình quên dần chuyện cũ. Bóng ma dĩ vãng ăn mòn trí nhớ ư? Cậu đặt nghi vấn. Nỗi sợ càng được củng cố khi bản thân không nhớ ra bài hát tuổi thơ từng thuộc làu và ca vanh vách khi trời mưa. Thế rồi cậu quyết định thu mình. Xem như đó là một cách tự bảo vệ để không đánh mất chính mình và những kỷ niệm buồn vui tuổi nhỏ.
Trong suốt một quãng hè và rất lâu về sau, cậu vẫn vậy. Còn hiện tại, có lẽ cậu cần một cơn mưa, đổ trong cậu và những người cậu từng cho là mãi gắn bó với mình, hiểu cho mình ngày trước. Lý do rất đơn giản, gọn rằng cậu bé ấy của hiện tại chỉ đợi cơn mưa về.
Để rồi trong khi trời mưa, ít nhiều cậu cũng kiếm lại cho mình cái gì đó ấm nóng bởi tình cảm thân thương của nhà mình như trước. Nơi vốn rất thân thuộc với bản thân. Nơi cực gần và quen thuộc nhưng thực sự chỉ còn là chỗ chứa những kỷ niệm xa vời. Nhưng có lẽ đợi một cơn mưa về chỉ là mong những kỉ niệm, cảm giác khi xưa lúc trời mưa có thể theo đó mà trở lại. Chứ thực sự cũng như những cơn mưa, chúng và người đã từng cùng tôi trải qua tuy vẫn cùng một định nghĩa trong tâm thức nhưng vốn không còn là như trước nữa. Điều vốn phải quên thì rốt cuộc rồi cũng nên quên thôi.
Nhưng dù gì từ đây tôi cũng phải tập cho mình sống quen với thực tại và những thứ trong đó. Những điều trong quá khứ chỉ nên là điều gì đó tươi đẹp nhất trong ký ức mỗi khi nhớ về, không nên đánh đồng với hiện tại. Gì thì gì, chúng cũng là những điều gắn với tuổi thơ và mới đây là với mấy mùa mưa trước của mình nên cậu sẽ chờ. Chờ đến nữa cuối tháng tư này là tới mùa mưa, tự khắc những mưa sẽ về, rất hợp lẽ hiển nhiên và nghe rất đơn giản. Nhưng năm nay, quá trình tự nhiên trên lại xảy ra không đúng tuần tự vốn có. Giống như cậu với mọi người giờ đây, Mưa và Nắng xứ này có mâu thuẫn với nhau trong năm. Mưa không muốn đến thay chỗ hay Nắng cứ khư khư vì lẽ nào mà chẳng chịu hòa, hoặc đơn giản chỉ tại chúng chẳng ai nhường ai...
Đó là chuyện riêng tạo hóa, không người nào có thể can dự. Nhưng qua tất cả, ứng với mọi thứ trên đời, kết quả của cách xa vẫn là xa cách. Tùy vào mỗi người, mỗi vật, mỗi việc sẽ diễn ra theo mỗi cách. Ví dụ điển hình là Nắng - Mưa năm này nếu nói chung quy, còn nói riêng thì mỗi sự mọi cảnh. Tình cảnh của cậu cũng chẳng khá hơn, nắng mưa thất thường...
Trở lại với những gì gần gũi trong hiện tại, cậu là một học sinh đang ngồi học trên tầng lầu của trường cấp hai trong thị trấn. Mười năm trôi, hiện cậu đã là học sinh trung học cơ sở và khác đứa bé bốn tuổi năm nao rất nhiều. Không nói quá nhưng sắp thay đổi tới một trăm tám mươi độ.
Cậu khác ra sao? Dần dà, chính bản thân cậu và mọi người sẽ rõ. Tự nhủ bản thân:
"Thả hồn, tiếc nhớ nhiêu cũng đủ, giờ phải tập trung lại..."
Thế rồi cậu ngẩng lên nhìn đồng hồ và tiện thể xem có gì mới trên bảng không. Tiết tư là giờ hóa. Hôm đó cậu học về hidro và về nước. Bài tập rất đỗi bình thường với cậu, viết vài chữ thôi là xong gần như hầu hết các phương trình chưa cân bằng.
Trong hóa học, mọi phương trình xảy ra được gần như đều có thể cân bằng được, bằng phương pháp đơn giản hoặc phức tạp tương ứng. Tiếc là con người rất khó cân bằng cho bản thân mình (khoan nói giúp người khác).
Cơ thể người, theo như các nhà hóa học, sinh học phân tích, vốn là một tập hợp các phân tử. Nhưng con người không phải là hóa chất. Đâu thể cân bằng một cách áp đặt.
Trong khi cậu miên man dòng suy nghĩ, mưa nhẹ rơi ngoài hiên. Hơi ẩm quyện vào gió, lan tỏa xung quanh. Mưa đầu mùa, chỉ một thoáng rồi hết. Còn lại người ta, vấn vương khắp cùng?
Kẻ kiệm lời chợt nhớ ra điều mình tưởng như vĩnh viễn quên mất. Ca khúc cậu yêu thích lúc nhỏ chính là "Từ trong ngày nắng", do Thảo Châu và Gia Đoàn soạn nên. Tan trường, không kiềm nén cảm xúc nữa, cậu của hiện tại và tôi của ngày xưa quyết định hát ngay:
"Là la la lá là, là la la lá la la.
Là la la lá là, là là la lá la la.
Là là la lá, la là lá lá la la.
La la, la la, là lá la la.
Ngồi nơi cuối hiên nhà ngày xa xưa đã xa,
Lòng tôi vẫn trông mong đôi bờ vai ấm êm.
Vì nàng thiên sứ mưa ngày xưa đã xa rồi,
Bước chân đi tìm ngày không buông nắng.
Từ trong nắng mong chờ đợi cơn mưa sẽ qua.
Từng năm tháng chia xa lòng càng thêm nhớ ai.
Cầu vồng đã đến trong ngày mưa bước ra đi.
Nắng lên, ngọt ngào, thành gió trôi xa.
Từng lời hứa ngày nào, là cơn nắng lòng tôi,
Nén trong lòng từng giọt nước mắt khóc riêng mình.
Cần bao nhiêu nắng qua để cho ngày mưa trở về,
Như khi ngày còn em xưa cũ?
Từng tia nắng bên trời vì không ai vẫn mong manh.
Chiều thưa vắng bên hiên mong giờ đây có ai.
Từng ngày mưa đã theo người đi đến nơi xa.
Ở đây, nơi này, chỉ nắng bên tôi.
Tôi đưa tay về nơi phía cuối chân trời,
Người ra đi thật xa cũng đã lâu lắm rồi,
Nên tôi thinh lặng nhắm mắt để lệ rơi xuống."
Trong tản văn có trích lời bài hát "Từ Trong Ngày Nắng" do Gia Đoàn và Thảo Châu sáng tác.
"Những giấc mơ lẩn quẩn,
Tôi lẩn thẩn bước đi.
Ước chi đời bằng phẳng,
Đằng nào chẳng trở trăn?"
Tôi thấy đời mình thật lỡ cỡ. Háo hức, bứt rứt, uất ức và rồi day dứt. Bao nhiêu dự tính, bấy nhiêu dang dở. Biết làm sao để không khỏi tiếc nuối khi đã cất công đi cả một đoạn đường dài, để chỉ nhận lại được cho bản thân một dấu chấm hỏi to tướng?
Hăm hai tuổi, tôi có một bước khởi đầu tưởng chừng không có chỗ chê. Tốt nghiệp trường tốt, bảng điểm đẹp như mơ mặc dù phải học ngành mình chán ngán. Vẻ ngoài ưa nhìn, giọng nói bắt tai. Tin học và ngoại ngữ cũng thạo. Giá trị, tôi có. Thế nhưng va chạm thực tế, tôi ngỡ ngàng vì bản thân chẳng thể kiếm nhiều tiền một cách dễ dàng như mình từng tưởng tượng. Cứ như vậy, tới chừng nào mới vững tài chính để thỏa thuê theo đuổi đam mê đây?
Tuy nhiên, chuyện ấy không quá to tát. Ông bà xưa vẫn hay bảo: "Vạn sự khởi đầu nan" mà. Tôi còn trẻ và khoẻ chán. Tôi tin, nếu bản thân có giá trị chỉ cần cố gắng đủ nhiều, tên tuổi sẽ sáng.
Đam mê của tôi là chơi điện tử và mở một chuỗi cửa tiệm thật xịn sò. Còn công việc tôi đang phải làm để kiếm sống là nghề kế toán. Nghe có vẻ mâu thuẫn nhỉ?
Song, để nuôi được đam mê thì tất nhiên tôi phải giải quyết được vấn đề đầu tiên. Tiền đâu phải tự nhiên mà có. Thế nên tôi đành đánh vật với giấy tờ, sổ sách, số liệu để đổi lấy đồng lương cho đủ sống. Trời phú cho năng lực tính toán khá cừ. Công việc chẳng làm khó được tôi. Nhưng mà làm nhiều thì cũng mỏi mệt. Lắm lúc tôi phải tự huyễn hoặc rằng mình phải ráng lên, coi như tích lũy kinh nghiệm quản lý thu chi để sau này làm chủ tiệm trò chơi điện tử đỡ bỡ ngỡ. Mơ mộng lớn lao, nhưng thực chất là để có động lực tăng ca. Thôi thì suy nghĩ lạc quan, nếu chưa được làm những gì mình thích thì cũng phải cố gắng tìm lý do gì đó mà thích thích việc mình phải làm, để chẳng bỏ dở giữa chừng đôi bên.
Tôi quan niệm không thể để bản thân vất vưởng sau khi đã lao động vất vả. Làm lụng cực nhọc thì phải có lúc nghỉ xả hơi, chơi cho đã. Tôi nghĩ đơn giản. Coi như đầu tư trước một khoản để rồi tái tạo sức lao động, kiếm tiền năng nổ hơn. Có gì đâu mà phải kì kèo, căng thẳng chứ?
Ăn ngon, mặc đẹp, chơi vui để có động lực cày cuốc, tăng ca. Tôi cũng biết muốn hiện thực hóa ước mơ cần nhiều tiền. Thế nhưng tôi vẫn tự tin ở chỗ trẻ khỏe nên không dành dụm quá gấp gáp. Tôi không muốn dè sẻn tới mức độ thắt ngặt hay kiếm tiền theo kiểu hành xác như mẹ cha, cô bác. Đi từ từ cũng tới nơi, tôi lạc quan. Cảnh "tay làm, hàm nhai" bỗng dưng thi vị khác vời.
Nghỉ việc bàn giấy thì ta đầu tư vào phòng máy, tôi chẳng bi quan chút nào. Cấp trên hách dịch, hạch sách, áp bức nhân viên ư? Ông bà ta bảo: "Con giun xéo lắm cũng quằn". Tôi đã có vốn chút đỉnh, không thiếu "miếng ăn" mà phải nuốt thêm "miếng nhục". Tôi liền đáp trả và dứt khoát ra đi để khởi nghiệp, tự làm chủ chính mình.
Tôi đầu tư hết mức. Máy mới. Mạng mạnh. Webcam tốt. Tôi nghĩ mình gồng lỗ thời gian đầu, ít lâu sẽ lời to.
Oái oăm thay, tính toán sổ sách không đơn giản như tính toán chiến lược kinh doanh. Tôi dồn toàn lực vào cơ sở vật chất. Tuy đồ đạc chất lượng cao nhưng đặt tiệm ở vị trí xa trung tâm nên đâm khách khứa cũng không kéo tới ồ ạt.
Thực tế là vậy, mà tôi đâu có dễ dàng chịu thua. Tôi định cày cấp thật cao cho nhân vật trong trò chơi điện tử rồi bán lấy lời. Thậm chí tôi sẵn sàng nhận cày thuê cho các tay chơi khác.
Người ta khen tôi đánh phó bản cừ, tán tụng tới tận mây xanh đấy. Song, họ không muốn bỏ tiền thuê tôi cày ải, cày cấp. Chưa kể thay vì đánh "chay" hoặc nạp thẻ, một số còn tận dụng các lỗ hổng hệ thống để chơi trội. Thành thử ra chỉ có tôi tự nạp tự chơi.
Khởi nghiệp đồng nghĩa với làm chủ cuộc sống bản thân ư? Ừ thì bây giờ tôi đã làm chủ tiệm. Thế là phải làm thêm chủ nhật. Ngày lễ, học sinh nghỉ nhiều, vô chơi đông. Thay vì đi hẹn hò với người yêu, tôi phải có mặt quản lý tiệm. Hệ quả tất yếu, tình cảm tan vỡ.
Gia đình nhỏ không có, gia đình lớn cũng rối tung. Cha mẹ nói tôi không nên thân nên hình, đang làm công ăn lương ổn định mà bỏ đi cà lơ phất phơ, lông bông lêu bêu. Tôi làm có chừng mực mà cứ bị hiểu lầm là đầu độc trẻ thơ. Mâm cơm nhà mất dần sự ấm cúng. Để rồi vì không muốn chìm sâu vào trong những cuộc cãi cọ với hai đấng sinh thành, tôi đành quyết định dọn ra ở riêng.
Tôi đã từng là "con nhà người ta" trong truyền thuyết. Còn giờ đây, không biết phải nên vui hay nên buồn, khi người ta hết muốn đem tôi ra so sánh với các con họ. Nhưng thôi như vậy vẫn còn đỡ hơn những lời xì xầm đàm tiếu rằng tôi đang đi vào con đường tự huỷ.
Tôi đã từng đầy ắp bạn bè. Còn giờ đây, không biết phải nên vui hay nên buồn, khi cắm đầu làm ăn trậm trầy trậm trật, nhiều đứa từ mặt tôi. Thôi thì đành gượng cười, xem như lọc lại các mối quan hệ, phân cho rõ bạn rõ bè vậy.
Tôi cắm đầu cắm cổ vào việc đầu tư và quản lý, kinh doanh tiệm trò chơi điện tử. Tôi muốn kiếm thật nhiều tiền để hiên ngang với đời. Tôi muốn chứng minh cho tất cả biết rằng tôi vẫn kiếm ra được đồng tiền từ đam mê. Tôi muốn được công nhận, vinh danh như xưa.
Nghe đâu nhà phát hành trò chơi chuẩn bị tổ chức giải đấu. Tôi liền nạp tiền, mua trang bị tốt nhất. Cày ải, đánh trùm, tăng cấp, luyện tay "nghề" dần dà chiếm trọn những giờ phút rảnh rang vốn chẳng nhiều. Tuy nhiên tôi vẫn muốn tham gia, tranh giải để lấy tiếng, lấy tiền và chứng tỏ bản lĩnh.
Kỳ vọng bao nhiêu, thất vọng bấy nhiêu. Giải mang tính chất cục bộ. Kết quả bị thao túng lộ liễu. Phần thưởng ít ỏi. Truyền thông phớt lờ. Chỉ mỗi nhà phát hành bội thu nhờ bán thẻ cào. Tôi rất uất.
Đành thôi tỉnh mộng, tập trung chăm lo cho tiệm để kiếm tiền duy trì cuộc sống. Tôi nỗ lực hết mình. Nhưng rồi huề vốn vẫn hoàn huề vốn. Không tới mức dẹp tiệm nhưng cũng không phát đạt, mở mang thêm được. Phải chăng đó là cái giá phải trả khi không tìm hiểu kỹ càng và đánh trúng vào thị hiếu người tiêu dùng mà đã vội vàng đầu tư một khoản lớn vào cơ sở vật chất.
Nhiều năm tháng về sau... Cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Máy phải đổi mới liên tục. Bàn ghế phải là loại công thái học, thời thượng. Phòng phải lắp điều hoà không khí. Ăn uống, dịch vụ kèm theo phải thật phong phú và chất lượng. Cơ sở vật chất phải cực kỳ xịn sò thì khách mới tới chơi. Thử hỏi bao nhiêu tiệm còn trụ lại nổi?
Lập gia đình rồi, cơm áo gạo tiền trĩu nặng hai vai. Tiệm tôi vẫn lẩn quẩn trong cảnh huề vốn. Nhà tôi vẫn đủ ăn đủ mặc. Đam mê tôi vẫn nuôi được xưa nay. Trái đất vẫn xoay. Chỉ là nhiều lúc tôi tự chất vấn bản thân, cớ sao sự nghiệp của mình cứ lưng lửng, lỡ dở?
Tù túng quá, tôi lại tự đặt ra hai câu hỏi. Đam mê thực sự của tôi là gì? Có nên làm lại từ đầu hay không?
"Cuộc đời tôi loay hoay xây rồi sửa,
Tắt lửa lòng và hết cửa thành công?
Xin đáp không, tương lai còn bỏ ngỏ.
Gối mỏi mà đường vẫn cứ thênh thang."
1/ Mượn cảm hứng từ câu chuyện cổ tích Việt Nam "Cây Tre Trăm Đốt"
2/ Các nhân vật, địa điểm, sự kiện.. Trong truyện đều do hư cấu mà ra. Mọi sự trùng hợp, nếu có, đều là ngẫu nhiên.
* * *
Tác giả: Can Qua
CẢNH NGỘ
Cảnh đời ngộ nghĩnh đẩy đưa.
Chợt mưa chợt nắng, người thừa là tôi.
Đành thôi mình chẳng thành đôi,
Núi đồi ngoảnh mặt, xa xôi đất trời.
Ngày xửa ngày xưa như thế nào, tôi không biết. Tôi chỉ biết, ngày nảy ngày nay, bản thân và đời sống quanh mình cứ hoài lẩn quẩn trong một vòng cơ khổ. Dẫu vậy, ngẫm kỹ, tôi và kha khá người tôi quen biết đã không ít lần chứng kiến những phép nhiệm màu trên cõi thế. Tuy nhiên các thức huyền diệu ấy lại không thuộc về tất cả và cụ thể hơn là không cứu vớt gì được cho tôi.
Song, tôi cũng đành chấp nhận thôi. Bởi vì tôi hiểu, sự đời vốn không giống nguyên xi các sự tích mà người ta hay kể những buổi chiều hôm hay tối muộn. Vậy nên tôi cũng dần học cách để bằng lòng và không mất thêm những gì mình có.
Tôi tên Tích. Tôi sinh ra trong một gia đình trung nông và lớn lên với những câu chuyện cổ tích. Là "Thạch Sanh - Lý Thông", bà kể tôi nghe. Là "Của Thiên trả Địa", cha kể tôi nghe. Là "Ăn khế trả vàng", mẹ kể tôi nghe. Còn cả "Nói dối như Cuội" mà tôi được chị Ngà - người láng giềng hơn năm tuổi, kể lại cho tôi nghe và thật nhiều tích truyện khác nữa. Tôi cũng muốn mai sau mình làm nên kỳ tích hoặc chí ít cũng có chút thành tích gì đó. Cứ thế, tôi dần lớn lên và bắt đầu mơ mộng.
Tôi cho rằng suýt nữa thì tôi đã làm nên chuyện "chấn động". Còn chị Ngà lại bảo, xém xíu là tôi làm nên tội. Nguyên là hôm đó, có quan trạng "vinh quy bái tổ" về làng. Đám rước thật rình rang. Thấy người ta ra coi đông đảo, tôi cũng lật đật chạy theo đón đầu. Thế là nếu không nhờ chị Ngà nhanh tay kéo vô, quan trạng đã được mặt đối mặt với một thằng nhóc đầu để ba chỏm cởi truồng đeo yếm.
Chị Ngà thở phào khi đã kịp cứu thằng em khỏi bị quan bắt tội. Bờ ngực phập phồng dần dà phẳng phiêu trở lại. Còn phần mình, tôi chưa biết gì là sợ sệt. Tôi chỉ ngẩn ngơ dõi theo cho tới khi chiếc mũ cánh chuồn nho nhã và tà áo gấm xanh màu kia khuất hẳn khỏi tầm mắt. Tôi thấy thinh thích.
Tôi - thằng nhóc lên năm vừa "không quần ra đứng đầu làng xem quan", cũng muốn mai này đỗ trạng làm quan. Muốn được khoa bảng thì phải lều chõng. Mà muốn lều chõng được thì phải tìm thầy học Nho. Tôi cũng vậy. Sau khi nghe tôi bày tỏ, cha liền cho tôi theo học một ông thầy đồ tiếng tăm trong vùng. Cơ duyên dẫn đến mười năm sách đèn của tôi chỉ đơn giản như vậy.
***
- Thứ như mày thì sau này chỉ có đi làm giặc.
Dứt lời, thầy đồ liền quăng thẳng cuốn kinh Xuân Thu đang cầm trên tay về phía tôi. Âm thanh khi quyển sách tiếp đất nghe thật khô khốc. Còn tôi, do né được nên vẫn lành lặn.
Người thầy đồ râu tóc bạc phơ, đức cao vọng trọng đang rất giận. Mặt ông đỏ bừng và răng nghiến keng két. Nôm vẻ tình nghĩa thầy trò chúng tôi không thể cứu vãn được nữa.
Thế thì tôi. Không chờ thầy đuổi, tôi quyết định ra về. Tôi không cãi lại. Tôi đã tiếp thu bài học sau chót của thầy. Thật tâm, tôi cũng muốn nói nên câu đa tạ. Thế nhưng tôi biết giờ mình nói thêm bao nhiêu cũng tức là chọc tức thầy thêm bấy nhiêu.
Tôi im lặng quay đi. Tôi thấy mình chẳng còn gì để tiếc nuối hết. Bước chân hẳn ra khỏi lớp rồi, tôi lập tức lấy hai cái vỏ trứng vịt rỗng có khoét đầu mà mình định bụng chế thành đèn đom đóm để đọc sách buổi đêm ra bóp vụn. Tôi không cần sử dụng chúng nữa. Mười năm dùi mài kinh sử, sách đèn sớm hôm của tôi chính thức chấm dứt ở đây.
Người ta nói thầy tôi nhìn người không sai. Bởi nghe đâu ngoài quan trạng năm nào, ông đã từng dạy ra cho chúa thương thêm mấy vị thám hoa, bảng nhãn. Song ngày nay, điều đó cũng không còn ý nghĩa gì với tôi nữa rồi. Tôi đã quyết định về làm ruộng.
Đói là sẽ khổ.
Chẵn mười năm rồi, tính từ lúc tôi xa rời những câu chuyện cổ tích để học quen Tứ thư, Ngũ kinh. Bà tôi đã mất. Ít lâu sau, cha cũng đoàn tụ với bà. Mẹ tôi còn sống nhưng đau bệnh thì đâu tránh khỏi. Cũng không còn ai kể tôi nghe chuyện cổ tích nữa. Duy chỉ có đất vườn nhà tôi vẫn nguyên số cũ.
Về tới nhà, tôi liền vào trong chào mẹ. Việc xảy ra ở lớp học ban nãy, tôi không giấu bà. Mẹ cũng không nói gì thêm về ch.uyện ấy. Móm mém môi cười, mẹ vỗ vỗ vai tôi và bảo tôi thay đồ, lấy cái thau đồng ra giếng rữa tay, rữa mặt cho mát rồi vô dọn cơm ăn.
Vâng lời mẹ, tôi về phòng mình đổi bộ đồ ngắn rồi xách thau ra giếng. Cái mát lạnh từ làn nước khiến tôi thấy thật sảng khoái, thư giãn. Những muộn lo, u phiền tưởng chừng như trôi tuột đi theo.
Lòng trong chiếc thau đồng giờ từa tựa mặt gương. Tôi soi mình một chốc. Tôi trông cũng dễ nhìn. Mặt chữ điền, mày rậm ngang, mắt hai mí, môi không sậm, mũi vừa chừng. Tôi có thể hài lòng về diện mạo của mình.
Làn nước trong vắt kia nhè nhẹ gợn sóng. In trên chỗ đồng thau không chỉ mỗi hình ảnh tôi mà còn có thêm gương mặt một người con gái khác. Đó là chị Ngà.
Tôi xoay người lại trước khi đôi môi hàm tiếu của chị bật lên tiếng hù. Tôi và chị đã quá thân quá quen. Mà cớ sao phải gấp gáp, tôi lấy cái khăn đang vắt trên vai lau mặt cho khô rồi bắt chuyện.
- Tích cho chị đổi mấy quả thị này lấy mớ ốc nhé.
Sau khi hỏi chào, chị vui vẻ từ tốn đề nghị. Cùng lúc đó đưa tay về trước, phô ra bị thị. Không tiếng hi ha nào bật ra, nhưng nhìn khuôn miệng chị như thể đang tươi cười. Kín đáo nép dưới làn môi đỏ mọng là hàm răng đen nhánh, nhìn đều và chắc như hạt bắp. Mùi thị thơm ngát và lời chị ngọt mát.
Tôi hào hứng đáp:
- Dạ được. Để em coi trong lu còn con nào không. Hay chị muốn tươi hơn, mới hơn thì mình cùng đi bắt?
Chị Ngà vui giọng và thoảng chút ngạc nhiên ở cuối khi tiếp lời:
- Nếu còn thì cho chị lấy mấy con trong lu là được. Ừm. Mà bộ chiều nay em không đến lớp sao mà rủ chị nè?
Tôi bình giọng trả lời câu chị hỏi:
- Em nghỉ học rồi, chị ạ.
Đến đây hai giữ im lặng và nhìn nhau trong chốc lát. Nhưng rồi bầu không khí cũng sớm bình thường trở lại. Nhận bị thị, đôi bên cười xòa. Sau đó, chúng tôi đi mở lu bắt ốc.
Trong đấy, ốc vẫn còn khá nhiều. Thế nên hai chị em quyết định không bắt thêm. Kết thúc cuộc trao đổi tôi có mời chị ở lại cùng ăn cơm. Tuy nhiên chị từ chối và ra về, kèm lời hẹn chiều chiều sẽ qua chơi.
Tận khi gót sen dáng mảnh kia đã khuất bụi trúc rồi, tôi mới thư thái xách thau và bị vào trong. Tôi có cảm giác như mình sắp sửa sống lại tuổi nhỏ. Tôi hướng mắt về chiếc chõng tre trước nhà. Nó đã bám bụi. Cơm nước xong xuôi, tôi sẽ đi lau chùi. Tôi bắt đầu có niềm tin, sớm thôi, chiếc chõng ấy sẽ lại trĩu đầy bởi những câu chuyện cổ tích như ngày nào. Khi mà tôi và chị cùng ngồi đó chơi giống hồi nhỏ.
Tuy nhiên tôi vẫn không thể giữ nguyên vẻ phơi phơi ấy suốt bữa cơm. Bấy lâu nay tôi thường ăn vội cho nhanh qua cữ để đi đọc sách. Bây giờ được dịp nhìn kỹ, tôi thấy mẹ gầy đi và thêm nhiều tóc bạc trên mái đầu quá. Tôi lại nghĩ ngợi xa xăm.
Bữa cơm rồi cũng đi đến hồi kết. Phụ mẹ dọn rửa xong, tôi lại chỗ bị thị, mở ra và lấy một trái. Sau đó, tôi quay trở lại ngồi ở bàn ăn và tiếp tục suy nghĩ.
Vị hương thảo thơm, mát ngọt từ quả thị trên tay làm đầu óc tôi dịu đi. Thế nhưng tôi vẫn không thể dứt ra khỏi dòng suy nghĩ. Tôi chạnh lòng thương mẹ. Cứ như vậy, đến bao giờ thì mới thay đổi được cảnh ngộ này đây? Tôi lại nghĩ xa xôi thêm. Tôi không muốn trong tương lai, chị Ngà cũng trở thành giống như bà, như mẹ tôi.
- Ba năm nữa. Chờ con, mẹ nhé.
Tôi quả quyết nói với mẹ mình. Tôi đã nảy ra một ý tưởng đặc biệt. Trong ba năm này, sáng tôi làm nông, tối tôi đèn sách. Tôi kỳ vọng và tôi muốn mình sẽ làm nên chuyện ở khoa thi tới. Lúc đó, một cuộc đổi đời sẽ đến với tôi, với mẹ, với chị Ngà. Hoặc chí ít, tôi cũng chẳng quên mất chữ thánh hiền.
Tôi lại mơ màng về một ngày áo gấm về làng.
***
Ấy vậy, nói bao giờ cũng dễ hơn làm. Trong vòng ba năm, đúng là nhiều phép màu đã hiển hiện quanh tôi vài ba lần. Tuy nhiên chúng không dành cho tôi.
Ở năm thứ nhất, tôi đã được biết thế nào là "Cây tre trăm đốt". Nguyên là ở làng bên, có anh chàng nọ tên khoai, sớm mồ côi cha mẹ và lấy việc lên rừng chặt tre về bán làm kế sinh nhai. Người tiều phu ấy và cô Út, con ông bá hộ Keo, đem lòng yêu nhau. Tuy nhiên cách biệt giàu nghèo đã khiến mối duyên của họ trắc trở. Nhà bá hộ không chịu tác hợp cho hai người. Phải đến khi anh Khoai gom hết số vốn liếng đã đổ mồ hôi sôi nước mắt dành dụm hơn mười năm ra nộp cho nhà gái, coi như ứng trước tiền thách cưới thì ông Keo mới chịu tiếp chuyện. Ông ra điều kiện, trong vòng một tháng, nếu anh Khoai đem được cây tre nào có một trăm đốt về làm lễ vật thì cho cưới cô Út. Bằng không, anh Khoai mất trắng khoản tiền ấy và cô Út sẽ được gả cho một cậu ấm trên tỉnh. Thế là có những buổi trưa trời nắng như đổ lửa, tôi, chị Ngà và không ít người nữa bắt gặp anh đang hì hục băng rừng lội suối tìm cây tre trăm đốt.
Áp lực đè nặng lên vai anh tiều phu. Anh vừa phải cần mẫn hái măng, đốn tre thường về bán kiếm sống vừa phải lùng sục khắp cùng kiếm cái cây lạ đời kia. Người tiều phu ấy không có thời gian để ngơi nghỉ. Kỳ hạn một tháng cũng sắp hết rồi. Tôi cảm thấy anh đối diện với nguy cơ mất người mình thương, mất sạch của tiền và thậm chí mất mạng vì lao lực.
Sáng hôm nọ, khi chỉ còn đúng một ngày nữa là hết kỳ hạn một tháng kia, tôi có tới bờ suối mà anh thường ra nghỉ để hỏi mua măng. Tuy nhiên, tôi không thấy anh ở đó như thường lệ. Lần theo tiếng dao chặt, tôi bắt gặp anh ở trong rừng tre. Trông anh như người mất hồn, tay cầm dao chặt tới mà nước mắt cứ thầm lặng tuông dài. Hẳn là anh đã rất bất lực và tuyệt vọng. Tôi chẳng biết làm gì hơn cho anh nên đành lẳng lặng ra về.
Tuy nhiên buổi sớm hôm sau, tôi và toàn thể làng trên xóm dưới đã được chứng kiến một phép màu. Hai tiếng "Khắc nhập" của anh Khoai vừa dứt, trăm đốt tre ngay lập tức nhập lại thành một cây, dỏng cao lên tít trời xanh. Để rồi, trừ anh ra, những người có mặt trước và trong sân nhà ông bá hộ Keo đều trầm trồ, kinh ngạc. Tôi và chị Ngà cũng không phải là ngoại lệ khi đang cùng đứng xem.
- Chà! Cây tre vĩ đại quá, chị nhỉ? Chẵn một trăm đốt luôn chứ chẳng đùa – Tôi hí hửng mở lời.
- Ừm, đúng vậy, Tích ạ. Chuyến này ông Keo hết đường kỳ kèo. Ông ta mà hứa lèo còn ai coi ông ta ra gì nữa.
Chị Ngà phấn khích đáp lời tôi. Đôi mắt to tròn đen láy của chị từ chỗ ngó lên ngọn tre đếm đốt thoắt cái, đã nhìn về phía tôi. Cái mũi dọc dừa thì khe khẽ rung lúc chị cười. Nôm vẻ chị rất vui. Tôi cũng thế. Tôi mừng cho anh Khoai và lòng nhen nhúm cho bản thân một niềm hy vọng trong mai sau.
Nhưng mà câu chuyện của anh Khoai và cô Út chưa kết thúc ở đây liền đâu. Bá hộ Keo đã lật lọng. Ông ta xua gia đinh đuổi anh tiều phu về và nhất quyết cưỡng ép con gái mình thành hôn với cậu ấm kia. Tất nhiên, ông không trả gì cho anh Khoai cả. Hai chị em tôi và lối xóm chòm riềng phần đa bất bình cho cô Út chàng Khoai. Trong đám đông, tiếng rủa xả ông Keo bắt đầu râm ran.
Song, chẳng phải chờ quá lâu để xem được cảnh những kẻ gian manh, xảo trá trả giá. Anh Khoai hô to "Khắc xuất", trăm đốt của cây tre tức thì tách ra, văng thẳng vào người nhà ông Keo và lũ gia đinh hung hãn, giải vây cho chủ. Kế đến, hai tiếng "Khắc nhập" rền vang dẫn lối cho muôn vàn lóng tre lóng trúc bay tới, hợp thành cả chục cây trăm đốt như ban nãy, hút lấy và đưa tất cả quân gian lên trời theo đúng nghĩa đen. Phải đến khi ông Keo và bọn họ cam kết từ đây về sau sẽ để cho đôi tình nhân được yên cũng như trao trả toàn bộ số tiền đã lấy của anh Khoai, thì mới chạm được chân lại xuống đất. Cả một quá trình giằng co căng cực để đi đến một kết thúc hạnh phúc như vậy chứ chả đùa.
Cuối cùng, cặp vợ chồng trẻ lựa chọn đi sang xứ khác để sống một cuộc đời trọn vẹn hạnh phúc. Không ai biết họ đi đâu. Chỉ biết hai tiếng "Khắc nhập" sau chót vừa dứt, cơ man lóng tre lóng trúc ấy ghép lại với dạng giống chiếc bè rồi phóng vụt đi như tên bắn, mang họ đến chốn nào đó tận cuối chân trời, xa mút tầm mắt chúng tôi.
Thế là đâu vào đấy, câu chuyện của anh Khoai và cô Út đi đến cái kết có hậu. Chiều cùng ngày, lại có thêm một câu chuyện kỳ thú để tôi và chị kể cho bọn trẻ đang quây quần bên chiếc chõng nghe. Những đôi mắt đều lấp lánh khi cùng mộng mơ về một đời sống hạnh phúc, bình yên và công bằng thật đẹp. Tôi bỗng muốn ngưng đọng mãi trong khoảnh khắc ấy. Người ta nói tôi kể chuyện cổ tích dụ con nít, không sao cả. Tôi chỉ lấy đó làm niềm vui cho đoạn tháng qua ngày.
***
Bức tranh toàn cảnh bình yên, cứ như vậy sắm vai vòng lặp quen thuộc, dịu dàng đưa kẻ hay mơ đắm chìm vào giấc chiêm bao êm đềm.
Mọi thứ chẳng diễn ra suôn sẻ như dự tính. Tôi không đủ bản lĩnh để cân bằng giữa làm lụng với học hành. Tứ Thư, Ngũ Kinh bỗng dưng hóa thành tứ tung ngũ hoành với tôi. Mặt khác, vì sức vóc có hạn nên lượng lúa thóc thu về sau mấy vụ gặt chỉ loanh quanh ở mức đủ vừa đủ để ăn và gieo cấy vào mùa tới.
Người trậm trầy trậm trật đã đành. Giờ đây, phong cảnh tự nhiên cũng xác xơ, tiêu điều. Mạ non chết yểu trên đồng. Măng chưa kịp mọc thành cây đã trơ xương hấp hối cùng bụi tre khóm trúc. Sông cạn khô, hồ trơ đáy như thể hốc mắt bị móc mất con ngươi. Đồi trọc lóc, đất cằn, xám xịt và sứt sẹo khắp cùng. Trời nắng hạn, dân mắc hạn sưu cao thuế nặng. Để rồi giặc giã nổi lên, binh lửa tràn lan trên xứ sở.
Các câu chuyện cổ tích tuy bổ ích nhưng đâu thể giúp cho tôi tìm thấy một cái kết có hậu trong hoàn cảnh này. Mẹ đổ bệnh. Quan quân đến sách nhiễu xóm thôn thay vì dẹp loạn. Ngỗi Quận công ỷ thế hiếp người, bắt chị Ngà làm thiếp. Cứ như vậy, đổ vỡ nối tiếp đổ vỡ, bi kịch chồng chất bi kịch. Hoàn toàn bất lực trước thứ quyền uy tàn bạo ấy, tôi chỉ có thể ngậm ngùi đau xót.
Cảnh đó, người đâu?
Sao dời, vật đổi.
Bọt bèo chìm nổi.
Cổ tích mất rồi?
*Các nhân vật, địa điểm, sự kiện.. Trong truyện đều do hư cấu mà ra. Mọi sự trùng hợp, nếu có, đều là ngẫu nhiên. Tác giả không cổ súy bạn đọc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
*Trong truyện có trích dẫn bài thơ Hoa Mẫu Đơn của thi sĩ Hồ Dzếnh và lời bài hát Đám Cưới Đầu Xuân của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh.
Lá sầu đâu
- Mới đó mà gần tới Rằm tháng Mười rồi...
Nằm vắt vẻo trên chiếc võng giăng ngoài bìa vườn, Thiện bâng quơ nói một câu.
- Đúng rồi! Nhanh thiệt!
Thốt xong mấy lời thành tiếng, anh chàng chẳng nói thêm gì nữa. Đưa chân xuống đất để chiếc võng ngừng lại, Thiện ngước lên nhìn những vòm lá trên đầu. Đôi mắt thâm trầm của cậu trai trẻ được thả đâu đó nơi nền trời.
Trên kia có rất nhiều lá. Trong số đó, lá nào sầu đâu? Sầu Đâu cũng tức Sầu Đông. Cùng là một thứ lá quen thuộc nhưng được gọi với hai tên khác biệt. Thiện lại nhớ về những chuyện xưa. Trời đã trở lạnh rồi. Một mùa bấc nữa sắp sửa về. Tính theo bài bản ngày tháng, bây giờ cũng cũng kể như đầu mùa đông. Ấy thế, ở xứ sở của nắng và mưa này không có mùa đông đích thực. Chẳng qua là trời dịu đi một chút, khô ráo hơn chứ nào có lạnh lẽo, ảm đạm gì. Trong khoảng thời gian nhàn rỗi này, mùa đông kiểu ấy chẳng làm mấy ai muộn sầu. Chỉ là lúc này, tự dưng lại khiến Thiện nhớ về những tháng hè xưa cũ ôi ả. Mùa hè đó, Thiện biết Diệp. Trong những ngày hạ ngắn ngủi đó, một cậu trai đã được biết những chuyện người lớn và hiểu thêm sự đời....
- Mà thôi, đã thành chuyện quá vãn rồi...
Bỏ lửng câu nói, anh chàng đưa tay về phía những đám cây xung quanh, ngắt ngẫu nhiên một nắm lá. Nắng trên đầu đã dày hơn. Loang lổ từng mảng sáng chồng chéo nhau ẩn hiện qua những kẽ hở của chiếc vòm xanh. Nắng đổ vàng lên người và lá bên dưới. Nhìn như thể một tấm lưới đang kiềm giữ một cái gì đó đương đà trỗi lên. Thiện vẫn nằm đó, bàn tay hờ hững lật giở từng chiếc một.
- Lá nào sầu đâu?
Tự dưng Thiện lại thấy chua chát lạ thường. Từ lâu, anh chàng đã dửng dưng và chẳng buồn tranh đấu với đời. Bao nhiêu cái lớn lao, vĩ đại giờ đây đều vô nghĩa với Thiện. Âu cũng theo lẽ bù trừ. Nếu anh đã biết thế nào là sướng, là vui thì tất cũng phải nếm đủ ngần đó những buồn, những khổ.
Thiện lại nhớ về chuyện xưa. Những ngày đã quá xa xôi. Quãng ngày ấy, ai nấy đều còn vô tư. Nguyên sơ và bình dị nhất có thể. Mơn mởn và căng đầy. Thiện dõi mắt về cây sầu đâu cuối vườn. Tháng Mười, sầu đâu đương thay lá và đơm những bông hoa trắng muốt. Thân đại thụ đang bệ vệ đứng vắng kia, tưởng như là bậc lão làng trong đám cây cối ở đây thực chất là kẻ rệu rã nhất đang cố sức duy trì tại khu vườn này. Cao lớn, uy nghiêm đến mấy, cuối cùng cái còn lưu lại được chỉ lại một cội cây trơ trụi.
Sau này, mấy ai còn nhớ ngày trước ở đây từng có một rặng sầu đâu xanh mướt. Kể cũng lạ.
Hồi đó, tất cả những thân cây đều thon thả và thướt tha như những cô thiếu nữ. Bây giờ thì chỉ còn trơ lại một lão già rã rời kia. Cây cối vốn dĩ là thức vô tri. Diệp không cho điều đó là đúng. Cô nàng vẫn hay đặt để tình cảm con người vào cỏ cây. Thế nhưng với Thiện bây giờ những ch.uyện ấy đã không còn quan trọng. Cây cỏ vẫn hoàn là những sinh vật vô tri.
Thiện buông xuôi. Uất ức, hận thù và buồn khổ, mới hôm qua hôm kia còn sôi trào trong anh mà bây giờ đã lắng xuống. Dưới những tán lá sầu, cõi lòng cậu thiếu niên như thể được vỗ về phần nào. Ấy thế, chúng vẫn ở nguyên đó. Như vậy lại càng kiến một kẻ chẳng buồn tranh đấu với đời thêm khổ tâm, dằn vặt...
Anh ta cũng chẳng thể là gì hơn.
Dưới tán lá sầu đang phủ vây là những tháng ngày tuổi xanh thân ái và diệu kỳ...
Những ngày xa xôi thuở trước...
***
"Thà làm ăn mày chứ không làm ăn cướp". Tôi nhớ man mán rằng mình đã nghe câu đó. Hình như là trong một vở hài thì phải. Nhưng trước đó lại là: "Thà làm ăn cướp chứ không đi ăn mày". Cái lý lẽ hài ước ấy, vô hình trung đã ứng nghiệm lên tôi.
Dòng đời đẩy đưa, không ai có thể giữ mỗi cái lòng tốt để sống. Mà đúng thật. Đời mà! Có những cái không phải hễ mình cứ xin thì người ta sẽ cho. Có những cái phải ra tay giành giật về thì mới có được. Công bằng, lẽ phải và tình cảm? Sống là chiến đấu. Tôi thà tha hóa để sống tiếp, để trả được thù. Chứ tôi đã thề không cho phép bản thân ngu ngốc mà chết đi để giữ lấy cái thanh cao viển vông như ai kia. Tôi không cướp giật của ai để làm gì. Thứ tôi muốn lấy chính là cái mạng của lũ chúng nó. Mà để cho chúng nó chết thì dễ dàng quá rồi. Tôi không muốn như vậy.
...
Tôi lại nhớ về em của ngày trước. Trong tôi luôn sâu đậm những cái nguyên sơ của cô gái đơn thuần năm ấy. Dung dị mà đẹp đến không ngờ. Thế nhưng bây giờ những thức ấy đã không còn ở em nữa. Chua chát làm sao!
Những cái tinh khôi ở Diệp, bây giờ, em có còn giữ không?
...
Nghĩ nữa có khi lại buồn thêm.
...
Lá sầu phủ vây khu vườn cũ. Kín kẽ thêm cho cái th.ân thể non nớt, nhỏ bé của em. Mục rã chất chồng trong cái tâm hồn khô cằn những cái lý lẽ thiện lương con nít ở đời của tôi.
***
Như điên như dại, Thiện gào lên:
-Em nói rồi! Nợ máu phải trả bằng máu!
Dứt lời, nắm đấm ở tay Thiện được siết chặt hơn. Bây giờ cậu đã như một người khác hẳn. Căm thù, uất hận hằn rõ trong đôi mắt đầy buồn khổ.
"Nợ máu phải trả bằng máu"? Câu này, chẳng qua Phan Bội Châu đã nói để vạch rõ tôn chỉ quang phục. Ấy vậy, thời đó và cả bây giờ, không ít người cho cụ là "giang hồ". Thiện không đoái hoài gì. Nhưng bây giờ, Thiện lại quyết liệt mà lặp lại lời cụ. Đàng hoàng, tử tế vốn không giúp giải quyết được hết mọi sự ở đời.
Anh Sang Đầu trọc vẫn từ tốn:
- Bình tĩnh cái đã! Nói anh nghe. Có chắc là mày muốn học võ anh không?
Quả quyết, Thiện đáp lời:
- Đúng! Anh cứ dạy cho em đòn nào độc nhất, hiểm nhất! Em phải xử từng đứa một!
Day day vầng trán, sau một lúc đắn đo, anh Sang cất lời:
- Em đã quyết, anh cũng không cản. Muốn học thì anh dạy cho. Nhưng em nhớ lời anh. Hễ khi nào đụng chuyện, cực chẳng đã thì hãy dùng.
Nghe thế, Thiện càng sục sôi:
- Vậy thì giờ mình dợt luôn đi!
- Mai đã. Giờ anh phải đi công chuyện.
Nói đoạn, anh Sang quay đi. Phía sau, mỗi Thiện còn đứng lại. Cậu thấy trong người bức bối vô. Đánh và đá. Anh chàng làm điên cuồng như thể để giải phóng cái nhựa người dư thừa trong cơ thể.
Cái đầu không có tóc của anh Sang khuất dưới ánh tà dương rồi, Thiện vẫn đấm đá liên hồi. Như thể bốn bề đều là địch thủ. Bây giờ cậu học trò ngoan hiền ngày nào đương đà hừng hực khí thế. Chừng như cậu có thể xé toạc, đập nát, đạp đổ mọi thứ ngáng đường. Chừng như Thiện có thể làm được những điều không tưởng.
Quả là một sự nghịch lý. Trước đây, Thiện luôn tránh việc động tay động chân. Thế mà giờ cậu lại trong tâm thế chực chờ tìm giết người ta
***
Nằm sõng soài trên thềm lá, Diệp rã rời và rũ rượi. Cô nàng ở yên đó, cười khổ. Bây giờ chuyện gì có xảy đến trên cơ thể mình, đâu còn ý nghĩa gì với cô nữa. Diệp không buồn đoái hoài và cũng chẳng còn đủ sức ngăn cản.
Buông xuôi và phó mặc. Cô nằm đó, đầu ngẩng lên mấy tán lá sầu mà mắt cứ nhắm nghiền.
Người đứng kia vẫn tiếp tục làm những việc cần làm.
Trong vườn cơ man nào là cây cối, lá cỏ. Nhưng bấy nhiêu lá ấy chẳng thể nào che hết nổi cho thân người bé nhỏ của Diệp
...
Tôi như kẻ lạc đường. Quanh đi ngoảnh lại cũng không cách nào ra được. Phố xá huyên náo. Khu vườn cũ tịch mịch. Bao nhiêu cảnh tượng chồng chéo lên nhau mà hiển hiện trước mắt tôi.
Tôi vẫn đi. Nửa thân dưới rời rã. Như thể chúng với tôi là biệt lập với nhau vậy.
Tôi bước, nghênh ngang trong hoang tàn.
Tôi có hẹn với anh Sang Đầu trọc. Tôi phải đến.
Tiếng đờn của ông Năm cụt giò thì phải. Vẫn hay như mọi hôm! Tôi quá quen mà! Ấy thế, hôm nay nó lại như thể dẫn dắt tôi về cuối đường.
Lòng vòng và lẩn quẩn mà vẫn chưa thoát được.
"Tôi liệu có biết lá nào nào sầu đâu?"
...
Cổ kính hay hoang phế. Tinh khôi hay ngờ nghệch. Khoảng vườn cũ thân thuộc bỗng chốc thênh thang.
Đêm đã về khuya.
Phố xá nhòe dần dưới mấy ngọn đèn màu. Sáng tối trộn lẫn. Thế nhưng lại mờ mịch tới không ngờ.
Diệp đã đợi tôi phía cuối đường tự lúc nào. Nhìn tôi, em cười hiền. Những nhớp nhơ, nhầy nhụa xem chừng đã được giũ sạch. Tôi bước đến, thong dong và tự nhiên nhất có thể. Vui mừng khôn xiết. Tôi và Diệp bước đến và ôm lấy nhau. Chặt cứng.
Liệu bọn tôi có thể trở lại được như ngày trước?
***
Rốt cuộc chỉ còn mỗi mình tôi đứng vắng giữa khu vườn xưa cũ.
Có cái đó ươn ướt và đăng đắng đọng trên khóe môi tôi.
Tôi lại lấy thêm một lá nữa bỏ vào miệng. Sầu Đâu vị đắng, hậu ngọt. Thế nhưng bây giờ, với tôi chỉ còn mỗi cái đắng chát.
Tôi nhai kỹ thật kỹ. Nắm lá bã ra, chát xít cả khoang miệng. Tôi tìm cái ngọt ngào hay vị đắng đây?
Không có câu trả lời cho tôi.
- Thôi dừng ở đây. Cứ như vầy thì chút hồi hổng chừng ông Năm không còn gì.
Phát ngôn mấy tiếng, tôi cắp rổ đi ra. Mấy mớ sầu đâu này, tôi hái cho ông Năm cụt giò. Vẫn thường như vậy. Tôi đem chúng đi trao đổi với ông. Ông Năm rất sòng phẳng. Ông lấy lá để ăn và trả lễ cho tôi bằng việc đờn và hát.
Hôm nay và cả về sau, tôi không muốn thực hiện thêm một cuộc đổi chát nào nữa. Chỗ lá này, coi như chút quà tôi biếu ông trước khi từ biệt.
...
Tôi đi ngang qua gốc Sầu Đâu cuối vườn. Hồi trước, chính tại chỗ này, Thiện và Diệp đã lần đầu cho nhau những cái rất lạ. Lần đầu với những vụng dại cho một chuyến phiêu lưu lạ lẫm.
Nhếch khóe môi đương đắng, tôi mỉm một nụ cười
Nợ tiền, trả tiền. Nợ máu phải trả bằng máu. Thế còn nợ tình, nợ duyên biết lấy gì để mà bù, mà sớt. Nghĩ mãi không ích gì, tôi cất bước rời đi.
Những tán lá sầu che kín đường về...
- Mày tới rồi hả?
Lơi cây đàn, ông Năm cụt giò ngước lên ngó tôi rồi hỏi
Dạ một tiếng, tôi bước đến gần hơn, bỏ rỗ lá xuống đất rồi ngồi lại cạnh cỗ xe lăn của ông.
- Mấy nay mày khỏe chứ con! Còn nhỏ Diệp đâu? Lâu rồi hổng có thấy nó vậy cà?
- Con vẫn khỏe!
Dúi cái rổ cho ông, tôi bình giọng trả lời nốt câu được hỏi:
- Diệp bận việc nên không ghé được. Em nó có nhờ gửi lời thăm ông.
Ông Năm ờ gọn một tiếng, tay xốc xốc đám lá trong rổ. Sau đó, ông trút hết đám lá vào bịch mủ rồi vắt lên sườn xe. Xong xuôi, ông Năm cầm đàn lên:
- Nhiều dữ vậy! Để tao hát lại cho mày mấy bản. Chờ chút, tao chỉnh một cái.
Ông lên dây và chuẩn bị cho màn trình diễn. Tôi định từ chối nhưng lại thôi.
Tôi nhìn ông Năm kỹ hơn. Tuy đã sáu mươi ngoài nhưng nhìn nhìn ông vẫn còn rắn rỏi và nhìn rất khỏe mạnh. Nếu chỉ nhìn nửa thân trên thì hẳn ai cũng nghĩ đây là một ông già quắc thước sắm vai một nghệ sĩ lang thang lão làng. Mắt ông Năm sáng ngời. Hai tay ông mảnh khảnh mà lại có ngón đàn rất điệu nghệ. Cái áo lính cũ khoác hờ lên người, nước da rám nắng, bộ tóc xoăn xõa bồng... Nhưng nhìn sang bên dưới thì trái ngược hẳn. Chân trái của ông, từ gối đổ xuống chỉ trơ một cái đầu tròn lẳn ngủn ngoẳn thòng ra khỏi cái quần xà lỏn. Cũng do vậy mà, chẳng rõ tên họ là gì, người đời đặt cho ông cái danh Năm cụt giò.
Ông chẳng màng gì đến đời. Trừ lúc hát kiếm tiền với hỏi mua đồ ăn, không mấy khi ông Năm mở miệng. Cứ như vậy cho đến khi hai đứa bọn tôi biết ông.
...
Ông Năm trịnh trọng:
-Tao hát bài này. Trước cho mày sau tặng nhỏ Diệp
Vừa nói dứt câu, ông đánh đàn vô nhịp ngâm thơ:
"Mẫu đơn nở cạnh nhà thờ
Hai ta trinh tiết đợi chờ lấy nhau..."
Có chút bất ngờ. Hồi trước, nghe hai tiếng này, ít nhiều cũng có chút chộn rộn và rạo rực. Bây giờ tôi chỉ thấy ngạc nhiên và buồn cười. Từ hài hước, tôi thầm quay ra chua chát:
- Trinh với tiết à? Còn cái nỗi gì đâu mà...
Ông Năm run giọng và ngân một hơi dài. Không để tôi kịp suy nghĩ nhiều thêm; Ông đã ngoặt ngay sang bài hát khác:
"Ngày xửa ngày xưa đôi ta chung nón đôi ta chung đường.
Lên sáu lên năm đôi ta cùng sách đôi ta cùng trường.
Đường qua nhà em nghiêng nghiêng sân nắng,
nghiêng nghiêng mây hồng.
Chiều nao đuổi bướm, bướm bay vô vườn
mà nước mắt rưng rưng ...
Rồi một ngày kia em khoe áo mới xanh hơn mây trời.
Hai đứa chung vui khi xuân vừa tới thơ ngây cuộc đời.
Trò chơi trẻ con em cô dâu mới chưa nghe nặng sầu.
Chú rể ngẩn ngơ ra hái hoa cà làm quà cưới cô dâu.
Mười mấy năm qua khi hoa vừa hé
nhụy thì đời trai vui chinh chiến
Anh xuôi miền xa bao lần đếm bước xuân qua
Anh ơi, kỷ niệm xưa em còn giữ mãi trong lòng
Em biết không em, xuân lại trở về,
đường rừng chiều hoang sương xuống.
Thương sao là thương trong màu tím sắc hoa xưa ...
Dĩ vãng đâu trôi về nhắc ta ngày xưa.
Chuyện xửa chuyện xưa,
chuyện từ xuân trước xuân nay chưa nhòa
Anh nói em nghe thương em từ lúc hoa chưa mặn mà
Cầu cho mùa xuân nồng nàn trên má em thôi đợi chờ
Giữa lòng chiều hoang nâng cánh sim rừng
Ngỡ màu hoa tím năm xưa ..."
Ông Năm cụt giò không tự đi đứng được nhưng tiếng đờn và lời ca của ông thì như thể có cho mình cặp cánh vậy. Bay bổng và miên man. Đang trầm buồn thoắt cái ông chuyển qua hồ hởi rồi lại chùng xuống khi về cuối bài.
Một mớ Sầu Đông đổi lấy "Đám Cưới Đầu Xuân". Tôi phì cười.
- Hay quá ông ơi!
Tôi vỗ tay tán dương
- Muốn bản nào thì nói tao. Tao làm thêm cho vài bản nữa
Tôi bình giọng trả lời:
- Thôi ông. Nhiêu đó đủ rồi. Giờ con kể chuyện ông nghe. Ông chịu không?
- Cái thằng nầy! Mày tính vậy, tao cầm mớ lá này về làm gỏi ăn sao cho đặng!
Ngừng đôi phút, ông ôn tồn nói tiếp:
- Mà thôi! Con cứ nói đi. Xong rồi ông kể con nghe chuyện hồi xưa. Coi như là huề.
Tôi có chút ngạc nhiên:
- Thật sao ông?
Ông Năm cụt giò vẫn ôn tồn:
- Sao lại không! Mày thiệt tình với ông, không lẽ ông lợi đi xạo mày.
Thế là tôi bắt đầu câu chuyện. Say sưa. Tôi kể ông nghe mà như thể chính tôi đang được trả lại những tháng hè oi ả năm ấy.
...
Chỗ mà tôi với ông Năm đang đứng thật đặc biệt. Con đường này có hai ngã rẽ. Một dẫn về cuối khu vườn tôi, đến miền quê tịch mịch. Một lại là lối mòn giao với quốc lộ, dẫn đến vùng phồn hoa nơi đô thành. Cách có một con đường nhưng là hai thế giới trái ngược nhau.
...
Chênh vênh làm sao.
***
Giữ nguyên vẻ ôn tồn, bác sĩ Nhân hướng mắt về phía tôi và trả lời:
- Anh xin lỗi. Cái này thì anh không giúp gì cho em được rồi.
Anh Nhân luôn là vậy. Trong chừng mực nhất định của sự tử tế, giúp được ai cái gì, anh sẽ cố gắng làm. Còn nếu như đó là việc ngoài sức, người bác sĩ trẻ này sẽ từ chối thẳng thắn rồi ân cần khuyên giải, an ủi. Anh là một người tốt. Tôi với Diệp đều công nhận. Anh Nhân giúp người ta nhưng chẳng khi nào anh đòi hỏi gì cho mình cả. Ít nhất là tới tận giờ anh vẫn là một trong số đôi ba người hiếm hoi tốt vô điều với hai đứa bọn tôi...
Tôi đáp thật gọn:
- Không sao đâu anh! Em hiểu chứ! Đã vậy thì để em tự tính cách lo liệu.
Anh Nhân nhìn tôi. Trong con mắt dường như hằn lên sự ái ngại:
- Còn nước, còn tát mà. Tụi em đừng bi quan quá. Biết đâu chừng cố gắng thêm chút nữa thì...
- Em không đến hỏi bệnh! Xin phép anh em về trước.
Cố tỏ ra dửng dưng, tôi đứng lên quay người bỏ đi nhanh nhất có thể. Tôi không quảng đại, bao dung hay bình thản được giống anh. Có nợ phải tính, có thù hiển nhiên tôi phải trả.
Cho Diệp? Và Cho cả tôi?
Ai còn sống được hãy sống tốt.
- Em đi đường mạnh giỏi!
Đằng xa, tôi vẫn nghe tiếng anh Nhân gọi với theo. Tôi không buồn và chẳng thể trả lời anh.
Cánh cửa khuất dần. Tất cả dường như đã đóng sầm lại.
...
Còn chờ được thì tôi vẫn sẽ chờ. Sớm muộn gì Diệp cũng về. Tôi đợi em.
Tôi đã đi đến cuối khu vườn. Những lá những cây bài bản mà đan mà cài vào nhau. Cái thân quen cũ vẫn còn ít nhiều. Chỉ khác vài chỗ. Sầu đâu cả rặng chỉ còn trơ lại một cây. Tôi đứng đây không còn những cái thiện lương, ngây thơ con nít. Còn Diệp, em thì sao. Bấy nhiêu niềm vui góp vào đổ vỡ.
Trên những cây cao, lá nằm im ngủ. Con ve sầu gắng gượng kêu như thể làm vui. Trời sắp đổ tối rồi.
...
Thu dọn đồ đạc chuẩn bị về mà bác sĩ Nhân vẫn còn băn khoăn.
- Cái thằng này nông nỗi hết sức. Thiệt tình... Mà thôi. Giờ chỉ cầu Trời khấn Phật cho nó với bé Diệp, hai đứa được tai qua nạn khỏi.
Nhân thở dài.
- Ít ra thằng nhỏ cũng cái gì cũng dám làm.
Mỉm trên môi một nụ cười làm vui, anh ta lại tiếp tục:
- Cái thằng khờ quá. Anh cũng không phải là người tốt đến mức tuyệt đối như em nghĩ đâu. Hồi đó anh cũng có nhiều cái bậy bạ, nông nỗi. Đã tin tưởng anh cỡ vậy mà sao hai đứa còn...
Bỏ lửng câu nói, bác sĩ Nhân mở điện thoại. Có hai thông báo mới trên màn hình. Một là tin nhắn từ Chuồn Chuồn, cái còn lại là cuộc gọi của anh Sang Đầu trọc.
- Alo! Em hiểu rồi. Để em qua liền!
Ngắt máy, Nhân vội vàng rời khỏi phòng làm việc
Con Bướm Vàng đậu tạm nhánh Sầu Đâu.
....
Khuya thật khuya. Diệp lại về. Tôi ngẩn người ra.
Cơn mưa đêm tầm tã. Âm ĩ và dai dẳng. Lũ ve kêu rời rạc làm. Rả rích tiếng nhá nhem ngoài bìa vườn vọng lại.
Ướt đầm đìa. Trời khuya chẳng ngớt mưa. Diệp đứng đó. Nét cười thật hiền trên khuôn miệng.
Màn tối xé phăng chiếc áo chật chội. Em đứng đó. Chẳng còn gì che đậy, giấu giếm cả. Đương khóc hay đang cười. Tôi chẳng biết nữa.
Dòng nước đổ xuôi xuống khóe mắt, Diệp vẫn cười rất hiền. Ở em như thể được trả về những nguyên sơ, trinh bạch.
Đám hoa trinh nữ khép nép ướt sủng vì mưa dầm. Cây cỏ lá hoa xem chừng cũng như người. Tôi cứ chần chừ mãi.
Diệp vẫn ở nguyên đó. Xem vẻ như đang đợi cái gì đấy. Khu vườn cũ đã quá tịch mịch với em rồi. Cái vui vẻ, kỷ niệm lại chồng chéo lên khổ đau, ám ảnh.
Có mặc lên người thêm bao nhiêu lớp áo lớp quần, cũng nào đủ kín kẽ cho thân người nhỏ bé của Diệp. Em không cười nữa. Đôi môi chúm chím đỏ mộng cắn lại thật chặt. Tuổi mười bảy dường như bỏ lửng cho cô bé trải đời. Nàng thiếu nữ đã phải kinh qua biết bao nhiêu cái gớm ghê, không tưởng để thành người đàn bà thực thụ
Ngoái nhìn thêm lát nữa, Diệp quay đi. Dáng ngà khuất theo táng sầu. Tôi khụy xuống. Lực bất tòng tâm mà đổ gục.
Không có cách nào để tôi giữ em lại.
....
Mưa đã tạnh. Nhưng đất trời chẳng thể gột xóa được hết mọi thứ. Cái ân cái ái đã trao phải chăng như một lẽ bù trừ.
Đường về bỗng chốc hóa thênh thang. Sầu Đâu ở nguyên đó. Lá nằm trong lá.
***
Em về trong giấc chiêm bao;
Xanh xao kỷ niệm, hư hao tiếng cười.
Trót thương, mặc kệ chín mười;
Lòng buồn rười rượi, mặt ngoài vẫn tươi.
Tiếc thay tạo hóa trêu ngươi,
Vắng xa từ thuở đôi mươi mất rồi.
Sao trời dời đổi mấy ngôi;
Dông dài mộng mị, không hồi trống canh.
Tháng năm, anh cất để dành,
Dẫu tình mình đã tan tành từ lâu.
Tang thương một cuộc bể dâu,
Dấu yêu đành giữ trong đầu mà thôi.
"Giấc Chiêm Bao" của tôi chỉ vỏn vẹn bấy nhiêu.
Nghĩ không thông. Nói đâu được. Viết chẳng xong. Tôi biết mình nào có đặc quyền chơi đùa với con chữ, trong khi Hóa Công vẫn cứ trêu ngươi con người.
Mây tan. Mưa tạnh. Trời trong.
Hóa Công không dư nước mắt. Em đâu thích kể lể, khóc lóc. Tôi cũng chẳng muốn nhai đi nhai lại thêm một câu chuyện lâm ly, sống sượng nào nữa. Vậy nên giờ đây, những giọt nước kia cứ tuần hoàn theo lẽ đất trời. Bình thản nhìn nhau rồi bằng lòng với cảnh đời ngộ nghĩnh, hai chúng ta sẽ cùng khép lại quá khứ...
Sau tất cả, người ta có thể chốt hạ thật gãy gọn và dễ dàng. Tôi quá tồi. Em quá tốt. Quá khứ rành rành, không thể chối cãi. Tuy nhiên dòng đời thì chẳng chịu đứng yên bao giờ.
Khép khác với khóa. Đi một vòng lớn, chúng tôi cuối cùng cũng gặp lại nhau. Thế nhưng giờ đây, mọi chuyện đã đổi thay. Để rồi những ngày xưa thân ái chỉ còn trong giấc chiêm bao hao gầy.
Đêm dài dằng dặc. Đường ngắn ngủn ngoẳn. Tuy nhiên nếu em đã mở lời, thì dù có là mời lơi, tôi vẫn xin đi cùng.
Câu chuyện "Lá Sầu Đâu" vốn dĩ đã dở dang. Ấy vậy, tôi vẫn muốn kể ra cho nhẹ lòng hơn.Đồng thời, cũng xem như là bắt đầu để kết thúc.
Đứng khựng lại, em ôn tồn hỏi thăm:
- Năm năm rồi nhỉ? Anh viết tới đâu rồi?
Hai hai bàn tay run run lại với nhau, tôi cố gắng làm ra vẻ bình thản để trả lời:
- Anh ngừng rồi. Lá đâu có sầu. Anh cũng muốn thú thật. Chuyện là do anh hoang tưởng và hư cấu ra. Nhưng mà thực tế vẫn là thực tế, không thể thay đổi. Anh không muốn réo gọi, gán cho em một bi kịch hay một hạnh phúc ảo nào nữa.
Nghe tới đây, khép đôi mi gầy, em mím môi thở hắt để tự trấn tĩnh. Để rồi ánh mắt ấy lại trong veo như lần đầu gặp gỡ. Song, giữ trên môi nụ cười lạnh lẽo, em đáp:
- Chí ít, anh cũng cam đảm thú nhận. Thôi, chuyện qua rồi, em cũng không muốn bới đào lên. Anh ráng sống, ráng làm người tử tế. Như vậy là quá đủ với em rồi.
Nói hết câu, em cũng vẫy tay từ giã.
Cổng trường đã khép kín. Cửa lòng đã khép lại. Hàng me cũng khép lá ngủ say. Chỉ duy nhất chùm phượng vĩ kia vẫn nở nghịch mùa trên cây. Dẫu lạc quẻ, nhưng chút ấm nóng từ màu hoa đỏ hồng ít nhiều cũng giúp sưởi lòng tôi.
Đành thôi, khép lại để mở ra, vì cả tôi hay người ta đều chẳng biết lá nào sầu đâu.
