- ★
Cảm nhận của em về truyện ngắn Lão Hạc – Nam Cao
Lão Hạc là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Nam Cao, viết về cuộc sống nghèo khổ và số phận đầy đau thương của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Qua hình ảnh một ông lão nghèo khổ, cô độc nhưng giàu tình yêu thương và lòng tự trọng, Nam Cao không chỉ khiến người đọc xúc động mà còn gửi gắm sự trân trọng sâu sắc đối với những phẩm chất tốt đẹp của người lao động nghèo.
Cảm nhận về truyện ngắn Lão Hạc
Đọc truyện ngắn Lão Hạc, điều đầu tiên khiến em cảm thấy ám ảnh chính là cuộc đời quá nhiều bất hạnh của nhân vật Lão Hạc. Lão vốn là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, con trai vì không có tiền cưới vợ nên bỏ đi làm đồn điền cao su. Từ đó, lão sống một mình với mảnh vườn và chú chó mà lão yêu quý. Cuộc sống vốn đã nghèo túng lại càng trở nên cô đơn, khắc nghiệt hơn khi tuổi già và bệnh tật tìm đến.
Trong hoàn cảnh ấy, chú chó Vàng không đơn thuần chỉ là một con vật nuôi. Nó chính là người bạn thân thiết, là kỷ niệm gắn liền với người con trai của lão. Lão dành cho cậu Vàng tình cảm giống như dành cho một người thân trong gia đình. Vì thế, quyết định bán cậu Vàng trở thành một trong những chi tiết khiến người đọc đau lòng nhất.
Sau khi bán chó, Lão Hạc vô cùng day dứt và đau khổ. Lão kể lại câu chuyện với ông giáo trong tâm trạng vừa ân hận vừa xót xa. Những giọt nước mắt của lão cho thấy phía sau vẻ ngoài khắc khổ của một người nông dân nghèo là một trái tim vô cùng nhân hậu. Lão thương con, thương cả con vật đã gắn bó với mình. Chính tình yêu thương ấy khiến nhân vật trở nên gần gũi và đáng kính trong mắt người đọc.
Lão Hạc – người cha giàu tình yêu thương
Một trong những phẩm chất đẹp nhất của Lão Hạc là tình yêu thương con sâu sắc. Con trai là niềm hy vọng lớn nhất của lão, nhưng vì nghèo khó, không có đủ tiền cưới người mình yêu, anh con trai đã bỏ đi làm đồn điền cao su.
Lão luôn nhớ thương con và cố gắng giữ gìn mảnh vườn cho con. Dù cuộc sống thiếu thốn, lão vẫn nhất quyết không bán mảnh đất ấy vì đó là tài sản duy nhất mà lão có thể để lại cho con. Lão chấp nhận chịu đói, chịu khổ chứ không muốn tiêu vào phần tài sản dành cho con mình.
Qua đó, Nam Cao đã khắc họa một người cha nghèo nhưng có tình yêu thương vô cùng lớn lao. Lão Hạc không có tiền bạc để cho con một cuộc sống sung túc, nhưng lão dành cho con tất cả những gì mình có, kể cả những năm tháng cuối cùng của cuộc đời.
Nỗi đau của Lão Hạc sau khi bán cậu Vàng
Chi tiết bán cậu Vàng có lẽ là một trong những đoạn văn xúc động nhất của truyện. Lão Hạc vốn coi cậu Vàng như một người bạn, nhưng hoàn cảnh túng quẫn đã buộc lão phải bán nó.
Sau khi bán chó, lão sang nhà ông giáo kể chuyện. Khuôn mặt đau khổ, những giọt nước mắt và sự day dứt của lão khiến người đọc cảm nhận rõ nỗi đau trong tâm hồn nhân vật.
Lão đau không chỉ vì mất đi một con vật thân thiết mà còn vì cảm thấy mình đã lừa một người bạn trung thành. Lão tự trách bản thân, dù thực tế lão chẳng có lựa chọn nào khác.
Chi tiết ấy cho thấy Lão Hạc là một người có tâm hồn vô cùng nhân hậu. Trong cảnh nghèo đói, khi bản thân còn không đủ ăn, lão vẫn đau khổ vì đã làm tổn thương một con vật. Chính điều đó khiến nhân vật trở nên đáng thương nhưng đồng thời cũng vô cùng đáng kính.
Lão Hạc – người nông dân giàu lòng tự trọng
Nếu tình yêu thương là vẻ đẹp nổi bật trong tâm hồn Lão Hạc thì lòng tự trọng chính là phẩm chất khiến em đặc biệt khâm phục nhân vật này.
Lão nghèo, nhưng không muốn trở thành gánh nặng cho người khác. Khi cuộc sống ngày càng khó khăn, lão vẫn cố gắng tự tìm cách giải quyết. Lão từ chối sự giúp đỡ của ông giáo khi có thể, đồng thời gửi ông giáo mảnh vườn và nhờ giữ hộ tiền để sau này trao lại cho con.
Lão thậm chí còn chuẩn bị trước cái chết của mình. Lão gửi tiền lo ma chay và tìm đến cái chết bằng bả chó. Cái chết dữ dội, đau đớn của lão khiến người đọc vô cùng ám ảnh.
Nhưng phía sau cái chết ấy lại là một sự lựa chọn đầy đau đớn của một con người muốn giữ lại mảnh vườn cho con, không muốn sống trong cảnh phải bán dần những gì thuộc về con mình và cũng không muốn trở thành gánh nặng cho bất kỳ ai.
Qua Lão Hạc, Nam Cao đã cho thấy ngay cả khi bị cái đói và nghèo khổ dồn đến bước đường cùng, người nông dân vẫn có thể giữ gìn phẩm giá và lòng tự trọng của mình.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Nam Cao
Thành công của truyện ngắn Lão Hạc không chỉ nằm ở nội dung mà còn ở nghệ thuật kể chuyện đặc sắc của Nam Cao.
Truyện được kể chủ yếu qua lời của nhân vật ông giáo. Cách lựa chọn người kể chuyện này giúp câu chuyện trở nên chân thực và giàu chiều sâu. Ông giáo vừa là người chứng kiến cuộc đời Lão Hạc, vừa là người suy ngẫm về số phận con người.
Nam Cao cũng rất thành công khi xây dựng những chi tiết giàu sức ám ảnh như chuyện bán cậu Vàng, việc Lão Hạc gửi mảnh vườn, gửi tiền và cuối cùng là cái chết dữ dội của lão.
Đặc biệt, nhà văn không trực tiếp ca ngợi Lão Hạc bằng những lời hoa mỹ. Thay vào đó, vẻ đẹp của nhân vật được thể hiện thông qua hành động, lời nói, tâm trạng và những lựa chọn đầy đau đớn. Chính cách viết ấy khiến nhân vật trở nên chân thực và để lại ấn tượng sâu sắc.
Giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Lão Hạc
Qua câu chuyện về Lão Hạc, Nam Cao đã thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với người nông dân nghèo trong xã hội cũ. Họ phải sống trong cảnh đói nghèo, bị cuộc sống dồn ép đến bước đường cùng nhưng vẫn mang trong mình nhiều phẩm chất đáng quý.
Nhà văn không nhìn người nghèo bằng ánh mắt thương hại đơn thuần. Nam Cao phát hiện và trân trọng những vẻ đẹp bên trong tâm hồn họ: Tình yêu thương, lòng nhân hậu, tình phụ tử và lòng tự trọng.
Đồng thời, tác phẩm cũng là lời tố cáo xã hội đã đẩy những con người lương thiện vào hoàn cảnh khốn cùng. Một người cha yêu thương con như Lão Hạc cuối cùng lại phải lựa chọn cái chết để bảo vệ tài sản cho con và giữ gìn phẩm giá của mình. Đó chính là bi kịch đầy đau xót của người nông dân nghèo trước Cách mạng.
Cảm nhận của em về nhân vật Lão Hạc
Sau khi đọc truyện, em vừa thương vừa kính trọng Lão Hạc. Em thương cho một người cha nghèo phải sống trong cô đơn, thương cho tình cảnh không có người thân bên cạnh khi tuổi già và bệnh tật. Em cũng thương cho cậu Vàng, người bạn nhỏ đã đồng hành cùng lão trong những tháng ngày cô độc.
Nhưng hơn hết, em khâm phục Lão Hạc bởi dù cuộc sống nghèo khổ đến đâu, lão vẫn cố gắng giữ gìn tình yêu thương và lòng tự trọng. Lão có thể nghèo về vật chất nhưng lại giàu có về tình cảm và nhân cách.
Cái chết của Lão Hạc khiến em buồn và ám ảnh. Nó không chỉ là kết thúc của một cuộc đời bất hạnh mà còn là lời tố cáo mạnh mẽ đối với một xã hội đã khiến người lương thiện không còn con đường sống. Đồng thời, qua cái chết ấy, em càng hiểu rằng phẩm giá của con người đôi khi được thể hiện rõ nhất trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
Kết luận
Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao là một tác phẩm giàu giá trị hiện thực và nhân đạo. Qua nhân vật Lão Hạc, nhà văn đã tái hiện chân thực cuộc sống nghèo khổ, bế tắc của người nông dân trước Cách mạng, đồng thời làm nổi bật những phẩm chất đáng quý như tình yêu thương, lòng nhân hậu và lòng tự trọng.
Đối với em, Lão Hạc không chỉ là một nhân vật đáng thương mà còn là một con người đáng kính. Câu chuyện khép lại nhưng hình ảnh ông lão nghèo khổ với tình yêu thương con sâu sắc và sự day dứt khi bán cậu Vàng vẫn để lại trong em một nỗi xúc động khó quên. Tác phẩm cũng giúp em hiểu rằng trong bất cứ hoàn cảnh nào, tình yêu thương và phẩm giá vẫn là những giá trị vô cùng đáng trân trọng của con người.
Bài số 2
Trong dòng văn học hiện thực Việt Nam, Nam Cao là một trong những nhà văn tiêu biểu hiện thực suất xắc, chuyên viết về người nông dân, tri thức. Ông có những tác phẩm nổi tiếng như: Chí Phèo, Đôi mắt, Sống mòn.. Trong những số đó phải kể đến tác phẩm Lão Hạc của ông, là một tác phẩm thành công của tác giả khi khắc họa người nông dân Việt Nam.
Truyện ngắn Lão Hạc lấy bối cảnh từ nạn đói những năm trước cách mạng tháng Tám. Truyện ngắn kể về cuộc đời và số phận của nhân vật Lão Hạc – một nông dân nghèo mà hiền lành, chất phác Việt Nam thời bấy giờ. Cũng giống như bao người nông dân khác, Lão Hạc phải mưu sinh, làm vất vả để kiếm tiền nuôi bản thân qua ngày. Nhưng có phần Lão kém may mắn hơn người khác khi trong cái đói thì họ có người an ủi, sum vầy nhưng Lão thì lại phải sống một mình. Cuộc đời của Lão Hạc bị vây đuổi trong sự nghèo đói lại bị góa vợ, Lão lâm vào cảnh một mình gà trống nuôi con. Không có ruộng cấy, toàn bộ tài sản của Lão Hạc là một mảnh vườn và một con chó. Cũng chính do cái nghèo đã khiến con trai Lão không lấy được vợ và phải bỏ đi đồn điền cao su để bươn trải. Lúc này, người thân duy nhất của Lão là một con chó - cậu Vàng.
Dù nghèo khó nhưng Lão là người giàu yêu thương, chất phát, hiền lành và nhân hậu. Một người cha đầy trách nhiệm với con trai của mình. Dù bị con bỏ rơi, nhưng không một lần trách móc con vì Lão hiểu rằng chỉ vì nghèo mà ra có sự ấy. Lão vẫn luôn đặt niềm tin vào con trai mình sẽ quay trở về. Khi cuộc sống khó khăn hơn, biết mình gượng nổi được nữa, Lão đành phải bán cậu Vàng, giữ lại mảnh vườn cho con trai. Dù mảnh vườn ấy nếu bán đi, chắc chắn Lão sẽ có tiền để nuôi bản thân thêm nhiều năm nữa nhưng Lão lại không chọn điều đó.
Trước lúc mất, Lão Hạc cũng đã lo toàn đầy đủ, gửi gắm những nghĩ suy lại cho ông Giáo - một người hàng xóm mà Lão tôn trọng và tin cậy. Những lời vừa xót xa vừa ân tình của Lão đã khiến ông Giáo ngậm ngùi.
Lão sống một đời cực nhọc, lo toan, lão yêu đứa con trai của mình hơn tất cả. Trước khi chết, Lão vẫn dành điều tốt nhất cho con mình mà cuộc đời Lão có được. Lão còn dành tình yêu thương cho cậu Vàng yêu quý. Chăm bẵm, tắm rửa và nói chuyện với nó như người bạn thân. Dù rất thương nó nhưng bán cậu Vàng đi là sự lựa chọn duy nhất của lão lúc bấy giờ. Lão đau xót, dằn vặt biết bao sau khi bán nó, hình ảnh "Lão cố làm ra vẻ vui vẻ. Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước.. Mặt lão đột nhiên co dúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc..". Nhưng sao ta có thể quên được. Phải là người có tình cảm lớn lao dành cho người bạn của mình nên Lão mới khổ tâm như vậy chứ.
Không chỉ là người nông dân hiền lành, giàu tình cảm, Lão Hạc còn là hiện thân của một con người giàu tự trọng. Dù nghèo khó đấy nhưng lão không hề cầu cứu hay chờ mong sự giúp đỡ của ai. Khi được ông Giáo ngỏ lời, lão liền từ chối. Trước lúc mất, lão cũng để dành một ít tiền gửi ông Giáo nhằm lo hậu sự cho mình vì sợ thân già phải lụy phiền đến bà con, hàng xóm. Đặc biệt, lòng tự trọng ấy được thể hiện rõ qua cái chết của Lão Hạc. Lão xin bả chó của Binh Tư, khi nghĩ về điều đó người ta ngán ngẩm, đến cả ông Giáo cũng phải nghĩ suy, chẳng lẽ cái đói là đẩy con người vào đường cùng, tha hóa nhân cách đến vậy sao? Nhưng không, lão Hạc đã chứng minh sự lương thiện và trong sạch ấy bằng cái chết đau đớn của chính mình. Lão chọn cái chết để giữ trọn sự thiện lương trong tâm hồn mình, giữ trọn tình nghĩa với cuộc đời. Một cái chết đầy nghiệt ngã mà cao đẹp biết bao.
Truyện ngắn được Nam Cao kể được tự nhiên, bình dị, lôi cuốn tâm trạng ta vào những trang văn của ông. Nam Cao đã xây dựng tình huống truyện bất ngờ, miêu tả tâm lí nhân vật qua những hành động và lời nói. Qua đó, tác giả đã nói lên tiếng nói thương cảm cho hoàn cảnh nghèo đói và những đức tính đáng để tôn trọng của người nông dân ngày xưa. Đồng thời, tố cáo thời phong kiến xưa đã đày đoạn người nông dân phải tìm đến cái chết để bảo vệ và giải thoát cho chính mình.
Bài số 3
Có những tác phẩm văn học khi đọc xong, ta có thể nhớ một vài chi tiết, một vài câu chuyện rồi nhanh chóng quên đi. Nhưng cũng có những tác phẩm khiến lòng người day dứt rất lâu, bởi phía sau từng trang viết là một cuộc đời, một nỗi đau và những tình cảm đẹp đẽ của con người. Lão Hạc của Nam Cao là một tác phẩm như thế. Câu chuyện về một người nông dân nghèo khổ, cô độc, phải tìm đến cái chết để giữ lại mảnh vườn cho con đã khiến em vừa thương cảm, vừa kính trọng. Đặc biệt, càng đọc, em càng nhận ra rằng phía sau cuộc đời khốn khổ của Lão Hạc là một tâm hồn vô cùng nhân hậu, một tình phụ tử sâu nặng và một lòng tự trọng đáng quý.
Lão Hạc xuất hiện trong truyện với một hoàn cảnh vô cùng đáng thương. Vợ mất sớm, người con trai duy nhất vì nghèo không lấy được vợ nên bỏ đi làm đồn điền cao su. Tuổi già, bệnh tật, đói nghèo khiến cuộc sống của lão ngày càng cô độc. Tài sản chẳng có gì đáng giá ngoài mảnh vườn mà lão cố gắng giữ lại cho con và một con chó mà lão gọi bằng cái tên thân mật: Cậu Vàng.
Đọc đến đây, em cảm nhận được sự trống trải trong cuộc đời của một con người khi những người thân yêu lần lượt rời xa. Lão Hạc sống giữa làng quê nhưng dường như lại cô độc vô cùng. Người con trai ở một nơi xa, còn người bạn gần gũi nhất của lão lại chỉ là một chú chó. Vì thế, cậu Vàng đối với lão không đơn giản là một con vật nuôi. Nó giống như một người bạn, một thành viên trong gia đình, đồng thời là sợi dây gắn lão với người con trai đang xa nhà.
Có lẽ vì thế mà quyết định bán cậu Vàng là một trong những quyết định đau đớn nhất trong cuộc đời lão.
Lão đã phải bán cậu Vàng vì không còn đủ sức nuôi nó. Nhưng điều khiến em xúc động là ngay cả khi phải đối mặt với cái đói, lão vẫn đau đớn vì cảm thấy mình đã phụ lòng một con vật. Sau khi bán chó, lão tìm đến ông giáo để kể lại câu chuyện. Lão cố tỏ ra bình thản nhưng rồi không thể kìm được nước mắt.
Một người đã từng trải qua bao nhiêu khổ cực trong cuộc đời, vậy mà chỉ vì bán một con chó, lão lại đau đớn đến như thế. Điều đó khiến em hiểu rằng lão là một người có trái tim rất đỗi nhân hậu. Trong hoàn cảnh bản thân còn không đủ ăn, lão vẫn biết thương một con vật nhỏ bé. Cậu Vàng đã được lão yêu thương bằng tất cả tình cảm của một người cô độc dành cho người bạn cuối cùng của mình.
Nhưng đằng sau câu chuyện bán cậu Vàng còn có một tình cảm lớn hơn rất nhiều: Tình yêu thương con sâu sắc của một người cha.
Lão Hạc nghèo, nhưng lão luôn nghĩ về con. Mảnh vườn đối với lão không chỉ là tài sản. Đó là phần dành cho người con trai. Lão nhất quyết không bán mảnh vườn, dù cuộc sống ngày càng túng quẫn. Lão chấp nhận đói khổ, chấp nhận cô đơn, miễn sao giữ được mảnh đất để sau này con trở về còn có nơi nương tựa.
Có lẽ tình yêu của Lão Hạc dành cho con không ồn ào. Lão không thể gửi cho con những món quà đắt tiền, cũng không thể giúp con có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Thứ duy nhất lão có thể làm là giữ lại mảnh vườn ấy. Và lão đã cố gắng giữ nó bằng tất cả khả năng của mình.
Em đặc biệt xúc động khi nghĩ đến một người cha đã già, sống trong cảnh nghèo đói nhưng vẫn luôn nghĩ rằng những gì thuộc về con thì nhất định phải được giữ nguyên cho con. Lão có thể mất tất cả, nhưng không muốn mất phần tài sản cuối cùng của con trai.
Nếu tình yêu thương khiến Lão Hạc trở nên đáng thương thì lòng tự trọng lại khiến lão trở nên đáng kính.
Lão nghèo nhưng không muốn sống dựa vào người khác. Ông giáo thương lão và muốn giúp đỡ, nhưng lão luôn tìm cách từ chối hoặc chỉ nhận khi thực sự cần thiết. Lão âm thầm chuẩn bị cho cái chết của mình, gửi tiền nhờ ông giáo lo liệu chuyện hậu sự và gửi gắm mảnh vườn để sau này trao lại cho con.
Đó là một sự chuẩn bị khiến người đọc đau lòng. Một người đang sống mà đã phải lo trước chuyện mình sẽ chết. Một người cha phải tính toán từng đồng tiền ma chay để không làm phiền người khác. Một người nông dân nghèo đến mức cái chết dường như lại trở thành cách cuối cùng để bảo vệ những điều mình trân trọng.
Cái chết của Lão Hạc vì thế trở thành đoạn đau đớn nhất của câu chuyện.
Lão đã chọn cái chết bằng bả chó. Cái chết dữ dội và đau đớn ấy khiến ông giáo và người đọc đều bàng hoàng. Nhưng càng đau lòng, em càng hiểu rằng đó không phải một cái chết vô nghĩa. Lão Hạc chết để không phải bán mảnh vườn của con. Lão chết để không trở thành gánh nặng cho người khác. Và có lẽ, lão cũng chết để giữ lại lòng tự trọng cuối cùng của một con người đã bị cái nghèo dồn đến tận cùng.
Điều đáng buồn nhất là một người lương thiện như Lão Hạc lại không tìm được một con đường sống tử tế.
Qua cuộc đời Lão Hạc, Nam Cao đã cho người đọc thấy bộ mặt khắc nghiệt của xã hội cũ. Cái nghèo không chỉ lấy đi của con người vật chất mà còn đẩy họ vào những lựa chọn đầy đau đớn. Một người cha yêu thương con hết mực lại phải bán đi người bạn thân thiết của mình. Một người muốn giữ lại tài sản cho con lại phải lựa chọn cái chết. Một người luôn cố gắng sống tử tế cuối cùng lại không thể tiếp tục sống.
Thế nhưng, điều khiến em trân trọng Nam Cao chính là nhà văn không chỉ nhìn thấy cái nghèo. Ông còn nhìn thấy vẻ đẹp của con người bên trong cái nghèo ấy.
Lão Hạc nghèo nhưng không hèn. Lão khổ nhưng không đánh mất tình thương. Lão cô độc nhưng trái tim vẫn biết yêu thương. Lão bị cuộc đời dồn đến bước đường cùng nhưng vẫn cố giữ lấy lòng tự trọng. Chính những phẩm chất ấy đã khiến Lão Hạc trở thành một nhân vật có sức sống lâu bền trong lòng người đọc.
Bên cạnh Lão Hạc, nhân vật ông giáo cũng để lại cho em nhiều suy nghĩ. Ông giáo là người lắng nghe, chứng kiến và suy ngẫm về cuộc đời của lão. Qua những suy nghĩ của ông giáo, Nam Cao nhắc nhở người đọc rằng không nên vội vàng đánh giá một con người chỉ qua vẻ bề ngoài. Có những con người tưởng như nghèo khổ, tầm thường nhưng bên trong lại chứa đựng một nhân cách vô cùng cao đẹp.
Đây cũng chính là một trong những điều em thích nhất ở Lão Hạc. Nam Cao không biến nhân vật thành những con người hoàn hảo. Lão Hạc cũng có những lúc yếu đuối, đau khổ, tuyệt vọng. Nhưng chính những giọt nước mắt, những nỗi day dứt và những lựa chọn trong lúc khó khăn lại làm cho nhân vật trở nên chân thực hơn.
Đọc truyện, em thương Lão Hạc nhưng không chỉ thương vì lão nghèo. Em thương một người cha phải sống trong nỗi nhớ con. Thương một ông lão phải coi một chú chó như người thân để bầu bạn. Thương những ngày tháng cuối đời của lão quá cô độc. Và đau lòng nhất là khi biết rằng một con người hiền lành, tử tế như vậy lại phải tìm đến cái chết.
Nhưng sau tất cả, cảm xúc đọng lại trong em không chỉ là sự thương xót mà còn là lòng kính trọng.
Lão Hạc đã khiến em hiểu rằng giá trị của một con người không nằm ở việc họ có bao nhiêu tiền, sống trong một ngôi nhà như thế nào hay có địa vị ra sao. Đôi khi, vẻ đẹp của một con người lại được bộc lộ rõ nhất trong những lúc họ chẳng còn gì trong tay. Khi ấy, tình yêu thương, lòng nhân hậu và lòng tự trọng mới thực sự trở thành những thứ quý giá nhất.
Lão Hạc đã khép lại nhưng câu chuyện về ông lão nghèo khổ ấy vẫn khiến em day dứt. Hình ảnh lão đau khổ sau khi bán cậu Vàng, hình ảnh lão cố giữ mảnh vườn cho con và cái chết đầy ám ảnh của lão sẽ còn ở lại rất lâu trong tâm trí em. Nam Cao đã viết về một cuộc đời bất hạnh nhưng qua đó lại làm sáng lên vẻ đẹp của tình phụ tử, lòng nhân hậu và phẩm giá con người.
Có lẽ chính vì vậy mà sau khi đọc Lão Hạc, em không chỉ nhớ một nhân vật văn học. Em nhớ một người cha nghèo đã dành phần tốt đẹp nhất của cuộc đời mình cho con. Và em hiểu rằng, trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, tình yêu thương và lòng tự trọng vẫn có thể trở thành thứ ánh sáng cuối cùng giúp con người giữ lại phẩm giá của mình.
Last edited by a moderator:
