[Bài Thơ] - Thu Điếu - Mùa Thu Câu Cá - Nguyễn Khuyến

Admin · 20 Tháng hai 2017

Thu Điếu là bài thơ chữ nôm nằm trong chùm thơ mùa thu nổi tiếng của nhà thơ Nguyễn Khuyến Bài thơ nói lên một nét thu đẹp tĩnh lặng nơi làng quê xưa, biểu lộ mối tình thu đẹp mà cô đơn, buồn của một nhà nho nặng tình với quê hương đất nước. Bài thơ được đưa vào giảng dạy trong chương trình Ngữ Văn lớp 11 dưới một tên gọi khác nữa là Câu cá mùa thu.

Mùa thu câu cá

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Nguyễn Khuyến

Rút từ Quốc văn tùng ký (AB.383), Nam âm thảo (VHv.2381), Quế Sơn thi tập (A.469), Quế Sơn Tam nguyên thi tập (A.3160). Tiêu đề trong Nam âm thảo chép là Mùa thu ngồi mát câu cá, trong Quế Sơn Tam nguyên thi tập chép là Thu dạ điếu đĩnh 秋夜釣艇 - Thuyền câu đêm thu.

Nguồn:

1. Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971 (tái bản 1979)

2. Nguyễn Khuyến – Tác phẩm, Nguyễn Văn Huyền chủ biên, NXB Khoa học xã hội, 1984

3. Thi hào Nguyễn Khuyến: đời và thơ, Nguyễn Huệ Chi chủ biên, NXB Giáo dục, 1994

Wall-E · Thứ năm lúc 10:38 PM

Cảm nhận bài thơ Thu Điếu

Thu Điếu là một trong những bài thơ mùa thu đặc sắc nhất của Nguyễn Khuyến. Đọc bài thơ, người ta như được hòa mình vào một không gian làng quê yên ả, nơi mặt ao phẳng lặng, bầu trời cao trong và mọi âm thanh đều trở nên thật khẽ. Cảnh thu hiện lên bình dị nhưng tinh tế, mang vẻ đẹp rất riêng của đồng quê Bắc Bộ.

Điều làm nên sức hấp dẫn của bài thơ là sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối. Mọi hình ảnh đều nhỏ bé, nhẹ nhàng và chậm rãi. Chính sự yên ắng ấy khiến người đọc cảm nhận rõ hơn từng gợn sóng, chiếc lá rơi hay tiếng cá đớp mồi dưới chân bèo. Chỉ một âm thanh rất nhỏ cũng đủ làm bức tranh thiên nhiên bừng lên sức sống.

Ẩn sau thú vui câu cá là một tâm hồn thanh cao và nhiều suy tư. Nhà thơ ngồi câu nhưng dường như không quá bận tâm đến việc có câu được cá hay không. Điều ông tìm kiếm có lẽ là những phút giây được sống giữa thiên nhiên thanh vắng, để lòng mình lắng lại sau những biến động của cuộc đời. Cảnh vật càng yên bình bao nhiêu thì nỗi niềm kín đáo của tác giả lại càng gợi nhiều suy ngẫm bấy nhiêu.

Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của mùa thu quê hương mà còn thể hiện tình yêu tha thiết với thiên nhiên, với cuộc sống bình dị và nhân cách thanh sạch của Nguyễn Khuyến.

Wall-E · Thứ năm lúc 10:38 PM

Phân tích bài thơ Thu Điếu

Hai câu đề mở ra khung cảnh mùa thu rất đặc trưng:

"Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo."

Không gian được thu nhỏ vào một chiếc ao làng. Các từ láy "lạnh lẽo", "trong veo", "tẻo teo" vừa gợi hình vừa gợi cảm, làm nổi bật vẻ thanh vắng và yên tĩnh của cảnh thu. Chiếc thuyền câu nhỏ bé càng khiến không gian trở nên bình dị, gần gũi.

Hai câu thực tiếp tục khắc họa sự chuyển động rất nhẹ của thiên nhiên:

"Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo."

Sóng chỉ "gợn tí", lá chỉ khẽ "đưa vèo", những chuyển động rất nhỏ càng làm nổi bật sự tĩnh lặng của cảnh vật. Nghệ thuật lấy động tả tĩnh được Nguyễn Khuyến vận dụng rất tinh tế, giúp bức tranh thu trở nên có hồn.

Hai câu luận mở rộng không gian:

"Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo."

Bầu trời cao với màu xanh trong trẻo và những tầng mây lững lờ tạo cảm giác khoáng đạt. Trái lại, con ngõ trúc vắng bóng người lại gợi sự cô tịch, thanh vắng. Sự kết hợp giữa không gian rộng và hẹp làm cho bức tranh thu thêm chiều sâu.

Hai câu kết thể hiện tâm trạng của nhà thơ:

"Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo."

Nhà thơ ngồi câu trong tư thế thư thái nhưng dường như không chú tâm vào việc câu cá. Tiếng cá đớp mồi bất ngờ vang lên là âm thanh duy nhất phá vỡ sự yên tĩnh của toàn bài. Chi tiết ấy vừa tạo điểm nhấn cho bức tranh thiên nhiên, vừa gợi cảm giác con người đang lặng lẽ hòa mình vào nhịp sống của tạo vật.

Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật với ngôn ngữ cô đọng, giàu sức gợi. Hệ thống từ láy như "lạnh lẽo", "trong veo", "tẻo teo", "lơ lửng", "xanh ngắt", "vắng teo" tạo nên âm điệu nhẹ nhàng và khắc họa rõ nét vẻ đẹp của mùa thu. Bút pháp lấy động tả tĩnh, tả cảnh ngụ tình được sử dụng nhuần nhuyễn, giúp cảnh vật và tâm trạng hòa quyện tự nhiên.

Thu Điếu không chỉ là bức tranh mùa thu tuyệt đẹp của làng quê Bắc Bộ mà còn là tiếng lòng của Nguyễn Khuyến trước cuộc sống. Qua cảnh thu thanh vắng và thú vui câu cá, nhà thơ gửi gắm tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương cùng cốt cách thanh cao, ung dung của một con người luôn giữ trọn nhân cách giữa những đổi thay của thời cuộc.

Admin

Nothing to lose.. your love to win..

Mùa thu câu cá

Wall-E

Cảm nhận bài thơ Thu Điếu

Wall-E

Phân tích bài thơ Thu Điếu

Những người đang xem chủ đề này

Các chủ đề tương tự

Nội dung nổi bật

Xu hướng nội dung

Được thích nhiều nhất

Mạnh Thăng

Aki Re

Jess93

HiHi2129

Thiên Bách Nguyệt

Chia sẻ trang này

Nothing to lose.. your love to win..

Mùa thu câu cá​

Cảm nhận bài thơ Thu Điếu​

Phân tích bài thơ Thu Điếu​

Những người đang xem chủ đề này

Các chủ đề tương tự

Xu hướng nội dung

Chia sẻ trang này

Mùa thu câu cá

Cảm nhận bài thơ Thu Điếu

Phân tích bài thơ Thu Điếu