[Trình Mỹ Ân]

Tổng hợp kiến thức lượm lặt về mụn

- Trạch Miêu Nhi -​

Chào mừng các bạn đến với chuyên mục chia sẻ kiến thức linh tinh từ Trạch Miêu Nhi!

Chắc hẳn ai trong đời cũng có khoảng thời gian lên mụn, không chỗ này thì chỗ khác. Cũng không hẳn, có hơi vơ đũa cả nắm chăng, bởi cũng không ít trường hợp trộm vía bé đến lớn không mọc nổi một con mụn. Chúng đôi khi khiến ta khó chịu do mất thẩm mỹ, do phản ứng không dễ chịu mang lại.. Hoặc có thể để lại di chứng chẳng mấy tốt đẹp sau khi xử lý.

Vậy rốt cuộc mụn là gì? Làm sao để nhận diện chúng? Chữa trị chúng bằng cách nào? Và vài vấn đề liên quan Miêu lượm lặt về mụn sẽ được nhắc tới trong bài viết này.

Nói theo cách khoa học thì mụn được định nghĩa là những tổn thương viêm ở nang lông tuyến bã.

Còn theo góc nhìn của đứa hay tưởng tượng mộng mơ như Miêu, thì những bé mụn này là những đứa trẻ nghịch ngợm, muốn thoát khỏi "khoảng trời chật chội" lên "tầng mây" bên ngoài dạo chơi.

Đây là một loại bệnh mạn tính, phổ biến trên hầu hết thanh thiếu niên, nên khi điều trị không thể cam kết rằng sẽ khỏi hẳn được, mà chỉ có thể duy trì sao cho ít lên mụn hơn ban đầu.

Cái quan điểm mụn trên hầu hết thanh thiếu niên mà không bổ sung thêm độ tuổi khác, Miêu có hơi thắc mắc chút, cơ mà chưa tìm được câu trả lời. Bởi đã là những đứa trẻ nghịch ngợm, thì chúng nào có chọn thời điểm nào cố định để rủ nhau đi chơi hàng loạt đâu, ngẫu nhiên mà.

Chúng có cơ chế bệnh sinh phức tạp, ảnh hưởng nhiều tới chất lượng cuộc sống, đời sống xã hội - việc làm, thậm chí có thể dẫn tới tử vong do tự tử, có thể để lại biến chứng là sẹo (/thâm) suốt đời.

Thì đã là những đứa trẻ nghịch ngợm thì làm gì có chuyện chúng theo khuân khổ đơn giản gì, hơn nữa cũng chẳng mang lại sự dễ chịu nào, không quậy cho nát chỗ mọc mụn đã may lắm rồi!

Vậy cơ chế bệnh sinh của mụn là gì hay nguyên nhân chính hình thành mụn là do đâu?

Chung quy ta có thể phân thành các nguyên nhân sau:

- Sự tăng sừng hóa ở cổ nang lông.

Theo ý hiểu của Miêu, thì điều này giống như là lớp biểu bì hay lớp da ngoài cùng dày lên (mà các chị em thường quen với thuật ngữ "da chết" tích tụ) sẽ gây bít tắc lỗ chân lông gây mụn.

- Sự xâm nhập của vi khuẩn Propionibacterium acnes (P. Acnes)

Mà đã là vi khuẩn xâm nhập thì kết quả tất nhiên sẽ gây nên viêm ở nang lông, hình thành nên mụn. Mà con vi khuẩn này rất dễ lây từ vùng da bệnh sang vùng da lành, nên xử lý mụn không đúng cách sẽ chỉ làm tình trạng bệnh thêm xấu đi thôi.

- Tăng tiết chất bã

Hiểu nôm na là khi mà da bị các yếu tố trong hay ngoài cơ thể tác động gây nên tình trạng tăng tiết dầu, tăng tiết bã nhờn.. Cũng sẽ gây bít tắc lỗ chân lông, làm điều kiện dễ dàng để mụn mọc.

- Viêm và phản ứng miễn dịch

Đại khái là các "mắm" đại thực bào hay mấy "anh" bạch cầu tới chiến đấu với vi khuẩn gây mụn trên kia, gây ra trạng thái sưng- nóng- đỏ- đau đặc trưng của viêm.

Ngoài ra, chúng ta có thể thấy một vài yếu tố thúc đẩy sinh mụn như hình:

- Chế độ ăn uống có chứa nhiều sữa, đường, đồ ngọt.. Thay vì các loại thực phẩm tốt cho da.

- Lạm dụng mỹ phẩm và thuốc bôi có corticoid. Vì không phải mỹ phẩm nào cũng thích hợp cho mọi loại da, nên có thể gây tình trạng bít tắc lỗ chân lông nếu dùng sản phẩm không phù hợp.

- Cơ chế điều hòa nội tiết: Cường androgen. Phần này Miêu chưa thực sự hiểu, chắc phải nhờ bác nào đọc bài trao đổi kiến thức quá!

- Môi trường làm việc: Bụi bặm, không sạch sẽ..

- Stress. Riêng cái xì trét này không chỉ gây mụn mà còn gây nhiều bệnh khác, mà trong cuộc sống đâu hiếm xì trét đâu.

Nhưng thay vì chọn qua ngày dài với mỏi mệt, ta có thể tìm niềm vui nhỏ từ những thứ xung quanh hoặc tự tạo niềm vui cho mình. Có thể là "một bầu trời nở hoa", có thể là "đám mây hình cá" hay chỉ đơn giản là ly cà phê đúng lúc "đói năng lượng".. Tích góp niềm vui nhỏ trong ngày để khi nhìn lại ngày dài ta vẫn thấy dạ thảnh thơi.

Về cơ bản, ta có thể phân mụn thành hai loại

Một là mụn viêm như mụn mủ các kiểu

Một nữa là mụn không viêm như mụn đầu đen các thứ

Về vị trí mọc mụn: Đại khái là vùng tiết nhiều bã nhờn nhiều

Cụ thể:

- Mụn ở má trái do ăn nhiều chất béo, thừa cholesterol hoặc rượu bia, thức khuya. Chịu ảnh hưởng bởi gan, mật (kết nối với phần nguyên nhân bên trên, phải chăng làm cho tăng tiết chất bã do gan, mật hấp thụ nhiều chất béo, thừa dầu nên thải ra ngoài da gây bít tắc lỗ chân lông chăng)

Giải pháp đưa ra ở đây: Ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ dầu mỡ, bia rượu; bổ sung thêm rau củ quả, vitamin C.

- Mụn ở má phải: Mụn ở gò má có thể do rối loạn tiêu hóa, chướng bụng, khó tiêu; mụn ở má dưới là do các vấn đề về phổi, viêm họng ho, thuốc lá hay không khí ô nhiễm. Chịu ảnh hưởng bởi ruột, phổi (kết nối với phần nguyên nhân bên trên, phải chăng là do vi khuẩn gây mụn xâm nhập qua các đường này)

Giải pháp đưa ra ở đây: Hạn chế ăn đồ khó tiêu, vệ sinh da mặt cẩn thận, tập thể dục, hít thở.

- Mụn ở cằm, quai hàm: Chịu ảnh hưởng bởi nội tiết như khi thay đổi nội tiết khi kinh nguyệt, tiền mãn kinh hoặc mụn chờ viêm to.

Giải pháp đưa ra ở đây: Ăn uống lành mạnh, bổ sung thêm kẽm, omega 3-6; không nặn hay sờ mụn để tránh thâm hoặc mụn vỡ; giảm stress

- Mụn ở mũi: Chịu ảnh bởi dạ dày, do ăn đồ dầu mỡ, cay nóng; các vấn đề liên quan hệ tiêu hóa đi kèm triệu chứng đau chân răng; mụn hai bên cánh sống mũi còn do nội tiết tố.

Giải pháp đưa ra ở đây: Detox cho cơ thể bằng các loại nước mát (giải nhiệt) ; bổ sung thực phẩm có tính hàn để giải nhiệt.

- Mụn ở trán: Do căng thẳng, thiếu ngủ dẫn đến nóng giận, cơ thể tích tụ độc tố gây mụn; ăn kiêng thiếu dinh dưỡng; ít vận động. Chịu ảnh hưởng bởi tim.

Giải pháp đưa ra ở đây: Cardio, chạy bộ; đắp mặt nạ, nghe nhạc thư giãn để giảm stress.

Miêu xin phép tranh thủ quảng cáo tý, Spa chỗ Miêu đang làm có dịch vụ chăm sóc da chuyên sâu với nặn mụn với giá cả phải chăng nè, cơ mà Miêu chưa đủ hiểu biết để tư vấn nên giờ còn đang học hỏi thêm mảng này, nhỡ có quý cô, quý bà, hay chị đẹp nào sau khi đọc bài viết có nhu cầu đến Spa bên Miêu muốn tư vấn nặn mụn hay chăm sóc da gì đó, chắc Miêu phải đẩy vô cho sếp thôi quá! ==' Còn Spa ở đâu thì Miêu có đăng hình một lần trên diễn đàn này rồi, cơ mà giờ bảo đào lại cũng hơi lười, có gì Miêu nổ địa chỉ sau vậy.

Quay trở lại bài nào!

Đặc điểm chung: Da thường bóng, lỗ chân lông to, tiết nhiều chất nhờn và mụn trứng cá

Dưới đây là hình ảnh minh họa các loại mụn Miêu lượm lặt được.

Xem nội dung ẩn

Mụn đầu đen hay đầu trắng, mụn mủ có vẻ quen thuộc hơn ha!

Vậy làm sao để chẩn đoán đây?

- Chẩn đoán xác định: Dựa vào triệu chứng lâm sàng

Chẩn đoán mức độ nặng:

Theo Karen McCoy:

Thể nhẹ	<20 nhân trứng cá không viêm hoặc < 15 sẩn viêm hoặc tổng cộng < 30 thương tổn
Thể vừa	Có 20-100 nhân trứng cá không viêm hoặc 15-50 sẩn viêm hoặc tổng có 30-125 thương tổn
Thể nặng	Có 5 nốt/cục/nang hoặc có > 100 nhân trứng cá hoặc > 50 sẩn viêm hoặc > 125 thương tổn

Phân loại theo IGA 2005 chia làm 4 mức độ:

Mụn nhân -> Trứng cá sẩn mủ nhẹ đến trung bình -> trứng cá sẩn mủ nặng/ trứng cá bọc trung bình -> trứng cá bọc nặng/ trứng cá bùng phát

- Chẩn đoán phân biệt:

Trứng cá đỏ: Vị trí: Giữa mặt, trán, mũi, má; Giãn mạch, giãn LCL, sẩn mủ, mụn mủ ban đỏ; có cảm giác nóng/ kích thích

Viêm da quanh miệng: Ban sẩn, kích thước nhỏ, ít vảy; không có giãn mạch; vị trí quanh miệng

Quá sản tuyến bã: Gặp ở người lớn tuổi (có gặp ở độ tuổi khác không thì Miêu không rõ nữa, chắc cũng chẳng tuyệt đối đâu). Vị trí: Rải rác ở mặt trán, kích thước 2-3mm

Viêm nang lông: Sẩn đỏ, sẩn mủ ở nang lông kèm ngứa, không có mụn đầu đen hoặc trắng. Vị trí: Mặt da dầu, lưng, mông

Dày sừng nang lông: Sẩn hình chóp, giữa có nốt sừng. Vị trí: 2 má, mông, mặt dưới của tay chân.

Vậy điều trị bằng cách nào?

- Nguyên tắc điều trị:

Lựa chọn thuốc tác động vào 1 hoặc nhiều hơn trong 4 yếu tố gây mụn (nếu trên)

Điều trị sớm tránh biến chứng

Điều trị tấn công không dưới 2-3 tháng

Điều trị duy trì là bắt buộc

- Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định điều trị:

Mức độ nặng của bệnh, loại da

Tiền sử điều trị

Các thuốc bệnh nhân đã mua (sử dụng) : Liều lượng, thời gian sử dụng, kết hợp, các phản ứng phụ

Yếu tố di truyền

Xu hướng tạo sẹo

Tâm lý bệnh nhân

Ngoài ra, còn một số thể trứng cá khác mà Miêu chưa tìm được đủ thông tin, chỉ biết cái tên như:

Trứng cá liên quan đến các rối loạn nội tiết

Trứng cá bùng phát sau khi dùng isotretinoin

Trứng cá do thuốc

Trứng cá do mỹ phẩm

Tìm hiểu mới biết mụn có nhiều loại như vậy, có cái thường gặp, có cái chưa gặp bao giờ.

Chắc hẳn diễn đàn mình cũng nhiều bài viết về mụn lắm, cơ mà Miêu chưa tổng hợp được, để đây nào tính tiếp sau.

Cố gắng tiếp thu kiến thức cho một tương lai tươi sáng