-
★
61
0
Sau sinh, một trong những điều khiến nhiều mẹ lo lắng nhất là "sao mãi vẫn chưa thấy sữa về?" hoặc "bé bú xong vẫn đòi bú tiếp, có phải mình ít sữa không?". Có mẹ vừa sinh vài ngày đã vội kết luận mình không đủ sữa, bắt đầu uống đủ loại thức uống lợi sữa hoặc cố hút sữa liên tục vì sợ con đói.
Thực tế, cơ thể mỗi mẹ có một nhịp tiết sữa khác nhau và sữa mẹ không phải lúc nào cũng về ào ạt ngay sau khi sinh.
Những ngày đầu ít sữa có bình thường không?
Trong những ngày đầu sau sinh, ngực mẹ chủ yếu tiết sữa non. Lượng sữa non không nhiều nhưng rất giàu dinh dưỡng và phù hợp với dạ dày còn rất nhỏ của trẻ sơ sinh.
Thông thường, khoảng 2–5 ngày sau sinh, lượng sữa bắt đầu tăng lên rõ hơn. Mẹ có thể cảm thấy ngực căng hơn, sữa chuyển từ màu vàng đậm sang vàng nhạt hoặc trắng và bé bắt đầu nghe rõ tiếng nuốt khi bú.
Tuy nhiên, thời điểm này có thể khác nhau giữa các mẹ. Sinh mổ, mất máu nhiều sau sinh, căng thẳng, một số vấn đề nội tiết hoặc việc mẹ và bé phải tách nhau sau sinh có thể khiến quá trình tăng tiết sữa chậm hơn.
Vì vậy, nếu mới sinh một vài ngày mà lượng sữa chưa nhiều, mẹ chưa cần quá hoảng.
Muốn có nhiều sữa, điều quan trọng nhất vẫn là cho sữa được lấy ra thường xuyên
Cơ thể mẹ sản xuất sữa theo nguyên tắc khá đơn giản: Sữa được lấy ra càng hiệu quả thì cơ thể càng nhận được tín hiệu tiếp tục sản xuất sữa.
Bởi vậy, trong những tuần đầu, mẹ nên cho bé bú theo nhu cầu thay vì cố ép bé theo một lịch quá cứng nhắc. Trẻ sơ sinh có thể bú khá nhiều lần trong ngày, thậm chí có những thời điểm bé đòi bú liên tục trong vài giờ. Điều này chưa chắc có nghĩa là mẹ thiếu sữa.
Nếu bé bú trực tiếp, hãy chú ý để bé ngậm bắt khớp ti đúng. Một em bé ngậm vú chưa tốt có thể nằm bú rất lâu nhưng lượng sữa nhận được lại không nhiều. Khi đó, mẹ vừa đau đầu ti vừa có nguy cơ giảm kích thích tạo sữa.
Trong trường hợp bé chưa bú hiệu quả hoặc mẹ và bé phải tạm thời xa nhau, mẹ có thể vắt hoặc hút sữa để duy trì kích thích.
Đừng chỉ nhìn vào độ căng của ngực để kết luận mình ít sữa
Nhiều mẹ nghĩ rằng ngực phải thật căng, hút được một bình đầy mới gọi là "nhiều sữa". Điều này không hoàn toàn đúng.
Sau vài tuần, cơ thể bắt đầu điều chỉnh lượng sữa theo nhu cầu của bé. Ngực có thể mềm hơn trước nhưng bé vẫn nhận đủ sữa. Lượng sữa hút được bằng máy cũng không phản ánh chính xác lượng sữa bé có thể bú trực tiếp, bởi khả năng kích thích xuống sữa của máy và của em bé không giống nhau.
Thay vì chỉ nhìn vào bình sữa, mẹ nên quan sát cả bé.
Một em bé nhận đủ sữa thường có dấu hiệu như tỉnh táo khi thức, bú có nhịp nuốt, số tã ướt tăng dần trong những ngày đầu và tăng cân phù hợp sau giai đoạn sụt cân sinh lý.
Có cần ăn thật nhiều món "lợi sữa" không?
Một chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và đủ nước quan trọng hơn việc cố ăn thật nhiều một món được truyền miệng là lợi sữa.
Mẹ không nhất thiết phải uống thật nhiều nước đến mức khó chịu hoặc ăn liên tục móng giò, cháo chân dê, chè vằng.. Mới có sữa. Không có một món ăn đơn lẻ nào có thể thay thế việc bé bú đúng và sữa được lấy ra đều đặn.
Mẹ chỉ cần ăn đủ chất, uống nước theo nhu cầu khát và duy trì sinh hoạt phù hợp với cơ thể mình.
Các loại thuốc hoặc sản phẩm được quảng cáo là "kích sữa" cũng không nên tự ý sử dụng, đặc biệt khi chưa xác định nguyên nhân thực sự của tình trạng ít sữa.
Có những lúc bé bú liên tục nhưng mẹ vẫn không hề ít sữa
Một điều dễ làm mẹ hoang mang là cluster feeding – những khoảng thời gian bé muốn bú dồn dập, vừa bú xong một lúc lại đòi bú tiếp.
Điều này thường xuất hiện trong những tuần đầu hoặc trong các giai đoạn bé tăng trưởng nhanh.
Bú không chỉ để ăn. Trẻ còn tìm đến ti mẹ để được gần mẹ, thư giãn và cảm thấy an toàn. Vì vậy, việc bé đòi bú nhiều không thể tự động được hiểu là "mẹ không đủ sữa".
Quan trọng là phải nhìn tổng thể: Bé có đi tiểu đủ không, có tỉnh táo không, có tăng cân phù hợp không và việc bú có hiệu quả không.
Khi nào mẹ cần tìm sự hỗ trợ?
Nếu mẹ đã cho bú thường xuyên nhưng bé vẫn khó bú, ngậm bắt vú kém, mẹ đau đầu ti nhiều, bé ít tiểu, ngủ li bì, vàng da tăng, không tăng cân hoặc tiếp tục giảm cân đáng kể thì không nên chỉ chờ "sữa tự về".
Lúc này, mẹ nên được bác sĩ nhi khoa, bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ đánh giá trực tiếp.
Một số trường hợp bé có thể cần bổ sung sữa vì lý do y khoa. Nếu phải bổ sung, điều đó cũng không có nghĩa là hành trình nuôi con bằng sữa mẹ đã thất bại. Điều quan trọng trước hết vẫn là bảo đảm bé được ăn đủ, đồng thời tìm nguyên nhân và duy trì kích thích sữa nếu mẹ muốn tiếp tục cho bú mẹ.
Mẹ đừng vội kết luận mình "không có sữa"
Những ngày đầu sau sinh vốn đã rất mệt. Nếu cứ nhìn từng mililit sữa trong bình rồi tự tạo áp lực cho mình, mẹ sẽ càng dễ căng thẳng.
Hãy nhớ rằng việc tạo sữa là một quá trình. Cho bé bú thường xuyên, bảo đảm bé ngậm bắt vú tốt, da kề da, lấy sữa ra hiệu quả và theo dõi những dấu hiệu bé bú đủ quan trọng hơn rất nhiều so với việc cố tìm một món ăn hay một "bí quyết gọi sữa" nào đó.
Và nếu mẹ cảm thấy có điều gì không ổn, hãy tìm người có chuyên môn để kiểm tra sớm. Đôi khi thứ mẹ cần không phải là cố gắng nhiều hơn, mà chỉ là được hướng dẫn đúng cách hơn.
ST.
Thực tế, cơ thể mỗi mẹ có một nhịp tiết sữa khác nhau và sữa mẹ không phải lúc nào cũng về ào ạt ngay sau khi sinh.
Những ngày đầu ít sữa có bình thường không?
Trong những ngày đầu sau sinh, ngực mẹ chủ yếu tiết sữa non. Lượng sữa non không nhiều nhưng rất giàu dinh dưỡng và phù hợp với dạ dày còn rất nhỏ của trẻ sơ sinh.
Thông thường, khoảng 2–5 ngày sau sinh, lượng sữa bắt đầu tăng lên rõ hơn. Mẹ có thể cảm thấy ngực căng hơn, sữa chuyển từ màu vàng đậm sang vàng nhạt hoặc trắng và bé bắt đầu nghe rõ tiếng nuốt khi bú.
Tuy nhiên, thời điểm này có thể khác nhau giữa các mẹ. Sinh mổ, mất máu nhiều sau sinh, căng thẳng, một số vấn đề nội tiết hoặc việc mẹ và bé phải tách nhau sau sinh có thể khiến quá trình tăng tiết sữa chậm hơn.
Vì vậy, nếu mới sinh một vài ngày mà lượng sữa chưa nhiều, mẹ chưa cần quá hoảng.
Muốn có nhiều sữa, điều quan trọng nhất vẫn là cho sữa được lấy ra thường xuyên
Cơ thể mẹ sản xuất sữa theo nguyên tắc khá đơn giản: Sữa được lấy ra càng hiệu quả thì cơ thể càng nhận được tín hiệu tiếp tục sản xuất sữa.
Bởi vậy, trong những tuần đầu, mẹ nên cho bé bú theo nhu cầu thay vì cố ép bé theo một lịch quá cứng nhắc. Trẻ sơ sinh có thể bú khá nhiều lần trong ngày, thậm chí có những thời điểm bé đòi bú liên tục trong vài giờ. Điều này chưa chắc có nghĩa là mẹ thiếu sữa.
Nếu bé bú trực tiếp, hãy chú ý để bé ngậm bắt khớp ti đúng. Một em bé ngậm vú chưa tốt có thể nằm bú rất lâu nhưng lượng sữa nhận được lại không nhiều. Khi đó, mẹ vừa đau đầu ti vừa có nguy cơ giảm kích thích tạo sữa.
Trong trường hợp bé chưa bú hiệu quả hoặc mẹ và bé phải tạm thời xa nhau, mẹ có thể vắt hoặc hút sữa để duy trì kích thích.
Đừng chỉ nhìn vào độ căng của ngực để kết luận mình ít sữa
Nhiều mẹ nghĩ rằng ngực phải thật căng, hút được một bình đầy mới gọi là "nhiều sữa". Điều này không hoàn toàn đúng.
Sau vài tuần, cơ thể bắt đầu điều chỉnh lượng sữa theo nhu cầu của bé. Ngực có thể mềm hơn trước nhưng bé vẫn nhận đủ sữa. Lượng sữa hút được bằng máy cũng không phản ánh chính xác lượng sữa bé có thể bú trực tiếp, bởi khả năng kích thích xuống sữa của máy và của em bé không giống nhau.
Thay vì chỉ nhìn vào bình sữa, mẹ nên quan sát cả bé.
Một em bé nhận đủ sữa thường có dấu hiệu như tỉnh táo khi thức, bú có nhịp nuốt, số tã ướt tăng dần trong những ngày đầu và tăng cân phù hợp sau giai đoạn sụt cân sinh lý.
Có cần ăn thật nhiều món "lợi sữa" không?
Một chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và đủ nước quan trọng hơn việc cố ăn thật nhiều một món được truyền miệng là lợi sữa.
Mẹ không nhất thiết phải uống thật nhiều nước đến mức khó chịu hoặc ăn liên tục móng giò, cháo chân dê, chè vằng.. Mới có sữa. Không có một món ăn đơn lẻ nào có thể thay thế việc bé bú đúng và sữa được lấy ra đều đặn.
Mẹ chỉ cần ăn đủ chất, uống nước theo nhu cầu khát và duy trì sinh hoạt phù hợp với cơ thể mình.
Các loại thuốc hoặc sản phẩm được quảng cáo là "kích sữa" cũng không nên tự ý sử dụng, đặc biệt khi chưa xác định nguyên nhân thực sự của tình trạng ít sữa.
Có những lúc bé bú liên tục nhưng mẹ vẫn không hề ít sữa
Một điều dễ làm mẹ hoang mang là cluster feeding – những khoảng thời gian bé muốn bú dồn dập, vừa bú xong một lúc lại đòi bú tiếp.
Điều này thường xuất hiện trong những tuần đầu hoặc trong các giai đoạn bé tăng trưởng nhanh.
Bú không chỉ để ăn. Trẻ còn tìm đến ti mẹ để được gần mẹ, thư giãn và cảm thấy an toàn. Vì vậy, việc bé đòi bú nhiều không thể tự động được hiểu là "mẹ không đủ sữa".
Quan trọng là phải nhìn tổng thể: Bé có đi tiểu đủ không, có tỉnh táo không, có tăng cân phù hợp không và việc bú có hiệu quả không.
Khi nào mẹ cần tìm sự hỗ trợ?
Nếu mẹ đã cho bú thường xuyên nhưng bé vẫn khó bú, ngậm bắt vú kém, mẹ đau đầu ti nhiều, bé ít tiểu, ngủ li bì, vàng da tăng, không tăng cân hoặc tiếp tục giảm cân đáng kể thì không nên chỉ chờ "sữa tự về".
Lúc này, mẹ nên được bác sĩ nhi khoa, bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ đánh giá trực tiếp.
Một số trường hợp bé có thể cần bổ sung sữa vì lý do y khoa. Nếu phải bổ sung, điều đó cũng không có nghĩa là hành trình nuôi con bằng sữa mẹ đã thất bại. Điều quan trọng trước hết vẫn là bảo đảm bé được ăn đủ, đồng thời tìm nguyên nhân và duy trì kích thích sữa nếu mẹ muốn tiếp tục cho bú mẹ.
Mẹ đừng vội kết luận mình "không có sữa"
Những ngày đầu sau sinh vốn đã rất mệt. Nếu cứ nhìn từng mililit sữa trong bình rồi tự tạo áp lực cho mình, mẹ sẽ càng dễ căng thẳng.
Hãy nhớ rằng việc tạo sữa là một quá trình. Cho bé bú thường xuyên, bảo đảm bé ngậm bắt vú tốt, da kề da, lấy sữa ra hiệu quả và theo dõi những dấu hiệu bé bú đủ quan trọng hơn rất nhiều so với việc cố tìm một món ăn hay một "bí quyết gọi sữa" nào đó.
Và nếu mẹ cảm thấy có điều gì không ổn, hãy tìm người có chuyên môn để kiểm tra sớm. Đôi khi thứ mẹ cần không phải là cố gắng nhiều hơn, mà chỉ là được hướng dẫn đúng cách hơn.
ST.
