[Sưu Tầm]

Kỉ niệm 107 năm ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/08/1911 - 25/08/2018) cùng tìm hiểu những điều thú vị về người anh hùng dân tộc này.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp​

Đại tướng đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam. Không được đào tạo qua bất kỳ trường quân sự nào nhưng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh chiến dịch Điện Biên Phủ đã khiến cả thế giới nể phục. Tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp gắn liền với thắng lợi Vĩ đại của hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cái tài của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở chỗ, ông hiểu rõ kẻ thù của mình là ai, lợi thế của chúng là gì, làm thế nào để khiến chúng mất đi lợi thế đó.

Vị Đại tướng duy nhất không được đào tạo ở một bất kỳ trường quân sự nào.

Trước khi trở thành 1 vị tướng hàng đầu thế giới ông là 1 giáo viên dạy môn Lịch sử

Đứng thứ 4 trong top 10 nhà lãnh đạo quân sự vĩ đại nhất thế kỷ 20

1 trong 21 danh tướng hàng đầu thế giới trong 25 thế kỷ qua - Trích: Những vị tướng lừng danh - Ducan Townson

1 trong 100 nhà lãnh đạo quân sự có ảnh hưởng nhất mọi thời đại

Vị tướng duy nhất trong lịch sử hiện đại đánh bại toàn quân của đế quốc Nhật Bản, quân đội Pháp, quân đội Mỹ và quân đội Trung Quốc xâm lược hùng mạnh.

Khi chiến tranh đã lùi vào quá khứ, thế giới nói chung, người Pháp, người Mỹ nói riêng đã thực sự bị thuyết phục bởi những điểm đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Vị đại tướng trẻ tuổi nhất​

Năm 1948, chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong tướng cho đồng chí Võ Nguyên Giáp, ông được đặc cách phong quân hàm Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam khi mới 37 tuổi, đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong cuộc đời và sự nghiệp của vị Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 28/05/1948, tại xã Phú Đình, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, diễn ra lễ thụ phong hàm Đại tướng cho Võ Nguyên Giáp. Trước khi trở thành Đại tướng, Võ Nguyên Giáp đã trải qua một quá trình hoạt động cách mạng đầy thử thách, từ công tác chính trị, vận động quần chúng đến xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang. Ông góp phần quan trọng vào việc gây dựng đội quân cách mạng từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu.

Vị Đại tướng duy nhất không được đào tạo ở một bất kỳ trường quân sự nào​

Điều đặc biệt làm nên tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là ông không được đào tạo chính quy tại bất kỳ trường quân sự nào. Tài năng cầm quân của ông được hình thành và tôi luyện từ thực tiễn cách mạng, chiến trường, cùng quá trình tự nghiên cứu, học hỏi nghệ thuật quân sự của dân tộc Việt Nam và kinh nghiệm chiến tranh trên thế giới. Chính sự kết hợp giữa tư duy chiến lược, khả năng tự học và kinh nghiệm thực tiễn đã giúp Võ Nguyên Giáp từng bước trở thành một nhà chỉ huy quân sự xuất sắc, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự Việt Nam thế kỷ XX.

Ở tuổi 37, Võ Nguyên Giáp trở thành vị Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, ông được phong thẳng quân hàm Đại tướng mà không trải qua các cấp quân hàm trung gian. Đây không chỉ là một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, mà còn ghi dấu sự trưởng thành của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Từ một người không được đào tạo chính quy tại trường quân sự, Võ Nguyên Giáp đã từng bước trở thành một trong những vị tướng tiêu biểu nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại. Tài năng quân sự, tư duy chiến lược cùng những chiến công vang dội sau này đã đưa tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở thành biểu tượng đặc biệt của Quân đội nhân dân Việt Nam và lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc.

1 trong 10 vị tướng vĩ đại nhất lịch sử thế giới​

Theo danh sách 10 vị tướng vĩ đại nhất của thế giới do Hội đồng khoa học Hoàng gia Anh xét phong vào tháng 2/1984, Việt Nam có 2 vị danh tướng là hưng đạo vương Trần Quốc Tuấn và đại tướng Võ Nguyên Giáp được vinh danh trong nhóm 10 vị tướng, nhân vật quân sự kiệt xuất nhất trong lịch sử thế giới.

Nguồn: Học viện Chính trị Công an nhân dân - BCA

Vị tướng gần gũi, xuất sắc nhất được bác Hồ tin tưởng giao trọng trách lớn​

"Tướng quân tại ngoại, trao cho chú toàn quyền.." - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn trước khi khai màn chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tháng 6/1940, tại Côn Minh - Trung Quốc, Võ Nguyên Giáp có cuộc gặp quan trọng với Nguyễn Ái Quốc – Chủ tịch Hồ Chí Minh sau này. Từ dấu mốc ấy, ông có cơ hội được sống, hoạt động và chiến đấu bên cạnh Người, trực tiếp nhận sự dìu dắt, giao nhiệm vụ và trải qua những thử thách quan trọng trong những năm đầu của cách mạng Việt Nam.

Ngày 22/12/1944, tại Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập dưới sự chỉ huy trực tiếp của Võ Nguyên Giáp. Từ lực lượng ban đầu còn nhỏ bé, đội quân cách mạng từng bước trưởng thành, trở thành một trong những lực lượng nòng cốt góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tài năng cầm quân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ngày càng được thể hiện rõ qua những quyết định mang tính chiến lược trên chiến trường. Năm 1950, trước khi Chiến dịch Biên giới mở màn, ông phải cân nhắc lựa chọn điểm đột phá giữa Cao Bằng và Đông Khê. Sau khi trực tiếp nghiên cứu và nắm bắt tình hình thực tế, Đại tướng quyết định không tiến công thị xã Cao Bằng mà lựa chọn Đông Khê làm trận mở màn. Quyết định này tạo điều kiện thực hiện nghệ thuật "đánh điểm, diệt viện", góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.

Đỉnh cao trong tài năng quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được thể hiện đặc biệt rõ nét tại Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trước khi bước vào trận quyết chiến chiến lược, trên cương vị Tổng Tư lệnh, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: "Tướng quân tại ngoại, trao cho chú toàn quyền. Có vấn đề gì khó khăn, bàn bạc thống nhất trong Đảng ủy, thống nhất với cố vấn thì cứ quyết định rồi báo cáo sau. Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng".

Ghi nhớ lời căn dặn ấy và đặt mục tiêu giành thắng lợi lên trên hết, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất trong cuộc đời cầm quân: Chuyển phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Quyết định được đưa ra vào thời điểm vô cùng khó khăn nhưng đã góp phần tạo nên chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 – chiến thắng được ghi vào lịch sử với âm vang "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Nhiều năm sau, khi nhìn lại thời khắc đặc biệt ấy trong hồi ký "Điện Biên Phủ – Điểm hẹn lịch sử", Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết: "Tôi đã thực hiện được một quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy của mình". Câu nói phần nào cho thấy sức nặng của trách nhiệm mà người Tổng Tư lệnh phải gánh vác trước một trận đánh có ý nghĩa đặc biệt đối với vận mệnh dân tộc.

Hơn hai thập niên sau chiến thắng Điện Biên Phủ, tên tuổi Võ Nguyên Giáp tiếp tục gắn với những thời khắc quyết định của lịch sử đất nước. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, khi thời cơ chiến lược xuất hiện và chiến trường chuyển biến nhanh chóng, Đại tướng đã gửi tới các đơn vị mệnh lệnh nổi tiếng: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam".

Tinh thần "thần tốc" và "táo bạo" nhanh chóng được truyền tới các cánh quân đang tiến về phía Nam, trở thành lời hiệu triệu mạnh mẽ trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Chỉ trong 55 ngày đêm của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, quân và dân Việt Nam đã đi tới thắng lợi cuối cùng với Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, kết thúc chiến tranh và mở ra thời kỳ đất nước thống nhất.

Từ những ngày đầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, Chiến dịch Biên giới, chiến thắng Điện Biên Phủ cho đến mùa Xuân năm 1975, cuộc đời binh nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gắn liền với nhiều bước ngoặt lớn của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Những quyết định ở thời khắc then chốt không chỉ thể hiện bản lĩnh của một vị Tổng Tư lệnh mà còn góp phần tạo nên những chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước.

Vị tướng hậu cần vĩ đại nhất mọi thời đại​

Nhà sử học người Mỹ Cecil B. Currey đã viết: "Võ Nguyên Giáp là vị tướng duy nhất trong lịch sử hiện đại tiến hành chiến đấu chống kẻ thù từ thế vô cùng yếu, thiếu trang bị, thiếu tài chính nhưng là một vị tướng hậu cần vĩ đại của mọi thời đại."

Điện Biên Phủ từng được xây dựng thành một tập đoàn cứ điểm quân sự cực kỳ kiên cố của quân đội Pháp ở Đông Dương. Với hệ thống cứ điểm, công sự, hỏa lực cùng sự hỗ trợ từ bên ngoài, phía Pháp đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng phòng thủ của Điện Biên Phủ và coi nơi đây như một "pháo đài bất khả xâm phạm", một "con nhím khổng lồ" án ngữ giữa núi rừng Tây Bắc.

Trong chiến tranh hiện đại, hỏa lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện chiến trường. Chính vì vậy, một trong những bài toán khó đối với quân đội Việt Nam là làm thế nào đưa được pháo lớn và vũ khí hạng nặng vượt qua địa hình núi cao, vực sâu, đường sá hiểm trở của Tây Bắc để tiếp cận chiến trường Điện Biên Phủ.

Điều mà quân đội Pháp khó lường hết chính là sức sáng tạo cùng khả năng vượt qua những giới hạn tưởng chừng không thể của bộ đội và dân công Việt Nam. Những khẩu pháo nặng được vận chuyển qua núi rừng bằng sức người và các phương tiện thô sơ, đưa vào những trận địa được bố trí, ngụy trang giữa địa hình hiểm trở. Khi pháo binh Việt Nam đồng loạt khai hỏa, ưu thế mà quân Pháp từng tin tưởng tại lòng chảo Điện Biên Phủ bắt đầu bị thách thức dữ dội.

Sự xuất hiện và hoạt động hiệu quả của pháo binh, pháo cao xạ đã tạo nên những bất ngờ lớn trên chiến trường. Các trận địa pháo góp phần uy hiếp hệ thống cứ điểm, trong khi pháo cao xạ gây sức ép lên hoạt động của không quân – một mắt xích đặc biệt quan trọng trong việc tiếp tế và chi viện cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Những tính toán ban đầu của bộ chỉ huy Pháp vì thế ngày càng bị đảo lộn.

Nhưng phía sau những khẩu pháo và từng viên đạn được đưa tới tiền tuyến còn là một kỳ tích hậu cần đặc biệt. Trên những con đường xuyên núi rừng Tây Bắc, hàng vạn dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong và lực lượng phục vụ chiến dịch ngày đêm vận chuyển lương thực, thuốc men, đạn dược và vũ khí ra mặt trận. Những chiếc xe đạp thồ tưởng như hết sức bình thường được gia cố để chuyên chở những khối lượng hàng hóa lớn, trở thành một trong những biểu tượng độc đáo của hậu cần trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đó là sức mạnh được tạo nên không chỉ bằng vũ khí mà còn bằng ý chí và sức người – tinh thần "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt" của những con người sẵn sàng vượt núi, băng rừng để bảo đảm từng cân gạo, từng viên đạn đến được chiến trường. Chính sức mạnh tổng hợp của bộ đội, pháo binh, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã góp phần biến những điều đối phương cho là không thể thành hiện thực, từng bước làm phá sản những tính toán của quân đội Pháp tại Điện Biên Phủ.

Từ một tập đoàn cứ điểm được đặt nhiều kỳ vọng về khả năng phòng thủ, Điện Biên Phủ cuối cùng đã thất thủ ngày 7/5/1954. Chiến thắng ấy không chỉ được tạo nên bởi nghệ thuật chỉ huy và chiến đấu trên chiến trường, mà còn là kết quả của một cuộc huy động sức người, sức của và hậu cần quy mô lớn – nơi những khẩu pháo vượt núi và những chiếc xe đạp thồ đã trở thành những hình ảnh khó quên của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ảnh: Jean-Claude Labbe/Gamma/Getty Images

Kiến trúc sư của những sáng tạo nghệ thuật quân sự​

Nhận xét về nghệ thuật quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thượng tướng, GS Hoàng Minh Thảo nói: "Võ Nguyên Giáp là bậc thầy của cách đánh. Anh luôn tìm ra cách đánh độc đáo và sáng tạo. Anh là vị thống soái có tài thao lược kiệt xuất"

Qua từng chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng bước thể hiện tài năng cầm quân cùng tư duy quân sự linh hoạt và sáng tạo. Nghệ thuật quân sự của ông được hình thành trên cơ sở kế thừa truyền thống đánh giặc của cha ông, vận dụng tư tưởng và những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa quân sự của phương Đông và phương Tây.

Một trong những dấu ấn nổi bật trong tư duy quân sự của Võ Nguyên Giáp là việc vận dụng và phát triển nghệ thuật chiến tranh nhân dân phù hợp với điều kiện Việt Nam. Sức mạnh chiến tranh không chỉ nằm ở quân đội mà được tạo nên từ sự tham gia rộng rãi của nhân dân, triển khai trên nhiều mặt trận và kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự, chính trị với ngoại giao. Trên chiến trường, chiến tranh du kích được phối hợp với tác chiến chính quy, tạo nên thế trận linh hoạt để đối phó với một đối phương có ưu thế vượt trội về vũ khí, phương tiện và tiềm lực chiến tranh.

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một minh chứng tiêu biểu cho tư duy chiến lược và bản lĩnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trước một trận quyết chiến có ý nghĩa đặc biệt đối với cục diện chiến tranh, ông luôn đặt yêu cầu "đánh chắc thắng" lên hàng đầu, thận trọng đánh giá tương quan lực lượng, điều kiện chiến trường và khả năng bảo đảm hậu cần trước khi đưa ra quyết định. Với ông, mục tiêu không phải là giành chiến thắng bằng mọi giá mà phải lựa chọn cách đánh phù hợp để vừa bảo đảm thắng lợi, vừa hạn chế tối đa những tổn thất không cần thiết.

Tư duy ấy được thể hiện qua nhiều phương thức tác chiến nổi bật được quân đội Việt Nam vận dụng trong các giai đoạn khác nhau như "đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung", tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu, "đánh điểm, diệt viện", "đánh chắc, tiến chắc", đồng thời kết hợp linh hoạt giữa vận động chiến và công kiên chiến. Điểm đặc sắc không nằm ở việc áp dụng một công thức cố định, mà ở khả năng lựa chọn và thay đổi cách đánh theo từng đối tượng, địa hình, tương quan lực lượng và thời cơ trên chiến trường.

Nhờ nghệ thuật tổ chức và sử dụng lực lượng linh hoạt, quân đội Việt Nam nhiều lần tạo được thế chủ động, khiến đối phương bất ngờ và phải phân tán lực lượng đối phó. Thay vì trực tiếp đối đầu với quân Pháp ở những nơi họ có ưu thế tuyệt đối về hỏa lực và phương tiện, lực lượng Việt Nam từng bước lựa chọn nơi có lợi để tiến công, tiêu hao và phân tán đối phương, từ đó làm thay đổi tương quan lực lượng theo hướng ngày càng có lợi.

Đó cũng là một nét nổi bật trong nghệ thuật quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Biết lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều trong những điều kiện thích hợp, biết tạo thế, tranh thời cơ và lựa chọn cách đánh nhằm phát huy cao nhất sức mạnh của quân đội và nhân dân. Chính tư duy linh hoạt ấy đã góp phần giúp một quân đội cách mạng còn nhiều hạn chế về trang bị từng bước trưởng thành, giành thế chủ động và cuối cùng đánh bại nỗ lực chiến tranh của thực dân Pháp tại Đông Dương.

Vị tướng duy nhất liên tục đánh bại Pháp và Mỹ & đánh bại nhiều tướng nhất​

Trong cuộc đời cầm quân của mình, chỉ tính từ năm 1946 đến năm 1954, Đại tướng võ Nguyên Giáp đã lần lượt đánh bại 7 Đại tướng Pháp và 3 Đại tướng Mỹ.

Trong nhiều thập niên giữ những trọng trách hàng đầu trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đặc biệt trên cương vị Tổng Tư lệnh và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gắn liền với những bước ngoặt lớn của lịch sử quân sự Việt Nam thế kỷ XX. Từ những ngày xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp cho đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, tên tuổi của ông gắn với quá trình trưởng thành và những chiến thắng quan trọng của quân đội Việt Nam.

Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ vai trò nổi bật trong việc tổ chức, xây dựng và chỉ huy lực lượng vũ trang. Đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, khi quân đội Việt Nam đánh bại tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, buộc Pháp phải chịu một thất bại quân sự có ý nghĩa chiến lược và tạo ra tác động lớn đối với tiến trình kết thúc chiến tranh ở Đông Dương.

Tài năng quân sự của Võ Nguyên Giáp vì thế nhận được sự quan tâm và nhiều đánh giá đáng chú ý từ truyền thông quốc tế. Nhà báo Pháp Jean-Claude Pomonti từng viết: "Ông vẫn còn lưu lại trong lịch sử như một trong những Tổng Tư lệnh chiến tranh vĩ đại của thế kỷ XX, người duy nhất liên tục đánh bại Pháp và hạ thủ Mỹ".

Hãng thông tấn AFP của Pháp cũng từng nhận định: "Tướng Giáp được xem là một trong những nhà chiến lược quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử và là kiến trúc sư cho các chiến thắng lẫy lừng chống lại Pháp và Mỹ".

Trong cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, phía Pháp liên tục thay đổi những tướng lĩnh và nhà chỉ huy cấp cao nhằm xoay chuyển tình thế trên chiến trường. Những tên tuổi như Philippe Leclerc, Jean-Étienne Valluy, Marcel Carpentier, Jean de Lattre de Tassigny, Raoul Salan, Henri Navarre cùng nhiều tướng lĩnh khác lần lượt xuất hiện trong các giai đoạn khác nhau của cuộc chiến. Tuy nhiên, những thay đổi về nhân sự cũng không thể giúp Pháp đảo ngược cục diện, và thất bại tại Điện Biên Phủ năm 1954 trở thành bước ngoặt quyết định.

Trong chiến tranh Việt Nam, Mỹ cũng nhiều lần điều chỉnh bộ máy chỉ huy và chiến lược quân sự. Paul Harkins từng đứng đầu Bộ Chỉ huy Viện trợ Quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV), trước khi William Westmoreland lên thay năm 1964. Khi quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến với quy mô ngày càng lớn, Westmoreland trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất trong bộ máy chỉ huy quân sự Mỹ tại miền Nam Việt Nam.

Đến năm 1968, Creighton Abrams thay Westmoreland chỉ huy MACV. Sau đó, Frederick C. Weyand tiếp tục đảm nhiệm vị trí này trong giai đoạn cuối trước khi Bộ Chỉ huy Viện trợ Quân sự Mỹ tại Việt Nam chấm dứt hoạt động vào năm 1973. Việc liên tục thay đổi chỉ huy đi cùng những điều chỉnh lớn về chiến lược, từ "Chiến tranh đặc biệt", "Chiến tranh cục bộ" đến quá trình "Việt Nam hóa chiến tranh", phản ánh những khó khăn mà Mỹ phải đối mặt trong một cuộc chiến kéo dài.

Robert McNamara – Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời Tổng thống John F. Kennedy và Lyndon B. Johnson – cũng là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn đối với chiến lược của Mỹ tại Việt Nam. Tuy nhiên, những kế hoạch quân sự được triển khai trong thời kỳ Mỹ tăng cường can thiệp vẫn không đạt được mục tiêu chiến lược như Washington kỳ vọng.

Nhìn trên toàn bộ sự nghiệp quân sự, điều làm nên vị trí đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không đơn thuần nằm ở việc ông từng đối đầu với bao nhiêu tướng lĩnh Pháp hay Mỹ. Giá trị nổi bật hơn nằm ở khả năng cùng tập thể lãnh đạo và Bộ Tổng Tư lệnh xây dựng một lực lượng vũ trang cách mạng từ những đơn vị ban đầu còn nhỏ bé, từng bước trưởng thành thành một quân đội có khả năng tiến hành những chiến dịch quy mô lớn trước các đối thủ sở hữu ưu thế vượt trội về kinh tế, vũ khí và phương tiện chiến tranh.

Từ chiến thắng Điện Biên Phủ đến cuộc đấu tranh lâu dài vì độc lập và thống nhất đất nước, tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã vượt ra ngoài phạm vi Việt Nam và nhận được sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu, sử gia và truyền thông quốc tế. Những đánh giá ấy góp phần tạo nên hình ảnh Võ Nguyên Giáp như một trong những nhà chỉ huy quân sự nổi bật của Việt Nam trong thế kỷ XX.

Vị tướng danh tiếng nhất trong lịch sử thế giới còn sống sau khi được lựa chọn​

Ducan Townson, tác giả cuốn sách "Những vị tướng lừng danh", xuất bản tại London đã viết: "Võ Nguyên Giáp là một trong 21 vị danh tướng của thế giới trong 25 thế kỷ qua, từ thời Alexandre Đại đế đến Hannniban rồi đến thời cận hiện đại với Kutudop, Giucop, những người đã có chiến công tạo nên bước ngoặt của nghệ thuật chiến tranh"

"Tân bách khoa toàn thư" của nước Anh trong chuyên mục giới thiệu các danh tướng thế giới từ cổ đại cho đến ngày nay đã giới thiệu 2 danh tướng Việt Nam là Trần Hưng Đạo và Võ Nguyên Giáp.

Trong cuốn sách được xuất bản tại Anh năm 2008 mang tựa đề "Những nhà lãnh đạo quân sự lớn và những chiến dịch của họ" giới thiệu 59 nhân vật danh tiếng nhất trong lịch sử các cuộc chiến tranh của thế giới trong 2.500 năm qua, thứ tự được xếp theo trình tự thời gian từ cổ đến kim. Đại tướng Võ Nguyên Giáp được lựa chọn là nhân vật thứ 59, tức là nhân vật nổi bật nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2 cho tới hiện nay, và cũng là người duy nhất trong 59 nhân vật vẫn còn sống khi cuốn sách được xuất bản.

Và ông cũng là một trong số ít các nhân vật trở thành huyền thoại ngay cả khi đang còn tại thế.

Vị tướng thiên tài về quân sự được đối thủ của mình nể phục nhất​

Không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn nhận được nhiều sự quan tâm, đánh giá và ngưỡng mộ từ giới nghiên cứu quân sự, sử học cũng như truyền thông quốc tế. Tên tuổi của ông thường được nhắc đến khi nói về những nhà chỉ huy quân sự nổi bật của thế kỷ XX.

Một số tài liệu tại Việt Nam từng dẫn thông tin rằng năm 1984, tại một hội nghị quy tụ các nhà nghiên cứu quân sự được tổ chức ở thủ đô London, Vương quốc Anh, Võ Nguyên Giáp được bình chọn vào danh sách 10 vị tướng xuất sắc của lịch sử nhân loại. Những đánh giá như vậy cho thấy sức ảnh hưởng đặc biệt của tên tuổi Đại tướng trong các nghiên cứu và thảo luận về lịch sử quân sự thế giới.

Tạp chí Time cũng từng dành sự chú ý đáng kể cho Võ Nguyên Giáp. Trong các ấn phẩm nhìn lại những nhân vật có ảnh hưởng lớn đối với lịch sử châu Á hiện đại, ông được nhắc đến như một trong những gương mặt có tác động quan trọng tới những biến động của khu vực trong nửa sau thế kỷ XX. Điều đó phần nào phản ánh tầm vóc quốc tế của một vị tướng mà cuộc đời và sự nghiệp gắn với hai cuộc chiến có ảnh hưởng sâu rộng đến lịch sử Việt Nam cũng như cục diện chính trị thế giới.

Nhiều nhà nghiên cứu, sử gia và nhân vật quân sự quốc tế cũng dành những đánh giá đặc biệt cho tài năng cầm quân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ông được nhắc tới với những cách gọi như một nhà chiến lược, một vị thống soái xuất sắc hay một trong những nhà chỉ huy quân sự đáng chú ý của thế kỷ XX.

Đáng chú ý hơn, sự kính trọng dành cho Võ Nguyên Giáp không chỉ đến từ những người cùng chiến tuyến. Ngay cả một số tướng lĩnh Pháp và Mỹ – những người từng đứng ở phía đối địch trên chiến trường Việt Nam – cũng có những nhận xét đáng chú ý về tài năng, bản lĩnh và tư duy quân sự của ông.

Tướng Christian de Castries, người trực tiếp chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và trở thành tù binh sau thất bại ngày 7/5/1954, được nhiều tài liệu Việt Nam dẫn lại lời nhận xét về Võ Nguyên Giáp: "Tôi thừa nhận tướng Giáp rất sành sỏi binh nghiệp và khôn ngoan hơn tôi, tài giỏi hơn tôi đã đành mà còn hơn cả tướng Cogny và Navarre. Tôi hân hạnh được làm đối thủ của tướng Giáp, được làm kẻ chiến bại trực tiếp của một người tài giỏi như tướng Giáp. Tôi ngưỡng mộ và kính phục ông".

William Westmoreland – vị tướng từng giữ chức Tư lệnh Bộ Chỉ huy Viện trợ Quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV) trong giai đoạn quân đội Mỹ tăng cường tham chiến – cũng được dẫn lại với lời đánh giá: "Mọi đức tính tạo thành một nhà lãnh đạo quân sự lỗi lạc như sự quyết đoán, sức mạnh tinh thần, khả năng tập trung trí tuệ và hành động, trí thông minh, tất cả đều có ở tướng Giáp – một vị chỉ huy vĩ đại".

Dù những nhận xét và danh hiệu dành cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp xuất hiện trong nhiều nguồn với cách diễn đạt khác nhau, có một điều khó phủ nhận: Tên tuổi của ông đã vượt ra ngoài biên giới Việt Nam. Từ chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 đến những dấu ấn trong lịch sử đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, Võ Nguyên Giáp trở thành một nhân vật được nhiều thế hệ sử gia và giới nghiên cứu quân sự quốc tế quan tâm.

Sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vì thế không chỉ được nhìn nhận qua những trận đánh hay chiến dịch mà ông tham gia chỉ huy, mà còn qua ảnh hưởng của tư duy chiến lược, nghệ thuật chiến tranh nhân dân và khả năng tổ chức một lực lượng quân sự trong điều kiện tương quan sức mạnh hết sức chênh lệch. Chính những yếu tố ấy đã góp phần tạo nên vị trí đặc biệt của Võ Nguyên Giáp trong lịch sử quân sự Việt Nam thế kỷ XX.

Đại tướng viết nhiều sách nhất​

Võ Nguyên Giáp, cùng với sự nghiệp quân sự có một không hai, ông còn là tác giả của 64 đầu sách, trên 10 vạn trang in, đóng góp vào kho tàng lý luận về chiến tranh nhân dân, về học thuyết quân sự Việt Nam, vào kho tàng văn học và sử học của nước nhà.

Các tác phẩm nổi bật của ông như: "Từ nhân dân mà ra", "Điện Biên Phủ, điểm hẹn lịch sử", "Những năm tháng không thể nào quên", "Chiến đấu trong vòng vây", "Đường tới Điện Biên phủ", "Tổng hành dinh trong mùa xuân đại thắng"..

Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn là một nhà văn hóa, nhà khoa học, nhà lý luận quân sự hàng đầu của Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Vị tướng sống lâu nhất từng được biết đến trong lịch sử quân sự thế giới​

Đại tướng Võ Nguyên Giáp có một cuộc đời đặc biệt dài, trải qua hơn một thế kỷ với biết bao biến động của lịch sử dân tộc. Ông sinh ngày 25/8/1911 và qua đời ngày 4/10/2013, hưởng thọ 102 tuổi. Cuộc đời ấy gần như song hành với những chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập đến công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Uy tín và tình cảm mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận được ở Việt Nam cũng như trên thế giới không chỉ bắt nguồn từ tài năng quân sự và những đóng góp lớn lao trong sự nghiệp cách mạng. Ở ông còn có sức thuyết phục từ nhân cách của một người dành phần lớn cuộc đời cho đất nước, luôn đề cao trách nhiệm đối với nhân dân và Tổ quốc.

Một trong những phẩm chất thường được nhắc đến khi nói về nhân cách Võ Nguyên Giáp là tinh thần "Dĩ công vi thượng" – đặt việc chung lên trên lợi ích riêng. Dù từng đảm nhiệm những cương vị đặc biệt quan trọng, ông vẫn được nhớ đến với lối sống giản dị, khiêm nhường, gần gũi và bao dung. Đằng sau hình ảnh một vị Tổng Tư lệnh quyết đoán trên chiến trường là một con người luôn dành tình cảm sâu nặng cho đồng bào, đồng chí và những người lính. Câu nói "Tôi sống ngày nào, cũng là vì đất nước ngày đó" đã phần nào thể hiện lý tưởng sống mà ông theo đuổi trong suốt cuộc đời.

Ngày 4/10/2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời. Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đông đảo người dân Việt Nam. Trong những ngày Quốc tang, dòng người từ nhiều vùng miền đã đến viếng và tiễn biệt Đại tướng, cho thấy tình cảm đặc biệt mà nhân dân dành cho vị Tổng Tư lệnh từng gắn bó với những thời khắc trọng đại của đất nước.

Võ Nguyên Giáp được nhớ đến không chỉ như một vị tướng tài năng mà còn là một nhân vật lịch sử có kiến thức sâu rộng, từng là nhà giáo, nhà báo, nhà hoạt động chính trị trước khi trở thành người chỉ huy quân sự. Cuộc đời hơn một thế kỷ của ông là hành trình từ một thầy giáo dạy sử trở thành Đại tướng đầu tiên, Tổng Tư lệnh của Quân đội nhân dân Việt Nam và một trong những nhân vật tiêu biểu của lịch sử Việt Nam hiện đại.

Đặc biệt, nhắc đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lịch sử mãi ghi nhớ chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Quyết định chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", cùng nghệ thuật tổ chức và chỉ huy chiến dịch, đã góp phần quan trọng làm nên một trong những chiến thắng vang dội nhất trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.

Thời gian có thể ngày một lùi xa, nhưng Điện Biên Phủ và tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn luôn có một vị trí đặc biệt trong ký ức lịch sử dân tộc. Từ một người thầy không trải qua trường lớp đào tạo quân sự chính quy đến vị Tổng Tư lệnh của một quân đội cách mạng, từ những ngày đầu gây dựng lực lượng đến những chiến dịch làm thay đổi cục diện chiến tranh, cuộc đời Võ Nguyên Giáp đã trở thành một phần không thể tách rời của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Đại tướng đã đi xa, nhưng những đóng góp, tư tưởng quân sự và hình ảnh của ông vẫn còn được các thế hệ sau nhắc nhớ. Và mỗi khi nhắc đến chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", người ta lại nhớ đến vị Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp – người đã dành trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do và thống nhất của Tổ quốc.

Võ Nguyên Giáp là vị tướng có uy tín lớn trong nước và trên thế giới không chỉ vì tài năng và sự nghiệp của ông đã cống hiến mà còn vì phẩm chất đạo đức trong sáng, hết lòng yêu nước thương dân, toàn tâm toàn ý phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc. Nét đẹp cao quý nổi bật nhất, tập trung nhất về nhân cách của ông chính là tư tưởng, tinh thần "Dĩ công vi thượng", luôn sống và hành xử khiêm tốn, giản dị, thanh cao, quyết đoán, dân chủ và bao dung, nhân hậu.

 

[Wall-E]

Những điều các bạn trẻ có thể học được từ cuộc đời Đại tướng

Tôi thiết nghĩ, cách tốt nhất để một con người để nói lời thương tiếc với một nhân cách lớn là viết ra những gì mình học được từ nhân cách đó.

"Và tôi thiết nghĩ, cách tốt nhất để một con người để nói lời thương tiếc với một nhân cách lớn là viết ra những gì mình học được từ nhân cách đó. Đừng đơn thuần chỉ là nói thương tiếc". Một bạn trẻ với biệt danh Raguel Trung đã suy nghĩ như vậy trước sự kiện ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

1. Tuổi trẻ phải chăm chỉ học hành​

Thời tuổi trẻ, đại tướng học rất giỏi. Đại tướng được giải đầu tốt nghiệp Sơ học (certificat d'étudé primaires) ở tỉnh Quảng Bình. Mùa hè năm 1925, Đại tướng thi đỗ vào Quốc học Huế. Đại tướng thi đỗ thứ nhì, loại khá. Nhập học, tháng nào Đại tướng cũng đứng đầu lớp, có tên hàng đầu trên bảng danh dự, được cấp học bổng. Ngoài ra Đại tướng chăm đọc sách từ thuở bé, thấy đâu có sách lại sà vào mượn đọc. Sau này khi làm đến Đại tướng, ngài vẫn chăm đọc sách và cùng mọi người thảo luận về sách.

Việc học hành khi còn trẻ rất quan trọng do khi còn trẻ, trí não của các bạn thông suốt, tiếp thu kiến thức nhanh, nhạy, trí nhớ tốt, học dễ vào. Việc học này sẽ tạo nền tảng kiến thức cho bạn về sau áp dụng vào công việc và cuộc sống của mình.

Về sau, trong những trận đánh của mình, Đại tướng đã vận dụng rất nhiều chiến thuật của Napoleon mà ngày xưa ông đã học trong môn lịch sử và giành thắng lợi vẻ vang. Trong đó rõ ràng nhất là chiến dịch Điện Biên Phủ và chiến dịch Hồ Chí Minh.

Do đó, khi còn trẻ, nhất định phải chăm học hành. Chuyện gì cũng phải để sau. Nhất là các bạn sinh viên, đừng ham đi làm thêm kiếm bạc lẻ mà xao lãng việc học.

2. Dùng lượng bù chất, lấy cần cù bù thông minh​

Trong cuộc đời, không phải ai sinh ra cũng có điểm khởi đầu như nhau. Có người sinh ra đã giàu, có người sinh ra đã thông minh, sáng dạ, có người sinh ra trong gia đình nghèo, có người sinh ra đã học lâu hiểu, lâu nhớ. Tuy nhiên làm cách nào để một con người chịu nhiều thua thiệt, yếu kém lại có thể vươn lên thành một vĩ nhân?

Không có nhiều điều kiện học tập, bản thân Đại Tướng cũng đã từng thi trượt vào Quốc Học Huế. Tuy nhiên, trong suốt 1 năm sau đó, ngài đã học tập liên tục và cần mẫn để sau đó, đậu vào với số điểm cao nhì trường (mọi người nên biết là khi đó, Quốc Học Huế mỗi năm chỉ tuyển 90 học sinh cho 12 tỉnh miền Trung).

Điều này nói rất rõ quan điểm của Đại tướng về việc chiến thắng: Nếu ta không có chất lượng thì ta có thể lấy số lượng để bù, nếu không có thông minh thì lấy siêng năng bù đắp.

Đại tướng từng phát biểu: Nghệ thuật quân sự của chúng tôi, là lấy tinh thần chế ngự vật chất, lấy yếu chế ngự mạnh, lấy thô sơ chế ngự hiện đại.

Ở Trận Điên Biên Phủ, để chiến thắng quân địch có chất lượng hơn hẳn, ngài đã vận động một số lượng chiến sỹ và lương thực khổng lồ để có thể chiến thắng địch. Quân dân ta cũng đã kiên trì vừa đánh vừa đào hầm theo kiểu lấn đất vào căn cứ địch. Giữa trận địa pháo, ngài cho tạo rất nhiều ụ pháo giả để đánh lừa không quân và pháo quân địch về số lượng pháo của quân ta. Đó chính là tinh hoa của "Lấy lượng, bù chất, lấy siêng năng bù cho thông minh".

Với các bạn trẻ, nếu thật sự thấy mình thua thiệt bạn bè về nhiều điều, thì hãy ráng làm sao có thể làm được nhiều việc hơn, ráng làm sao siêng năng hơn, ráng làm sao cho mình trải nghiệm nhiều hơn, như vậy may ra sau này mới có thể nở mày nở mặt, vinh hiển cùng mọi người.

3. Vị đại tướng tự học​

Báo chí nước ngoài thường xuyên gọi tướng Giáp là vị tướng tự học, vì vốn dĩ, ngài là người tốt nghiệp Đại học ngành Kinh tế Luật, chưa học qua bất cứ trường lớp nào về quân sự, chiến tranh. Tất cả kiến thức cầm quân của Đại Tướng đều là học qua lịch sử, sách vở và kinh nghiệm chiến trường.

Những người thân bên cạnh thường kể về hình ảnh ngài như một người rất chăm học, và chăm đọc. Vào năm 2004, kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, khi vào thăm lại lều chỉ huy của mình ngày xưa, đại tướng hỏi ngay: "Tủ sách của tôi đâu?". Trong nhà ngài, cả khi về già, vẫn có rất nhiều sách báo và những vị khách viếng thăm thường thấy hình ảnh ngài đọc sách ngay cả khi số tuổi đã vượt quá 90.

Báo chí và các sử gia nước ngoài còn đánh giá rất cao khả năng học ngay từ sai lầm của vị tướng này. Họ đánh giá: "Ông ta có thể phạm sai lầm ngay đó nhưng sẽ sữa chữa những sai lầm đó rất nhanh. Ông ta học ngay từ những sai lầm của chính mình ngay trên chiến trường và biến nó thành chiến thắng".

Như chúng ta đều biết, dù già hay trẻ đều phải tự học. Và tự học là con đường duy nhất dẫn đến thành công và vĩ đại. Điều đó đúng với mọi người, kể cả vị đại tướng vĩ đại.

4. Luôn sáng tạo và gây bất ngờ cho mọi người​

Trong tất cả những cuộc chiến của mình, Đại tướng luôn làm cho mọi người xung quanh bất ngờ vì sự sáng tạo của mình. Chính sự sáng tạo đó của ngài khiến cho kẻ thù không kịp trở tay và luôn thất bại.

Ở Chiến dịch Điện Biên Phủ, giặc Pháp không bao giờ nghĩ rằng chúng ta có thể đưa những cỗ pháo khổng lồ lên Điện Biên để tấn công. Chúng không bao giờ nghĩ rằng chúng ta có thể tháo gỡ và chia nhỏ những cỗ pháo đó ra, rồi dùng xe đạp, xe bò, xe kéo vận chuyển lên. Chúng cũng không bao giờ nghĩ được chúng ta có thể vận chuyển lượng lương thực khổng lồ để có thể phục vụ cho trận đánh lớn. Chúng đã sai lầm và Đại tướng đã làm được những chuyện tưởng chừng như không thể đó.

Trong chiến dịch mùa xuân 1975, khi toàn bộ cố vấn Mỹ và chiến lược gia của Việt Nam Cộng Hòa đều tin rằng quân ta sẽ đánh thẳng vào chiếm Huế và Đà Nẵng thì một lần nữa, Đại tướng lại gây bất ngờ khi tập trung quân lực thật sự vào đánh chiếm Tây Nguyên. Việc quân đội nhân dân Việt Nam chiếm giữ Tây Nguyên đã hoàn toàn phá vỡ mọi kế hoạch phòng thủ của quân lực Viện Nam Cộng Hòa dẫn đến thắng lợi 30/4/1975 thống nhất đất nước.

Đánh khi địch nghĩ rằng ta đang nghỉ, rút khi địch nghĩ rằng ta sẽ đánh, đánh vào nơi địch không bao giờ ngờ ta sẽ đến. Đó chính là cách Đại tướng giành chiến thắng trong những cuộc chiến của mình. Tuy rằng những điều này nghe như cách dùng binh của Tôn Tử (Binh bất yếm trá) nhưng thật ra thuật dùng binh của Đại tướng có rất nhiều sáng tạo. Thuật dùng binh của Tôn tử chủ yếu dựa trên câu: Dùng điểm mạnh của mình đánh vào điểm yếu của đối phương cho nên thật ra cũng có thể đoán được. Còn trong binh pháp của Tướng Giáp, đôi khi đó lại là việc đánh thẳng vào điểm mạnh nhất của địch, gây hoang mang và biến điểm mạnh của địch thành điểm yếu của chúng. Chiến dịch Tây Nguyên là một ví dụ rất rõ. Quân đội Cộng Hòa không nghĩ rằng Quân đội ta đánh vào Tây Nguyên vì đây là vùng núi hiểm trở, dễ thủ khó công, nếu thua cũng dễ rút lui. Đại tướng đã cho quân đánh chiếm Tây Nguyên trước khiến cho toàn bộ hàng rào phòng thủ của địch hoang mang, bỏ chạy, thiệt hại đến hơn 75% quân lực. Đó chính là sự sáng tạo của Đại tướng mà ngay cả Tôn Tử cũng không nói đến.

Trong làm việc cũng như học tập, rất cần sự sáng tạo. Không sáng tạo, gò bó vào những điều được coi là kinh điển, là sách vở, là tiêu chuẩn, là quy ước rất nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp, việc bảo thủ dẫn đến sự thất bại toàn diện, thậm chí mất mạng. Do đó, tuổi trẻ nhất định phải sáng tạo, phải dám nói những điều không ai nói, dám làm những điều không ai làm, dám nghĩ những điều chưa ai nghĩ. Chỉ có vậy mới có thể trở thành vĩ nhân, mới có thể đạt được những điều to lớn trong cuộc đời

5. Quyết đoán nhưng phải nhẫn nại​

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người cực kỳ quyết đoán. Khi chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, ngài đã xin với Hồ Chủ Tịch cho mình quyền tự quyết định cách đánh và chiến lược. Sau đó, dù bất đồng ý kiến với các cố vấn Trung Quốc, ngài vẫn quyết định cho kéo pháo ra, chuyển từ Đánh Nhanh Thắng Nhanh sang Đánh Chắc Thắng Chắc, đem lại chiến thắng toàn diện cho chiến dịch.

Vào những năm cuối cùng của cuộc chiến Nam – Bắc, mặc dù gặp rất nhiều trở ngại, Đại tướng vẫn quyết định đánh, không những vậy còn triển khai nhanh chiến dịch, đánh vỗ mặt, đánh cấp tập.

Quyết đoán là thế nhưng khi thời bình, nhiều lần Đại tướng bị chính các đồng đội của mình dồn đến đường cùng, nhiều học trò, người thân cận của đại tướng bị chết hoặc bị mất chức một cách rất khó hiểu nhưng ông vẫn nhận nại, nhịn và chấp nhận mọi điều tiếng. Có thời gian, ông bị gièm pha, thậm chí là vu cho tội liên kết giặc Pháp nhưng ông vẫn từ tốn, kiên nhẫn, tìm thời cơ thích hợp để thanh minh, để khiếu nại một cách hòa bình, không gây điều tiếng, tổn hại cho sự đoàn kết nội bộ Đảng, không để dân mất lòng tin vào lãnh đạo.

Không dưới một lần ông đã tâm sự với những người xung quanh: Mình đấu tranh làm gì, toàn anh em đồng đội mình ngày xưa. Họ hiểu lầm thì mình giải thích cho họ rõ. Mình có bị gì cũng không sao, còn anh em, đồng chí của mình thì đừng để họ bị vạ lây.

Suy nghĩ cặn kẽ, chi tiết đó không phải người thường ai cũng có thể có được. Chỉ có một đại tướng thông minh, đủ cả trí, tài lẫn cái tâm lớn mới có thể nghĩ vậy. Đấu đá nhau làm chi khi tất cả đều là người Việt, đều muốn cho đất nước giàu mạnh. Ngài đã chọn cách đấu tranh hòa bình, cách lên tiếng phản biện ôn hòa để giữ cho đất nước khỏi xào xáo. Ngài làm vậy hoàn toàn để bảo vệ những người lính, những người anh em, những người đồng đội của mình khỏi cảnh nồi da xáo thịt. Còn gì vĩ đại hơn? Hoàn toàn không như những lời xuyên tạc về hình ảnh ngài đại tướng hèn nhát, nhẫn nhục như những kẻ cố tình bôi nhọ thanh danh của ngài.

Tuổi trẻ bao giờ cũng ngập tràn năng lượng, cũng nông nổi, làm gì cũng muốn xông vào làm ngay rồi rút nhanh. Đó chính là lý do khiến cho các bạn trẻ nhanh thất bại. Và ngài Đại tướng cũng là một tấm gương để lại cho các bạn một bài học: Có chuyện cần quyết đoán, cũng có chuyện cần kiên nhẫn. Với kẻ thù phải kiên quyết, nhưng với bạn bè phải nhẫn nại. Khi địch hơn ta thì phải kiên trì chuẩn bị, rèn luyện. Khi ta hơn địch thì phải nhanh chóng chớp lấy thời cơ.

6. Luôn luôn nghiêm túc và chỉnh chu​

Nói không ngoa, người viết bài này cũng đã từng được thấy Đại tướng ở cự ly gần khi tham gia đội bảo vệ vòng ngoài cho hội nghị ASEM 5 năm 2004 tại Hà Nội. Đại tướng luôn mặc quân phục rất nghiêm chỉnh, tóc được để gọn trên mái đầu một cách có trật tự, đi đứng rất thẳng thớm, gọn gàng dù tuổi đã rất cao.

Nhiều người sau khi gặp đại tướng về cũng thường chia sẽ về một vị tướng luôn luôn nghiêm túc và chỉnh chu trong mọi việc. Khi tiếp khách, đại tướng luôn mặc quân phục rất gọn gàng, đeo đủ quân hàm, sao mũ. Khi trò chuyện, đại tướng luôn trả lời thẳng vào trọng tâm vấn đề của người đặt câu hỏi, không ngại ngùng né tránh. Khi có thắc mắc, đại tướng cũng hỏi ngay vấn đề mà không cần lòng vòng, loay hoay.

Tiếp xúc đại tướng vài lần, mọi người sẽ dễ dàng nhận ra phong cách giao tiếp của Đại Tướng. Đại tướng luôn lắng nghe rất chăm chú, thường mất nhiều giây suy nghĩ rồi mới trả lời. Ngài nói chuyện rất chậm nhưng rõ từ, âm thanh đủ nghe và giọng rất chắc chắn. Những cuộc hội thoại với ngài thường rất ngắn do sức khỏe đại tướng không tốt nhưng lúc nào cũng thỏa mãn người tham dự do luôn đủ ý, rõ nghĩa. Tôi luôn tin đó là một đức tính tốt mà ai cũng nên học.

Tôi từng nghe một thượng tướng kể lại rằng: Đại tướng luôn dặn dò ngài ăn mặc nghiêm chỉnh bất cứ nơi nào xuất hiện dù nhà riêng hay tại cơ quan. Đại tướng dặn rằng: Việc ăn mặc nghiêm chỉnh không chỉ để khách của mình tôn trọng mình, dễ dàng tập trung vào công việc thay vì dòm ngó đánh giá linh tinh mà còn để tự nhắc nhở mình vì vị trí, vai trò, trách nhiệm của mình. Thân mình làm tướng, là đại diện của Quân đội, của Nhân dân, không thể để người ta đánh giá mình không nghiêm chỉnh rồi ảnh hưởng đến mọi người.

Tôi cũng chính mắt thấy tại hội nghị ASEM 5, một vị lãnh đạo đã nhờ đại tướng ký tặng sách cho mình. Đại tướng đã hỏi người trợ lý đi theo một tờ giấy để ngài ký nháp trước khi ký thẳng vào sách. Chỉ một việc nhỏ như vậy mà Đại tướng đã kỹ đến như vậy thì thật đáng học hỏi.

7. Không bao giờ ngừng đấu tranh​

Cuộc đời của Đại tướng là một chuỗi dài các cuộc chiến. Đại tướng đã chống giặc Pháp ở Tây Bắc, ở Điện Biên, chiến đấu với Anh, Mỹ ở miền Nam, ngài đã chiến đấu với giặc Trung Quốc khi chúng tràn vào tấn công biên giới. Ngài cũng đã chiến đấu với chính những đồng đội mình vào thời bình để bảo vệ nhân dân, bảo vệ học trò, bảo vệ uy tín của Đảng. Và cuối cùng, khi đã bước qua tuổi 90, ngài vẫn tham gia trận chiến cuối cùng của đời mình khi nhiều lần can ngăn, kiến nghị đòi hủy bỏ việc sáp nhập Hà Tây vào Hà Nội, ngăn cản việc triển khai xây mỏ boxit tại Tây Nguyên, ngăn cản việc xây dự án tàu cao tốc. Ngài đã dành cả cuộc đời mình vào những cuộc chiến để bảo vệ dân, bảo vệ nước, bảo vệ những giá trị mà ngài tin tưởng. Ngài cũng tham gia vào vận động xây dựng Luật biển đảo, bảo vệ vùng biển Việt Nam. Ngài kêu gọi cải cách giáo dục và mong thế hệ trẻ hãy ham học hỏi, yêu kiến thức.

Cả đời Đại tướng là một tấm gương không thể sáng hơn về sự kiên cường, sự bất khuất, sự kiên nhẫn không bao giờ nản lòng. Chưa bao giờ Đại tướng chấp nhận thua cuộc hay bỏ cuộc trong những cuộc chiến của ngài. Và đó là lý do, Đại tướng mãi mãi là huyền thoại và mãi mãi được nhớ đến.

Tấm gương của Đại tướng để lại một bài học mà các bạn trẻ phải luôn ghi nhớ: Không bao giờ ngừng đấu tranh và đừng bao giờ bỏ cuộc.

* * *

Tôi viết bài viết này trong niềm thương tiếc vô hạn với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Lịch sử nước nhà vẫn còn rất khoảng tối, nhiều khoảng đen trắng lẫn lộn mà nhiều khi, sự thật về công lao và tội lỗi của những cá nhân không thể nào xác định rõ ràng. Tuy nhiên, dù sự thật thế nào, bãn lĩnh và nhân cách của một con người không bao giờ có thể lầm lẫn được. Tôi đã từng được gặp Đại tướng dù chỉ trong khoảng khắc 1 phút mấy mươi giây, chỉ nói được đúng 1 câu thoại "Đại tướng ơi, con chúc bác mãi mạnh khỏe" nhưng cũng đủ để tôi xác định đó là một nhân cách lớn, một tài năng vĩ đại.

Và tôi thiết nghĩ, cách tốt nhất để một con người để nói lời thương tiếc với một nhân cách lớn là viết ra những gì mình học được từ nhân cách đó. Đừng đơn thuần chỉ là nói thương tiếc.

Raguel Trung

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả.