[Wall-E]

Grab ngày nay được biết đến là một trong những nền tảng công nghệ lớn nhất Đông Nam Á, cung cấp từ gọi xe, giao đồ ăn, giao hàng đến thanh toán và nhiều dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, ít ai biết rằng Grab khởi đầu khá đơn giản: Chỉ là một ứng dụng giúp người dân Malaysia gọi taxi thuận tiện và an toàn hơn. Từ một startup mang tên MyTeksi năm 2012, Grab đã trải qua hơn một thập kỷ mở rộng để trở thành một "siêu ứng dụng" quen thuộc với hàng triệu người dùng trong khu vực.

Grab được thành lập khi nào?​

Grab được thành lập vào năm 2012 bởi Anthony Tan và Tan Hooi Ling, hai người từng học tại Harvard Business School. Ý tưởng ban đầu xuất phát từ vấn đề khá thực tế: Việc đi taxi tại Malaysia thời điểm đó còn tồn tại nhiều bất tiện, đặc biệt liên quan đến độ an toàn, khả năng tìm xe và chất lượng dịch vụ.

Ứng dụng ban đầu có tên MyTeksi và được triển khai tại Malaysia với mục tiêu kết nối hành khách với các tài xế taxi thông qua điện thoại thông minh. Grab cho biết công ty khởi đầu với mong muốn giúp việc di chuyển tại Malaysia trở nên an toàn hơn.

Có thể nói Grab sinh ra không phải với tham vọng ngay lập tức trở thành một "siêu ứng dụng", mà trước tiên chỉ muốn giải quyết một bài toán rất đời thường: Cần đi đâu đó nhưng gọi mãi chẳng thấy taxi.

Giai đoạn 2012 – 2014: Từ MyTeksi vươn ra Đông Nam Á​

Sau khi đạt được những kết quả tích cực tại Malaysia, công ty nhanh chóng mở rộng sang các thị trường khác.

Năm 2013, dịch vụ tiến vào Philippines, sau đó mở rộng đến Singapore và Thái Lan. Đến năm 2014, Grab tiếp tục có mặt tại Việt Nam và Indonesia. Cũng trong giai đoạn này, công ty bắt đầu phát triển thêm các loại hình di chuyển mới thay vì chỉ kết nối taxi truyền thống.

Theo hồ sơ doanh nghiệp của Grab, công ty vào Việt Nam tháng 2/2014, Indonesia tháng 6/2014, ra mắt GrabCar tháng 7/2014 và GrabBike tháng 11/2014.

Đây là bước ngoặt quan trọng bởi Grab từ một ứng dụng gọi taxi bắt đầu chuyển thành một nền tảng kết nối nhiều loại phương tiện khác nhau.

Giai đoạn 2015 – 2016: Mở rộng dịch vụ và chính thức mang tên Grab​

Năm 2015, công ty tiếp tục phát triển GrabExpress phục vụ giao nhận hàng hóa và GrabHitch dành cho hình thức đi chung xe. Cũng trong thời gian này, Grab thu hút lượng vốn đầu tư ngày càng lớn. Tháng 8/2015, công ty công bố huy động thêm hơn 350 triệu USD và cho biết tổng số vốn đã huy động khi đó đạt khoảng 700 triệu USD.

Ngày 28/1/2016 đánh dấu một cột mốc đặc biệt: GrabTaxi chính thức đổi thương hiệu thành Grab.

Việc bỏ chữ "Taxi" không chỉ đơn giản là rút ngắn tên. Khi đó công ty đã có GrabTaxi, GrabCar, GrabBike, GrabHitch và GrabExpress nên cái tên Grab phù hợp hơn với định hướng xây dựng một nền tảng dịch vụ đa dạng thay vì chỉ là ứng dụng gọi taxi.

Đây cũng chính là thời điểm hình ảnh Grab màu xanh quen thuộc bắt đầu được định hình rõ nét trên toàn khu vực Đông Nam Á.

Giai đoạn 2017 – 2018: Từ gọi xe tiến tới hệ sinh thái dịch vụ​

Sau khi củng cố mảng vận tải, Grab bắt đầu đẩy mạnh thanh toán điện tử và nhiều dịch vụ phục vụ nhu cầu hằng ngày.

Năm 2017, Grab mở rộng sang Myanmar và Campuchia, đồng thời phát triển GrabPay Wallet và chương trình GrabRewards. Công ty lúc này không còn muốn chỉ xuất hiện mỗi khi người dùng cần gọi xe, mà muốn ứng dụng được sử dụng cho nhiều hoạt động khác trong cuộc sống.

Đến ngày 26/3/2018, Grab tạo ra một trong những dấu mốc lớn nhất trong lịch sử công ty khi mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của Uber tại Đông Nam Á. Hoạt động gọi xe và giao đồ ăn của Uber trong khu vực được tích hợp vào hệ sinh thái Grab; Uber nhận cổ phần trong Grab như một phần của thỏa thuận.

Việc Uber rút khỏi Đông Nam Á giúp Grab củng cố mạnh mẽ vị thế trên thị trường gọi xe công nghệ trong khu vực.

Cũng trong năm 2018, Grab đẩy mạnh GrabFood và nhiều dịch vụ mới. Tháng 6/2018, Toyota công bố đầu tư 1 tỷ USD vào Grab, cho thấy các tập đoàn lớn bắt đầu nhìn Grab không đơn thuần là một startup gọi xe mà là một nền tảng công nghệ có khả năng phát triển quy mô lớn.

Giai đoạn 2019 – 2020: Grab trở thành "siêu ứng dụng"​

Những năm tiếp theo chứng kiến Grab mở rộng nhanh sang nhiều lĩnh vực. Người dùng có thể gọi xe, đặt đồ ăn, gửi hàng, mua hàng tạp hóa, thanh toán điện tử và tiếp cận một số dịch vụ tài chính ngay trong cùng một ứng dụng.

GrabMart được ra mắt vào năm 2019, trong khi các dịch vụ liên quan đến thanh toán, đầu tư và tài chính tiếp tục được mở rộng trong những năm sau đó.

Đại dịch COVID-19 năm 2020 gây ảnh hưởng lớn đến mảng gọi xe vì nhu cầu di chuyển giảm mạnh. Ngược lại, nhu cầu giao đồ ăn, giao hàng và mua hàng trực tuyến tăng lên. Điều này càng thúc đẩy Grab chuyển từ một ứng dụng vận tải sang mô hình "superapp" phục vụ nhiều nhu cầu hằng ngày.

Nói vui một chút, Grab lúc đầu giúp bạn ra khỏi nhà; vài năm sau, Grab lại phát triển đủ dịch vụ để bạn có thể.. Ngồi yên trong nhà mà vẫn gọi được gần như mọi thứ.

Năm 2021: Grab niêm yết trên sàn Nasdaq​

Ngày 2/12/2021, Grab Holdings Limited chính thức trở thành công ty đại chúng và giao dịch trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán GRAB sau khi hoàn tất thương vụ kết hợp kinh doanh với Altimeter Growth Corp.

Đây là một cột mốc lớn không chỉ đối với Grab mà còn đối với hệ sinh thái startup Đông Nam Á. Từ một ứng dụng gọi taxi ra đời tại Malaysia năm 2012, Grab đã trở thành một công ty công nghệ Đông Nam Á niêm yết tại Mỹ chưa đầy mười năm sau đó.

Grab tại Việt Nam​

Grab chính thức bước vào thị trường Việt Nam từ tháng 2/2014. Ban đầu, người dùng Việt Nam chủ yếu biết đến Grab thông qua các dịch vụ gọi xe, đặc biệt là GrabTaxi, GrabCar và GrabBike. Sau đó hệ sinh thái dần được mở rộng với GrabExpress, GrabFood cùng nhiều dịch vụ khác.

Hồ sơ chính thức của Grab Việt Nam cũng ghi nhận doanh nghiệp tại Việt Nam được cấp đăng ký lần đầu ngày 14/2/2014.

Sự xuất hiện của Grab góp phần thay đổi khá mạnh thói quen di chuyển của người Việt. Thay vì đứng ngoài đường vẫy taxi hay gọi tổng đài rồi hồi hộp chờ xem xe có đến hay không, người dùng có thể xem trước tài xế, vị trí xe, giá dự kiến và hành trình ngay trên điện thoại.

Vì sao Grab phát triển nhanh?​

Một trong những nguyên nhân quan trọng là Grab lựa chọn tập trung rất mạnh vào thị trường Đông Nam Á. Đây là khu vực có mật độ dân số cao, tốc độ phổ cập smartphone nhanh, nhiều thành phố đông đúc và nhu cầu di chuyển, giao nhận cũng như thanh toán số ngày càng lớn.

Grab cũng liên tục mở rộng từ một dịch vụ thành một hệ sinh thái. Một người có thể mở Grab buổi sáng để đặt xe đi làm, buổi trưa đặt đồ ăn, chiều gửi một món hàng và tối tiếp tục sử dụng các dịch vụ khác. Chính khả năng phục vụ nhiều nhu cầu trên cùng nền tảng đã giúp Grab tăng mức độ gắn bó với người dùng.

Hành trình từ MyTeksi đến Grab​

Nhìn lại lịch sử phát triển của Grab, có thể thấy công ty đã trải qua ba bước chuyển đổi lớn: Từ ứng dụng gọi taxi thành nền tảng gọi xe đa phương tiện, từ nền tảng gọi xe thành hệ sinh thái giao nhận và thanh toán, rồi từ đó phát triển thành một siêu ứng dụng phục vụ nhiều nhu cầu hằng ngày.

Khởi đầu năm 2012 với tên MyTeksi tại Malaysia, mở rộng mạnh ra Đông Nam Á, đổi tên thành Grab năm 2016, mua hoạt động Uber tại Đông Nam Á năm 2018 và niêm yết Nasdaq năm 2021 là những cột mốc quan trọng nhất trong hành trình đó.

Grab vì thế là một ví dụ tiêu biểu cho sự phát triển của startup công nghệ Đông Nam Á: Bắt đầu bằng việc giải quyết một vấn đề nhỏ nhưng rất thực tế, sau đó mở rộng từng bước cho đến khi trở thành một hệ sinh thái có quy mô khu vực.