Lần đầu đi phỏng vấn
xin việc, cảm giác hồi hộp là chuyện rất bình thường. Có người chuẩn bị kỹ đến mức thuộc lòng từng câu trả lời, nhưng vừa bước vào phòng phỏng vấn đã quên sạch. Có người lại tự tin đến mức "đi tay không", để rồi khi nhà tuyển dụng hỏi "Bạn biết gì về công ty chúng tôi?" thì chỉ còn biết cười trừ. Vì vậy, để buổi phỏng vấn đầu tiên diễn ra thuận lợi hơn, bạn nên chuẩn bị cả kiến thức, tâm lý lẫn cách ứng xử.
Tìm hiểu kỹ về công ty trước khi đi phỏng vấn
Đây là việc đơn giản nhưng rất nhiều ứng viên mới lại bỏ qua. Trước ngày phỏng vấn, bạn nên dành thời gian tìm hiểu công ty đang hoạt động trong lĩnh vực nào, sản phẩm hoặc dịch vụ chính là gì, vị trí bạn ứng tuyển yêu cầu những kỹ năng nào.
Không cần phải học thuộc cả lịch sử thành lập công ty từ thời "khai thiên lập địa", nhưng ít nhất bạn phải biết mình đang xin vào đâu và sẽ làm công việc gì.
Khi nhà tuyển dụng hỏi:
"Bạn biết gì về công ty chúng tôi?"
Nếu bạn trả lời được những thông tin cơ bản và liên hệ được chúng với vị trí đang ứng tuyển, bạn sẽ tạo được ấn tượng tốt hơn rất nhiều.
Đọc lại CV của chính mình
Nghe có vẻ hơi buồn cười nhưng có người gửi CV cho quá nhiều công ty đến mức khi được gọi phỏng vấn lại không nhớ mình đã viết gì trong đó.
Trước khi đi phỏng vấn, hãy đọc lại toàn bộ CV, đặc biệt là phần
kinh nghiệm, kỹ năng, thành tích và mục tiêu nghề nghiệp.
Nếu CV ghi rằng bạn "thành thạo Excel" nhưng khi nhà tuyển dụng hỏi PivotTable là gì mà bạn nhìn họ bằng ánh mắt ngây thơ thì tình hình sẽ hơi khó cứu.
Những gì ghi trong CV nên là những điều bạn thực sự có thể giải thích hoặc chứng minh khi được hỏi.
Chuẩn bị trước những câu hỏi phỏng vấn phổ biến
Một số câu hỏi gần như xuất hiện trong rất nhiều buổi phỏng vấn như:
"Bạn hãy giới thiệu về bản thân."
"Tại sao bạn muốn làm việc tại công ty chúng tôi?"
"Điểm mạnh của bạn là gì?"
"Điểm yếu của bạn là gì?"
"Tại sao chúng tôi nên tuyển bạn?"
"Mục tiêu nghề nghiệp của bạn trong vài năm tới là gì?"
Bạn không cần học thuộc câu trả lời từng chữ. Cách tốt hơn là chuẩn bị trước những ý chính rồi luyện nói sao cho tự nhiên.
Nếu học thuộc như trả bài, chỉ cần nhà tuyển dụng đổi cách hỏi một chút là bộ não rất dễ xuất hiện thông báo: "404 – câu trả lời không tồn tại".
Chuẩn bị trang phục phù hợp
Không nhất thiết phải mặc vest thật sang trọng nếu công việc không yêu cầu, nhưng trang phục nên sạch sẽ, gọn gàng và phù hợp với môi trường doanh nghiệp.
Thông thường, những lựa chọn đơn giản như áo sơ mi, quần dài hoặc trang phục công sở lịch sự đã đủ an toàn.
Tóc tai gọn gàng, giày dép sạch sẽ và hạn chế sử dụng nước hoa quá nồng.
Mục tiêu là để nhà tuyển dụng chú ý đến năng lực của bạn chứ không phải dành cả buổi để suy nghĩ xem loại nước hoa bạn dùng có thể tồn tại trong phòng bao nhiêu tiếng.
Đến sớm khoảng 10 – 15 phút
Đi phỏng vấn lần đầu tuyệt đối không nên căn giờ theo kiểu:
"Google Maps bảo 20 phút, vậy 20 phút trước giờ phỏng vấn mình bắt đầu đi."
Bạn nên tính thêm thời gian cho kẹt xe, tìm địa chỉ, gửi xe, tìm phòng phỏng vấn hoặc làm thủ tục tại lễ tân.
Đến sớm khoảng 10 – 15 phút là hợp lý.
Đến quá muộn tạo ấn tượng không tốt, nhưng đến sớm cả tiếng rồi ngồi trước cửa phòng nhân sự nhìn mọi người làm việc cũng chưa chắc là lựa chọn hay.
Giữ thái độ tự tin nhưng không quá tự tin
Nhà tuyển dụng thường đánh giá cả cách ứng viên giao tiếp chứ không chỉ nội dung câu trả lời.
Khi bước vào phòng, bạn nên chào hỏi lịch sự, mỉm cười nhẹ và giữ tư thế thoải mái.
Khi trả lời, hãy nhìn người phỏng vấn, nói rõ ràng và hạn chế những thói quen như rung chân, xoay bút, nhìn điện thoại hoặc liên tục cúi mặt.
Nếu chưa có nhiều kinh nghiệm, bạn cũng không cần cố tỏ ra mình biết tất cả.
Một câu trả lời như:
"Phần này em chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, nhưng em đã tìm hiểu và sẵn sàng học thêm."
Thường tốt hơn rất nhiều so với việc cố gắng "chém gió" rồi bị hỏi sâu thêm ba câu.
Trả lời ngắn gọn và đúng trọng tâm
Một lỗi khá phổ biến của người đi phỏng vấn lần đầu là kể quá dài.
Nhà tuyển dụng hỏi:
"Điểm mạnh của bạn là gì?"
Ứng viên bắt đầu kể từ thời tiểu học mình đã từng làm lớp trưởng như thế nào.
Bạn nên trả lời trực tiếp vào câu hỏi, sau đó đưa thêm một ví dụ ngắn để chứng minh.
Ví dụ:
"Điểm mạnh của em là khả năng học nhanh. Trong kỳ thực tập trước, em phải sử dụng một phần mềm mới và chỉ mất khoảng một tuần để có thể thực hiện các công việc cơ bản độc lập."
Câu trả lời có dẫn chứng thường thuyết phục hơn những câu chung chung như "Em chăm chỉ, nhiệt tình và có trách nhiệm".
Không nói xấu công ty hoặc người cũ
Nếu bạn từng thực tập hoặc làm việc ở nơi khác, rất có thể nhà tuyển dụng sẽ hỏi lý do nghỉ việc.
Dù trải nghiệm trước đó có "drama" đến mức đủ viết thành phim truyền hình 80 tập, bạn cũng không nên biến buổi phỏng vấn thành chương trình kể tội công ty cũ.
Hãy nói theo hướng tích cực, chẳng hạn:
"Em muốn tìm một môi trường có nhiều cơ hội học hỏi và phát triển hơn."
Cách trả lời này chuyên nghiệp và an toàn hơn.
Chuẩn bị câu hỏi để hỏi lại nhà tuyển dụng
Cuối buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng thường hỏi:
"Bạn có câu hỏi nào dành cho chúng tôi không?"
Đừng vội trả lời:
"Dạ không ạ."
Bạn có thể hỏi về công việc, môi trường làm việc, quá trình đào tạo hoặc tiêu chí đánh giá nhân viên.
Ví dụ:
"Trong hai hoặc ba tháng đầu, công ty kỳ vọng người ở vị trí này đạt được những kết quả gì?"
"Quy trình đào tạo cho nhân viên mới như thế nào?"
"Một ngày làm việc thông thường của vị trí này gồm những công việc gì?"
Những câu hỏi như vậy cho thấy bạn thực sự quan tâm đến công việc.
Đừng quá ám ảnh chuyện mình trả lời chưa hoàn hảo
Sau buổi phỏng vấn đầu tiên, rất nhiều người về nhà rồi bắt đầu nhớ lại từng câu:
"Trời ơi, lúc đó mình nói câu kia ngu quá."
"Giá mà mình trả lời khác đi."
"Chắc nhà tuyển dụng đang cười mình."
Thực tế, nhà tuyển dụng đã gặp rất nhiều ứng viên và một vài câu trả lời chưa hoàn hảo hiếm khi quyết định toàn bộ kết quả.
Điều quan trọng hơn là bạn thể hiện được thái độ tốt, khả năng phù hợp với công việc và tinh thần sẵn sàng học hỏi.
Nếu buổi phỏng vấn đầu tiên chưa thành công thì cũng không phải công sức bị bỏ phí. Bạn đã có thêm kinh nghiệm để lần tiếp theo bình tĩnh hơn, biết nhà tuyển dụng thường hỏi gì và nhận ra mình cần cải thiện điều gì.
Kinh nghiệm quan trọng nhất khi đi phỏng vấn lần đầu
Bạn không cần biến mình thành một ứng viên hoàn hảo. Hãy chuẩn bị kỹ, đến đúng giờ, ăn mặc gọn gàng, trả lời chân thành và thể hiện rằng bạn thực sự nghiêm túc với cơ hội việc làm.
Lần đầu phỏng vấn có thể khiến tim đập nhanh hơn bình thường một chút, nhưng sau vài lần bạn sẽ nhận ra nó cũng chỉ là một cuộc trò chuyện giữa doanh nghiệp đang cần người và một ứng viên đang cần việc.
Và biết đâu, buổi phỏng vấn mà bạn hồi hộp đến mức muốn "quay xe về nhà" lại chính là nơi mở đầu cho công việc đầu tiên thật sự phù hợp với mình.
