Mẹ ơi, đời mẹ​

Mẹ ơi, đời mẹ khổ nhiều

Trách đời, mẹ giận bao nhiêu cho cùng

Mà lòng yêu sống lạ lùng

Mẹ không phút nản thương chồng, nuôi con


"Đắng cay ngậm quả bồ hòn,

Ngậm lâu hoá ngọt!" Mẹ còn đùa vui!

Sinh con mẹ đã sinh đời

Sinh ra sự sống, mẹ ngồi chán sao?

Quanh năm có nghỉ ngày nào!

Sớm khuya làm lụng người hao mặt gầy


Rét đông đi cấy đi cày

Nóng hè bãi cát, đường lầy đội khoai.

Bấu chân khỏi ngã dốc nhoài

Những chiều gánh nước gặp trời đổ mưa


Giận thầy, mẹ chẳng nói thưa,

Vỉa câu chua chát lời thơ truyện Kiều

Cắn răng bỏ quá trăm điều

Thủy chung vẫn một lòng yêu đời này

Mẹ là tạo hoá tháng ngày

Làm ra ngày tháng sâu dày đời con


Huy Cận

Mẹ ơi, đời mẹ đọc hiểu​

Bài thơ mở ra bằng tiếng gọi tha thiết Mẹ ơi, như một tiếng nấc nghẹn ngào chứa đầy thương xót. Tác giả nhìn vào cuộc đời của mẹ và nhận ra mẹ đã chịu quá nhiều khổ cực. Cái khổ ấy không chỉ ở vất vả mưu sinh mà còn ở những nỗi tủi thân, những nén nhịn, những cay đắng mà mẹ một mình ôm vào lòng. Trách đời, giận đời là thế nhưng mẹ vẫn yêu cuộc sống theo một cách rất lạ lùng. Mẹ không bao giờ nản chí, vẫn thương chồng, nuôi con, vẫn âm thầm làm tròn tất cả bổn phận của mình.

Hình ảnh quả bồ hòn được mẹ nhắc đến như một lời đùa vui, nhưng thực chất ẩn sau đó là sự từng trải. Bồ hòn đắng đến mức nào, vậy mà mẹ ngậm mãi thành quen, thành ngọt. Mẹ biến nỗi đau thành thứ có thể chịu được, biến nhọc nhằn thành ý chí sống. Câu thơ khiến người đọc vừa thương vừa khâm phục người mẹ Việt Nam mộc mạc mà kiên cường.

Mẹ sinh con là sinh ra sự sống, là sẻ chia sự sống. Sự hi sinh ấy gần như tuyệt đối, đến mức mẹ chẳng có thời gian để buồn hay để nghỉ. Quanh năm suốt tháng mẹ làm lụng không một ngày ngơi nghỉ. Từ sớm đến khuya, bóng mẹ nhỏ lại giữa ruộng lúa, ruộng dâu, giữa cái rét cắt da của mùa đông hay cái nắng cháy da của mùa hè. Hình ảnh mẹ đội khoai trên đường lầy, hay bấu chân để khỏi ngã khi lên dốc, hay những chiều gánh nước giữa trời mưa, đều là những thước phim đầy thương cảm về kiếp đời lam lũ.

Ngay cả khi giận thầy, tức chồng, mẹ cũng nhẫn nhịn mà không nói thưa. Mẹ chỉ mượn những câu Kiều đầy chua chát để tự than cho lòng mình, rồi lại cắn răng bỏ qua trăm điều. Mẹ không oán hận, không từ bỏ, vẫn thủy chung với cuộc đời, với gia đình, với những gì mẹ tin là đúng. Chính sự nhẫn nại ấy khiến mẹ trở nên cao lớn hơn bất cứ ai.

Bài thơ khép lại bằng một hình ảnh đẹp đến nghẹn lòng: Mẹ là tạo hóa tháng ngày, làm ra ngày tháng sâu dày đời con. Mẹ không chỉ nuôi con bằng cơm áo mà còn tạo nên cả cuộc đời con bằng sự hi sinh, tình yêu và lòng nhân hậu. Mẹ chính là người dệt nên thời gian, xây nên cuộc đời, bồi đắp tâm hồn cho con.

Bài thơ là lời tri ân sâu sắc đối với người mẹ. Nó khiến người đọc cảm nhận rõ ràng rằng đằng sau mỗi bước chân ta đi, mỗi thành công ta có, đều có bóng dáng của mẹ, một người âm thầm gánh vác cả bầu trời để ta được nhẹ nhàng lớn lên.

Nội dung bài thơ Mẹ ơi, đời mẹ​

Đọc Mẹ ơi, đời mẹ, cảm giác đầu tiên là một nỗi thương rất sâu, thứ thương không bộc phát mà lắng dần theo từng câu chữ. Bài thơ không kể về mẹ bằng những hình ảnh lý tưởng hóa, mà hiện lên một người mẹ rất đời, rất thật, lam lũ, nhẫn nại và âm thầm gánh hết những nhọc nhằn của kiếp người. Nỗi khổ của mẹ không được kể bằng than van, mà bằng sự chịu đựng bền bỉ, bằng tình yêu sống "lạ lùng" – yêu đến mức không cho phép mình gục ngã. Đọc thơ, người ta thấy trong mỗi câu là bóng dáng của bao người mẹ Việt Nam: Làm lụng quanh năm không nghỉ, đi qua rét mướt nắng lửa, vượt dốc trơn đường lầy, vẫn lặng lẽ nuôi con khôn lớn. Điều khiến người đọc nghẹn lại không chỉ là sự vất vả, mà là thái độ sống của mẹ trước khổ đau: Cay đắng nhưng không cay nghiệt, chịu thiệt mà không oán hận, có lúc giận đời, giận người, nhưng cuối cùng vẫn giữ trọn tình thương và lòng thủy chung với cuộc sống. Bài thơ gợi một cảm giác biết ơn rất tự nhiên, khiến người đọc soi lại mình, thấy mình đã lớn lên từ những hy sinh lặng thầm ấy mà đôi khi chưa kịp nhận ra. Đọc đến những câu cuối, khi mẹ được ví như "tạo hóa tháng ngày", cảm xúc không còn là thương xót nữa, mà chuyển thành sự kính trọng sâu sắc. Mẹ không chỉ sinh ra con, mà còn làm ra cả chiều sâu của đời con bằng chính cuộc đời mình.

Ý nghĩa bài thơ mẹ ơi đời mẹ​

Bài thơ Mẹ ơi, đời mẹ là lời tri ân chân thành dành cho người mẹ Việt Nam lam lũ, tảo tần và giàu đức hi sinh. Qua từng câu thơ, hình ảnh người mẹ hiện lên với bao vất vả nhọc nhằn: Cả đời đối mặt với cay đắng, khổ cực, gánh nặng mưu sinh, nhưng vẫn giữ trọn lòng yêu đời, yêu chồng và thương con. Mẹ nén lại mọi tủi buồn, mọi cay đắng để bền bỉ đi qua cuộc sống, giống như ngậm quả bồ hòn đắng mà hóa ngọt. Những ngày tháng mẹ gắng gượng trong mưa nắng, rét buốt, bùn lầy đã trở thành nền tảng cho sự trưởng thành của con. Hình ảnh mẹ không than vãn, chỉ cắn răng chịu đựng, mượn lời thơ Kiều mà giãi bày, càng làm nổi bật đức hi sinh và tấm lòng thủy chung, nhẫn nại. Cuối cùng, bài thơ khẳng định vai trò to lớn của mẹ: Mẹ chính là người tạo ra đời con, tạo nên ngày tháng sâu dày và bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn con. Ý nghĩa lớn nhất của bài thơ là nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trân trọng, biết ơn và yêu thương mẹ – người đã đánh đổi cả tuổi xuân và sức lực để góp phần tạo nên cuộc đời của mỗi người.

Phân tích bài thơ Mẹ ơi, đời mẹ​

Bài thơ mở đầu bằng một lời gọi thân thương, đồng thời đặt ra trục cảm xúc chính là nỗi khổ và sức chịu đựng của người mẹ:

Mẹ ơi, đời mẹ khổ nhiều

Trách đời, mẹ giận bao nhiêu cho cùng

Mà lòng yêu sống lạ lùng

Mẹ không phút nản thương chồng, nuôi con

Ở đây, tác giả không né tránh hiện thực khắc nghiệt của đời mẹ, nhưng điểm nhấn lại nằm ở nghịch lý cảm xúc: Khổ đau không làm mẹ chán sống, trái lại càng làm nổi bật sức sống và tình thương bền bỉ. Cụm từ "yêu sống lạ lùng" cho thấy một nội lực tinh thần mạnh mẽ, vượt lên trên hoàn cảnh.

Khổ thơ tiếp theo khắc họa triết lý sống dân gian thấm đẫm trong tâm hồn người mẹ:

"Đắng cay ngậm quả bồ hòn,

Ngậm lâu hóa ngọt!" Mẹ còn đùa vui!

Sinh con mẹ đã sinh đời

Sinh ra sự sống, mẹ ngồi chán sao?

Việc đưa thành ngữ dân gian vào thơ tạo cảm giác gần gũi, chân thực. Mẹ không chỉ chịu đựng mà còn hóa giải khổ đau bằng sự lạc quan, thậm chí đùa vui. Hình ảnh "sinh con mẹ đã sinh đời" nâng tầm vai trò của người mẹ, từ chức năng sinh học sang ý nghĩa sinh thành cuộc sống.

Những khổ thơ tiếp theo đi sâu vào hiện thực lao động khắc nghiệt:

Quanh năm có nghỉ ngày nào!

Sớm khuya làm lụng người hao mặt gầy

Rét đông đi cấy đi cày

Nóng hè bãi cát, đường lầy đội khoai.

Chuỗi hình ảnh đối lập rét đông – nóng hè, cấy cày – đội khoai, bãi cát – đường lầy đã khắc họa trọn vẹn sự vất vả triền miên. Nhịp thơ đều, dồn dập như nhịp lao động không ngơi nghỉ của mẹ, làm nổi bật sự hao mòn cả thể xác lẫn thời gian.

Hình ảnh người mẹ tiếp tục được đặt trong những tình huống đầy gian nan:

Bấu chân khỏi ngã dốc nhoài

Những chiều gánh nước gặp trời đổ mưa

Chi tiết đời thường nhưng giàu sức gợi, cho thấy cuộc sống của mẹ luôn tiềm ẩn nhọc nhằn và bất trắc, song mẹ vẫn âm thầm vượt qua, không cần một lời than thở.

Đến khổ thơ áp chót, chiều sâu nội tâm của mẹ được bộc lộ rõ nét hơn:

Giận thầy, mẹ chẳng nói thưa,

Vỉa câu chua chát lời thơ truyện Kiều

Cắn răng bỏ quá trăm điều

Thủy chung vẫn một lòng yêu đời này

Giận mà không nói, đau mà cắn răng chịu đựng, mẹ hiện lên với phẩm chất nhẫn nhịn và thủy chung. Việc nhắc đến Truyện Kiều cho thấy mẹ là người phụ nữ chịu nhiều bất công, nhưng vẫn giữ đạo lý và tình nghĩa.

Khép lại bài thơ là hình ảnh mang tính khái quát, nâng tầm ý nghĩa biểu tượng của người mẹ:

Mẹ là tạo hóa tháng ngày

Làm ra ngày tháng sâu dày đời con

Mẹ không chỉ sinh ra con người cụ thể, mà còn tạo nên chiều sâu tinh thần, nhân cách và số phận của con. Qua đó, bài thơ không chỉ là lời tri ân cá nhân, mà còn là khúc ngợi ca người mẹ Việt Nam với tất cả sự hy sinh, nhẫn nại và vĩ đại thầm lặng.