[Rewrite4future]

Thương Nhớ Thương​

Tác giả: Rewrite

Bến Tòa Khâm đón tôi vào lúc hai giờ chiều, khi ánh nắng khẽ ngả nghiêng trên sóng và sông Hương mở ra tựa một mặt gương lặng thầm. Chiếc máy ảnh mirrorless màu đen đeo trước ngực, balo nhỏ bên hông, tôi đứng lại một chút để thở vào ngực bầu không khí ẩm ướt vương mùi bùn non và hương sen thoảng nhẹ.

Từ bến nước, những chiếc thuyền đầu rồng nằm đậu san sát, mũi thuyền chao nhẹ theo từng nhịp sóng lăn tăn, và phía xa là cầu Trường Tiền ẩn hiện sau một lớp sương mỏng. Tôi chớp mắt. Cảm giác như mình đang bước thẳng vào một tấm bưu thiếp cũ mà gia đình đã cất giữ suốt năm mươi năm.

Tôi bước xuống thuyền, nơi người lái trung niên có nước da ngăm đen đang nở nụ cười mộc mạc chờ du khách ổn định chỗ ngồi. Tiếng máy nổ giòn tan vang lên khe khẽ, con thuyền gỗ từ từ rời bến, khẽ chao nghiêng rẽ đôi vệt sóng mờ nhạt trôi trên mặt nước.

Qua ống kính tiêu cự 50mm, tôi xoay nhẹ vòng lấy nét, thu lấy vệt nắng chiều hắt lên những tà áo dài phía xa tựa cánh chim mỏng manh chao giữa vầng sương khói. Trong nhịp thở chầm chậm của dòng sông, những ồn ào bờ bên kia đại dương chợt lùi xa, nhường chỗ cho một khoảng lặng thảnh thơi, để điệu Nam Ai xa xăm lặng lẽ chảy vào tâm khảm. Nước sông vỗ nhẹ vào mạn thuyền, để lại một vệt bọt mỏng rồi tan ngay. Thành phố bên kia bờ vẫn sống nhịp sống của nó, nhưng ở đây, thời gian tưởng chừng bị người ta cố tình vặn chậm lại.

Người lái thuyền đưa mắt nhìn chiếc máy ảnh của tôi, giọng trầm ấm vang giữa nhịp máy chạy êm:

"Sông Hương mùa ni nước trong ghê, chiều muộn tầm năm sáu giờ đèn bờ sông lên mới gọi là đẹp nhất đó chú em."

Tôi giữ một thoáng ngập ngừng trong giọng nói:

"Dạ.. Chú ơi, chú lái thuyền ở đây lâu chưa? Cháu muốn hỏi, trên sông bây giờ còn nghe hò Nam Ai như ngày xưa không chú?"

"Hiếm lắm cháu ơi. Mấy năm ni chủ yếu đoàn du lịch mô đặt trước thì mới ca, chứ hò chay trên sông như trước thì ít rồi."

Tôi buông một khoảng im lặng, hướng ống kính ra xa, nơi hai bờ cây mướt xanh đang ngả bóng xuống dòng nước lặng, vài cánh chim trời chao qua, vẽ những nét cọ vô tình trên nền mây.

Tôi nghĩ về ông nội. Ông từng kể nhiều về sông Hương, lời kể ngày cũ vang lại trong tôi, tựa một lời thì thầm cất lên từ chính dòng nước. Ông rời Huế năm 1975, mang theo vài tấm ảnh ngả màu và một nỗi nhớ khôn nguôi. Tôi luôn thấy mình nợ ông một chuyến trở về.

Thuyền xuôi theo dòng nước, lướt qua những bãi bồi mướt xanh, nơi mùi hương sen dịu nhẹ thoảng bay trong làn gió chiều. Tôi bắt lấy vài khoảnh khắc: Một bà cụ ngồi giặt áo bên bến nước cũ, một chùm hoa giấy đỏ buông nhẹ xuống mặt sông, và vệt nắng muộn run rẩy trên từng gợn sóng. Mỗi lần tiếng bấm máy vang lên, tôi lại thấy mình đang thu giữ một mảnh quê hương vốn trước đây chỉ sống trong lời kể.

Thuyền tựa vào bến làng Thanh Tiên khi đồng hồ vừa chỉ ba giờ chiều. Tôi bước lên bờ.

Làng hoa giấy Thanh Tiên hiện ra, đong đưa giữa vệt nắng muộn miền cố đô. Những sân phơi phủ đầy hoa giấy đủ sắc màu trải dài hai bên ngõ nhỏ, từng cánh hoa mỏng manh rung nhẹ trong gió tựa những vệt hồng chao nghiêng giữa khoảng không. Tôi đi chậm, ống kính thu lấy từng khoảnh khắc của một nghề thủ công đã bền bỉ đi qua bao thế hệ. Ánh nắng chiều xuyên qua lớp giấy mỏng, hắt xuống nền gạch những mảng sáng dịu nhẹ, mở ra một không gian vừa thanh nhã vừa ngưng đọng.

Góc sân nhà nọ, một cụ bà gầy gò ngồi dưới mái hiên cũ, đôi bàn tay nhăn nheo tỉ mỉ uốn từng cành hoa giấy mỏng. Cụ phết màu hồng sen lên nếp giấy, từng động tác chầm chậm mà êm ái, khẽ buông chút hơi ấm vào những cánh hoa vô tri. Tôi khép khẩu độ, căn nét vào những nếp nhăn thời gian đang phết vệt màu hồng sen, rồi khẽ bấm máy.

Thời gian ngưng đọng. Chỉ còn tiếng gió qua hiên và tiếng giấy xào xạc rất khẽ. Một vệt nắng ngả qua vành nón lá rách mép treo bên cột hiên, hắt lên mái tóc bạc phơ của cụ một khoảng sáng êm đềm. Cụ cúi đầu mải mê với nếp gấp của riêng mình, bỏ lại thế giới ồn ào bên ngoài khoảng sân lắng đọng.

Người đàn ông trung niên từ trong nhà bước ra, thấy tôi cầm máy ảnh liền gật đầu xởi lởi:

"Chú em chụp hình hả? Thấy đứng ngơ ngác nãy giờ, vô uống chén trà mát cái đã nà."

Tôi thoáng ngập ngừng, cất tiếng Việt chậm rãi:

"Dạ.. Cháu cảm ơn chú! Lần đầu cháu về Huế, thấy mọi thứ ở đây thật đẹp, lạ và sâu lắng quá."

Người đàn ông gật đầu, ánh mắt vương chút tò mò:

"Rứa à? Nghe cái giọng ngập ngừng là biết ở xa mới về rồi. Huế chừ đổi khác nhiều nhưng mấy làng nghề ni thì vẫn rứa thôi."

"Dạ, gia đình cháu rời Huế từ năm 75, cháu sinh bên Mỹ nên nay mới có dịp về thăm.."

"Công nhận hồi nớ nhiều người đi lắm!"

Ông chỉ tay về phía những sân phơi hoa giấy đang chao nhẹ trong gió muộn:

"Nghề hoa giấy ni của làng tui cũng vậy, truyền từ đời ni qua đời khác, dù có lúc tưởng mai một nhưng rồi vẫn có người trẻ quay về giữ nghề."

Tôi lặng im lắng nghe, lòng dâng lên một dư âm khẽ khàng mà sâu lắng. Từng cành hoa giấy ấy rồi sẽ theo người làng lên bàn thờ gia tiên, hiện diện giữa trầm hương và những nghi lễ cổ xưa, gửi gắm một niềm tin bền bỉ qua bao thế hệ.

Tôi chụp thêm vài tấm, lưu giữ lại bàn tay già nua đang nâng cánh hoa giấy mỏng, nơi vệt nắng xuyên qua khiến lớp giấy trở nên trong veo tựa vệt nước. Giữa khoảnh khắc ấy, tôi chợt thấy mình cũng mỏng manh tựa cánh hoa giấy kia, trôi dạt giữa hai bờ đại dương và mang theo một nỗi nhớ quê hương chưa rõ hình dáng.

Cánh hoa thuộc về ngọn gió.

Mải mê theo đuổi những vệt sáng, tôi quên mất nhịp trôi của thời gian. Khi ngước lên, mặt trời đã ẩn sau những vệt mây cam nhạt, đồng hồ vừa qua mốc năm giờ chiều. Những ngôi nhà bắt đầu thắp đèn, ánh điện hắt qua rào thưa tạo nên những vệt sáng lảng bảng giữa sương muộn.

Tôi quay lại lối cũ, nhưng ngõ nhỏ ngoằn ngoèo cùng những bức tường rêu phong bỗng hóa ra lạ lẫm. Nhịp thở tôi chao nhẹ, bàn tay siết chặt lấy thân máy ảnh.

Con đường làng chìm vào khoảng lặng mờ nhòe khi hoàng hôn ngả bóng dài trên hàng rào cũ. Mùi khói bếp nhà ai vừa thắp lên, quyện với hơi ẩm từ lòng ngõ xóm, mang theo một vị ấm áp quen thuộc mà cũng rất xa lạ. Tôi đứng lại giữa hai bức tường rêu, nghe tiếng xích xe đạp lách cách xa xa và nhận ra mình đang thực sự cô độc giữa một giấc mơ. Tiếng nhái kêu râm ran trong bụi cây, bức tường loang lổ và chùm hoa giấy trĩu cành cùng thì thầm một câu chuyện cổ. Tôi dựa lưng vào gốc cây già, để ngực phập phồng theo những bâng khuâng bất chợt.

Hình ảnh ông nội chợt dội về. Ông từng kể về đêm di tản năm 1975, khi gia đình hoảng loạn chen chúc nhau trong dòng xe, điều ông khắc khoải duy nhất là liệu mình có còn thuộc về mảnh đất này khi trở lại. Giờ đây, giữa bóng chiều Cố đô, câu hỏi ấy dội lại trong tôi trần trụi. Tôi thuộc về nơi này, hay chỉ là kẻ xa lạ cầm máy ảnh đi thu gom mảnh vỡ của một miền ký ức xa xôi?

Giữa khoảng lắng hoang mang ấy, tiếng bước chân dắt xe khe khẽ chợt vọng lại từ phía ngã rẽ. Tôi đứng yên, thở chậm, để hương sen thoảng qua mang theo một bóng áo dài trắng đang chầm chậm tiến gần. Dáng đi nghiêng nhẹ của cô toát lên vẻ thong dong, êm ả.

Cô gái trẻ dắt chiếc xe đạp học sinh kiểu cũ có bánh sau bị xẹp lốp, một tay giữ ghi đông, tay kia khẽ giữ vạt áo dài trắng để tránh vướng vào nan hoa. Gương mặt trái xoan dịu nhẹ, đôi mắt trong veo như nước sông Hương buổi sớm, mái tóc đen dài buông thả ngang lưng và tà áo trắng bay khẽ giữa làn gió chiều.

Tôi bước lại gần, giữ giọng nói trong một vẻ ngập ngừng tự nhiên:

"Excuse me.. Chào em! Cho anh hỏi đường ra lại đường lớn đón taxi đi thế nào ạ? Anh đi chụp hình mải quá nên bị lạc."

Cô gái dừng xe, giữ khoảng cách e ấp rồi cất giọng Huế dịu ngọt:

"Dạ thưa anh, anh đi thẳng con ngõ ni, tới gốc cây đa đầu làng rồi rẽ trái là ra đường lớn có taxi đó ạ."

Tôi thở phào nhẹ nhõm:

"Cảm ơn em nhiều! Xe của em bị xịt lốp sao phải dắt bộ vậy?"

Cô khẽ cúi đầu, tay khép tà áo dài và mím cười e ấp:

"Dạ, xe em bị cán đinh đoạn bến thuyền, mấy bạn đạp về trước mất rồi nà."

Tôi đứng lặng nhìn không gian ngả bóng chiều, ngập ngừng tìm lời:

"Anh xin lỗi nếu hơi đột ngột, nhưng chiều nay ở đây thơ mộng quá. Anh có thể chụp em một tấm hình kỷ niệm được không?"

Cô gái khẽ nghiêng đầu, ngượng ngùng vén vài sợi tóc mây buông trước mặt:

"Dạ.. Nếu anh muốn."

Tôi nâng máy ảnh lên ngang tầm mắt, thu lấy khung hình thiếu nữ đứng tựa bên bức tường rêu phong, tay giữ ghi đông xe đạp, vạt áo dài trắng nghiêng bay giữa hoàng hôn năm giờ rưỡi. Phía sau cô, vệt nắng muộn hắt lên những chùm hoa giấy leo chao nhẹ. Tôi xoay nhẹ vòng lấy nét, chờ một làn gió thoảng qua. Nét đẹp e ấp ấy làm nghiêng cả khoảng không cổ kính. Tiếng bấm máy vang lên nhẹ hẫng. Tách. Cô để mặc cánh hoa đậu trên vai, nhìn tôi bằng đôi mắt lặng lẽ, đủ để khoảnh khắc ấy đóng băng lại giữa hoàng hôn.

Cô gái khẽ gật đầu chào:

"Dạ.. Thưa anh, em đi trước nghen. Anh ra đường lớn đi cẩn thận kẻo tối."

Tôi gật đầu cảm ơn, đứng nhìn theo tà áo dài trắng chầm chậm xa dần rồi lẩn khuất sau ngã rẽ.

Từ phía ngã rẽ xa xa, nơi bóng áo trắng lẩn khuất giữa làn sương muộn, một giọng hò ngân vang trong veo chợt cất lên khẽ khàng, nương theo gió chiều trôi trên mặt sông:

"Hơ hớ hơ hơ.. Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp, thương nhau rồi xin kịp về mau.. À ơi kẻo mai tê bóng xế qua cầu, bạn còn thương bạn biết gởi sầu về nơi mô.."

Tiếng hò buông từng nhịp rồi tan chầm chậm vào khoảng không cổ kính, để lại một khoảng lặng êm đềm, một điệu ru chiều lẳng lặng đọng vào không gian.

Cúi xuống nhìn lại tấm hình vừa chụp trên màn hình máy ảnh, dáng thiếu nữ tựa bên chiếc xe đạp nhỏ, bức tường rêu ngả màu nắng muộn và một cánh hoa giấy mỏng đang chao nghiêng trong gió. Giữa khoảng sáng mờ ấy, tôi bất giác mỉm cười. Tựa một người con tìm lại nhịp đập quê nhà, tôi biết mình đã thực sự chạm vào Huế.

Tôi ra đường lớn bắt taxi, ngồi trên xe nhìn ra khung cửa kính. Huế trôi qua tựa một thước phim chậm rãi, dòng sông Hương mờ giăng sương sa, và bóng áo dài trắng lẩn khuất sau làn gió chiều.

Một tấm ảnh đôi khi chứa đựng cả một cõi trở về. Tôi biết mình sẽ còn quay lại. Trong tâm khảm tôi, ba chữ "Thương nhau rồi" ngân lên tựa một điệp khúc vòng lặp.

(Hết)

=> Search "Hẹn Em Ngày Bình yên + Rewrite" và tìm đến danh mục truyện của mình.

=> Ghé thăm kho lưu trữ các tác phẩm của Rewrite tại Dembuon.vn

=> Chia sẻ cảm nhận của bạn về tác phẩm Ở ĐÂY

 

[Lunarchen]

Thương Nhớ Thương​

Tác giả: Rewrite

Bến Tòa Khâm đón tôi vào lúc hai giờ chiều, khi ánh nắng khẽ ngả nghiêng trên sóng và sông Hương mở ra tựa một mặt gương lặng thầm. Chiếc máy ảnh mirrorless màu đen đeo trước ngực, balo nhỏ bên hông, tôi đứng lại một chút để thở vào ngực bầu không khí ẩm ướt vương mùi bùn non và hương sen thoảng nhẹ.

Từ bến nước, những chiếc thuyền đầu rồng nằm đậu san sát, mũi thuyền chao nhẹ theo từng nhịp sóng lăn tăn, và phía xa là cầu Trường Tiền ẩn hiện sau một lớp sương mỏng. Tôi chớp mắt. Cảm giác như mình đang bước thẳng vào một tấm bưu thiếp cũ mà gia đình đã cất giữ suốt năm mươi năm.

Tôi bước xuống thuyền, nơi người lái trung niên có nước da ngăm đen đang nở nụ cười mộc mạc chờ du khách ổn định chỗ ngồi. Tiếng máy nổ giòn tan vang lên khe khẽ, con thuyền gỗ từ từ rời bến, khẽ chao nghiêng rẽ đôi vệt sóng mờ nhạt trôi trên mặt nước.

Qua ống kính tiêu cự 50mm, tôi xoay nhẹ vòng lấy nét, thu lấy vệt nắng chiều hắt lên những tà áo dài phía xa tựa cánh chim mỏng manh chao giữa vầng sương khói. Trong nhịp thở chầm chậm của dòng sông, những ồn ào bờ bên kia đại dương chợt lùi xa, nhường chỗ cho một khoảng lặng thảnh thơi, để điệu Nam Ai xa xăm lặng lẽ chảy vào tâm khảm. Nước sông vỗ nhẹ vào mạn thuyền, để lại một vệt bọt mỏng rồi tan ngay. Thành phố bên kia bờ vẫn sống nhịp sống của nó, nhưng ở đây, thời gian tưởng chừng bị người ta cố tình vặn chậm lại.

Người lái thuyền đưa mắt nhìn chiếc máy ảnh của tôi, giọng trầm ấm vang giữa nhịp máy chạy êm:

"Sông Hương mùa ni nước trong ghê, chiều muộn tầm năm sáu giờ đèn bờ sông lên mới gọi là đẹp nhất đó chú em."

Tôi giữ một thoáng ngập ngừng trong giọng nói:

"Dạ.. Chú ơi, chú lái thuyền ở đây lâu chưa? Cháu muốn hỏi, trên sông bây giờ còn nghe hò Nam Ai như ngày xưa không chú?"

"Hiếm lắm cháu ơi. Mấy năm ni chủ yếu đoàn du lịch mô đặt trước thì mới ca, chứ hò chay trên sông như trước thì ít rồi."

Tôi buông một khoảng im lặng, hướng ống kính ra xa, nơi hai bờ cây mướt xanh đang ngả bóng xuống dòng nước lặng, vài cánh chim trời chao qua, vẽ những nét cọ vô tình trên nền mây.

Tôi nghĩ về ông nội. Ông từng kể nhiều về sông Hương, lời kể ngày cũ vang lại trong tôi, tựa một lời thì thầm cất lên từ chính dòng nước. Ông rời Huế năm 1975, mang theo vài tấm ảnh ngả màu và một nỗi nhớ khôn nguôi. Tôi luôn thấy mình nợ ông một chuyến trở về.

Thuyền xuôi theo dòng nước, lướt qua những bãi bồi mướt xanh, nơi mùi hương sen dịu nhẹ thoảng bay trong làn gió chiều. Tôi bắt lấy vài khoảnh khắc: Một bà cụ ngồi giặt áo bên bến nước cũ, một chùm hoa giấy đỏ buông nhẹ xuống mặt sông, và vệt nắng muộn run rẩy trên từng gợn sóng. Mỗi lần tiếng bấm máy vang lên, tôi lại thấy mình đang thu giữ một mảnh quê hương vốn trước đây chỉ sống trong lời kể.

Thuyền tựa vào bến làng Thanh Tiên khi đồng hồ vừa chỉ ba giờ chiều. Tôi bước lên bờ.

Làng hoa giấy Thanh Tiên hiện ra, đong đưa giữa vệt nắng muộn miền cố đô. Những sân phơi phủ đầy hoa giấy đủ sắc màu trải dài hai bên ngõ nhỏ, từng cánh hoa mỏng manh rung nhẹ trong gió tựa những vệt hồng chao nghiêng giữa khoảng không. Tôi đi chậm, ống kính thu lấy từng khoảnh khắc của một nghề thủ công đã bền bỉ đi qua bao thế hệ. Ánh nắng chiều xuyên qua lớp giấy mỏng, hắt xuống nền gạch những mảng sáng dịu nhẹ, mở ra một không gian vừa thanh nhã vừa ngưng đọng.

Góc sân nhà nọ, một cụ bà gầy gò ngồi dưới mái hiên cũ, đôi bàn tay nhăn nheo tỉ mỉ uốn từng cành hoa giấy mỏng. Cụ phết màu hồng sen lên nếp giấy, từng động tác chầm chậm mà êm ái, khẽ buông chút hơi ấm vào những cánh hoa vô tri. Tôi khép khẩu độ, căn nét vào những nếp nhăn thời gian đang phết vệt màu hồng sen, rồi khẽ bấm máy.

Thời gian ngưng đọng. Chỉ còn tiếng gió qua hiên và tiếng giấy xào xạc rất khẽ. Một vệt nắng ngả qua vành nón lá rách mép treo bên cột hiên, hắt lên mái tóc bạc phơ của cụ một khoảng sáng êm đềm. Cụ cúi đầu mải mê với nếp gấp của riêng mình, bỏ lại thế giới ồn ào bên ngoài khoảng sân lắng đọng.

Người đàn ông trung niên từ trong nhà bước ra, thấy tôi cầm máy ảnh liền gật đầu xởi lởi:

"Chú em chụp hình hả? Thấy đứng ngơ ngác nãy giờ, vô uống chén trà mát cái đã nà."

Tôi thoáng ngập ngừng, cất tiếng Việt chậm rãi:

"Dạ.. Cháu cảm ơn chú! Lần đầu cháu về Huế, thấy mọi thứ ở đây thật đẹp, lạ và sâu lắng quá."

Người đàn ông gật đầu, ánh mắt vương chút tò mò:

"Rứa à? Nghe cái giọng ngập ngừng là biết ở xa mới về rồi. Huế chừ đổi khác nhiều nhưng mấy làng nghề ni thì vẫn rứa thôi."

"Dạ, gia đình cháu rời Huế từ năm 75, cháu sinh bên Mỹ nên nay mới có dịp về thăm.."

"Công nhận hồi nớ nhiều người đi lắm!"

Ông chỉ tay về phía những sân phơi hoa giấy đang chao nhẹ trong gió muộn:

"Nghề hoa giấy ni của làng tui cũng vậy, truyền từ đời ni qua đời khác, dù có lúc tưởng mai một nhưng rồi vẫn có người trẻ quay về giữ nghề."

Tôi lặng im lắng nghe, lòng dâng lên một dư âm khẽ khàng mà sâu lắng. Từng cành hoa giấy ấy rồi sẽ theo người làng lên bàn thờ gia tiên, hiện diện giữa trầm hương và những nghi lễ cổ xưa, gửi gắm một niềm tin bền bỉ qua bao thế hệ.

Tôi chụp thêm vài tấm, lưu giữ lại bàn tay già nua đang nâng cánh hoa giấy mỏng, nơi vệt nắng xuyên qua khiến lớp giấy trở nên trong veo tựa vệt nước. Giữa khoảnh khắc ấy, tôi chợt thấy mình cũng mỏng manh tựa cánh hoa giấy kia, trôi dạt giữa hai bờ đại dương và mang theo một nỗi nhớ quê hương chưa rõ hình dáng.

Cánh hoa thuộc về ngọn gió.

Mải mê theo đuổi những vệt sáng, tôi quên mất nhịp trôi của thời gian. Khi ngước lên, mặt trời đã ẩn sau những vệt mây cam nhạt, đồng hồ vừa qua mốc năm giờ chiều. Những ngôi nhà bắt đầu thắp đèn, ánh điện hắt qua rào thưa tạo nên những vệt sáng lảng bảng giữa sương muộn.

Tôi quay lại lối cũ, nhưng ngõ nhỏ ngoằn ngoèo cùng những bức tường rêu phong bỗng hóa ra lạ lẫm. Nhịp thở tôi chao nhẹ, bàn tay siết chặt lấy thân máy ảnh.

Con đường làng chìm vào khoảng lặng mờ nhòe khi hoàng hôn ngả bóng dài trên hàng rào cũ. Mùi khói bếp nhà ai vừa thắp lên, quyện với hơi ẩm từ lòng ngõ xóm, mang theo một vị ấm áp quen thuộc mà cũng rất xa lạ. Tôi đứng lại giữa hai bức tường rêu, nghe tiếng xích xe đạp lách cách xa xa và nhận ra mình đang thực sự cô độc giữa một giấc mơ. Tiếng nhái kêu râm ran trong bụi cây, bức tường loang lổ và chùm hoa giấy trĩu cành cùng thì thầm một câu chuyện cổ. Tôi dựa lưng vào gốc cây già, để ngực phập phồng theo những bâng khuâng bất chợt.

Hình ảnh ông nội chợt dội về. Ông từng kể về đêm di tản năm 1975, khi gia đình hoảng loạn chen chúc nhau trong dòng xe, điều ông khắc khoải duy nhất là liệu mình có còn thuộc về mảnh đất này khi trở lại. Giờ đây, giữa bóng chiều Cố đô, câu hỏi ấy dội lại trong tôi trần trụi. Tôi thuộc về nơi này, hay chỉ là kẻ xa lạ cầm máy ảnh đi thu gom mảnh vỡ của một miền ký ức xa xôi?

Giữa khoảng lắng hoang mang ấy, tiếng bước chân dắt xe khe khẽ chợt vọng lại từ phía ngã rẽ. Tôi đứng yên, thở chậm, để hương sen thoảng qua mang theo một bóng áo dài trắng đang chầm chậm tiến gần. Dáng đi nghiêng nhẹ của cô toát lên vẻ thong dong, êm ả.

Cô gái trẻ dắt chiếc xe đạp học sinh kiểu cũ có bánh sau bị xẹp lốp, một tay giữ ghi đông, tay kia khẽ giữ vạt áo dài trắng để tránh vướng vào nan hoa. Gương mặt trái xoan dịu nhẹ, đôi mắt trong veo như nước sông Hương buổi sớm, mái tóc đen dài buông thả ngang lưng và tà áo trắng bay khẽ giữa làn gió chiều.

Tôi bước lại gần, giữ giọng nói trong một vẻ ngập ngừng tự nhiên:

"Excuse me.. Chào em! Cho anh hỏi đường ra lại đường lớn đón taxi đi thế nào ạ? Anh đi chụp hình mải quá nên bị lạc."

Cô gái dừng xe, giữ khoảng cách e ấp rồi cất giọng Huế dịu ngọt:

"Dạ thưa anh, anh đi thẳng con ngõ ni, tới gốc cây đa đầu làng rồi rẽ trái là ra đường lớn có taxi đó ạ."

Tôi thở phào nhẹ nhõm:

"Cảm ơn em nhiều! Xe của em bị xịt lốp sao phải dắt bộ vậy?"

Cô khẽ cúi đầu, tay khép tà áo dài và mím cười e ấp:

"Dạ, xe em bị cán đinh đoạn bến thuyền, mấy bạn đạp về trước mất rồi nà."

Tôi đứng lặng nhìn không gian ngả bóng chiều, ngập ngừng tìm lời:

"Anh xin lỗi nếu hơi đột ngột, nhưng chiều nay ở đây thơ mộng quá. Anh có thể chụp em một tấm hình kỷ niệm được không?"

Cô gái khẽ nghiêng đầu, ngượng ngùng vén vài sợi tóc mây buông trước mặt:

"Dạ.. Nếu anh muốn."

Tôi nâng máy ảnh lên ngang tầm mắt, thu lấy khung hình thiếu nữ đứng tựa bên bức tường rêu phong, tay giữ ghi đông xe đạp, vạt áo dài trắng nghiêng bay giữa hoàng hôn năm giờ rưỡi. Phía sau cô, vệt nắng muộn hắt lên những chùm hoa giấy leo chao nhẹ. Tôi xoay nhẹ vòng lấy nét, chờ một làn gió thoảng qua. Nét đẹp e ấp ấy làm nghiêng cả khoảng không cổ kính. Tiếng bấm máy vang lên nhẹ hẫng. Tách. Cô để mặc cánh hoa đậu trên vai, nhìn tôi bằng đôi mắt lặng lẽ, đủ để khoảnh khắc ấy đóng băng lại giữa hoàng hôn.

Cô gái khẽ gật đầu chào:

"Dạ.. Thưa anh, em đi trước nghen. Anh ra đường lớn đi cẩn thận kẻo tối."

Tôi gật đầu cảm ơn, đứng nhìn theo tà áo dài trắng chầm chậm xa dần rồi lẩn khuất sau ngã rẽ.

Từ phía ngã rẽ xa xa, nơi bóng áo trắng lẩn khuất giữa làn sương muộn, một giọng hò ngân vang trong veo chợt cất lên khẽ khàng, nương theo gió chiều trôi trên mặt sông:

"Hơ hớ hơ hơ.. Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp, thương nhau rồi xin kịp về mau.. À ơi kẻo mai tê bóng xế qua cầu, bạn còn thương bạn biết gởi sầu về nơi mô.."

Tiếng hò buông từng nhịp rồi tan chầm chậm vào khoảng không cổ kính, để lại một khoảng lặng êm đềm, một điệu ru chiều lẳng lặng đọng vào không gian.

Cúi xuống nhìn lại tấm hình vừa chụp trên màn hình máy ảnh, dáng thiếu nữ tựa bên chiếc xe đạp nhỏ, bức tường rêu ngả màu nắng muộn và một cánh hoa giấy mỏng đang chao nghiêng trong gió. Giữa khoảng sáng mờ ấy, tôi bất giác mỉm cười. Tựa một người con tìm lại nhịp đập quê nhà, tôi biết mình đã thực sự chạm vào Huế.

Tôi ra đường lớn bắt taxi, ngồi trên xe nhìn ra khung cửa kính. Huế trôi qua tựa một thước phim chậm rãi, dòng sông Hương mờ giăng sương sa, và bóng áo dài trắng lẩn khuất sau làn gió chiều.

Một tấm ảnh đôi khi chứa đựng cả một cõi trở về. Tôi biết mình sẽ còn quay lại. Trong tâm khảm tôi, ba chữ "Thương nhau rồi" ngân lên tựa một điệp khúc vòng lặp.

(Hết)

=> Search "Hẹn Em Ngày Bình yên + Rewrite" và tìm đến danh mục truyện của mình.

=> Ghé thăm kho lưu trữ các tác phẩm của Rewrite tại Dembuon.vn

=> Chia sẻ cảm nhận của bạn về tác phẩm Ở ĐÂY

Bài tản văn dựng nên một không gian Huế rất đỗi thanh bình thông qua chuyến trở về của một người con xa xứ. Không thể phủ nhận tác giả là một người vô cùng cẩn trọng trong từng nét bút: Khả năng bắt ánh sáng, phối màu thị giác rất đắt từ vệt nắng xuyên qua lớp hoa giấy Thanh Tiên, sắc trắng tà áo dài giữa hoàng hôn cho đến tiếng nước vỗ nhẹ mạn thuyền trên sông Hương. Nhịp văn thong dong, từ ngữ trau chuốt và chứa đựng niềm trân trọng chân thành dành cho những giá trị cổ xưa.

Thế nhưng, chính sự "nắn ngót" quá đà ấy lại vô tình biến bài viết thành một bức tranh: Đẹp mắt, lấp lánh nhưng thiếu đi hơi thở đời sống thật.

Càng đi sâu vào câu chuyện, người đọc càng dễ mất kiên nhẫn bởi cảm giác bị dẫn dắt qua một kịch bản dàn dựng sến sẩm. Tác giả cố dồn ép tất cả biểu tượng xứ Huế vào cùng một khung hình: Thuyền rồng, nón lá, hoa giấy, áo dài trắng, xe đạp xịt lốp và cả giọng hò Nam Ai. Tình huống gặp gỡ cô gái dắt xe trong ngõ vắng lúc chiều muộn, e ấp cho chụp hình rồi vừa bước đi xa lại cất giọng hò ngân nga giữa làng mang đậm tính rập khuôn của một phim ca nhạc thập niên 90 hơn là một trải nghiệm thực tế.

Sự thiếu tự nhiên này còn lộ rõ qua những điểm bất logic bối cảnh khá trầm trọng. Mới "ba giờ chiều" - thời điểm nắng miền Trung còn gắt gỏng, tác giả đã vội thả vào hai chữ "nắng muộn".

Hay việc cho "sương muộn" lảng bảng giăng khắp rào thưa lúc "năm giờ chiều" khi mặt trời vừa lặn lại càng sai lệch với khí hậu thực tế tại Huế, nơi sương chỉ ngưng tụ vào sáng sớm hoặc đêm muộn mùa lạnh. Việc lạm dụng các "từ khóa thơ mộng" một cách vô thức đã tố cáo một trang viết được sáng tác trong không gian máy lạnh, thiếu đi sự va đập đời thường.

Đáng nói nhất là sự bất nhất trong tâm lý nhân vật. Tác giả dựng nên cái mác Việt kiều sinh ra tại Mỹ, lần đầu tiên về thăm Huế, nhưng ở đoạn sau lại bê nguyên trăn trở hoài niệm của thế hệ người già di tản: "Liệu mình có thuộc về mảnh đất này?". Một người sinh ra và lớn lên ở nửa kia đại dương có thể mong muốn tìm lại gốc rễ gia đình, nhưng lại dằn xé tâm tư như một kẻ lưu lạc mất quê hương thì thật sự bị "diễn sâu" và rập khuôn cảm xúc. Ngay cả những câu văn triết lý đứng độc lập như "Cánh hoa thuộc về ngọn gió", dù đọc riêng thấy rất lãng mạn, nhưng đặt vào mạch truyện lại làm đứt đoạn nhịp điệu tự sự, tạo ra cảm giác "thả thính" văn chương gượng ép.

Bài viết giống như một chiếc bánh phủ quá nhiều đường: Cho người đọc chút xao xuyến thẩm mỹ ban đầu, nhưng càng về sau càng ngấy bởi sự thiếu chân thật. Tác phẩm dừng lại ở mức một kịch bản quảng bá du lịch đẹp mắt, chứ chưa thể chạm tới độ lắng đọng của một bài tản văn chiều sâu.

P. S. Gửi riêng tác giả:

Thực sự tôi rất công nhận kỹ năng Rewrite và tư duy thẩm mỹ ngôn từ cực kỳ tốt của bạn, đây là điều bản thân tôi thấy mình nên học hỏi. Nhưng qua những tác phẩm đã đọc, tôi nhận thấy một điểm "chí mạng" lặp đi lặp lại: sự thiếu chiều sâu trong tâm lý nhân vật và thiếu tính thực tế của đời sống.

Nôm na là, tác phẩm của bạn như một bộ phim xem ổn, nhưng văn học đâu chỉ là dựng lên một bối cảnh đẹp. Điểm khác biệt lớn nhất giữa văn học và điện ảnh chính là cách chạm vào cảm xúc:

+Ở điện ảnh, khán giả hiểu nhân vật chủ yếu qua diễn xuất của diễn viên trong một bối cảnh dàn dựng.

+Còn ở văn học, người đọc thấu cảm và rung động lại nhờ suy tư nội tâm của nhân vật (hay chính tác giả) được gửi gắm vào từng sự kiện, từng chi tiết nhỏ của đời thực.

Cái hay của văn học nằm ở chiều sâu tâm tưởng ấy. Nếu bạn tiết chế bớt việc dàn dựng bối cảnh và tập trung khai thác những quan sát, va chạm đời sống thực tế hơn, tác phẩm của bạn chắc chắn sẽ chạm rất sâu vào lòng người

 

[Lunarchen]

Thật ra, tôi nghĩ phần nền của câu chuyện này vốn đã rất đẹp. Tôi hoàn toàn nhìn thấy sự thơ mộng mà tác giả muốn tạo ra: Sông Hương, những con đường cũ, hoa giấy, tà áo dài, ánh nắng cuối ngày, tiếng hò vọng trên mặt nước.. Những hình ảnh ấy có sức gợi và nếu được đặt đúng vào một mạch cảm xúc đủ sâu, tôi nghĩ tác phẩm hoàn toàn có khả năng trở thành một câu chuyện rất đẹp, bình yên mà man mác buồn.

Vấn đề của tôi không nằm ở việc tác giả viết quá thơ, mà nằm ở chỗ cái thơ ấy chưa được neo đủ sâu vào tâm lý nhân vật.

Tôi cứ có cảm giác nhân vật đang đi qua Huế và nhìn thấy rất nhiều điều đẹp, rồi vì chúng đẹp nên anh xúc động. Nhưng nếu những hình ảnh ấy được nối xuyên suốt với những lời kể của người ông -một người đã rời Huế từ năm 1975, mang theo quê hương trong ký ức suốt cả cuộc đời nhưng cuối cùng vẫn không thể trở về, thì ý nghĩa của từng cảnh vật sẽ thay đổi hoàn toàn.

Một góc phố không còn chỉ là một góc phố.

Một con đường không còn chỉ là một con đường.

Một cánh hoa giấy rơi trong gió cũng không còn đơn thuần là một hình ảnh đẹp.

Nó có thể là nơi người ông từng đi qua, là thứ ông từng nhắc đến, là một mảnh ký ức mà người cháu chỉ biết qua những câu chuyện đã nghe từ thuở nhỏ.

Khi ấy, nhân vật không chỉ đang đi du lịch ở Huế.

Anh đang đi qua một miền ký ức mà mình chưa từng thật sự sống, nhưng đã được thừa hưởng từ một người đã sống cả đời với nỗi nhớ về nó.

Tôi nghĩ nếu tác giả khai thác sâu hơn mối quan hệ này, câu chuyện sẽ có một tầng cảm xúc rất khác.

Ví dụ, thay vì để nhân vật chỉ nghĩ rằng mình "nợ ông một chuyến trở về", có thể để cả chuyến đi trở thành quá trình anh dần hiểu người ông của mình.

Lúc còn nhỏ, anh từng không hiểu tại sao ông có thể nhớ mãi một dòng sông.

Anh từng không hiểu tại sao một người sống ở một đất nước khác hàng chục năm vẫn có thể nhắc về một con đường, một cây cầu, một điệu hò bằng thứ tình cảm gần như không thay đổi.

Nhưng đến khi chính mình đứng bên sông Hương, nghe một điệu hò mà ông từng hát, nhìn một cánh hoa giấy mà ông từng kể, anh mới bắt đầu hiểu.

Hóa ra điều ông nhớ không chỉ là Huế. Ông nhớ tuổi trẻ của mình ở Huế.

Và nếu đến khoảnh khắc ấy, nhân vật bất chợt rơi nước mắt, tôi sẽ tin.

Bởi lúc đó, nước mắt không còn đến từ việc "Huế đẹp quá". Nó đến từ việc một người cháu cuối cùng cũng hiểu được nỗi nhớ mà người ông đã mang theo suốt cả đời.

Đó cũng là kiểu cảm xúc mà tôi rất thích ở bộ phim Đi Về Nơi Có Gió của Lưu Diệc Phi và Lý Hiện. Cái hay của bộ phim không nằm đơn thuần ở cảnh Đại Lý đẹp hay cuộc sống bình yên. Hứa Hồng Đậu mang nỗi đau mất đi người bạn thân đến nơi ấy, vì vậy những điều bình dị xung quanh mới dần chạm được vào cô. Cảnh đẹp không tự nó tạo ra nước mắt; vết thương có sẵn trong nhân vật mới khiến cảnh đẹp trở nên có sức nặng.

Tôi nghĩ câu chuyện Huế này hoàn toàn có thể đi theo hướng tương tự.

Không cần bớt thơ mộng.

Không cần làm cho Huế trở nên gai góc hay đời thường hơn một cách cực đoan.

Ngược lại, hãy cứ để sông Hương đẹp, hoa giấy đẹp, hoàng hôn đẹp, tiếng hò đẹp.

Nhưng hãy để mỗi cái đẹp ấy chạm vào một ký ức cụ thể của người ông, để đến cuối cùng người đọc nhận ra rằng nhân vật không chỉ đang tìm lại quê hương của gia đình, mà đang tìm cách hiểu một người thân mà mình đã mất.

Khi ấy, cô gái áo dài cũng không cần phải trở thành một "nàng thơ Huế" được sắp đặt quá hoàn hảo. Cô có thể chỉ là một cô gái bình thường, tình cờ xuất hiện trên con đường ấy. Một cuộc gặp rất ngắn, một câu nói rất đời thường, một tấm ảnh chụp vội.. Đôi khi lại có sức chạm hơn cả một chuỗi hình ảnh được sắp đặt quá đẹp.

Tôi nghĩ cái kết cũng không nhất thiết phải nói thẳng rằng nhân vật "đã thực sự chạm vào Huế". Nếu trước đó hành trình nội tâm đã đủ sâu, chỉ cần một khoảnh khắc rất nhỏ: Một câu hò, một mùi hương, một góc phố, hay thậm chí một bức ảnh, cũng đủ để người đọc tự hiểu rằng anh đã tìm thấy điều mình cần tìm.

Bởi healing hay nhất không phải là khi nhân vật nói rằng mình đã được chữa lành, mà là khi người đọc nhận ra nhân vật đã nhẹ lòng đi một chút.

Vì vậy, tôi vẫn giữ quan điểm rằng tác giả có một nền tảng thẩm mỹ rất tốt. Khả năng dựng cảnh, bắt ánh sáng và tạo không khí của bạn thực sự đáng học hỏi. Tôi chỉ nghĩ rằng nếu bạn đem kỹ năng ấy phục vụ cho một lớp tâm lý nhân vật sâu hơn, đặc biệt là mối liên hệ giữa người cháu và người ông, thì tác phẩm sẽ không chỉ "đẹp" nữa.

Nó có thể trở thành một câu chuyện rất bình yên, rất thơ, hơi buồn, nhưng có khả năng chữa lành và để lại dư âm lâu hơn rất nhiều.

Và cá nhân tôi nghĩ, đó mới là phiên bản 10 điểm của câu chuyện này.

 

[Lunarchen]

Sao nay tui nhiều lời dị chời