[Admin]

Tây Tiến​

Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi!

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi


Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi


Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời!

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người


Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi


Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ


Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa


Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm


Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu, anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành


Tây tiến người đi không hẹn ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây tiến mùa xuân ấy

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.


Phù Lưu Chanh, 1948

Quang Dũng tham gia đoàn quân Tây Tiến năm 1947 và hành quân lên Tây Bắc với nhiệm vụ phối hợp với bộ đội nước bạn để bảo vệ vùng biên giới Việt Lào. Ban đầu, bài thơ được đặt tên là Nhớ Tây Tiến. Bài thơ này đã được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành bài hát cùng tên.

Bài thơ này được sử dụng trong các chương trình SGK Văn học 12 giai đoạn 1990-2006, SGK Ngữ văn 12 từ 2007.

Nguồn:

1. Quang Dũng, Mây đầu ô, NXB Tác phẩm mới, Hội nhà văn, Hà Nội, 1986

2. Quang Dũng - tác phẩm chọn lọc, NXB Trẻ, 1988

Giới thiệu Nội dung bài thơ Tây Tiến​

Tây Tiến là một đơn vị quân đội, thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ vùng biên cương Tây Bắc Việt Nam và phối hợp với bộ đội Pathet Lào đánh Pháp ở Thượng Lào. Trong hoàn cảnh cực kỳ gian khổ sống giữa núi rừng heo hút, hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, thiếu thốn mọi bề, nhưng các chiến sĩ Tây Tiến – phần đông là các chàng trai Hà Nội – vẫn lạc quan, anh dũng chiến đấu. Quang Dũng là đại đội trưởng Tây Tiến từ đầu năm 1947, đến cuối năm 1948 thì được điều động sang đơn vị khác. Năm 1948, ở Phù Lưu Chanh (huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam), nhớ đến đồng đội cũ, ông viết bài thơ "Nhớ Tây Tiến", sau đổi là "Tây Tiến". Bài thơ là một kiệt tác của thơ ca Việt Nam hiện đại, thể hiện cảm xúc yêu mến, lòng khâm phục của tác giả trước vẻ đẹp của người lính cụ Hồ mà đại diện là người lính Tây Tiến.

Từng sống và chiến đấu trong đoàn quân ấy, Quang Dũng có cơ hội thấu hiểu những gì mà bản thân và đồng đội đã trải qua. Từ đó, những trang thơ Tây Tiến tuôn trào và làm sống dậy hình tượng người lính trong sự hài hòa kì diệu của hai vẻ đẹp vừa thật hào hùng, vừa rất đỗi hào hoa. Tính độc đáo về nội dung và bút pháp tài hoa của Quang Dũng trong việc khắc họa vẻ đẹp người lính Tây Tiến là không thể trộn lẫn trong thơ ca cách mạng nước ta.

 

[Wall-E]

Cảm nhận bài thơ Tây Tiến​

Tây Tiến là một trong những bài thơ hay nhất viết về người lính trong kháng chiến chống Pháp. Đọc bài thơ, người ta không chỉ bắt gặp những cánh rừng hùng vĩ, những con dốc cheo leo hay những bản làng mờ sương, mà còn cảm nhận được một nỗi nhớ da diết của người lính dành cho đồng đội và những năm tháng chiến đấu không thể nào quên.

Bài thơ mở ra bằng một tiếng gọi đầy tha thiết. Nỗi nhớ ấy không chỉ hướng về một đơn vị quân đội mà còn hướng về cả một miền ký ức. Đó là những ngày hành quân giữa núi rừng hiểm trở, những đêm rét buốt, những bữa cơm đạm bạc và cả những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi biên cương. Tất cả hiện về vừa dữ dội, vừa đẹp đẽ trong dòng hồi tưởng của Quang Dũng.

Điều khiến Tây Tiến có sức sống bền lâu là hình tượng người lính được khắc họa rất chân thực nhưng không bi lụy. Họ phải đối mặt với bệnh tật, đói rét, cái chết luôn cận kề, nhưng vẫn giữ được ý chí kiên cường, tinh thần lạc quan và một tâm hồn rất đỗi lãng mạn. Giữa khói lửa chiến tranh, họ vẫn biết rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên, trước tiếng khèn, điệu múa, vẫn mang trong tim nỗi nhớ về Hà Nội và những điều bình yên của tuổi trẻ.

Bên cạnh những trang thơ hào hùng là những khoảnh khắc rất đỗi nên thơ. Núi rừng Tây Bắc hiện lên vừa hoang sơ, hùng vĩ, vừa mềm mại, thơ mộng. Thiên nhiên không chỉ là bối cảnh của cuộc chiến mà còn trở thành người bạn đồng hành, lưu giữ biết bao kỷ niệm của những người lính trẻ.

Khép lại bài thơ là một dư âm vừa hào sảng, vừa man mác. Đó là lời tiễn biệt một thời tuổi trẻ đã hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc. Dẫu nhiều người đã không trở về, nhưng tinh thần của họ vẫn còn mãi cùng núi rừng Tây Bắc và trong ký ức của nhiều thế hệ. Chính sự hòa quyện giữa chất bi tráng và vẻ đẹp lãng mạn đã làm nên giá trị bền vững của Tây Tiến trong nền thơ ca Việt Nam.

 

[Wall-E]

Phân tích bài thơ Tây Tiến​

Ngay từ những câu thơ đầu, Quang Dũng đã cất lên tiếng gọi đầy xúc động:

"Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi"

Tiếng gọi "Tây Tiến ơi!" kết hợp với từ láy "chơi vơi" diễn tả nỗi nhớ mênh mang, da diết. Đây là cảm xúc xuyên suốt toàn bộ bài thơ, làm nền cho những dòng hồi tưởng về đồng đội và núi rừng Tây Bắc.

Những câu thơ tiếp theo khắc họa con đường hành quân gian khổ:

"Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống"

Các từ láy "khúc khuỷu", "thăm thẳm", "heo hút" cùng phép đối "ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống" đã tái hiện địa hình hiểm trở của núi rừng Tây Bắc. Hình ảnh "súng ngửi trời" là một sáng tạo độc đáo, vừa gợi độ cao chót vót, vừa thể hiện tinh thần lạc quan của người lính.

Giữa những gian khổ, sự hy sinh được nhắc đến bằng giọng thơ bình thản:

"Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời!"

Nhà thơ không miêu tả cái chết bằng những lời bi thương mà bằng một cách diễn đạt nhẹ nhàng, giàu chất sử thi. Người lính ra đi như chỉ đang dừng chân sau một chặng đường dài, làm nổi bật vẻ đẹp hi sinh vì Tổ quốc.

Thiên nhiên Tây Bắc hiện lên vừa dữ dội vừa thơ mộng:

"Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người"

Và

"Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi"

Nếu những câu đầu gợi sự hiểm nguy thì hai câu sau lại mang đến hơi ấm của bản làng, của tình quân dân. Hình ảnh "mùa em" và "thơm nếp xôi" khiến nỗi nhớ trở nên dịu dàng, đậm chất trữ tình.

Đến đoạn thơ về đêm liên hoan và Châu Mộc, chất lãng mạn được đẩy lên cao:

"Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ"

Không khí tưng bừng của đêm hội cùng vẻ đẹp duyên dáng của những cô gái miền sơn cước làm vơi đi sự khắc nghiệt của chiến tranh. Bút pháp giàu chất hội họa và âm nhạc đã tạo nên những bức tranh đầy màu sắc.

Đỉnh cao của bài thơ là hình tượng người lính Tây Tiến:

"Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm"

Ngoại hình tiều tụy vì sốt rét và gian khổ được khắc họa chân thực, nhưng khí phách vẫn mạnh mẽ, hiên ngang. Đặc biệt, hai câu cuối cho thấy vẻ đẹp rất riêng của người lính Tây Tiến: Trong chiến đấu luôn kiên cường, nhưng trong tâm hồn vẫn giữ nguyên những ước mơ, nỗi nhớ về Hà Nội và cuộc sống thanh bình.

Đoạn thơ nói về sự hy sinh của người lính là một trong những đoạn thơ bi tráng nhất của văn học Việt Nam:

"Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu, anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành"

Hiện thực khốc liệt được nâng lên thành vẻ đẹp sử thi. Hình ảnh "áo bào" khiến sự hi sinh trở nên trang trọng, còn tiếng sông Mã "gầm lên" như khúc nhạc tiễn đưa những người lính anh hùng về với đất mẹ.

Khổ thơ cuối khép lại bằng nỗi nhớ và lời thề son sắt:

"Tây Tiến người đi không hẹn ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi."

Dẫu thời gian trôi qua, những năm tháng chiến đấu cùng đồng đội và núi rừng Tây Bắc vẫn mãi in sâu trong tâm hồn nhà thơ. Đó là ký ức không thể phai mờ của một thời tuổi trẻ sống hết mình vì đất nước.

Về nghệ thuật, Tây Tiến là sự kết hợp hài hòa giữa cảm hứng lãng mạn và khuynh hướng sử thi. Ngôn ngữ giàu tính tạo hình, nhiều từ Hán Việt, địa danh và hình ảnh độc đáo đã góp phần khắc họa vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên cùng hình tượng người lính anh hùng. Bút pháp tả cảnh ngụ tình, sự đan xen giữa hiện thực và lãng mạn đã tạo nên một bản anh hùng ca vừa hào hùng vừa thấm đẫm chất thơ.

Tây Tiến không chỉ là khúc ca về một đơn vị quân đội, mà còn là tượng đài bất tử về thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Qua nỗi nhớ của Quang Dũng, người đọc cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của người lính: Dũng cảm trong chiến đấu, giàu tình yêu cuộc sống, sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc và mãi sống trong ký ức của dân tộc.