[Wall-E]

Đọc Đàn gà mới nở, chúng ta thấy được lòng trìu mến của nhà thơ Phạm Hổ đối với trẻ nhỏ, và một tâm hồn nhạy cảm trước cái đẹp thiên nhiên.

Đàn gà mới nở​

Lông vàng mát dịu

Mắt đẹp sáng ngời

Ôi! Chú gà ơi!

Ta yêu chú lắm.


Mẹ dang đôi cánh

Con biến vào trong

Mẹ ngẩng đầu trông

Bọn diều, bọn quạ.


Bây giờ thong thả

Mẹ đi bên con

Đàn con bé tí

Líu ríu chạy sau.


Con mẹ đẹp sao

Những hòn tơ nhỏ

Chạy như lăn tròn

Trên sân, trên cỏ.


Vườn trưa gió mát

Bướm bay dập dờn

Quanh đôi chân mẹ

Một rừng chân con.

Phạm Hổ

Bài thơ "Đàn Gà Mới Nở" của Phạm Hổ thực sự rất đẹp, tôn vinh sự sống mới nảy nở, cái đẹp non tơ của thiên nhiên và tình cảm giữa mẹ và con. Như bạn đã trình bày, việc tác giả hòa ghép các đoạn thơ để tạo nên bài thơ hoàn chỉnh cũng thu hút sự quan tâm của độc giả, đặc biệt là các em học sinh.

Phạm Hổ có tình yêu và trìu mến đặc biệt với các loài vật, đặc biệt là gà, và bài thơ đã truyền đạt được cảm xúc và ý nghĩa đó. Việc miêu tả hoạt động của đàn gà con mới nở cùng mẹ chúng thông qua từng khổ thơ và câu thơ đã tạo nên một bức tranh sống động, gần gũi với độc giả.

Điểm nhấn đặc biệt là câu kết thúc của bài thơ, với sự tả mạch điệu tự nhiên của cảnh vườn, bướm và hình ảnh mẹ gà cùng đàn con nhỏ. Điều này thể hiện sự tinh tế, tâm hồn nhạy cảm và cảm xúc sâu lắng của tác giả trước vẻ đẹp của thiên nhiên và tình cảm gia đình.

Nhà thơ Phạm Hổ qua bài thơ này đã chứng tỏ tình yêu và sự quan tâm đặc biệt đối với trẻ nhỏ, sự cẩn trỌng, nghệ thuật khi tạo ra một tác phẩm thơ đầy ý nghĩa và sâu sắc.

Cảm nhận về bài thơ đàn gà mới nở​

Nhà thơ Phạm Hổ đã để lại nhiều áng thơ, văn lôi cuốn nhiều thế hệ bạn đọc, đáng chú ý là những bạn đọc lứa tuổi nhi đồng. Đàn gà mới nở là một trong những bài thơ hay của ông được tuyển chọn vào sách giáo khoa bậc tiểu học.

Phạm Hổ từng tâm sự: "Tôi rất yêu các loài vật. Và đặc biệt rất yêu con gà. Tôi rất thích nuôi gà. Gà rất thông minh. Tôi đã từng nuôi một con gà, chiều chiều nó cứ đợi tôi đi làm về là nhảy lên chỗ chở hàng ở sau xe để cùng tôi lên gác ba. Đặc biệt, tôi rất yêu các chú gà con, và các chú gà gợi cho tôi lắm điều kỳ lạ". Ông cho biết bài thơ này vốn hợp thành từ hai bài thơ riêng rẽ của ông, đó là Mười quả trứng tròn và Gà nở, do người biên soạn sách giáo khoa đã cắt một trong bốn đoạn ở bài trước để ghép vào bốn trong chính đoạn của bài sau. Ông viết: "Việc trích ghép.. có mặt tốt. Tốt vì bài thơ sẽ ngắn hơn, hợp với khuôn khổ cho phép của sách giáo khoa và hợp với trình độ của các em học sinh. Nhưng nếu tinh một chút (nhất là với các nhà thơ có nhiều kinh nghiệm nghề nghiệp) thì thấy mạch đi của bài thơ không liền, không uyển chuyển và chỗ ghép vẫn để lộ dấu vết, không thể mịn màng như để riêng từng bài được". Đấy là ý kiến tác giả, người nhìn từ trong ra, còn đối với người đọc, nhìn từ ngoài vào, thì thấy đây vẫn là một bài thơ hoàn hảo về mặt ý tưởng và cấu trúc.

Như nhan đề, bài thơ nói về một sự sống mới nảy sinh; một cái đẹp non tơ. Bài thơ hay ở toàn thể, các khổ thơ bổ sung cho nhau. Sự miêu tả hoạt động của đàn gà con mới nở cùng mẹ của chúng được tãi ra khắp các khổ thơ, câu thơ. Khổ thứ hai: Đàn gà con chui vào bụng mẹ, khổ thứ ba: Chúng ríu rít chạy theo mẹ, khổ thứ tư: Chúng tự chạy chơi trên sân nhà.

Nếu không có lòng trìu mến, chở che đối với sự sống, tạo vật mới nảy nở, đối với trẻ nhỏ, đồng thời nếu không luôn luôn khổ luyện nhằm nâng cao chất lượng nghệ thuật cái nhìn, cái cảm, thì không thể viết được những câu:

Những hòn tơ nhỏ

Chạy như lăn tròn

Và, cũng phải có óc khái quát cao, có tâm hồn nhạy cảm trước cái đẹp thiên nhiên, mới gói ghém lại bài thơ bằng một khổ kết thúc như thế này:

Vườn trưa gió mát

Bướm bay dập dờn

Quanh đôi chân mẹ

Một rừng chân con.

Câu cuối của bài thơ thật là đắt. Để chuẩn bị cho câu thơ hay một cách đột xuất này, tác giả đã đưa bạn đọc đến một không gian, một thời gian đẹp như trong giấc mơ: "Vườn trưa gió mát/ Bướm bay dập dờn". Có thể có bạn đọc nào đó đã reo lên vì câu kết thúc bài thơ này và chắc chắn nhà thơ Phạm Hổ cũng vừa lòng với sự sáng tạo của mình. "Quanh đôi chân mẹ/ Một rừng chân con" có nghĩa: Mẹ là cây cổ thụ xoè tán, còn các con là cây xanh đông đúc như rừng, nép mình dưới bóng mẹ. Phạm Hổ cho biết đó "cũng là một hình ảnh mà tôi rất yêu vì nó nói lên được cảnh sum họp đầm ấm, đồng thời, lại nói lên được sức mạnh, sự bền vững của cuộc sống. Từ những đôi chân lớn, nhỏ của gà mẹ và của gà con, tôi nghĩ đến một khu rừng, sự liên tưởng ấy cũng làm tôi thích thú".

Bài thơ không chỉ nói về mẹ con đàn gà trong cái sân hẹp - vườn con. Bài thơ còn có ý đề cao người mẹ, trân trọng, nâng niu trẻ nhỏ. Trên hết và cuối cùng, loang phủ khắp bài thơ là hạnh phúc, là cái đẹp của mầm non vừa nhú, là tình yêu đối với thiên nhiên..

Nhà thơ Phạm Hổ đã dành cả cuộc đời viết cho các em. Thơ ông nghiêng về sự quan sát chi tiết, tỉ mỉ; tinh tế với một cách biểu đạt ngộ nghĩnh, giàu lòng nhân ái.

Văn nghệ

Phạm Đình Ân

 

[Wall-E]

Hướng dẫn phân tích bài thơ​

Bài thơ "Đàn gà mới nở" của nhà thơ Phạm Hổ là một trong những tác phẩm thiếu nhi kinh điển, nổi tiếng với sự trong trẻo, hồn nhiên và tràn đầy tình yêu thương. Phạm Hổ được mệnh danh là người "chuyên viết cho các em nhỏ," và bài thơ này là minh chứng rõ nét nhất cho tài năng quan sát tinh tế cũng như tấm lòng nhân hậu của ông.

Dưới đây là phần phân tích chi tiết về bài thơ để bạn cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của nó:

1. Vẻ đẹp non tơ, đáng yêu của đàn gà con​

Ngay khổ thơ đầu, tác giả đã vẽ nên một bức tranh tươi sáng về những chú gà con vừa chào đời:

"Lông vàng mát dịu. Mắt đẹp sáng ngời"

Hình ảnh: "Lông vàng" gợi lên màu sắc tươi vui, ấm áp.

Cảm giác: "Mát dịu" không chỉ là cảm giác của xúc giác (khi chạm vào) mà còn là cảm giác của tâm hồn khi nhìn thấy sự sống mới tinh khôi.

Điểm nhấn: Đôi mắt "sáng ngời" thể hiện sự lanh lợi, thông minh và khao khát khám phá thế giới.

Đặc biệt, tình cảm của tác giả bộc lộ trực tiếp qua câu cảm thán: "Ôi! Chú gà ơi! / Ta yêu chú lắm." Đây là tiếng reo vui đầy phấn khích của một người yêu thiên nhiên, yêu động vật.

Ở khổ thơ thứ 4, vẻ đẹp ấy lại được nâng lên một tầm cao mới qua biện pháp so sánh và ẩn dụ:

"Những hòn tơ nhỏ. Chạy như lăn tròn"

Ẩn dụ: Gà con được ví như "những hòn tơ". Hình ảnh này gợi tả sự mềm mại, bông xù và tròn trịa.

So sánh: "Chạy như lăn tròn" là một quan sát cực kỳ tinh tế. Chân gà con ngắn, thân hình tròn, nên khi chạy nhìn xa như những cuộn len đang lăn trên cỏ. Câu thơ gợi lên sự ngộ nghĩnh, vụng về nhưng vô cùng đáng yêu.

2. Tình mẫu tử thiêng liêng và sự che chở​

Bên cạnh vẻ đẹp của gà con, hình ảnh gà mẹ hiện lên như một bức tượng đài của sự bảo vệ và yêu thương.

"Mẹ dang đôi cánh. Con biến vào trong. Mẹ ngẩng đầu trông. Bọn diều, bọn quạ."

Hành động: "Dang đôi cánh" là cử chỉ che chở bao dung. "Con biến vào trong" gợi cảm giác an toàn tuyệt đối; dưới cánh mẹ là bình yên, bão tố dừng sau cánh cửa.

Tư thế: "Ngẩng đầu trông" thể hiện sự cảnh giác cao độ. Đối lập với sự mềm mại dành cho con là sự mạnh mẽ, quyết liệt khi đối mặt với kẻ thù ( "bọn diều, bọn quạ") để bảo vệ đàn con.

Sự tương phản giữa hình dáng gà mẹ và gà con cũng rất thú vị:

Mẹ thì "thong thả" (điềm tĩnh, vững chãi).

Con thì "líu ríu" (nhanh nhảu, bám sát chân mẹ). Từ láy "líu ríu" vừa tả âm thanh tiếng kêu, vừa tả dáng đi vội vã, quấn quýt không rời.

3. Bức tranh thiên nhiên bình yên và sinh động​

Khổ thơ cuối khép lại bằng một không gian rộng mở và tràn đầy sức sống:

"Vườn trưa gió mát. Bướm bay dập dờn. Quanh đôi chân mẹ. Một rừng chân con."

Không gian: Khu vườn trưa hè đầy nắng và gió, có bướm bay lượn, tạo nên khung cảnh thanh bình làng quê Việt Nam.

Hình ảnh độc đáo: "Một rừng chân con".

Đây là biện pháp cường điệu (ngoa dụ) đầy nghệ thuật. Dù đàn gà có đông đến mấy cũng khó thành "rừng", nhưng trong mắt tác giả (và có lẽ là trong mắt gà mẹ), những đôi chân bé xíu vây quanh chân mẹ nhiều đến mức ngợp mắt, tạo cảm giác sum vầy, đông đúc và sung túc.

Sự đối lập giữa "đôi chân mẹ" (to lớn, vững chãi) và "rừng chân con" (bé nhỏ, đông đúc) nhấn mạnh sự gắn kết khăng khít của gia đình gà.

4. Đặc sắc nghệ thuật​

Thể thơ 4 chữ: Nhịp điệu nhanh, vui tươi, dễ thuộc, rất phù hợp với giọng điệu đồng dao và tâm lý trẻ thơ.

Từ ngữ: Sử dụng nhiều tính từ gợi tả (mát dịu, sáng ngời) và từ láy giàu hình ảnh (thong thả, líu ríu, dập dờn).

Biện pháp tu từ: So sánh, nhân hóa và ẩn dụ được sử dụng linh hoạt, khiến đàn gà hiện lên như những đứa trẻ tinh nghịch.

Tổng kết​

Bài thơ "Đàn gà mới nở" không chỉ là một bức tranh sinh động về thế giới loài vật mà còn ẩn chứa những bài học sâu sắc về tình mẫu tử và tình yêu thiên nhiên. Qua lăng kính của Phạm Hổ, những chú gà con trở thành những "thiên thần nhỏ", khơi gợi trong lòng người đọc (đặc biệt là các em thiếu nhi) sự rung cảm nhẹ nhàng và ý thức bảo vệ những loài vật nhỏ bé.