- ★
"Người Ời.. Ơi Hỡi.. Người Ơi!"
Tác giả: Mơ thấy mùa hạ
Cuộc thi Nét Bút Tuổi Xanh
Tuần thứ 23, 24, 25/2026
Chủ đề: Viết cho một nửa yêu thương
Thể loại: Truyện ngắn
Mỗi bận về quê, đi qua chợ làng, tôi lại cố đi thật chậm, thật thong thả. Tôi ngắm nghía những hàng thịt, hàng rau, hiệu tạp hóa nằm san sát nhau đối diện cái ao làng. Tiếng người ta mua bán, trò chuyện pha tạp với một mùi ẩm, mát và cũ kĩ như một kỉ niệm ngủ chập chờn giữa hai bờ hư thực. Tôi đi chậm, vì người đàn bà tôi muốn gặp sẽ chẳng bao giờ đi nhanh.
Thuở bé, tôi đã không ít lần đi lại trên con đường này. Dù là đường đất hay đường bê tông đều có dấu chân tôi. Khu chợ nhỏ và nghèo nép cạnh đình làng chưa bao giờ thiếu ngóc ngách để trẻ con khám phá và luôn chìa ra trước mắt chúng tôi cơ man là bánh kẹo, nước có ga, bò bía ngọt. Vậy nên tôi của khi ấy luôn gấp ruổi vì đủ thứ: Nhanh lên không hết hàng, chó đuổi, bà giục, mua chịu không muốn trả tiền.. Và bà Cảm.
Tôi sợ nhất bà Cảm, không phải vì bà dữ dằn mà vì mọi người đều xa lánh bà. Bà tôi kể bà Cảm bị điên, sẽ ra chợ vào sáng và chiều muộn để bắt trẻ con hư về ăn thịt. Lớn hơn một chút, tôi nghe được mấy bà con thì thầm to nhỏ với nhau. Họ bảo bà Cảm ngày trước bị chồng bỏ vì không biết đẻ. Ông ta theo bà vợ mới xinh đẹp lên thành phố. Từ dạo ấy, bà thành ra ngẩn ngơ. Bất kể sớm hay chiều, chợ đông hay vãn, người ta vẫn thấy bà thơ thẩn ở chợ. Bà cứ đi như mất hồn, không biết trời đất gì. Thi thoảng bà lại gọi với "Người ơi!", "Người ơi!". Bà Cảm gọi ai? Cái chợ này có biết cũng chỉ là võ đoán. Tôi với tốp trẻ trong làng thấy bà Cảm thì khiếp vía, chạy như chạy nạn. Một phần vì các bố các mẹ vẫn chỉ vào bà mà bảo "Không ăn, bà Cảm điên bắt đấy!". Một phần vì.. Bà bẩn quá, bà xấu quá, ăn nói lại khùng điên. Tóc bà bạc mà lỗ chỗ chấy rận như yêu quái, cái mặt xấu xí già nua xệ xuống, người còng và choắt lại như con chuột đang mặc lên mình mớ giẻ. Thấy ai bà cũng cười, nụ cười vô tư của trẻ con là một sự hù dọa với đống nếp nhăn, vết đồi mồi, sẹo loang sẹo lổ trên mặt bà. Con nít sợ những người khác thường, người bên rìa vậy. Chúng hãi, rồi chúng bêu rếu bằng những câu chuyện dóc. Có đứa dọa bà ấy là phù thủy luyện bùa, cũng có đứa bảo bà không phải loài người. Thế là tôi sợ bà Cảm trong những câu chuyện được thêu dệt bằng lời nói dối và sự căm ghét rất trẻ con.
Tôi của thuở thơ ấu là thế đấy, một đứa trẻ nông cạn. Người ta ghét ai, tôi phải hùa theo vì sợ mình cũng bị coi là kẻ ngoại cuộc. Thế rồi tôi lên thành phố. Những lần về thăm sau đó đều không thấy bà Cảm. Kí ức về một người đàn bà ngẩn ngơ, góa bụa cứ thế chìm nghỉm trong trí tưởng tôi. Cho đến hôm nay đây, tôi dạo một vòng quanh chợ, đã yên vị trong hàng bánh cuốn thì thấy bà Cảm. Người đàn bà tóc bạc bù rù, xồ xề đi trên gót chân nứt nẻ, bẩn thỉu. Mặt bà Cảm cũng giống như mặt của những loài chó, loài chuột, người ta không thể đoán tuổi, bà cũng chẳng biết tuổi tác tháng năm gì nữa. Bà đi như một người mộng du, vừa đi vừa gọi với.
"Người ơi.."
"Người ơi.."
Bà chủ quán bảo thầm với tôi bà điên đang gọi chồng cũ đấy. Nhưng tôi lại chăm chú nghe những âm thanh khản đặc ú ớ rung lên từ họng người đàn bà. Gọi chồng cũ, người ta gọi "thằng", "lão", ai lại gọi "người ơi"? Phải chăng vì người ta điên, người ta dở hơi nên cái tiếng "Người ơi" cũng thân thương và đau đớn đến lạ. Bà Cảm gọi như gọi một người thương chứ không phải cái người đã làm tan nát đời bà.
Tôi thoáng giật mình, cảm giác đau nhói khắp lồng ngực. Cái đau ấy thôi thúc tôi gói phần bánh cuốn mới mang ra vào túi bóng. Tôi phi ra khỏi quán, đuổi theo bà Cảm. Vì sức đang thanh niên, tôi chóng đuổi kịp bà.
"Bà ơi, con biếu bà phần bánh cuốn này ạ.."
Tôi dúi túi bánh vào tay bà rồi đứng đực ra đấy. Tôi không biết nói gì, nhưng cũng chết chân không thể chạy được nữa. Tôi muốn xin lỗi bà vì điều gì tôi không biết, cho nên lời xin lỗi ấy cứ nghẹn ứ trong cổ họng. Tôi cũng muốn cảm ơn bà nhưng chẳng thể nghĩ nổi một cái cớ ra hồn. Tôi im lặng nhìn bà Cảm, chưa bao giờ tôi thấy bà như thế này. Tay bà run run cầm túi bánh cuốn, miệng già nua mấp máy như một người còn chưa tỉnh khỏi cơn mơ. Bà đã mơ mấy chục năm ròng về một thời dĩ vãng xa xăm lắm, cái thời bà còn đem lụa ra bán, thời mà chồng bà mang cho bà những chiếc váy ở tỉnh về, khoảng hạnh phúc và no ấm ấy không biết từ bao giờ đã giạt về phía xa, như một con dao bầu cắt lìa cuộc đời bà ra làm hai nửa. Bà Cảm rơm rớm nước mắt nhìn tôi, nở nụ cười. Vẫn cái nụ cười mà tôi đã từng lấy làm sợ hãi mà trốn chạy hồi nhỏ; giờ đây, dưới nắng buổi sớm lại có gì tươi mới, hiền từ. Và trên khuôn mặt chi chít nếp nhăn của bà, tôi thấy nặng trĩu những nỗi buồn. Bà lững thững bước đi, đi mãi. Tôi dõi theo bóng lưng hơi còng xuống, bất chợt nghĩ về bà tôi, mẹ tôi và tất thảy những người đàn bà bình thường trên thế gian này. Tôi thấy lòng mình rưng rưng..
Sau hôm ấy, tôi bận đầu tắt mặt tối, chẳng còn ngày nào chừa ra để về quê nữa. Đến cuối mùa thu, bà tôi dưới quê điện lên bảo tuần sau bà mới lên được nhà tôi. Bà còn đi đám ma bà Cảm trong làng.
Cuộc gọi tắt. Cái ngày mùa hạ ấy cũng đã lùi về xa. Bà Cảm đã về với thế giới của những người say ngủ. Chỉ còn tiếng "Người ơi.." não nề vang vọng trong tâm trí tôi. Có lẽ trong đời con người ta cũng cần có những bà Cảm, những tiếng gọi về một nỗi nhớ, một tình yêu, một cái gì đã bị xã hội kim tiền làm cho héo úa, chết mòn. Dù gàn dở, bần tiện nhưng là cao cả và cấp thiết.
"Người ời.. Ơi hỡi.. Người ơi!"
- Hết-
Tác giả: Mơ thấy mùa hạ
Cuộc thi Nét Bút Tuổi Xanh
Tuần thứ 23, 24, 25/2026
Chủ đề: Viết cho một nửa yêu thương
Thể loại: Truyện ngắn
Mỗi bận về quê, đi qua chợ làng, tôi lại cố đi thật chậm, thật thong thả. Tôi ngắm nghía những hàng thịt, hàng rau, hiệu tạp hóa nằm san sát nhau đối diện cái ao làng. Tiếng người ta mua bán, trò chuyện pha tạp với một mùi ẩm, mát và cũ kĩ như một kỉ niệm ngủ chập chờn giữa hai bờ hư thực. Tôi đi chậm, vì người đàn bà tôi muốn gặp sẽ chẳng bao giờ đi nhanh.
Thuở bé, tôi đã không ít lần đi lại trên con đường này. Dù là đường đất hay đường bê tông đều có dấu chân tôi. Khu chợ nhỏ và nghèo nép cạnh đình làng chưa bao giờ thiếu ngóc ngách để trẻ con khám phá và luôn chìa ra trước mắt chúng tôi cơ man là bánh kẹo, nước có ga, bò bía ngọt. Vậy nên tôi của khi ấy luôn gấp ruổi vì đủ thứ: Nhanh lên không hết hàng, chó đuổi, bà giục, mua chịu không muốn trả tiền.. Và bà Cảm.
Tôi sợ nhất bà Cảm, không phải vì bà dữ dằn mà vì mọi người đều xa lánh bà. Bà tôi kể bà Cảm bị điên, sẽ ra chợ vào sáng và chiều muộn để bắt trẻ con hư về ăn thịt. Lớn hơn một chút, tôi nghe được mấy bà con thì thầm to nhỏ với nhau. Họ bảo bà Cảm ngày trước bị chồng bỏ vì không biết đẻ. Ông ta theo bà vợ mới xinh đẹp lên thành phố. Từ dạo ấy, bà thành ra ngẩn ngơ. Bất kể sớm hay chiều, chợ đông hay vãn, người ta vẫn thấy bà thơ thẩn ở chợ. Bà cứ đi như mất hồn, không biết trời đất gì. Thi thoảng bà lại gọi với "Người ơi!", "Người ơi!". Bà Cảm gọi ai? Cái chợ này có biết cũng chỉ là võ đoán. Tôi với tốp trẻ trong làng thấy bà Cảm thì khiếp vía, chạy như chạy nạn. Một phần vì các bố các mẹ vẫn chỉ vào bà mà bảo "Không ăn, bà Cảm điên bắt đấy!". Một phần vì.. Bà bẩn quá, bà xấu quá, ăn nói lại khùng điên. Tóc bà bạc mà lỗ chỗ chấy rận như yêu quái, cái mặt xấu xí già nua xệ xuống, người còng và choắt lại như con chuột đang mặc lên mình mớ giẻ. Thấy ai bà cũng cười, nụ cười vô tư của trẻ con là một sự hù dọa với đống nếp nhăn, vết đồi mồi, sẹo loang sẹo lổ trên mặt bà. Con nít sợ những người khác thường, người bên rìa vậy. Chúng hãi, rồi chúng bêu rếu bằng những câu chuyện dóc. Có đứa dọa bà ấy là phù thủy luyện bùa, cũng có đứa bảo bà không phải loài người. Thế là tôi sợ bà Cảm trong những câu chuyện được thêu dệt bằng lời nói dối và sự căm ghét rất trẻ con.
Tôi của thuở thơ ấu là thế đấy, một đứa trẻ nông cạn. Người ta ghét ai, tôi phải hùa theo vì sợ mình cũng bị coi là kẻ ngoại cuộc. Thế rồi tôi lên thành phố. Những lần về thăm sau đó đều không thấy bà Cảm. Kí ức về một người đàn bà ngẩn ngơ, góa bụa cứ thế chìm nghỉm trong trí tưởng tôi. Cho đến hôm nay đây, tôi dạo một vòng quanh chợ, đã yên vị trong hàng bánh cuốn thì thấy bà Cảm. Người đàn bà tóc bạc bù rù, xồ xề đi trên gót chân nứt nẻ, bẩn thỉu. Mặt bà Cảm cũng giống như mặt của những loài chó, loài chuột, người ta không thể đoán tuổi, bà cũng chẳng biết tuổi tác tháng năm gì nữa. Bà đi như một người mộng du, vừa đi vừa gọi với.
"Người ơi.."
"Người ơi.."
Bà chủ quán bảo thầm với tôi bà điên đang gọi chồng cũ đấy. Nhưng tôi lại chăm chú nghe những âm thanh khản đặc ú ớ rung lên từ họng người đàn bà. Gọi chồng cũ, người ta gọi "thằng", "lão", ai lại gọi "người ơi"? Phải chăng vì người ta điên, người ta dở hơi nên cái tiếng "Người ơi" cũng thân thương và đau đớn đến lạ. Bà Cảm gọi như gọi một người thương chứ không phải cái người đã làm tan nát đời bà.
Tôi thoáng giật mình, cảm giác đau nhói khắp lồng ngực. Cái đau ấy thôi thúc tôi gói phần bánh cuốn mới mang ra vào túi bóng. Tôi phi ra khỏi quán, đuổi theo bà Cảm. Vì sức đang thanh niên, tôi chóng đuổi kịp bà.
"Bà ơi, con biếu bà phần bánh cuốn này ạ.."
Tôi dúi túi bánh vào tay bà rồi đứng đực ra đấy. Tôi không biết nói gì, nhưng cũng chết chân không thể chạy được nữa. Tôi muốn xin lỗi bà vì điều gì tôi không biết, cho nên lời xin lỗi ấy cứ nghẹn ứ trong cổ họng. Tôi cũng muốn cảm ơn bà nhưng chẳng thể nghĩ nổi một cái cớ ra hồn. Tôi im lặng nhìn bà Cảm, chưa bao giờ tôi thấy bà như thế này. Tay bà run run cầm túi bánh cuốn, miệng già nua mấp máy như một người còn chưa tỉnh khỏi cơn mơ. Bà đã mơ mấy chục năm ròng về một thời dĩ vãng xa xăm lắm, cái thời bà còn đem lụa ra bán, thời mà chồng bà mang cho bà những chiếc váy ở tỉnh về, khoảng hạnh phúc và no ấm ấy không biết từ bao giờ đã giạt về phía xa, như một con dao bầu cắt lìa cuộc đời bà ra làm hai nửa. Bà Cảm rơm rớm nước mắt nhìn tôi, nở nụ cười. Vẫn cái nụ cười mà tôi đã từng lấy làm sợ hãi mà trốn chạy hồi nhỏ; giờ đây, dưới nắng buổi sớm lại có gì tươi mới, hiền từ. Và trên khuôn mặt chi chít nếp nhăn của bà, tôi thấy nặng trĩu những nỗi buồn. Bà lững thững bước đi, đi mãi. Tôi dõi theo bóng lưng hơi còng xuống, bất chợt nghĩ về bà tôi, mẹ tôi và tất thảy những người đàn bà bình thường trên thế gian này. Tôi thấy lòng mình rưng rưng..
Sau hôm ấy, tôi bận đầu tắt mặt tối, chẳng còn ngày nào chừa ra để về quê nữa. Đến cuối mùa thu, bà tôi dưới quê điện lên bảo tuần sau bà mới lên được nhà tôi. Bà còn đi đám ma bà Cảm trong làng.
Cuộc gọi tắt. Cái ngày mùa hạ ấy cũng đã lùi về xa. Bà Cảm đã về với thế giới của những người say ngủ. Chỉ còn tiếng "Người ơi.." não nề vang vọng trong tâm trí tôi. Có lẽ trong đời con người ta cũng cần có những bà Cảm, những tiếng gọi về một nỗi nhớ, một tình yêu, một cái gì đã bị xã hội kim tiền làm cho héo úa, chết mòn. Dù gàn dở, bần tiện nhưng là cao cả và cấp thiết.
"Người ời.. Ơi hỡi.. Người ơi!"
- Hết-
Chỉnh sửa cuối:
