-
★
88
1
Mùi Khói Bếp Chiều Đông - Khoát Du
Có những ngày giữa phố thị thênh thang, khi cơn gió heo may tràn về trên từng góc phố, lòng người lại vô thức thèm một khoảng lặng bình yên. Trong cái lạnh se sắt của buổi chiều đông, chẳng hiểu sao tôi lại da diết nhớ cái mùi khói bếp quê nhà đến thế. Đó không đơn thuần là mùi của củi mục, của lá khô bốc cháy, mà là mùi của ký ức, của tình thân và của cả một khoảng trời tuổi thơ êm đềm bên dáng mẹ tảo tần.
Nhớ ngày xưa khi còn nhỏ, những buổi sáng sớm mùa đông trời lạnh căm căm, chiếc chăn thô không đủ giữ ấm cho đứa trẻ ham ngủ. Vừa nghe tiếng bước chân mẹ quơ vội nắm lá dừa khô dưới bếp, tôi liền cuộn tròn chiếc chăn, chạy tọt xuống căn bếp nhỏ. Mẹ không la, chỉ cười hiền rồi kéo tôi ngồi sát vào lòng. Trong cái không khí ấm sực tỏa ra từ bếp củi, tôi lại gục đầu vào vạt áo mẹ, ngủ nướng thêm một lúc. Thức giấc, toàn thân đã tắm trọn trong cái mùi hương rất riêng của cơm chín tới hòa lẫn mùi khói nồng nồng vương trên từng sớ vải trên người mẹ.
Mỗi lần nấu cơm bằng bếp củi, mẹ luôn khéo léo canh lửa sao cho nồi cơm đạt đến độ ngon nhất. Khi nước vừa cạn, mẹ rút bớt củi to, chỉ để lại lớp than hồng ủ quanh đáy niêu. Tôi khoái nhất là đoạn cơm vừa chín tới. Tôi thường nhanh tay lấy đũa xới hết phần cơm trắng xốp bên trên ra tô, chỉ để lại lớp cơm nén chặt dưới đáy niêu cho mẹ tiếp tục vùi than. Mẹ hiểu ý, lại tủm tỉm cười: "Cái đứa này, chỉ chực chờ có mỗi miếng cơm cháy!"
Thèm làm sao miếng cơm cháy mẹ nấu ngày ấy, nó không giống loại cơm cháy chiên giòn rụm phủ đầy ruốc hay mỡ hành bán tràn lan ở các cửa hàng hiện đại bây giờ. Miếng cơm cháy đáy niêu của mẹ có màu vàng ươm tự nhiên, giòn sần sật nhưng vẫn giữ được độ dẻo ngọt bên trong. Nó thơm cái mùi thơm nguyên bản của hạt gạo mới vừa gặt ngoài đồng, quyện cùng mùi hương đồng gió nội, mùi của nguồn nước quê trong lành, và đặc biệt là đượm nồng vị khói bếp đặc trưng. Chỉ có bàn tay mẹ, với tất cả tình yêu thương và sự tỉ mỉ của người phụ nữ dành cho gia đình, mới có thể canh chuẩn từng lượng than, từng nhịp lửa để làm nên miếng cơm cháy ngon đến nao lòng như thế.
Mùi khói củi vườn thân thương, mùi lá dừa khô giòn rụm mỗi mùa sa mưa, mùi lúa gạo đồng quê dạt dào dư vị, và cả mùi nắng mưa nhẫn nại của một đời mẹ lam lũ.. Tất cả như hòa chung, đọng lại trọn vẹn vào miếng cơm cháy vàng giòn, béo ngậy nơi đáy niêu đất cũ. Cái vị giòn tan ấy ngọt ngào đến mức, dù sau này có đi qua bao nhiêu góc biển chân trời, thưởng thức biết bao sơn hào hải vị, người ta vẫn chẳng thể nào tìm lại được.
Giờ đây, căn bếp củi ngày xưa đã được thay bằng bếp điện, bếp gas hiện đại. Chẳng còn những chiều đông khói cay xè mắt, cũng chẳng còn lớp cơm cháy đáy niêu vàng ruộm giòn tan. Nhưng trong chiều sâu tâm khảm của đứa con xa quê, mùi khói bếp chiều đông và bóng hình người mẹ bên bếp lửa vẫn là một khoảng trời ký ức thiêng liêng nhất, sưởi ấm lòng tôi qua biết bao giông bão cuộc đời.
Hết.
Có những ngày giữa phố thị thênh thang, khi cơn gió heo may tràn về trên từng góc phố, lòng người lại vô thức thèm một khoảng lặng bình yên. Trong cái lạnh se sắt của buổi chiều đông, chẳng hiểu sao tôi lại da diết nhớ cái mùi khói bếp quê nhà đến thế. Đó không đơn thuần là mùi của củi mục, của lá khô bốc cháy, mà là mùi của ký ức, của tình thân và của cả một khoảng trời tuổi thơ êm đềm bên dáng mẹ tảo tần.
Nhớ ngày xưa khi còn nhỏ, những buổi sáng sớm mùa đông trời lạnh căm căm, chiếc chăn thô không đủ giữ ấm cho đứa trẻ ham ngủ. Vừa nghe tiếng bước chân mẹ quơ vội nắm lá dừa khô dưới bếp, tôi liền cuộn tròn chiếc chăn, chạy tọt xuống căn bếp nhỏ. Mẹ không la, chỉ cười hiền rồi kéo tôi ngồi sát vào lòng. Trong cái không khí ấm sực tỏa ra từ bếp củi, tôi lại gục đầu vào vạt áo mẹ, ngủ nướng thêm một lúc. Thức giấc, toàn thân đã tắm trọn trong cái mùi hương rất riêng của cơm chín tới hòa lẫn mùi khói nồng nồng vương trên từng sớ vải trên người mẹ.
Mỗi lần nấu cơm bằng bếp củi, mẹ luôn khéo léo canh lửa sao cho nồi cơm đạt đến độ ngon nhất. Khi nước vừa cạn, mẹ rút bớt củi to, chỉ để lại lớp than hồng ủ quanh đáy niêu. Tôi khoái nhất là đoạn cơm vừa chín tới. Tôi thường nhanh tay lấy đũa xới hết phần cơm trắng xốp bên trên ra tô, chỉ để lại lớp cơm nén chặt dưới đáy niêu cho mẹ tiếp tục vùi than. Mẹ hiểu ý, lại tủm tỉm cười: "Cái đứa này, chỉ chực chờ có mỗi miếng cơm cháy!"
Thèm làm sao miếng cơm cháy mẹ nấu ngày ấy, nó không giống loại cơm cháy chiên giòn rụm phủ đầy ruốc hay mỡ hành bán tràn lan ở các cửa hàng hiện đại bây giờ. Miếng cơm cháy đáy niêu của mẹ có màu vàng ươm tự nhiên, giòn sần sật nhưng vẫn giữ được độ dẻo ngọt bên trong. Nó thơm cái mùi thơm nguyên bản của hạt gạo mới vừa gặt ngoài đồng, quyện cùng mùi hương đồng gió nội, mùi của nguồn nước quê trong lành, và đặc biệt là đượm nồng vị khói bếp đặc trưng. Chỉ có bàn tay mẹ, với tất cả tình yêu thương và sự tỉ mỉ của người phụ nữ dành cho gia đình, mới có thể canh chuẩn từng lượng than, từng nhịp lửa để làm nên miếng cơm cháy ngon đến nao lòng như thế.
Mùi khói củi vườn thân thương, mùi lá dừa khô giòn rụm mỗi mùa sa mưa, mùi lúa gạo đồng quê dạt dào dư vị, và cả mùi nắng mưa nhẫn nại của một đời mẹ lam lũ.. Tất cả như hòa chung, đọng lại trọn vẹn vào miếng cơm cháy vàng giòn, béo ngậy nơi đáy niêu đất cũ. Cái vị giòn tan ấy ngọt ngào đến mức, dù sau này có đi qua bao nhiêu góc biển chân trời, thưởng thức biết bao sơn hào hải vị, người ta vẫn chẳng thể nào tìm lại được.
Giờ đây, căn bếp củi ngày xưa đã được thay bằng bếp điện, bếp gas hiện đại. Chẳng còn những chiều đông khói cay xè mắt, cũng chẳng còn lớp cơm cháy đáy niêu vàng ruộm giòn tan. Nhưng trong chiều sâu tâm khảm của đứa con xa quê, mùi khói bếp chiều đông và bóng hình người mẹ bên bếp lửa vẫn là một khoảng trời ký ức thiêng liêng nhất, sưởi ấm lòng tôi qua biết bao giông bão cuộc đời.
Hết.
