Giải phóng Sài Gòn (2005)
Bộ phim sản xuất dựa trên tác phẩm Sài Gòn - Bản hùng ca của nhà văn Hoàng Hà nhưng có lược bớt một số đoạn. Phim được đầu tư 12, 5 tỷ VND và sản xuất trong thời gian dài kỷ lục là 13 năm. Giải phóng Sài Gòn được công chiếu lần đầu nhân kỷ niệm 30 năm sự kiện 30 tháng 4 (30/4/1975 - 30/4/2005) và được công chiếu hằng năm vào dịp này. Bộ phim tái hiện một số sự kiện lịch sử chính trong quá trình quân Giải phóng tiến vào thành phố Sài Gòn, xuyên suốt là kế hoạch của Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh: Tiến vào Sài Gòn bằng 5 mũi, chiếm 5 vị trí trọng yếu nhất, phối hợp với lực lượng biệt động trong thành phố, tiến thẳng vào dinh lũy cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải đầu hàng vô điều kiện mà Sài Gòn vẫn còn nguyên vẹn.
Phải nhập viện cấp cứu khi "Giải phóng Sài Gòn" mới quay được nửa chặng, đạo diễn Long Vân không khỏi khắc khoải về tác phẩm mà ông ấp ủ suốt bao năm. Ngày ra mắt bộ phim, vị đạo diễn với mái đầu bạc đã không giấu nổi niềm xúc động: "Tôi đã hoàn thành nghĩa vụ với tổ quốc, với chính mình".
Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kéo dài 55 ngày đêm, dưới sự dàn dựng của đạo diễn và khả năng diễn xuất chân thực của dàn diễn viên nhiều kinh nghiệm, đã được tái hiện lại một cách hoành tráng và tự hào. Phim không có tuyến nhân vật chính, nhưng ngay từ những cảnh đầu, hàng loạt sự kiện cùng những diễn biến thần tốc, quyết liệt đã liên tục đan xen, tạo nên sức cuốn hút cho người xem. Nét trăn trở trên khuôn mặt Tổng bí thư Lê Duẩn, niềm khát khao chiến thắng của tướng Văn Tiến Dũng, của tướng Trần Văn Trà.. Trước cuộc tấn công lịch sử được các diễn viên gạo cội thể hiện rõ nét, sâu sắc.
Cảnh người Mỹ cuối cùng rút khỏi cuộc chiến tranh Việt Nam.
Không có quá nhiều cảnh hỗn chiến, song mỗi lần "ra quân",
Giải phóng Sài Gòn đã ghi dấu ấn với khán giả
xem phim bằng những cảnh quay thực sự ấn tượng. Trong cùng một khuôn hình, máy bay địch gầm rú, pháo cao xạ tung trời, xe tăng bắn phá.. Tất cả cùng được tái hiện với đầy đủ sức công phá và sự chết chóc chiến tranh. "Đó là niềm tự hào mà êkip chúng tôi có được, bởi thực hiện cảnh quay đầy đủ trong một khuôn hình nhỏ là điều rất khó, không phải ai cũng làm nổi", đạo diễn Long Vân cho biết. Người chết ngổn ngang, xe tăng chẹt qua nát bầm, những chi tiết tưởng như nhỏ ấy đã được đạo diễn quan tâm, tạo nên cảm xúc rất chân thực. Để có được những đúp quay hoành tráng, đoàn phim
Giải phóng Sài Gòn phải dùng tới 6 tấn thuốc nổ TNT, 450 quả đạn pháo, 1.000 khẩu AR15, 40 chiếc xe tăng, thuốc súng mỗi loại 1 tạ, 4 chiếc máy bay F5E.. "Khó khăn vô cùng, nhưng tất cả đã qua. Giờ đây, chúng tôi chờ đợi phản hồi của công chúng, và hy vọng đó là những tín hiệu tốt lành", đạo diễn Long Vân nói.
Người góp tay tạo nên thành công của Giải phóng Sài Gòn là đạo diễn Vũ Xuân Hưng. Tình cờ nhưng hữu duyên, chuyến dưỡng bệnh của đạo diễn Long Vân đã đưa cơ hội đến với Xuân Hưng. "Ban đầu tôi không dám nhận trọng trách này. Một bộ phim cần có sự thống nhất về ý tưởng đạo diễn, người khác không thể nhảy ngang, mà tôi thì chưa được tiếp xúc với bộ phim của anh Long Vân". Nhưng lòng yêu nghề đã giúp anh gạt bỏ mọi lo lắng ban đầu. "Tôi đã phải nghiền đi nghiền lại bản quay gốc của anh Long Vân, nắm bắt ý tưởng mà anh muốn thể hiện, rồi tự mày mò một mình. Thời điểm ấy, sức khỏe của anh Vân rất bất ổn, tôi không dám nhắc tới công việc, chỉ sợ anh ấy đã ốm lại ốm nặng thêm". Nghĩ đi nghĩ lại, đạo diễn Vũ Xuân Hưng quyết tâm bắt tay vào công việc, và vượt qua khó khăn, gánh trách nhiệm phần còn lại của Giải phóng Sài Gòn bằng chính đam mê từ người đồng nghiệp lớn tuổi để lại.
Nhằm giảm nhẹ những tình tiết mang tính chiến lược nặng nề trong suốt bộ phim dài hơn 2 tiếng đồng hồ, êkip làm Giải phóng Sài Gòn đã lồng vào cuộc chiến đau thương mất mát ấy những mối quan hệ cha mẹ, anh em, trai gái.. Tưởng như bình thường, nhưng lại nói lên bản chất vô nghĩa của chiến tranh. Cuộc chia ly đẫm nước mắt của người mẹ già và đứa con trai khi quyết định trốn chạy khỏi thất bại, giọt nước mắt đau thương của người mẹ ấy đã báo trước một kết cục bi thảm của chính quyền Sài Gòn; cuộc gặp gỡ bất ngờ của cha con Trần Du - Trần Bình nơi chiến trường khói bom mịt mù, nụ cười rạng rỡ chan chứa tình yêu thương của người bố là hứa hẹn tương lai tươi sáng của đứa con trai dũng cảm; tình yêu trong sáng nảy nở trong bom đạn của đôi trai gái.. Tất cả như nét chấm phá, nhưng đầy đặn triết lý sống, làm ý nghĩa cuộc đời thêm đậm nét. "Tôi vô cùng xúc động khi nhìn những giọt nước mắt đớn đau trên khuôn mặt nhăn nheo của người mẹ già. Vì quê cha đất tổ, người mẹ ấy dù chết cũng ở lại. Vì mạng sống, người con đành bỏ mẹ mình một mình nơi quê hương để dứt áo ra đi sau cuộc chiến. Chi tiết dù nhỏ, nhưng mang ý nghĩa lớn", anh Nguyễn Thành Long nhận xét.
Mơ ước được ghi tên trận chiến Xuân Lộc vào danh sách các trận đánh hay thế giới mang tên "Chiến tuyến Wayen" đã phá sản. Bài phát biểu trong lễ từ chức của Nguyễn Văn Thiệu: "Làm kẻ thù của Mỹ thì dễ, làm bạn mới khó" đã nói rõ bản chất của những kẻ đứng trên giật dây cho cuộc chiến bùng nổ. Văn phòng dinh Độc Lập cửa kính vỡ toang, ánh mắt hoảng hốt của Dương Văn Minh, toàn thể nội các chính quyền Sài Gòn ngồi im chờ quân đội VN tiến vào. Giây phút quân giải phóng cắm cờ trên nóc dinh Độc Lập, lá cờ 3 sọc rơi xuống.. Cuộc chiến 55 ngày đêm, với tài chỉ đạo sáng suốt, cùng phương châm "Thần tốc, thần tốc hơn nữa/Táo bạo, táo bạo hơn nữa" của đại tướng Võ Nguyên Giáp đã kết thúc với thắng lợi vẻ vang.
12, 5 tỷ đồng vốn đầu tư với thời gian kéo dài 13 năm, những tưởng Giải phóng Sài Gòn không kịp ra mắt khán giả cả nước nhân dịp 30/4, nhưng với nhiệt huyết và lòng đam mê, đạo diễn Long Vân và đạo diễn Vũ Xuân Hưng đã thực hiện được ước mơ. "Tôi đã xem hàng trăm lần bản phim này, và lần nào cũng sống trong cảm xúc lạ lẫm, yêu thương. Không chỉ vì đó là tâm sức lao động, mà tôi tự hào vì đã phần nào đóng góp công lao tái hiện lịch sử dân tộc", đạo diễn Vũ Xuân Hưng xúc động nói.
Một bộ phim lịch sử khó tránh khỏi những mô-típ cũ. Cái chết của chàng thanh niên trẻ đang căng tràn nhựa sống Trần Bình trong ngày chiến thắng đã phần nào được người xem đoán trước. "Tuy có lặp lại mô-tip cũ, nhưng cuộc chiến nào cũng có mất mát, có đau thương, vì thế cái kết này không thể không có. Tôi cho rằng, để như thế là hợp lý", chị Nguyễn Thanh Hằng - một nữ khán giả rất quan tâm đến điện ảnh VN - nhận xét. "Nếu được làm lại, tôi sẽ vẫn theo kết thúc này, thậm chí còn làm đậm nét hơn. Không có hạnh phúc nào được trọn vẹn trong một đất nước chiến tranh, và niềm đau thương này là sự thật không thể chối cãi", đạo diễn Long Vân khẳng định.
Cảnh xe tăng tiến vào dinh Độc Lập.
Ít tính truyện,
Giải phóng Sài Gòn mới xem qua hơi giống với thể loại phim tài liệu. Để nối diễn tiến câu chuyện cho liền mạch, đạo diễn Vũ Xuân Hưng đã nghĩ ra cách dùng người dẫn chuyện dẫn dắt, giúp người xem dễ hình dung mạch phim. Đạo diễn tiết lộ, đây là điều khiến anh trăn trở nhiều nhất, bởi nếu có thể, anh muốn thay người dẫn chuyện này bằng lời kể của chính nhân vật, hoặc bằng hình ảnh dân chúng đang nghe bản tin chiến sự phát ra từ những chiếc loa truyền thanh nơi hậu phương. Như thế, phim sẽ mang tính truyện rõ nét, không bị cắt mạch.
"Tôi kính trọng những gì êkip làm phim Giải phóng Sài Gòn mang đến cho chúng tôi. Một bộ phim lịch sử thực sự cuốn hút và vô cùng xúc động. Chúng tôi mong chờ tác phẩm này đã lâu, và giờ đây hoàn toàn hài lòng về nó", Anh Tuấn - một khán giả - sau khi xem xong phim đã phát biểu. "Nếu tôi là tỷ phú, tôi sẽ không ngần ngại thưởng cho đoàn phim Giải phóng Sài Gòn 1 tỷ đồng tiền thưởng, ngay từ khi bản demo được gửi về", Cục trưởng cục Điện ảnh Nguyễn Phúc Thảnh tâm sự trong niềm xúc động.
Những cái đáng nhớ trong quá trình làm phim:
Để kéo được 40 chiếc tăng vào thành phố đáp ứng cảnh quay, đoàn làm phim đã phải xin phép Bộ tổng tham mưu ngày giờ chính xác, dùng loại xe 10 tấn kéo từng chiếc tăng đi qua thành phố mà không làm tổn hại và xáo trộn cuộc sống người dân.
Trong cuộc chiến đấu, đạo diễn đã nghĩ ra cách làm khoảng 30 người nộm ném vào chiến trường, phòng lỡ xe tăng đi qua nghiến nát người. Kết quả, sau khi hoàn thành phim, chỉ có 4 người thương nhẹ chứ không ai bị nặng. "Đó là một cái may lớn cho đoàn phim chúng tôi", đạo diễn Long Vân cho biết.
Để đưa được 1.000 khẩu AR15 đến trường quay, đoàn phim phải vượt qua một chặng đường khó khăn. Phần thì sợ bị cướp, phần thì phải trình báo suốt dọc chuyến đi, những người áp tải xe súng đạn này đã gặp nhiều vất vả.
Diễn viên lồng tiếng cho nhân vật Tổng bí thư Lê Duẩn đã khản giọng khi cố gắng diễn tả cảm xúc của Tổng bí thư trong giờ G. Làm đến lần thứ mấy chục, diễn viên này bỏ dở: "Tôi không làm nữa". Cả đoàn phim phải dỗ dành, động viên mãi. "Cuối cùng, anh ấy cũng đã thực hiện được những gì mà chúng tôi mong muốn", đạo diễn Vũ Xuân Hưng nói. |
Nguồn:
Báo VnExpress
932
0
