Bảng so sánh giữa thường biến và đột biến

Thường biến

Khái niệm: là những biến đổi ở kiểu hình của một kiểu gen tương ứng với sự thay đổi của môi trường.

Thường xảy ra tập trung theo một hướng xác định.

Chỉ làm biến đổi kiểu hình, không làm biến đổi kiểu gen nên không di truyền được.

Do tác động trực tiếp từ điều kiện môi trường.

Không phải nguyên liệu cho chọn giống mà mang ý nghĩa thích nghi.

Có lợi cho sinh vật, tạo điều kiện để sinh vật thích nghi với môi trường sống.


Đột biến

Khái niệm: Là những biến đổi đột ngột xảy ra trong cấu trúc di truyền ở cấp độ phân tử (đột biến gen) hay cấp độ tế bào (đột biến nhiễm sắc thể)

Xảy ra riêng lẻ theo nhiều hướng khác nhau.

Làm biến đổi kiểu gen nên di truyền được.

Do tác động của các tác nhân vật lí, tác nhân hóa học gây nên.

Có ý nghĩa là nguyên liệu cho chọn giống.

Hầu hết có hại cho sinh vật do phá vỡ sự thống nhất hài hòa của kiểu gen, một số ít có lợi hoặc trung tính.


Nêu điểm giống và khác nhau giữa thường biến và đột biến

Phân biệt thường biến với đột biến



Bảng so sánh thường biến và đột biến


Cách nhớ nhanh:

Thường biến = "Thay đổi tạm thời, do Thời tiết" - môi trường

Đột biến = "Đổi gen thật sự, có thể Di truyền"

Thường biến là gì?​

Thường biến là sự thay đổi về kiểu hình của sinh vật do môi trường sống tác động, nhưng không làm thay đổi gen nên không di truyền cho thế hệ sau.

Nói đơn giản:

Cùng một loại sinh vật nhưng khi sống trong điều kiện môi trường khác nhau thì hình dạng, kích thước hoặc màu sắc có thể thay đổi.

Ví dụ:

Cây trồng cùng một giống nhưng:

Trồng ở đất tốt → cây cao, lá to.

Trồng ở đất xấu → cây thấp, lá nhỏ.

Người thường xuyên tập thể thao → cơ bắp phát triển hơn.

Đặc điểm của thường biến:

Do môi trường gây ra (ánh sáng, nhiệt độ, dinh dưỡng).

Không làm thay đổi gen.

Không di truyền cho con cháu.

Xảy ra đồng loạt ở nhiều cá thể trong cùng điều kiện môi trường.

10 ví dụ về thường biến​

Cây lúa trồng ở ruộng nhiều phân bón thì cao và nhiều hạt hơn, còn trồng ở ruộng ít dinh dưỡng thì thấp và ít hạt.

Cùng một giống hoa, khi trồng nơi nhiều ánh sáng thì hoa có màu đậm hơn, còn trồng nơi ít ánh sáng thì màu nhạt hơn.

Người thường xuyên tập thể dục thì cơ bắp phát triển, còn người ít vận động thì cơ bắp nhỏ hơn.

Da người khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng sẽ sạm (đen) hơn, còn khi ít ra nắng thì da sáng hơn.

Lá của cây mọc trong bóng râm thường to và mỏng, còn lá mọc ở nơi nhiều nắng thường nhỏ và dày hơn.

Cây hoa trồng ở nơi nhiều nước thì phát triển tốt, lá to; trồng ở nơi thiếu nước thì cây nhỏ và lá héo hơn.

Cây cùng một giống nhưng trồng ở vùng khí hậu lạnh thì phát triển chậm, còn ở vùng ấm áp thì phát triển nhanh hơn.

Cá nuôi trong ao rộng có nhiều thức ăn thì lớn nhanh và to hơn cá nuôi trong ao chật.

Gà nuôi ở nơi ấm áp thường lớn nhanh hơn gà nuôi ở nơi thời tiết lạnh.

Lá cây mọc vào mùa mưa thường xanh tốt và to hơn so với lá mọc vào mùa khô.

Bấm vào để xem thêm..

5 ví dụ về thường biến ở thực vật​

Cây lúa trồng ở ruộng nhiều phân bón thì cao và cho nhiều hạt, còn trồng ở ruộng ít dinh dưỡng thì thấp và ít hạt.

Lá cây mọc ở nơi nhiều ánh sáng thường nhỏ và dày, còn lá mọc trong bóng râm thường to và mỏng hơn.

Cây rau muống trồng trên cạn có thân nhỏ và cứng, còn rau muống trồng dưới nước có thân to và mềm hơn.

Cây cùng một giống nhưng trồng ở đất tốt thì phát triển nhanh, lá xanh đậm; trồng ở đất xấu thì phát triển chậm, lá nhỏ và nhạt màu.

Cây trồng ở nơi có nhiều nước thì lá to, còn cây trồng ở nơi khô hạn thì lá nhỏ để giảm thoát hơi nước.

Bấm vào để xem thêm..

5 ví dụ về thường biến ở động vật​

Da người khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng thì trở nên sạm (đen) hơn, còn khi ít ra nắng thì da sáng hơn.

Người thường xuyên tập luyện thể thao thì cơ bắp phát triển, còn người ít vận động thì cơ bắp nhỏ hơn.

Thỏ sống ở nơi lạnh thường có bộ lông dày hơn, còn thỏ ở nơi ấm thì lông mỏng hơn.

Gà được nuôi đầy đủ thức ăn thì lớn nhanh và to hơn, còn gà thiếu thức ăn thì chậm lớn và nhỏ hơn.

Cá sống trong môi trường nước giàu thức ăn thì phát triển to và khỏe hơn, còn cá ở nơi ít thức ăn thì nhỏ hơn.

Bấm vào để xem thêm..