Lưng Chừng

Mùa thu lưng chừng đến

Lá vàng lưng chừng rơi

Lưng chừng em với tôi

Tình yêu hay tình bạn

Mà những lúc gặp em

Mắt nhìn nhau bối rối

Đôi môi im phăng phắc

Chẳng nói được lời nào

Ta quen nhau bao tháng

Gặp gỡ nhau bao ngày

Mà chẳng nói lời say

Chỉ lưng chừng giáp mặt

Giữa đôi bờ là biển

Bao la và mênh mông

Giữa đôi mình không sóng

Sao nghìn trùng cách ngăn

Có một điều khó nói

Mà em không chịu thưa

Nên tôi không thèm biết

Cứ để hoài trong tim.

Khi xưa không yêu em

Tôi lại được đi cùng

Bây giờ tình đã thốt

Sao đường về không chung

Em ơi xin hãy nói

Nói một lời đi em

Cho dù là vô nghĩa

Hay tiếng từ trái tim

Danh Hoàng.

Cảm nhận bài thơ Lưng Chừng​

Lưng Chừng là một bài thơ buồn theo cách rất khẽ, rất tinh tế. Nỗi buồn ấy không bùng lên thành bi kịch, mà treo lơ lửng giữa những điều chưa gọi được tên. Tình cảm trong bài thơ không rõ ràng, không dứt khoát, cứ đứng giữa ranh giới mong manh của yêu và không yêu, gần mà xa, quen mà lạ. Chính trạng thái "lưng chừng" ấy tạo nên dư âm day dứt kéo dài.

Người trong thơ không đau vì bị từ chối, mà đau vì sự im lặng. Ánh mắt bối rối, đôi môi không nói được lời nào, tất cả cho thấy một tình cảm đã lớn lên trong lòng nhưng chưa tìm được lối thoát. Sự im lặng ấy giống như một khoảng cách vô hình, khiến hai người dù đứng rất gần vẫn cảm thấy nghìn trùng cách trở.

Điều khiến bài thơ chạm đến người đọc là cảm giác tiếc nuối. Khi chưa yêu thì còn có thể đi cùng nhau, còn khi tình đã gọi tên, con đường chung lại trở nên xa vời. Đó là nghịch lý quen thuộc của tình cảm con người: Càng rõ lòng mình, lại càng dễ mất nhau. Bài thơ khép lại bằng một lời khẩn cầu rất thật, rất người: Chỉ cần một lời nói ra, dù vô nghĩa, cũng đủ để trái tim bớt nặng. Lưng Chừng vì thế là bài thơ của những mối quan hệ chưa kịp thành hình đã chênh vênh đứng bên bờ tan vỡ.

Phân tích bài thơ Lưng Chừng​

Danh Hoàng

Ngay từ nhan đề, "lưng chừng" đã trở thành chìa khóa cảm xúc cho toàn bài. Trạng thái ấy được lặp lại và mở rộng ngay ở khổ đầu:

"Mùa thu lưng chừng đến

Lá vàng lưng chừng rơi

Lưng chừng em với tôi

Tình yêu hay tình bạn"

Thiên nhiên và lòng người hòa vào nhau trong cùng một trạng thái dang dở. Thu chưa sang hẳn, lá chưa rơi hết, và tình cảm cũng chưa gọi được tên.

Sự bối rối của tình yêu thầm kín được thể hiện rất tinh tế:

"Mà những lúc gặp em

Mắt nhìn nhau bối rối

Đôi môi im phăng phắc

Chẳng nói được lời nào"

Ánh mắt và sự im lặng thay cho lời nói. Đây là biểu hiện rất quen thuộc của những mối tình chưa dám bước qua ranh giới.

Thời gian quen biết kéo dài nhưng cảm xúc vẫn giậm chân tại chỗ:

"Ta quen nhau bao tháng

Gặp gỡ nhau bao ngày

Mà chẳng nói lời say

Chỉ lưng chừng giáp mặt"

Câu thơ gợi cảm giác mệt mỏi và bất lực. Thời gian trôi qua nhưng mối quan hệ không tiến lên, chỉ đứng ở điểm chạm mong manh.

Khoảng cách giữa hai người được đẩy lên thành hình ảnh ẩn dụ:

"Giữa đôi bờ là biển

Bao la và mênh mông

Giữa đôi mình không sóng

Sao nghìn trùng cách ngăn"

Không có sóng gió, không có xung đột, nhưng chính sự bình lặng ấy lại tạo nên khoảng cách lớn. Đó là khoảng cách của sự không nói ra, không lựa chọn.

Sự im lặng trở thành nguyên nhân của dằn vặt:

"Có một điều khó nói

Mà em không chịu thưa

Nên tôi không thèm biết

Cứ để hoài trong tim."

Ở đây, "không thèm biết" thực chất là một cách tự vệ. Người trong thơ chọn cách giữ nỗi đau trong lòng thay vì đối diện với sự thật có thể làm tổn thương.

Nghịch lý của tình yêu được bộc lộ rõ ở khổ sau:

"Khi xưa không yêu em

Tôi lại được đi cùng

Bây giờ tình đã thốt

Sao đường về không chung"

Khi chưa yêu thì vô tư, khi đã yêu thì mất nhau. Đây là nỗi đau rất thật của những mối tình muộn lời.

Bài thơ kết bằng một lời khẩn cầu tha thiết:

"Em ơi xin hãy nói

Nói một lời đi em

Cho dù là vô nghĩa

Hay tiếng từ trái tim"

Không cần lời hứa, không cần đáp án đẹp, chỉ cần một lời nói ra để kết thúc trạng thái lưng chừng. Đó là mong muốn được giải thoát khỏi sự treo lơ lửng của cảm xúc.



Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, nhiều hình ảnh ẩn dụ quen thuộc, giọng điệu chậm, trầm, giàu chất tâm trạng. Sự lặp lại từ "lưng chừng" tạo nhịp điệu và ám ảnh xuyên suốt, giúp bài thơ khắc họa trọn vẹn nỗi buồn của một tình cảm không dám bước tới mà cũng không nỡ quay lưng.