Bài thơ Tự thú của Hữu Thỉnh là tiếng nói chân thành, đau đáu của một tâm hồn từng trải qua những rung động sâu sắc của tình yêu, để rồi đối diện với chính mình trong nỗi cô đơn, hoài niệm và tiếc nuối. Tựa như một lời tâm sự hơn là lời thơ, tác phẩm mở ra bằng giọng điệu nhẹ nhàng mà thấm đẫm suy tư: "Ta đâu có đề phòng từ phía những người yêu / Cây đổ về nơi không có vết rìu". Hữu Thỉnh dùng hình ảnh đầy ẩn dụ để nói về sự tổn thương đến từ những người mà ta không hề phòng bị – những người từng được ta yêu thương nhất.

Từng khổ thơ sau là một lớp cảm xúc nối tiếp: từ day dứt, đau lòng, cho đến lặng lẽ chấp nhận. Nhà thơ không oán trách, chỉ "tự thú" với chính mình, với cuộc đời và với những kỷ niệm đã qua. Ở đó, tình yêu vừa là hạnh phúc vừa là vết thương, khiến người trong cuộc "yêu mình tan nát bởi mình ơi". Giọng thơ trầm buồn nhưng không bi lụy, là sự chiêm nghiệm của một người từng đi qua mất mát và vẫn còn đủ dịu dàng để nhớ, để thương.

Tự thú vì thế không chỉ là lời bộc bạch của riêng Hữu Thỉnh mà còn là tiếng lòng chung của những ai từng yêu, từng lỡ, từng đau, và vẫn giữ trong tim một góc trời để "hoa sữa ngọt ngào của ngày xưa cũ" mãi còn vương vấn.



Tự Thú

Ta đâu có đề phòng từ phía những người yêu

Cây đổ về nơi không có vết rìu

Ôi, hoa tặng chiều nay ai giẫm nát

Mưa dập vỡ trên đường anh trở gót


Người yêu thơ chết vì những đòn văn

Người say biển bị dập vùi trong sóng

Người khao khát ngã vì roi mơ mộng

Ta yêu mình tan nát bởi mình ơi.


Biết nói gì khi em xa anh quá

Gió nơi em đâu phải gió giao mùa

Trong một ngày anh se se lạnh

Em nghiêng mình chào đón ngày mưa


Biết nói gì khi hai ta xa nhau

Khoảng trời xanh bao năm rồi vẫn thế

Vầng trăng xưa dường hao đi một nửa

Hai khoảng trời hai trái tim xa


Biết nói gì với những ngày tháng qua

Nếu chỉ nhớ thôi hình như chưa đủ

Hoa sữa ngọt ngào của ngày xưa cũ

Còn đến giờ vương vất mãi đâu đây


Biết nói gì khi anh xa vòng tay

Sau một đêm bỗng trở thành kỷ niệm

Giữa hai ta ai là người lỗi hẹn

Để bây giờ ta gọi nhau cố nhân?


Hữu Thỉnh

Cảm nhận bài thơ Tự thú – Hữu Thỉnh

Bài thơ "Tự Thú" của Hữu Thỉnh thực sự rất chân thành và đầy cảm xúc. Gương mặt thơ trầm buồn nhưng không bi lụy, thể hiện sự chiêm nghiệm sâu sắc của nhà thơ với những mất mát và tổn thương từ tình yêu. Những dòng thơ kể về những cảm xúc từ day dứt, đau lòng đến chấp nhận của người trong cuộc khi phải đối diện với sự lẻ loi, hoài niệm và tiếc nuối. Qua câu thơ, Hữu Thỉnh đã "tự thú" với chính mình và với cuộc đời, gửi đến độc giả hàng loạt cảm xúc và suy tư về tình yêu và ký ức đã qua. Chắc chắn rằng, bài thơ này sẽ chạm đến lòng người từng trải qua những rung động sâu sắc của tình yêu và tự thú với bản thân.

Bài thơ như một lời tự sự lặng lẽ, đau đáu, tự nói với chính mình sau khi tình yêu đã rời đi mà không cần ồn ào hay trách cứ, không đổ lỗi cho ai, cũng không lên án cuộc chia tay, mà nghiêng nhiều về sự tự vấn, tự nhận phần tổn thương về phía mình. Cảm giác chủ đạo bao trùm toàn bài là sự bất ngờ, hụt hẫng và nỗi buồn âm ỉ của một người từng yêu rất thật.

Điều khiến bài thơ chạm sâu là cách nhà thơ nhìn vết đau không đến từ thù ghét, mà đến từ yêu thương. Sự phản bội trong Tự thú không mang hình hài cụ thể, mà giống như một cú sụp đổ tinh thần: Yêu càng nhiều, tin càng sâu thì khi tan vỡ càng dễ bị chính tình cảm của mình làm tổn thương. Nỗi buồn không sắc nhọn mà dai dẳng, như cái lạnh "se se" không đủ rét để buốt, nhưng đủ để khiến người ta nhớ mãi.

Tự thú cũng là bài thơ của khoảng cách. Hai con người từng chung bầu trời, nay mỗi người một mùa gió, một nhịp sống. Không còn oán trách, chỉ còn sự thừa nhận: Có những điều không thể nói thêm, có những nhớ thương không thể cứu vãn. Bài thơ kết lại bằng cảm giác mất mát rất người: Từ người yêu trở thành cố nhân – một sự chuyển hóa nhẹ nhàng nhưng đau đớn, như chấp nhận một quy luật không thể đảo ngược.

Phân tích bài thơ Tự thú – Hữu Thỉnh

Ngay từ những câu mở đầu, Hữu Thỉnh đã đặt ra một nghịch lý cay đắng của tình yêu:

"Ta đâu có đề phòng từ phía những người yêu

Cây đổ về nơi không có vết rìu"

Hình ảnh cây đổ không vì rìu cho thấy sự sụp đổ đến từ bên trong, từ niềm tin và yêu thương, chứ không phải từ một tác động thù địch rõ ràng. Đây là lời tự thú đầu tiên: Ta không đề phòng vì ta tin.

Nỗi đau tiếp tục được cụ thể hóa bằng những hình ảnh rất giàu cảm xúc:

"Ôi, hoa tặng chiều nay ai giẫm nát

Mưa dập vỡ trên đường anh trở gót"

Hoa – biểu tượng của yêu thương – bị giẫm nát, mưa – biểu tượng của buồn bã – dập vỡ bước chân quay về. Cảnh và tình hòa vào nhau, tạo nên cảm giác tan tác của một cuộc chia tay không báo trước.

Đoạn thơ tiếp theo mang tính khái quát triết lý về những con người sống hết mình với đam mê:

"Người yêu thơ chết vì những đòn văn

Người say biển bị dập vùi trong sóng"

Những hình ảnh này là ẩn dụ cho chính nhà thơ: Người yêu đến tận cùng thì cũng dễ tổn thương tận cùng. Và cao trào của sự tự nhận lỗi dồn vào câu:

"Ta yêu mình tan nát bởi mình ơi."

Đây là điểm lặng đau nhất của bài thơ. Không đổ lỗi cho người khác, nhà thơ nhận rằng chính cách yêu của mình đã khiến mình tan vỡ.

Những khổ thơ sau xoay quanh điệp ngữ "Biết nói gì", tạo nhịp điệu trầm buồn và bất lực:

"Biết nói gì khi em xa anh quá"

"Biết nói gì khi hai ta xa nhau"

"Biết nói gì với những ngày tháng qua"

Điệp ngữ này thể hiện sự cạn lời trước chia ly, khi mọi lý giải đều trở nên thừa thãi. Khoảng cách giữa hai người được mở rộng không chỉ bằng không gian mà còn bằng cảm xúc:

"Hai khoảng trời hai trái tim xa"

Tình yêu không còn chung một nhịp đập, dù bầu trời vẫn vậy, trăng vẫn đó, nhưng đã "hao đi một nửa".

Cuối bài thơ là sự chấp nhận đầy xót xa:

"Giữa hai ta ai là người lỗi hẹn

Để bây giờ ta gọi nhau cố nhân?"

Câu hỏi không cần lời đáp. Quan trọng không còn là ai sai, ai đúng, mà là thực tế phũ phàng: Từ người yêu trở thành người cũ.

Về nghệ thuật, Tự thú sử dụng hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi, giọng thơ chậm, trầm, nhiều câu hỏi tu từ tạo cảm giác suy tư, day dứt. Ngôn ngữ giản dị nhưng hàm chứa chiều sâu triết lý về yêu thương và mất mát.

Tự thú là một bài thơ buồn đẹp, nơi Hữu Thỉnh không kể một cuộc chia tay cụ thể, mà ghi lại trạng thái tinh thần phổ quát của những người đã từng yêu sâu, yêu thật, và chấp nhận tan vỡ trong im lặng.