135
0
1. Khái niệm sản xuất hàng hóa
Theo lý luận của C. Mác, sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế trong đó sản phẩm của lao động được sản xuất ra không phải để người sản xuất trực tiếp tiêu dùng mà để trao đổi, mua bán trên thị trường. Sản phẩm lao động khi đó mang hình thái hàng hóa, tức là có giá trị sử dụng (thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người) và giá trị (lao động xã hội của người sản xuất kết tinh trong hàng hóa).
Sản xuất hàng hóa khác căn bản với sản xuất tự cung tự cấp ở chỗ: Người sản xuất không làm ra sản phẩm chủ yếu để tự tiêu dùng, mà để trao đổi; do đó các quan hệ kinh tế giữa những người sản xuất được thiết lập thông qua thị trường
2. Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa
Theo C. Mác, sản xuất hàng hóa chỉ ra đời và tồn tại khi đồng thời có hai điều kiện cơ bản sau:
Thứ nhất, có phân công lao động xã hội.
Phân công lao động xã hội làm cho mỗi người, mỗi nhóm người chỉ sản xuất ra một hoặc một số sản phẩm nhất định. Do đó, nhu cầu của họ không thể được thỏa mãn bằng chính sản phẩm mình làm ra mà phải thông qua trao đổi với người khác. Đây là tiền đề khách quan làm cho sản phẩm lao động có khả năng trở thành hàng hóa. Tuy nhiên, phân công lao động xã hội mới chỉ là điều kiện cần, chưa đủ; nếu thiếu điều kiện thứ hai thì sản phẩm vẫn không trở thành hàng hóa
Thứ hai, có sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế giữa những người sản xuất.
Sự tách biệt này bắt nguồn từ quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, mà khởi đầu là chế độ tư hữu nhỏ. Khi người sản xuất là chủ sở hữu tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động của mình, họ trở thành những chủ thể kinh tế độc lập, đối lập với nhau. Trong điều kiện đó, để tiêu dùng sản phẩm của người khác, họ buộc phải trao đổi, mua bán, tức là trao đổi dưới hình thái hàng hóa. Nếu không có sự tách biệt kinh tế này thì dù có phân công lao động xã hội, sản phẩm lao động cũng không mang hình thái hàng hóa.
3. Kết luận: Như vậy, theo C. Mác, sản xuất hàng hóa chỉ ra đời khi có đồng thời hai điều kiện: Phân công lao động xã hội và sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất. Hai điều kiện này có quan hệ chặt chẽ với nhau; thiếu một trong hai thì không thể có sản xuất hàng hóa đúng nghĩa.
Theo lý luận của C. Mác, sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế trong đó sản phẩm của lao động được sản xuất ra không phải để người sản xuất trực tiếp tiêu dùng mà để trao đổi, mua bán trên thị trường. Sản phẩm lao động khi đó mang hình thái hàng hóa, tức là có giá trị sử dụng (thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người) và giá trị (lao động xã hội của người sản xuất kết tinh trong hàng hóa).
Sản xuất hàng hóa khác căn bản với sản xuất tự cung tự cấp ở chỗ: Người sản xuất không làm ra sản phẩm chủ yếu để tự tiêu dùng, mà để trao đổi; do đó các quan hệ kinh tế giữa những người sản xuất được thiết lập thông qua thị trường
2. Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa
Theo C. Mác, sản xuất hàng hóa chỉ ra đời và tồn tại khi đồng thời có hai điều kiện cơ bản sau:
Thứ nhất, có phân công lao động xã hội.
Phân công lao động xã hội làm cho mỗi người, mỗi nhóm người chỉ sản xuất ra một hoặc một số sản phẩm nhất định. Do đó, nhu cầu của họ không thể được thỏa mãn bằng chính sản phẩm mình làm ra mà phải thông qua trao đổi với người khác. Đây là tiền đề khách quan làm cho sản phẩm lao động có khả năng trở thành hàng hóa. Tuy nhiên, phân công lao động xã hội mới chỉ là điều kiện cần, chưa đủ; nếu thiếu điều kiện thứ hai thì sản phẩm vẫn không trở thành hàng hóa
Thứ hai, có sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế giữa những người sản xuất.
Sự tách biệt này bắt nguồn từ quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, mà khởi đầu là chế độ tư hữu nhỏ. Khi người sản xuất là chủ sở hữu tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động của mình, họ trở thành những chủ thể kinh tế độc lập, đối lập với nhau. Trong điều kiện đó, để tiêu dùng sản phẩm của người khác, họ buộc phải trao đổi, mua bán, tức là trao đổi dưới hình thái hàng hóa. Nếu không có sự tách biệt kinh tế này thì dù có phân công lao động xã hội, sản phẩm lao động cũng không mang hình thái hàng hóa.
3. Kết luận: Như vậy, theo C. Mác, sản xuất hàng hóa chỉ ra đời khi có đồng thời hai điều kiện: Phân công lao động xã hội và sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất. Hai điều kiện này có quan hệ chặt chẽ với nhau; thiếu một trong hai thì không thể có sản xuất hàng hóa đúng nghĩa.
