Ma cương thi có thật không?​

Cương thi - những con ma mặc trang phục nhà Thanh với 2 tay duỗi thẳng nhảy tưng tưng, hút máu người đã trở thành "thương hiệu" cho thể loại phim kinh dị Hồng Kông. Cương Thi là một nhân vật "huyền thoại" khi nhắc tới thế giới của ma quỷ. Những câu chuyện bí ẩn về Cương Thi được ghi chép lại nhiều nhất là vào triều đại nhà Thanh trong hai quyển sách "Tử bất ngữ" và "Bút ký nghiệp vi thảo đường". Theo truyền thuyết, Cương Thi còn được gọi là di linh: linh hồn di động - ám chỉ những người đi làm ăn xa mong muốn sau khi chết sẽ được đưa về quê quán để chôn cất nhưng không thành.

Chúng được dùng để chỉ những cái xác tứ chi cứng nhắc, đầu luôn ngẩng cao, mắt luôn nhìn thẳng, hai chân khép chặt vào nhau và thi thể không bị phân hủy. Thuở trời đất còn hỗn mang, có bốn cương thi được coi là thủy tổ, tên gọi Thiên Địa Cương Tổ, trong đó, Hàn Bạt là nhân vật được biết đến nhiều nhất. Ba cương thi thủy tổ còn lại có tên: Doanh Câu, Hậu Khanh và Tương Thần. Tương truyền, nếu người chết mang theo oán hận thì oán khí sẽ tích tụ tại cổ họng, không có cách nào tiêu tán, vì thế mà biến thành cương thi.

Nguồn gốc của hình tượng cương thi​

Hình tượng cương thi bắt nguồn từ quan niệm dân gian về linh hồn, cái chết và việc chôn cất của người Trung Hoa. Người xưa tin rằng con người gồm phần thể xác và phần linh hồn. Khi qua đời, nếu linh hồn không được siêu thoát hoặc cơ thể chịu ảnh hưởng từ oán khí, tà khí, phần xác có thể trở nên bất thường.

Một truyền thuyết nổi tiếng khác là chuyện "đuổi thi" ở vùng Hồ Nam. Tương truyền, những người chết xa quê được các đạo sĩ đưa thi thể trở về quê nhà để chôn cất. Ban đêm, các thi thể được buộc lại thành hàng và di chuyển trong bóng tối. Qua lời kể truyền miệng, hình ảnh ấy dần trở thành những xác chết biết nhảy và làm nên truyền thuyết cương thi.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là câu chuyện dân gian pha lẫn yếu tố tâm linh. Qua thời gian, văn học, sân khấu và điện ảnh đã thêm thắt nhiều chi tiết ly kỳ để cương thi vừa đáng sợ vừa có sức hút đặc biệt.

Truyền thuyết về cương thi​

Chuyện kể rằng vào những năm đầu của triều đại nhà Thanh, ở Tương Tây, Trung Quốc có một ngôi làng nhỏ sông dựa vào núi non, trong làng có một người bị trúng độc do chuyên đi đào mộ. Tuy được một ông lão cứu nhưng vì làm nhiều chuyện sai trái nên hắn bị người dân trong làng đánh cho một trận rồi vứt ra sau núi.

Vài ngày sau, hắn lại trở về làng và xin cầu cứu nhưng không ai đồng ý giúp. Dân trong làng lại đánh cho hắn một trận rồi trói lên cây. Sau đó hắn chết ở trên cây, một buổi tối dân làng định mang thi hài hắn đi an táng thì phát hiện thi hài đã biến mất. Hắn đã biến thành Cương Thi. Vì thù hận người trong làng, hắn trở về báo thù mọi người. Một số người chạy sống sót nhưng bị hắn cắn nên cũng biến thành Cương Thi.

Bấm vào để xem thêm..

Phân loại Cương Thi và cách tự bảo vệ bản thân​

Cương Thi vô thức, thuộc dạng Cương Thi hạ đẳng, hành động dựa vào bản năng, đa phần gặp loại này chúng ta chỉ nên "lơ đi mà sống" vì vốn dĩ nó không biết mình làm gì, cứ tấn công con người một cách vô ý thức.

Cương Thi có ý thức, chúng hành động giống như người bình thường, có thể bay lượn tự do và đi xuyên qua các bức tường, di chuyển nhanh đến một địa điểm gần đó để lẩn trốn thầy pháp. Loại này thường nguy hiểm và ghê gớm nhưng cũng may là nó vẫn còn sợ một số vật dụng trừ tà như tỏi, trứng gà, nếp. Xét về quyền lực nó cũng đã hơn ma cà rồng một bậc vì khi mất đầu nó cũng lắp lại như thường.


Quỷ Cương Thi là chúa của Cương Thi, lúc này nó là một con quỷ có sức mạnh lớn nhất, không còn sợ bùa chú, gương bát quái, dây đỏ, trứng gà, mặc dù không sợ nếp nhưng chúng giẫm lên nếp là đứng yên, nhưng chúng sợ kiếm đào mộc. Loại này không sợ ban ngày, chúng có thể lội cả trong nước, nhảy một bước là qua một quả núi (vào lúc trăng sáng nhất). Lúc này nó đã có thể nhớ lại toàn bộ kí ức kiếp trước. Đây là con ma có quyền năng mạnh nhất, hoàn toàn đủ khả năng chiến thắng một ma cà rồng cấp cao vì nó không sợ ánh mặt trời.

Những Cương Thi được các nhân chứng diện kiến

Cương Thi thường được mô tả mặc trang phục của quan chức đời nhà Thanh, với cánh tay luôn duỗi thẳng về phía trước do bị tê cứng và nhảy lò cò thay vì đi bộ hay bay là đà như những con ma thông thường.

Có một số người đã nhìn thấy rằng:

"Một số cương thi trông giống người bình thường, số khác phân hủy nhiều hơn do đã chết từ lâu, có hàm răng sắc nhọn, móng tay dài, phát quang ánh sáng màu xanh lá cây. Cương thi khỏe hơn người bình thường, thậm chí có các kỹ năng bay và biến đổi thành sói."

Các loại cương thi​

Trong truyền thuyết dân gian Trung Quốc và phim ảnh Hồng Kông, cương thi là xác chết sống lại nhờ tà khí, thường nhảy lò cò với hai tay duỗi thẳng. Tùy theo mức độ tu luyện, sức mạnh và trạng thái thi thể mà người ta chia cương thi thành nhiều loại cấp bậc cương thi khác nhau.

Tử cương (紫僵)​

Tử cương là loại cương thi cấp thấp nhất. Xác chết sau khi chôn lâu ngày, da thịt bị khô lại và chuyển sang màu tím sẫm.

Loại này thường hành động chậm chạp, sức mạnh yếu và gần như chỉ là một xác chết bị tà khí điều khiển. Trong truyền thuyết, tử cương ít khi ra khỏi mộ vì chưa hấp thu đủ âm khí.

Bạch cương (白僵)​

4

Bạch cương xuất hiện khi thi thể bắt đầu hấp thu âm khí mạnh hơn. Da của chúng chuyển sang màu trắng nhợt giống như bị phủ một lớp sương lạnh.

Loại cương thi này đã bắt đầu hoạt động nhiều hơn, có thể di chuyển ra ngoài mộ và tấn công người hoặc gia súc vào ban đêm.

Lục cương (绿僵)​

4

Lục cương là cương thi có sức mạnh cao hơn. Da thịt bắt đầu chuyển sang màu xanh lục do tích tụ thi khí và độc khí.

Chúng có khả năng di chuyển nhanh hơn và bắt đầu có bản năng săn mồi rõ rệt. Trong nhiều câu chuyện dân gian, lục cương có thể giết người để hút sinh khí.

Mao cương (毛僵)​

Mao cương là cấp rất mạnh của cương thi. Toàn thân mọc lông cứng giống như thú, thường có màu đen hoặc trắng.

Loại này có sức mạnh cực lớn, có thể nhảy rất xa, phá cửa hoặc tấn công con người dễ dàng. Trong các truyền thuyết, mao cương gần như không sợ vũ khí thông thường.

Phi cương (飞僵)​

4

Phi cương là cương thi đã tu luyện lâu năm, hấp thu cực nhiều âm khí. Chúng không còn chỉ nhảy mà có thể bay hoặc di chuyển cực nhanh.

Trong truyền thuyết, phi cương gần như là sinh vật bất tử, có trí tuệ nhất định và rất khó tiêu diệt.

Du thi (游尸)​

Du thi là xác chết lang thang chưa hoàn toàn biến thành cương thi. Chúng thường xuất hiện gần nơi chết hoặc nơi chôn cất, đi lại vô định và hấp thu âm khí xung quanh.

Nếu tồn tại lâu và hấp thu nhiều âm khí, du thi có thể tiến hóa thành các loại cương thi mạnh hơn.

Ngoài các loại trên, trong truyền thuyết Đạo giáo còn có những cấp độ cao hơn như thi vương (尸王) – vua của cương thi, hay hạn bạt (旱魃) – dạng cương thi cực mạnh có thể gây hạn hán và được xem gần như yêu quái.

Cương thi sợ gì?​

Trong phim ảnh và dân gian, cương thi thường có rất nhiều "điểm yếu", khiến đạo sĩ có đất dụng võ và khán giả có cơ hội thở phào. Những thứ được cho là có thể khắc chế cương thi gồm:

Bùa chú của đạo sĩ, đặc biệt là lá bùa vàng dán trên trán

Gạo nếp, được tin là có thể làm suy yếu tà khí

Gương bát quái, kiếm gỗ đào và chuông pháp

Ánh sáng mặt trời

Tiếng gà gáy vào buổi sáng

Hơi thở của người sống

Trong nhiều bộ phim cương thi Hong Kong, người sống thường được khuyên nín thở để tránh bị cương thi phát hiện. Tất nhiên, đây chỉ là chi tiết hư cấu. Nếu gặp chuyện đáng sợ ngoài đời, bạn không cần nín thở đến xanh mặt; hãy bình tĩnh rời khỏi khu vực nguy hiểm và gọi người hỗ trợ.

Tại sao cương thi mặc đồ nhà Thanh?​

Nhiều người xem phim Trung Quốc chắc đều thắc mắc: Tại sao cương thi lúc nào cũng mặc áo quan phục của triều Thanh, đội mũ quan và nhảy lò cò? Điều này thực ra đến từ sự kết hợp giữa lịch sử, phong tục dân gian và ảnh hưởng của điện ảnh.

Theo những câu chuyện thường được truyền miệng, Cương Thi được tạo ra từ các thi hài theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như khi một người trải qua cái chết thảm khốc (tự tử, treo cổ, chết đuối) khiến linh hồn không thể rời khỏi cơ thể. Người chết không được mai táng, bị sét đánh hoặc bị một con vật (mèo) nhảy qua cũng sẽ biến thành cương thi và quay trở lại ám ảnh người sống, họ tha thiết và lưu luyến với những việc "không còn là của mình" ở kiếp trước.

Ngày xưa có một nghề gọi là "khu thi" (赶尸). Những đạo sĩ hoặc người chuyên nghề sẽ vận chuyển xác người chết từ nơi xa về quê để chôn cất. Để dễ di chuyển, họ thường mặc quần áo cho thi thể và buộc thi thể đứng thẳng rồi khiêng, nhìn từ xa giống như những xác chết đang "nhảy"

Thời đó là triều Thanh, nên đa số thi thể mặc trang phục truyền thống của thời Thanh. Sau này, các bộ phim điện ảnh hồng công về cương thi đều xây dựng cương thi mặc quan phục nhà Thanh, đội mũ quan, dán bùa trên trán và nhảy lò cò. Hình ảnh này rất đặc trưng và dễ nhận ra, nên dần dần trở thành chuẩn mực trong văn hóa đại chúng.


Các câu chuyện về Cương Thi có thể có rất nhiều dị bản, nhưng nhìn chung mô-típ chúng đều gần giống giống nhau, những lời đồn được truyền tai nhau sẽ thành những câu chuyện đầy tình tiết huyền bí thu hút mọi người. Việc có thật hay không Cương thi trên đời vẫn còn là một câu chuyện lì kì mà chúng ta cần khám phá.

Kết luận​

Cương thi là hình tượng xác chết sống dậy trong văn hóa dân gian Trung Hoa, nổi bật với dáng nhảy cứng đờ, bùa chú trên trán và những câu chuyện gắn với oán khí, phong thủy, đạo sĩ. Dù cương thi không có thật theo góc nhìn khoa học, hình tượng này vẫn rất thú vị vì phản ánh trí tưởng tượng phong phú, tín ngưỡng dân gian và nét duyên hài hước của điện ảnh châu Á.

Vì vậy, nếu nửa đêm nghe tiếng "bịch bịch" ngoài hành lang, bạn chưa cần vội tìm gạo nếp hay lá bùa. Có thể đó chỉ là hàng xóm đang tập thể dục, hoặc chú mèo nào đó vừa làm đổ chậu cây.

Cương thi có thật không?​

Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào cho thấy cương thi thực sự tồn tại. Không có xác chết nào sống dậy, nhảy đi tìm người để hút sinh khí hay bị lá bùa vàng dán lên trán là đứng im như tượng.

Niềm tin về cương thi phần lớn xuất phát từ văn hóa dân gian, nỗi sợ trước cái chết và những hiện tượng tự nhiên mà người xưa chưa thể giải thích. Chẳng hạn, thi thể sau khi qua đời có thể xảy ra hiện tượng co rút cơ, trướng khí, thay đổi màu da hoặc mọc dài móng tay do da bị co lại. Với người chưa có kiến thức y học, những thay đổi này dễ bị xem là dấu hiệu người chết "đang biến đổi".

Ngoài ra, các câu chuyện về bệnh dịch, người bị ngất lịm, hôn mê sâu hoặc mắc chứng bệnh khiến cơ thể cứng đờ cũng có thể góp phần tạo nên truyền thuyết về xác chết sống lại. Nói cách khác, cương thi có thật trong trí tưởng tượng, phim ảnh và ký ức tuổi thơ của rất nhiều người; còn ngoài đời thì chúng ta vẫn an toàn hơn nhiều so với lúc xem phim một mình lúc nửa đêm.

Vì sao phim cương thi Hong Kong từng gây sốt?​

Phim cương thi Hong Kong từng là một phần ký ức tuổi thơ của nhiều khán giả châu Á. Những tác phẩm như Cương Thi Tiên Sinh đã tạo nên công thức rất riêng: Có ma quỷ, có bùa chú, có đạo sĩ nghiêm nghị, có những pha chạy trốn thót tim và không thể thiếu các màn hài hước duyên dáng.

Thành công của dòng phim này nằm ở việc biến nỗi sợ thành sự giải trí. Khán giả vừa sợ cương thi nhảy đến cửa, vừa bật cười khi nhân vật luống cuống nín thở, trốn dưới gầm bàn hoặc dán nhầm bùa. Đó là kiểu phim mà tim đập nhanh nhưng miệng vẫn cười, một trải nghiệm khá hiếm có.

Truyền thuyết Tứ đại cương thi: Cương thi thủy tổ​

Trong nhiều truyền thuyết cổ của Trung Hoa, cương thi không chỉ là những xác sống đáng sợ như hình ảnh quen thuộc trong phim ảnh. Theo thần thoại xưa, cương thi còn có một nguồn gốc rất đặc biệt, gắn với những nhân vật mang sức mạnh thần bí gần như bất tử. Đứng đầu trong các truyền thuyết ấy là bốn cương thi thủy tổ – những "tổ tiên" đầu tiên của loài cương thi gồm Doanh Câu, Hạn Bạt, Hậu Khanh và Tương Thần.

Không giống những cương thi nhảy lò cò trong dân gian hay điện ảnh, bốn thủy tổ này sở hữu thân thể bất hoại, linh lực mạnh mẽ và gần như không thể bị tiêu diệt. Mỗi người trong số họ đều có nguồn gốc khác nhau, nhưng đều liên quan đến những biến cố lớn trong thời kỳ thần thoại của Hoàng Đế và trận chiến với Xi Vưu.

Doanh Câu – vị tướng trở thành cương thi​

Doanh Câu vốn là một tướng lĩnh dưới trướng Hoàng Đế. Trong một trận chiến với Xi Vưu, vì không tuân theo mệnh lệnh nên ông đã khiến quân đội thất bại. Hoàng Đế tức giận, trừng phạt Doanh Câu bằng cách sai ông đi trấn giữ Hoàng Tuyền Minh Hải – nơi được xem là cửa ngõ của thế giới âm phủ.

Trong thời gian canh giữ nơi này, Doanh Câu gặp phần tàn hồn của Hống – một sinh vật cổ xưa đầy tà lực. Ban đầu ông muốn tiêu diệt nó, nhưng sức mạnh của Hống quá lớn nên cuối cùng lại bị chiếm lấy thân xác. Sau đó, Hống dụ dỗ Doanh Câu dung hợp linh hồn với mình.

Khi sự dung hợp hoàn tất, cơ thể Doanh Câu biến thành một xác chết bất hoại nhưng sở hữu sức mạnh khủng khiếp. Mang lòng oán hận với Hoàng Đế, ông quay lại thách thức chủ cũ. Hai bên giao chiến suốt 49 ngày đêm. Cuối cùng Hoàng Đế dùng Hiên Viên thần kiếm – khắc tinh của thi khí – đánh bại Doanh Câu. Sau thất bại ấy, Doanh Câu biến mất và không còn ai biết tung tích của ông nữa.

Hậu Khanh – oán khí hóa cương thi​

Hậu Khanh cũng từng là tướng dưới trướng Hoàng Đế, nổi tiếng dũng mãnh trên chiến trường. Trong trận chiến với Xi Vưu, ông đã tử trận. Tuy nhiên, thi thể của Hậu Khanh bị bỏ lại giữa chiến trường, phơi mưa phơi nắng mà không ai quan tâm.

Linh hồn của ông vì thế sinh ra oán hận sâu sắc. Nỗi oán khí ấy đã thu hút phần tàn hồn của Hống. Muốn báo thù Hoàng Đế, Hậu Khanh chấp nhận dâng hiến ba hồn bảy phách của mình để Hống hồi sinh cơ thể đã chết. Từ đó Hậu Khanh trở thành một trong bốn cương thi thủy tổ.

So với Doanh Câu, sức mạnh của Hậu Khanh không mạnh bằng nhưng lại có khả năng bay lượn và gieo những lời nguyền cực kỳ đáng sợ. Sau này, Hậu Khanh bị Nữ Oa tiêu diệt. Trước khi tan biến, ông nguyền rủa rằng những người chết oan sẽ biến thành cương thi. Chính truyền thuyết này đã khiến người xưa tin rằng cần hỏa táng người chết để tránh họ hóa thành xác sống.

Hạn Bạt – cương thi gây hạn hán​

Hạn Bạt ban đầu không phải cương thi mà là con gái của Hoàng Đế, tên là Nữ Bạt. Nàng vốn xinh đẹp và hiền lành, nhưng mắc một căn bệnh kỳ lạ không thể chữa khỏi.

Một ngày nọ, phần tàn hồn của Hống – vốn bị Nữ Oa và Phục Hy phong ấn – đã trốn thoát và nhập vào thân thể Nữ Bạt. Sau khi bị chiếm xác, nàng trở nên khô héo, cơ thể nóng như lửa, tóc bạc trắng rồi rụng hết. Từ đó nàng được gọi là Hạn Bạt.

Điều đáng sợ là Hạn Bạt đi đến đâu thì đất đai khô cằn, hạn hán xảy ra đến đó. Vì gây ra tai họa cho dân chúng, Hoàng Đế buộc phải đày nàng về phương Bắc. Tuy vậy, trong trận chiến giữa Hoàng Đế và Xi Vưu, Hạn Bạt vẫn giúp cha mình chiến thắng.

Dù có công lớn, nhưng sự tồn tại của nàng khiến thiên hạ khổ sở vì hạn hán kéo dài. Cuối cùng Hoàng Đế phải sai Ứng Long truy tìm và tiêu diệt Hạn Bạt.

Tương Thần – cương thi vương bí ẩn​

Trong bốn cương thi thủy tổ, Tương Thần được xem là mạnh nhất và cũng bí ẩn nhất. Không giống ba cương thi còn lại, Tương Thần nổi tiếng với khả năng hút máu người – điều khiến nhiều người liên tưởng đến hình tượng ma cà rồng trong phương Tây.

Nguồn gốc của Tương Thần không được ghi chép rõ ràng. Theo truyền thuyết, Hống từng xin Hạo Thiên một nhánh của thần thụ. Nhánh cây này sau khi tiếp xúc với thân thể của Hống đã dung hợp và sinh ra một sinh vật sống mới, đó chính là Tương Thần.

Tương Thần được xem là cương thi vương, có tuổi thọ gần như vô hạn và sức mạnh vô cùng đáng sợ. Tuy nhiên, tung tích của hắn về sau hoàn toàn mờ mịt. Không ai biết hắn biến mất ở đâu hay kết cục cuối cùng ra sao.

Truyền thuyết cương thi và dấu ấn trong văn hóa​

Bốn cương thi thủy tổ không chỉ là những nhân vật trong thần thoại mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa dân gian Trung Hoa. Từ các truyền thuyết này, hình tượng cương thi dần phát triển trong dân gian rồi trở thành đề tài quen thuộc trong truyện kể, phim ảnh và văn hóa đại chúng.

Dù hình tượng ngày nay thường được miêu tả theo hướng kinh dị hoặc hài hước, nhưng nguồn gốc ban đầu của cương thi lại gắn với những câu chuyện thần thoại đầy bi kịch, oán hận và sức mạnh siêu nhiên của thời cổ đại.