Hoa Nở Để Mà Tàn là một bài thơ ngắn rất hay và ý nghĩa khi nói về sự chia ly trong cuộc sống tiêu biểu trong áng thơ ca đặc sắc của nhà thơ Xuân Diệu. Bài thơ tác giả viết về sự chia ly vạn vật và qua đó thể hiện tâm tư, nỗi buồn sầu của nhà thơ đối với chuyện tình của mình. Thiên biến vạn hóa, cái gì tạo ra rồi cũng trở về với cát bụi, hoa nở rồi cũng tàn, trăng tròn rồi trăng khuyết, bèo hợp để rồi chia. Ngòi bút tinh tế, tài hoa với lời thơ da diết đã nhẹ nhàng đi vào tâm hồn của những người độc giả yêu thơ ca.

Tên bài thơ: Hoa nở để mà tàn​

Tác giả: Xuân Diệu


Hoa nở để mà tàn;

Trăng tròn để mà khuyết;

Bèo hợp để chia tan;

Người gần để ly biệt.

Hoa thu không nắng cũng phai màu;

Trên mặt người kia in nét đau.


Nguồn:

Tuyển tập Tự lực văn đoàn (tập III), NXB Hội nhà văn, 2004

Cảm nhận bài thơ Hoa nở để mà tàn – Xuân Diệu

Bài thơ ngắn nhưng để lại dư âm rất dài. Đọc lên như một tiếng thở khẽ, vừa chấp nhận, vừa xót xa. Ở đó không có kêu gào, không có bi lụy, chỉ là một sự thật được nói ra giản dị: Mọi điều đẹp đẽ rồi cũng sẽ qua đi.

Xuân Diệu không nói về một cuộc chia tay cụ thể, mà chạm đến nỗi lo sâu kín nhất của con người – nỗi lo mất mát. Hạnh phúc càng trọn vẹn thì cảm giác mong manh càng rõ rệt. Càng gần nhau bao nhiêu, người ta càng sợ một ngày phải rời xa bấy nhiêu.

Bài thơ gợi một tâm trạng rất "Xuân Diệu" : Yêu tha thiết nhưng luôn thấp thỏm trước sự phai tàn. Đó là nỗi buồn của người yêu đời quá nhiều, nên càng nhạy cảm với bước đi của thời gian. Vẻ đẹp trong bài thơ không nằm ở hình ảnh, mà nằm ở cảm giác mong manh, một thứ mong manh khiến người đọc chợt thấy lòng mình lặng xuống.

Cảm nhận bài thơ Hoa nở để mà tàn – Xuân Diệu

Bài thơ ngắn nhưng để lại dư âm rất dài. Đọc lên như một tiếng thở khẽ, vừa chấp nhận, vừa xót xa. Ở đó không có kêu gào, không có bi lụy, chỉ là một sự thật được nói ra giản dị: Mọi điều đẹp đẽ rồi cũng sẽ qua đi.

Xuân Diệu không nói về một cuộc chia tay cụ thể, mà chạm đến nỗi lo sâu kín nhất của con người – nỗi lo mất mát. Hạnh phúc càng trọn vẹn thì cảm giác mong manh càng rõ rệt. Càng gần nhau bao nhiêu, người ta càng sợ một ngày phải rời xa bấy nhiêu.

Bài thơ gợi một tâm trạng rất "Xuân Diệu" : Yêu tha thiết nhưng luôn thấp thỏm trước sự phai tàn. Đó là nỗi buồn của người yêu đời quá nhiều, nên càng nhạy cảm với bước đi của thời gian. Vẻ đẹp trong bài thơ không nằm ở hình ảnh, mà nằm ở cảm giác mong manh, một thứ mong manh khiến người đọc chợt thấy lòng mình lặng xuống.

Phân tích bài thơ Hoa nở để mà tàn – Xuân Diệu

Bốn câu đầu được xây dựng bằng cấu trúc song hành:

"Hoa nở để mà tàn;

Trăng tròn để mà khuyết;

Bèo hợp để chia tan;

Người gần để ly biệt."

Điệp cấu trúc "để mà" tạo nên một nhịp điệu đều, như những quy luật tất yếu của tự nhiên và đời sống. Hoa, trăng, bèo, con người – từ thiên nhiên đến tình cảm – đều vận hành theo chu trình sinh – hợp – tan. Xuân Diệu không than trách, chỉ nêu lên sự thật như một định mệnh.

Hai câu sau làm rõ sắc thái cảm xúc:

"Hoa thu không nắng cũng phai màu;

Trên mặt người kia in nét đau."

Cảnh và người song hành. Hoa phai màu dù không có nắng, như thể sự tàn úa là điều không thể tránh. Nét đau hiện lên trên gương mặt con người, cho thấy nỗi buồn không còn là triết lý nữa mà đã thành cảm xúc cụ thể.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng cấu trúc lặp, hình ảnh quen thuộc nhưng mang tính biểu tượng cao. Ngôn ngữ giản dị, ít chữ nhưng hàm ý sâu xa. Giọng điệu vừa bình thản vừa ẩn chứa xót xa, đúng với phong cách Xuân Diệu – người luôn yêu tha thiết nhưng luôn day dứt trước sự hữu hạn của đời người.

Hoa nở để mà tàn vì thế không chỉ là một lời nhận định, mà là một lời nhắc: Hãy yêu khi còn có thể, bởi mọi điều rồi cũng sẽ trôi qua.