Trên đất Chí Linh nay

Xuân như vừa đến sớm

Trời đã dày thêm nắng

Bốn bề nghe xôn xao

Gió xe cuốn ào ào

Rung đôi bờ Phả Lại

Những cánh buồm tiếp nối

Rủ nhau bay về đâu

Có ghé vào cảng mới

Bên bờ sông Lục Đầu?


Ta muốn hỏi sông sâu

Nơi đâu còn cọc gỗ

Đền Vương Trần đứng đó

Kiếp Bạc sáng một vùng

"Hịch tướng sĩ" thuở ấy

Mãi là lời non sông


Chẳng phụ lòng cha ông

Đất xưa vui như hội

Đón chào mùa xuân mới

Ống khói cao chọc trời

Vệt khói ánh sáng ngời

Như thanh gươm Sát Thát

Sông Lục Đầu xanh biếc

Lồng bóng gươm về xuôi..


Võ Thanh An

Phả Lại ở đâu?​

Phả Lại được dùng để gọi một thị trấn nhỏ, thuộc huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương - nay thuộc địa phận phường Chí Linh, thành phố Hải Phòng. Vào thời kỳ Pháp thuộc, người Pháp gọi tên thị trấn này là Sept Pagodes, và cái tên Sept Pagodes vẫn được quốc tế dùng phổ biến hơn tên Phả Lại.

Nguyên xưa, khu vực Phả Lại khá rộng lớn, nằm trên một phần trên địa phận cả thành phố Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Địa danh này được gọi thep tên núi Phả Lại thuộc địa phận xã Phù Lãng, Bắc Ninh. Trên núi có ngôi chùa cổ Phả Lại, được xây dựng từ trước thế kỷ XI, vào thời nhà Trần, chùa được gọi là Chúc Thánh tự. Chùa nhiều lần bị chiến tranh phá hủy và cũng nhiều lần được khôi phục lại.



Thị trấn Phả Lại nằm bên bờ sông Lục Đầu, nơi hợp lưu của các con sông: sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam, sông Đuống, sông Kinh Thầy và nhánh chính sông Thái Bình. Người Pháp gọi vùng đất này là Sept Pagodes.

Phả Lại phía Bắc Ninh là một làng thuộc tổng Đào Hương, huyện Quế Dương, Bắc Ninh; nay là một thôn thuộc xã Đức Long, huyện Quế Võ, Bắc Ninh. Thôn gồm hai xóm, xóm chính Phả Lại là khu vực đã có dân sinh sống từ lâu, xóm trại Phả Lại được hình thành sau này cách xóm chính khoảng 1 km, nằm dọc 2 bên đường từ thôn Phú Vân đến sát QL 18A gần bến phà Phả Lại - nay là cầu Phả Lại.



Thị trấn Phả Lại thuộc huyện Chí Linh, Hải Dương có vị trí bên bờ sông Lục Đầu, nơi hợp lưu của các con sông: sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam, sông Đuống, sông Kinh Thầy và nhánh chính sông Thái Bình.

Người dân hai bên bến phà thuộc hai huyện Quế Võ - Bắc Ninh và Chí Linh - Hải Dương là những người thấu hiểu nhất về những "hủ tục" của thôn Phả Lại ngày xưa. Tuy cùng mang tên "Phả Lại" và cách nhau chỉ một dòng sông nhưng người dân ở hai bên sông cứ như "mặt trăng, mặt trời". Chuyện kể rằng ở mấy xã phía Bắc Ninh có tục lệ không cho con trai nơi khác đến tìm hiểu, tán tỉnh gái làng. Vì lẽ đó mà nhiều chàng thanh niên bên thị trấn Phả Lại sang "giao lưu" các cô gái Kinh Bắc đã bị no đòn khi chỉ vừa đến đầu xóm; từ đó, những người lớn bên thị trấn Phả Lại đã cấm lũ trẻ không được bén mảng sang thôn đó nữa.

Cảm nhận bài thơ Xuân Trên Đất Trời Phả Lại

Xuân Trên Đất Trời Phả Lại mang đến cho người đọc một cảm giác vừa rộn ràng, tươi mới, vừa lắng sâu niềm tự hào lịch sử. Bài thơ không chỉ là bức tranh mùa xuân của đất Chí Linh – Phả Lại hôm nay, mà còn là sự giao hòa giữa hiện tại đang chuyển mình mạnh mẽ với quá khứ hào hùng của dân tộc. Xuân trong bài thơ không đơn thuần là mùa của thiên nhiên, mà là mùa của sức sống, của đổi thay, của niềm tin vào tương lai.

Điều dễ nhận thấy là cảm xúc hân hoan, phấn chấn trước nhịp sống mới. Nắng nhiều hơn, gió mạnh hơn, không gian xôn xao chuyển động. Đó là một vùng đất đang sống, đang phát triển, không tĩnh tại. Nhưng ẩn dưới vẻ sôi động ấy vẫn là một chiều sâu văn hóa – lịch sử. Nhà thơ nhìn cảnh vật hôm nay mà không quên dấu tích cha ông, không quên những chiến công, những lời thề sông núi. Chính sự song hành ấy khiến bài thơ mang vẻ đẹp bền vững: Hiện đại nhưng không rời cội nguồn.

Bài thơ vì thế không chỉ gợi niềm vui mùa xuân, mà còn khơi dậy ý thức trách nhiệm: Sống xứng đáng với truyền thống, tiếp nối tinh thần bất khuất trong một thời đại mới. Xuân trên đất trời Phả Lại là xuân của đất nước đi lên, xuân của lịch sử được tiếp tục viết bằng những thành tựu hôm nay.

Phân tích bài thơ Xuân Trên Đất Trời Phả Lại

Bài thơ mở ra bằng khung cảnh mùa xuân đến sớm trên vùng đất giàu truyền thống:

"Trên đất Chí Linh nay

Xuân như vừa đến sớm"

Câu thơ tạo cảm giác bất ngờ, hân hoan. "Xuân đến sớm" không chỉ là thời tiết, mà còn là biểu tượng của sự đổi thay, phát triển.

Không gian xuân được mở rộng bằng những âm thanh và chuyển động:

"Trời đã dày thêm nắng

Bốn bề nghe xôn xao"

Thiên nhiên không tĩnh lặng mà đầy sức sống. Nắng "dày thêm", gió "cuốn ào ào" cho thấy nhịp điệu mạnh mẽ, sôi nổi.

Hình ảnh Phả Lại hiện lên với nét hiện đại:

"Gió xe cuốn ào ào

Rung đôi bờ Phả Lại

Những cánh buồm tiếp nối

Rủ nhau bay về đâu"

Cảnh sông nước, bến cảng gợi sự giao thương, phát triển. Những cánh buồm mang ý nghĩa của sự vươn ra, hội nhập.

Từ hiện tại, mạch thơ chuyển về quá khứ lịch sử:

"Ta muốn hỏi sông sâu

Nơi đâu còn cọc gỗ

Đền Vương Trần đứng đó

Kiếp Bạc sáng một vùng"

Hình ảnh cọc gỗ, đền Trần, Kiếp Bạc gợi lại chiến thắng Bạch Đằng và hào khí Đông A. Lịch sử hiện diện ngay trong không gian hôm nay.

Tinh thần yêu nước được nhấn mạnh qua biểu tượng bất hủ:

"'Hịch tướng sĩ' thuở ấy

Mãi là lời non sông"

Câu thơ khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng yêu nước, của ý chí bảo vệ giang sơn.

Từ quá khứ hào hùng, bài thơ trở lại với hiện tại đầy tự hào:

"Chẳng phụ lòng cha ông

Đất xưa vui như hội

Đón chào mùa xuân mới"

Hiện tại được nhìn như sự tiếp nối xứng đáng của truyền thống. "Vui như hội" là niềm vui của sự kế thừa và phát triển.

Hình ảnh công nghiệp hiện đại được nâng tầm thành biểu tượng lịch sử:

"Ống khói cao chọc trời

Vệt khói ánh sáng ngời

Như thanh gươm Sát Thát"

So sánh ống khói với thanh gươm cho thấy tinh thần chiến đấu năm xưa đã chuyển hóa thành sức mạnh lao động, xây dựng đất nước hôm nay.

Bài thơ khép lại bằng sự hòa quyện giữa thiên nhiên và lịch sử:

"Sông Lục Đầu xanh biếc

Lồng bóng gươm về xuôi."

Dòng sông vẫn chảy, lịch sử vẫn soi bóng vào hiện tại. Quá khứ không khép lại, mà lặng lẽ đồng hành cùng bước đi của hôm nay.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, kết hợp nhuần nhuyễn giữa tả cảnh và cảm xúc lịch sử. Giọng thơ hào hứng, trang trọng mà không nặng nề, thể hiện rõ tình yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc. Xuân Trên Đất Trời Phả Lại là một bài thơ đẹp về sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa lịch sử và tương lai.