Sáu tháng con không gặp bố

Không biết bố giờ thế nào

Bố ăn nhiều hay ăn ít

Tóc đã bạc nhiều hay chưa?


Sáu tháng trăng tròn rồi khuyết

Sáu tháng từ đông sang hè

Sáu tháng dài lê thê tuyết

Không thấy sắc đào hồng tươi.


Sáu tháng con gom nỗi nhớ

Đong đầy trong trái tim con

Ạ ời lời ru cánh võng

Êm đềm những giấc mơ xa.


Thềm nhà ngan ngát hương hoa

Thơm đêm lẫn vào giấc ngủ

Bố có nằm mơ giấc nhớ

Gối đầu lên cánh tay con.


Bố ơi, đừng lo đừng mong

Con sắp về nhà rồi đấy

Ôm bố ngọt ngào như nắng

Bố và con hóa... mùa hè!


Đỗ Nhật Nam



Gối Đầu Lên Cánh Tay Con là một bài thơ rất khẽ, rất trong, nhưng chạm sâu vào vùng mềm nhất của cảm xúc: nỗi nhớ của một đứa con dành cho người cha xa cách. Không bi lụy, không than thở, bài thơ mang giọng điệu thủ thỉ, hồn nhiên mà thấm thía, như một lời nói nhỏ trước giờ ngủ, đủ khiến lòng người đọc lặng đi.

Điều đặc biệt của bài thơ là sự đảo chiều yêu thương. Thường cha mẹ là người chở che, nhưng ở đây, đứa con lại mong được trở thành điểm tựa cho cha. Hình ảnh "gối đầu lên cánh tay con" vừa ngây thơ, vừa xúc động, cho thấy tình cảm con trẻ đã lớn hơn tuổi, biết nghĩ cho cha, biết lo cho sự mệt mỏi của người lớn. Nỗi nhớ trong bài thơ không dữ dội, mà được đo bằng thời gian, bằng trăng tròn khuyết, bằng sự chuyển mùa âm thầm.

Bài thơ đẹp bởi sự ấm áp. Dù xa cách, không gian trong thơ vẫn đầy hương hoa, lời ru, giấc mơ êm. Và kết thúc bài thơ là niềm tin rất sáng: ngày trở về, cái ôm của con sẽ hóa thành mùa hè. Đó là mùa của sum họp, của yêu thương trọn vẹn. Gối Đầu Lên Cánh Tay Con vì thế không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ, mà còn là bài thơ về sự trưởng thành dịu dàng của một trái tim trẻ nhỏ.

Cảm nhận bài thơ Gối Đầu Lên Cánh Tay Con – Đỗ Nhật Nam

Gia đình luôn là bến đỗ bình yên nhất, là nơi khởi nguồn của yêu thương và cũng là nơi ta luôn hướng về mỗi khi đi xa. Tình mẫu tử thường được ca ngợi bằng những lời lẽ ngọt ngào, da diết, còn tình phụ tử lại thường lặng lẽ, thâm trầm và kín đáo hơn. Đọc bài thơ "Gối đầu lên cánh tay con" của Đỗ Nhật Nam – cậu bé được mệnh danh là thần đồng, viết khi đang du học nơi xứ người, ta mới thấm thía được tình cảm cha con sâu sắc và sự trưởng thành đầy xúc động của một người con xa quê.



Bài thơ mở đầu bằng một mốc thời gian cụ thể, đánh dấu nỗi nhớ thương da diết của người con xa nhà:

"Sáu tháng con không gặp bốKhông biết bố giờ thế nàoBố ăn nhiều hay ăn ítTóc đã bạc nhiều hay chưa?"

Điệp từ "sáu tháng" được nhắc lại nhiều lần trong bài thơ như một thước đo của nỗi nhớ. Sáu tháng với người bình thường có thể trôi qua nhanh, nhưng với một đứa trẻ sống xa gia đình, đó là cả một khoảng thời gian đằng đẵng. Những câu hỏi tu từ liên tiếp: "Bố ăn nhiều hay ăn ít", "Tóc đã bạc nhiều hay chưa?" không cần lời giải đáp mà chỉ để giãi bày nỗi lòng. Cậu bé không hỏi những điều to tát, chỉ quan tâm đến bữa ăn, giấc ngủ, mái tóc của cha. Đó là những quan tâm thường nhật nhưng chứa đựng sự hiếu thảo và tình yêu thương vô bờ bến.

Sự xa cách không chỉ đo bằng thời gian mà còn bằng sự thay đổi của không gian và thời tiết:

"Sáu tháng trăng tròn rồi khuyếtSáu tháng từ đông sang hèSáu tháng dài lê thê tuyếtKhông thấy sắc đào hồng tươi."

Thiên nhiên biến đổi theo quy luật "trăng tròn rồi khuyết", mùa đông chuyển sang hè, nhưng nỗi nhớ trong lòng con thì vẫn "dài lê thê". Hình ảnh "tuyết" lạnh lẽo nơi xứ người đối lập với "sắc đào hồng tươi" ấm áp của quê nhà càng làm nổi bật sự cô đơn, lạc lõng. Không có hoa đào nghĩa là con đã lỡ hẹn một cái Tết đoàn viên, lỡ hẹn với mùa xuân sum họp bên gia đình.

Nhưng chính trong sự xa cách ấy, người con đã tự biết cách nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng những ký ức đẹp đẽ:

"Sáu tháng con gom nỗi nhớĐong đầy trong trái tim conẠ ời lời ru cánh võngÊm đềm những giấc mơ xa."

Động từ "gom", "đong" cho thấy nỗi nhớ không còn vô hình mà đã trở nên hữu hình, chất chứa đầy ắp trong trái tim nhỏ bé. Những âm thanh "ạ ời", hình ảnh "cánh võng" là những ký ức tuổi thơ êm đềm, là điểm tựa tinh thần giúp con vững vàng nơi đất khách.

Khổ thơ thứ tư là khổ thơ hay nhất và cũng chứa đựng hình ảnh chủ đạo của cả bài:

"Thềm nhà ngan ngát hương hoaThơm đêm lẫn vào giấc ngủBố có nằm mơ giấc nhớGối đầu lên cánh tay con."

Trong không gian tĩnh lặng ngan ngát hương hoa của quê nhà, người con tưởng tượng về giấc ngủ của bố. Hình ảnh "Gối đầu lên cánh tay con" là một hình ảnh mang tính biểu tượng sâu sắc, đầy tính nhân văn và sự trưởng thành. Thông thường, con cái bé bỏng sẽ gối đầu lên tay cha mẹ để tìm sự chở che. Nhưng ở đây, vị thế đã đảo ngược. Người con muốn trở thành điểm tựa, thành bờ vai vững chãi để bố nghỉ ngơi. Câu thơ cho thấy Đỗ Nhật Nam không chỉ là một cậu bé thông minh mà còn là một người con hiếu thảo, đã ý thức được sự già đi của cha mẹ và trách nhiệm gánh vác, sẻ chia của chính mình. Cánh tay con tuy nhỏ bé nhưng đủ rộng lớn bởi tình yêu thương để xoa dịu những vất vả của bố.

Kết thúc bài thơ là một lời hứa, một niềm tin rực rỡ và ấm áp:

"Bố ơi, đừng lo đừng mongCon sắp về nhà rồi đấyÔm bố ngọt ngào như nắngBố và con hóa.. Mùa hè!"

Giọng thơ chuyển sang vui tươi, háo hức. Lời trấn an "đừng lo đừng mong" cho thấy sự chín chắn của người con trai, không muốn bố phải bận lòng. Hình ảnh so sánh "ngọt ngào như nắng" và sự liên tưởng "hóa mùa hè" xua tan đi cái lạnh lẽo của "tuyết" ở khổ thơ đầu. Sự trở về của con sẽ mang nắng ấm, mang sức sống và niềm vui ngập tràn cho ngôi nhà, xua tan đi sự trống vắng bấy lâu nay.

"Gối đầu lên cánh tay con" là một bài thơ ngũ ngôn mộc mạc, giản dị nhưng giàu sức gợi cảm. Không sử dụng những từ ngữ hoa mỹ, Đỗ Nhật Nam đã chạm đến trái tim người đọc bằng những rung cảm chân thành nhất của tình phụ tử. Bài thơ là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về giá trị của gia đình: Dù đi đâu, về đâu, cha mẹ vẫn là gốc rễ, và sự trưởng thành lớn nhất của một đứa con chính là khi mong muốn được trở thành điểm tựa bình yên cho cha mẹ mình.

Phân tích bài thơ Gối Đầu Lên Cánh Tay Con – Đỗ Nhật Nam

Bài thơ mở đầu bằng những câu hỏi rất tự nhiên của một đứa trẻ:

"Sáu tháng con không gặp bố

Không biết bố giờ thế nào"

Không có cảm xúc phức tạp, chỉ là những băn khoăn giản dị: Bố ăn có đủ không, tóc bạc thêm chưa. Chính sự giản dị ấy làm cho nỗi nhớ trở nên chân thật.

Thời gian xa cách được đo bằng sự vận động của thiên nhiên:

"Sáu tháng trăng tròn rồi khuyết

Sáu tháng từ đông sang hè"

Hình ảnh trăng và mùa cho thấy khoảng cách không chỉ là không gian, mà là dòng thời gian dài, chậm, và đầy mong ngóng đối với một đứa trẻ.

Nỗi nhớ được tích lại, không tràn ra, mà "gom" vào tim:

"Sáu tháng con gom nỗi nhớ

Đong đầy trong trái tim con"

Động từ "gom", "đong" khiến nỗi nhớ trở nên hữu hình, như một vật thể có thể chứa đầy, cho thấy cảm xúc đã được nuôi dưỡng suốt thời gian dài.

Không gian gia đình hiện lên êm dịu:

"Ạ ời lời ru cánh võng

Êm đềm những giấc mơ xa"

Lời ru, cánh võng gợi sự che chở, nhưng cũng là nơi đứa trẻ gửi nỗi nhớ về phía người cha đang xa.

Hình ảnh trung tâm của bài thơ mang tính biểu tượng cao:

"Bố có nằm mơ giấc nhớ

Gối đầu lên cánh tay con."

Đây là sự đảo chiều vai trò rất xúc động. Đứa con không còn chỉ là người được chở che, mà mong muốn trở thành nơi để cha tựa vào. Câu thơ thể hiện sự trưởng thành sớm của tình cảm.

Bài thơ khép lại bằng niềm tin và hy vọng:

"Ôm bố ngọt ngào như nắng

Bố và con hóa.. Mùa hè!"

"Mùa hè" là biểu tượng của ấm áp, đoàn tụ, vui tươi. Dấu ba chấm trước "mùa hè" tạo cảm giác ngân dài, mở ra một tương lai sáng và đầy yêu thương.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, trong sáng, nhịp thơ chậm, đều, rất phù hợp với giọng nói trẻ thơ. Hình ảnh thiên nhiên và sinh hoạt gia đình được chọn lọc tinh tế, mang tính gợi nhiều hơn tả.

Gối Đầu Lên Cánh Tay Con là một bài thơ nhỏ, nhưng chứa đựng tình cảm lớn: Tình cha con được nhìn từ phía đứa trẻ, trong trẻo, sâu sắc và đầy ấm áp.