[Bright Pearl]

Đức tin là gì? Tại sao con người lại tin vào tôn giáo?

Đức tin là niềm tin của con người vào sự tồn tại của lực lượng siêu nhiên, vào thế giới vô hình. Nó được tạo thành bởi ba thành tố cơ bản: Nhận thức, xúc cảm tình cảm và ý chí hành động. So với cấu trúc tâm lý của các loại niềm tin khác, yếu tố nhận thức trong cấu trúc đức tin tương đối đặc biệt. Do đối tượng của đức tin là lực lượng siêu nhiên, vô hình nên con người không thể nhận thức nó theo cách thức thông thường, nghĩa là hiểu biết đối tượng trước hết thông qua các giác quan mà bằng cảm nhận, sự trải nghiệm chủ quan của mỗi người. Sự hiểu biết về đối tượng chủ yếu được thực hiện thông qua quá trình tưởng tượng. Quá trình tưởng tượng của người có đức tin dựa trên những hình ảnh, biểu tượng do các tổ chức tôn giáo xây dựng nên một cách tự giác, hoặc hình thành một cách tự phát trong các tín ngưỡng dân gian.

Yếu tố thứ hai đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc đức tin là yếu tố cảm xúc. Khi cảm xúc của người theo tôn giáo đối với các khách thể tôn giáo càng mạnh mẽ thì đức tin càng sâu sắc và bền vững. Nếu giữa cá nhân và khách thể tôn giáo không xuất hiện các cảm xúc thì cá nhân đó không thể có đức tin. Nói cách khác, những biểu tượng tôn giáo càng ấn tượng, càng gây ra những cảm xúc mạnh mẽ ở tín đồ thì đức tin càng dễ hình thành và được củng cố. Cảm xúc trong đức tin bắt nguồn từ nhận thức về sự tồn tại của các lực lượng siêu nhiên và về vai trò của lực lượng này đối với cuộc sống, số phận của người theo tôn giáo ở hiện tại và trong tương lai.

Yếu tố thứ ba có vai trò hình thành, phát triển và duy trì đức tin chính là hành động ý chí. Hành động ý chí giúp người theo tôn giáo khắc phục được những khó khăn, trở ngại để hướng đến lực lượng thần thánh và cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc ở thế giới khác sau khi chết. Nhờ có sức mạnh ý chí, con người có thể hy sinh những nhu cầu cơ bản để thực hiện những điều kiêng kỵ, những chuẩn mực của tôn giáo. Đức tin càng mạnh mẽ thì tác động của ý chí trong kiểm soát suy nghĩ, điều chỉnh hành vi và thực hiện các chuẩn mực tôn giáo càng lớn.

 

[Wall-E]

Giá trị của đức tin?​

Đức tin là thứ giúp con người có điểm tựa để bước tiếp khi cuộc sống trở nên mịt mờ. Có những lúc lý trí không thể giải thích hết mọi chuyện, tiền bạc cũng không giải quyết được cảm giác trống rỗng, thì đức tin lại trở thành nguồn sức mạnh âm thầm giữ con người không gục ngã.

Giá trị lớn nhất của đức tin nằm ở chỗ nó tạo ra hy vọng. Một người còn tin rằng ngày mai sẽ tốt hơn thì họ vẫn còn động lực để cố gắng. Người bệnh tin mình sẽ khỏe lại sẽ có tinh thần mạnh hơn. Người thất bại nhưng vẫn tin vào bản thân sẽ dễ đứng dậy hơn người đã mất hết niềm tin.

Đức tin cũng giúp con người sống tử tế hơn. Khi tin vào nhân quả, vào điều thiện, vào ý nghĩa của lòng tốt, người ta thường biết kiềm chế cái xấu trong mình. Nhiều người có thể chịu đựng gian khổ rất lâu không phải vì họ mạnh hơn người khác, mà vì họ tin rằng sự cố gắng của mình có ý nghĩa.

Ngoài ra, đức tin còn giúp con người vượt qua nỗi cô đơn. Dù là tin vào tôn giáo, gia đình, tình yêu hay một lý tưởng nào đó, cảm giác "mình không hoàn toàn vô nghĩa" luôn khiến tâm hồn vững vàng hơn.

Tuy nhiên, đức tin chỉ thật sự có giá trị khi đi cùng sự tỉnh táo. Nếu đặt niềm tin mù quáng vào sai người, sai điều, nó có thể khiến con người bị lợi dụng hoặc đánh mất chính mình. Vì vậy, đức tin đẹp nhất không phải là nhắm mắt tin tất cả, mà là vẫn hiểu khó khăn, hiểu thực tế nhưng vẫn chọn hướng về điều tốt đẹp.

Có người sống nhờ cơm áo, có người sống nhờ danh vọng. Nhưng cũng có rất nhiều người sống được là nhờ còn một điều để tin.

Làm sao để có đức tin?​

Đức tin thường không xuất hiện chỉ vì ai đó nói "hãy tin đi". Nó được hình thành dần từ trải nghiệm, từ những lần con người đi qua khó khăn mà vẫn còn đứng vững.

Muốn có đức tin, trước hết phải học cách nhìn lại những điều mình đã vượt qua. Nhiều lúc bản thân mạnh hơn mình nghĩ rất nhiều, chỉ là quen nhìn vào thất bại nên quên mất những lần đã từng cố gắng và sống sót. Khi nhận ra "mình đã từng vượt qua được", niềm tin bắt đầu lớn lên từng chút một.

Đức tin cũng đến từ việc giữ lời với chính mình. Một người cứ hứa rồi bỏ cuộc liên tục sẽ dần mất niềm tin vào bản thân. Ngược lại, những việc nhỏ như ngủ đúng giờ, làm xong điều đã đặt ra, kiên trì một thói quen.. Đều âm thầm xây nên cảm giác "mình có thể làm được". Từ đó hình thành niềm tin thật sự.

Ngoài ra, môi trường cũng ảnh hưởng rất lớn. Ở cạnh những người tích cực, sống có mục tiêu, có nghị lực, con người dễ có niềm tin hơn. Còn nếu ngày nào cũng nghe tiêu cực, lừa lọc, phản bội, dần dần ai cũng sẽ trở nên hoài nghi mọi thứ.

Đôi khi đức tin còn đến từ việc chấp nhận rằng cuộc sống không hoàn hảo. Không phải cứ tin là mọi chuyện sẽ tốt ngay lập tức. Đức tin thật sự là dù biết có thể thất bại, vẫn không muốn từ bỏ hoàn toàn hy vọng.

Với nhiều người, đức tin bắt đầu rất nhỏ. Chỉ là tin rằng ngày mai mình sẽ khá hơn hôm nay một chút. Nhưng chính những điều nhỏ đó lại cứu con người qua rất nhiều giai đoạn khó khăn.