Bộ từ điển tiếng miền trung: Nghệ an + hà tĩnh

Thảo luận trong 'Cuộc Sống' bắt đầu bởi Sưu Tầm, 20 Tháng năm 2019.

  1. Sưu Tầm Chuyển tiền

    Bài viết:
    Tìm chủ đề
    366
    Bộ từ điển từ ngữ địa phương miền trung Nghệ An Hà Tĩnh giúp các bạn có thể dịch tiếng Hà Tĩnh sang tiếng phổ thông một cách nhanh chóng, chính xác.

    [​IMG]

    Đại từ - Mạo từ:


    * Mi = Mày

    * Tau = Tao

    * Choa = Chúng tao

    * (Bọn) bây = Các bạn

    * Hấn = Hắn, nó

    * Ci (ki, kí), cấy = Cái.

    Danh từ:


    * Con du = con dâu

    * Chạc = Dây

    * Chủi = Chổi

    * Con me = Con bê

    * Đọi = (cái) Bát

    * Nạm = Nắm.

    * Trốc = Đầu.

    * Tru = Trâu.

    * Trốc tru = Đồ ngu.

    * Trốc gúi = Đầu gối.

    * Khu = Mông, đít.

    * Mấn = Váy.

    Thán từ - Chỉ từ:


    * Mô = 1. Đâu. 2. Nào.

    * Mồ = Nào.

    * Ni = 1. Này. 2. Nay.

    * Tê = Kia.

    * Tề = Kìa.

    * Rứa = Thế

    * Răng = Sao.

    * Chi = Gì.

    * Nỏ = Không.

    * Ri = Thế này.

    * A ri = Như thế này.

    * Nớ = Ấy.

    * (Bây) Giừ = (Bây) Giờ.

    * Hầy = Nhỉ.

    * Chư = Chứ.

    * Rành = Rất.

    * Đại = 1. Khá. 2. Bừa.

    * Nhứt = Nhất.

    Động từ:


    * Bổ = Ngã.

    * Bứt = Bẻ.

    * Chưởi = Chửi.

    * Ẻ = Ỉa.

    * Đấy = Đái.

    * Đút = Đốt.

    * Đập (chắc) = Đánh (nhau).

    * Dắc = Dắt.

    * Gưởi = Gửi.

    * Hun = Hôn.

    * Mần = Làm.

    * Nhởi = Chơi.

    * Rầy = Xấu hổ.

    * Vô = Vào.

    Tính từ:


    * Cảy = Sưng.

    * Ngái= Xa.

    * Su = Sâu.

    * Túi = Tối.

    Ví dụ:

    Bây đi mô đó, cho choa đi với = Các bạn đi đâu đấy, cho tôi đi với.

    Giừ mi ở chộ mô rứa? = Giờ cậu ở chỗ nào thế?

    Đóng ci cựa lại = Đóng cái cửa lại.

    Cấy chi rứa = Cái gì thế?

    A ri là răng? = Như thế này là sao?

    Phim ni xem hay đại = phim này xem khá hay. <p> </p>Dắc con tru ra đồng = dắt con trâu ra đồng. <p> </p>Ao ni su ri = Ao này sâu thế .

    Mùa nực với mùa gắt - Mùa nóng với mùa gặt

    Kêu chắc đến rồi tề - Kêu nhau đến rồi kìa

    Dừ sốt hơn tự tê - Giờ nóng hơn dạo trước

    Sốt khô mui nẻ họng - Nóng khô môi nẻ họng

    Ung bứt toóc dới rọng - Ông gặt lúa dưới ruộng

    Mụ cào ló trửa cươi - Bà cào lúa giữa sân

    Con chắt ả mô rồi - Con bé chắt của chị đâu rồi

    Hắn cợi tru vô rú - Nó cưỡi trâu vào núi

    Bếp lạnh tanh mun trú - Bếp lạnh tanh mun trấu

    Cho ga trọi ga bươi - Cho gà chọi gà bươi

    Nác chát ở mô rồi - Nước chát ở đâu rồi

    Múc cho tui một đọi - Múc cho tôi một bát

    O tê ngong rành sọi - Cô kia ngong () giỏi thật

    Ả nớ chộ cũng tài - Chị kia thấy cũng tài

    O ả có thương ngài - Cô với chị có thương người

    Nấu cho nồi nước chát - Nấu cho nồi nước chát

    Tui uống vô mát rọt - Tôi uống vào mát ruột

    Thứ chè gay rành tài -Thứ chè gay tài thật

    Nắng ra răng mặc trời - Nắng thế nào thì mặc trời

    Cũng thua nồi nước chát - Cũng thua nồi nước chát

    Còn nữa này

    Dịch tiếng Nghệ An


    Gươi = sân,

    Cại = cãi,

    Chộ = thấy

    Ung = ông,

    Mệ = mẹ,

    Bọ = bố

    Rọng = ruộng,

    Gát = cát,

    Xuy măng = xi măng,

    Bựa ni = hôm nay

    Lọoc = luộc,

    Ló = lúa,

    Cựa = cửa

    Nhít = nhất

    Rú = đồi, núi

    Đàng = đường

    Kỳ địa = cái đĩa

    Mụi = mũi

    Đá ban = đá bóng

    Tỉ nựa = tý nữa

    Riệu = rượu

    Chin tay = chân tay

    Nhọoc = mệt

    Gắt ló = gặt lúa

    Nghị = nghĩ,

    Cấy = cái

    Đạ = đã

    Nỏ = không

    Có lẹ = có lẽ

    Coi mồ = xem nào

    Ngái = xa

    Hại = sợ

    Trửa = giữa

    Buổi triều = Buổi chiều

    Cá Tràu = cá Quả, cá Chuối

    Cơn ni = cây này

    Trấy = trái

    Ngái = xa

    Gin = gần

    Con ròi = con ruồi

    Con mọi = con muỗi

    Nốc = thuyền

    Mói = muối

    Cơn ná = cây nứa

    Con gấy = con gái

    Vô = vào

    Gấy = vợ

    Nhông = chồng

    Gì, mự = cô

    Ngá = ngứa

    Con trùn = con giun

    Con ga = con gà

    Con trâu = con sâu

    Con troi = con giòi

    Con me = con bê

    Cấy chủi = cái chổi

    Hun = hôn (hai một cún = hun một cái =))

    Cụng = cũng

    Cẳng = chân

    Cựa = cửa

    Có mang = có bầu

    Lấy chắc = lấy nhau

    Một chắc = một mình

    Toóc = rơm,

    Con me = con bê

    Sèm = thèm

    Rọt = ruột

    * = đánh rắm

    Lộ = lỗ

    Náng = nướng (náng khoai = nướng khoai)

    Ruốc = mắm tôm

    Ngài = người

    Cưa gấy = tán gái

    Đọt = ngọn

    Tóm = gầy

    Mấy ả = mấy cô

    Hói = sông

    Khuyến mãi anh em một số bài thơ tiếng miền trung nhá: Anh em có gắng đọc cho hết ;))

    Google dịch tiếng Nghệ An


    1) Sèm Nác Chát

    Mùa nực với mùa gắt

    Kêu chắc đến rồi tề

    Giừ sốt hơn bựa tê

    Khát khô mui, nẻ họng.

    Ung bứt toóc dới rọng

    Mụ cào ló trửa cươi

    Con Chắt Ả mô rồi

    Hắn cợi tru vô rú

    Bếp lạnh tanh mun, trú

    Cho ga trọi, ga bươi

    Nác chát ở mô rồi

    Kiếm cho Tui một đọi

    O tê ngong rành sọi

    Ả nớ chộ cụng tài

    O, Ả có thương Ngài

    Nấu cho nồi nác chát

    Tui uống vô mát rọt

    Thứ chè xenh rành tài

    Nắng ra răng mặc trời

    Cụng thua nồi nác chát!

    Tỏ tình bằng tiếng Nghệ An


    TIẾNG NGHỆ

    Gió Lào thổi rạc bờ tre,

    Chỉ nghe giọng nói đã nghe nhọc nhằn.

    Chắt từ đá sỏi đất cằn,

    Nên yêu thương mới sâu đằm đó em.

    Cái gầu thì bảo cái đài,

    Ra sân thì bảo ra ngoài cái cươi;

    Chộ tức là thấy mình ơi,

    Trụng là nhúng đó, đừng cười nghe em;

    Thích chi thì bảo là sèm,

    Nghe ai bảo đọi thì bê bát vào;

    Cá quả thì gọi cá tràu,

    Vo troốc là bảo gội đầu đấy em..

    Nghe em giọng Bắc êm êm,

    Bà con hàng xóm đến xem chật nhà;

    Răng chưa sang nhởi nhà choa?

    Bà O đã nhốt con ga trong truồng.

    Em cười bối rối mà thương,

    Thương em một, lại trăm đường thương quê..

    Nghe tiếng Choa phải "tư duy",

    Muốn yêu người TỊNH phải hơi chuyên cần;

    Học thêm từ, ngữ, âm, vần;

    Nói đúng ngữ điệu, phát âm, càng tài!

    Con trâu thì gọi là tru

    Con giun thì gọi là trùn đó nha;

    Con gà thì gọi là ga,

    Cu cu là chú bồ câu ơi mình;

    Con ròi là chính con ruồi,

    Còn troi là gọi con giòi đó nghe.

    Con bê thì gọi là me,

    Con mọi là muỗi ai nghe đừng cười.

    Con người thì gọi con ngài,

    Cơn - cây, nước - nác, sân - cươi, đường - đàng,

    Chủi - chổi, đọi - bát, mươn – bàn,

    Nhởi - chơi, lười - nhác, mần - làm em nghe.

    Khuỷu chân thì gọi ắc lè;

    Còn từ ni nựa nói nghe cụng rầy,

    Không nói ai người ta hay,

    Hun là hôn đó, thuộc bài ngay không?

    Khéo mà nghe chửi mình ơi,

    Trốôc cha mi khái cạp,

    Là: Đầu cha mày hổ tha.

    Mả cha là mộ của ba;

    Mả thằng cha mi, xéo!

    Là: Thằng bố mày, cút đi!

    Nếu yêu người đất gió Lào,

    Thì nên chịu khó học vào mà "cưa";

    Học ra ri nỏ ăn thua,

    Vì từ Hà TỊNH còn lưa rất nhiều!

    3)

    Hết tiền, trện củi ra sông chợ dầu.

    Bắc niêu lên Bếp, xách oi ra đồng

    Hai nồi úp một (nấu khoai) hẳn hoi vô cùng.

    Cơm khoai thì ít ló ngô thì nhiều

    Em về Tường Xá cạp ló ngô.

    Về đất Kẻ Ngù Cũng tóm (gầy) như dam (cua đồng)

    Khuyên em về Thượng, Hạ cùng lập lường bán buôn

    Muốn lấy vợ đẹp thì ra Yên Hồ

    Gặp nhau xây dựng cơ đồ cũng nên

    Ai về Phù Thạch mà coi chùa Gành

    Khuyên ai về Đức Thọ, cho thong dong con ngài (người)

    4)

    Đừng quên mấy chợ loenh quenh quê mình

    Xa quê mấy ả, mấy enh

    Quanh năm buôn bán cau trầu, chè xenh

    Chợ Đồn nho nhỏ bên cầu

    Chợ Nướt –Đức Lạc gần ga đường tàu

    Chợ Bôộng về với Vũ Quang mất rồi

    Chợ Thượng lắm hến ngọt ngon

    Chợ Đàng chắc chắn ở đâu bên đàng

    Chợ Bàu buôn bán bò tru

    Chợ Chùa cụng đã từ lâu đi đời

    Chợ Hôm Phủ, thị trấn ta

    Chợ Huyện nói thật chỉ bằng xạ to

    Chợ Cầu cũng đã đi tong

    Chợ Trổ ngày trước ở ngoài bờ sông

    Thái Yên Chợ Hôm mới thôi

    Chiến tranh, bom đạn đã bay mất rồi

    Chợ Trai nơi chốn Đò Trai

    [​IMG]
     
    Cọ 7 màu, SóiAdmin thích bài này.
    Last edited by a moderator: 25 Tháng năm 2021
  2. Đang tải...
Trả lời qua Facebook
Đang tải...