Hiện Đại Dịch Sách "Hành Trình Phiêu Lưu Của Ngôn Ngữ Anh" - Melvyn Bragg

Thảo luận trong 'Đang Dịch' bắt đầu bởi Chanh97hh, 21/5/2020.

  1. Chanh97hh

    Chanh97hh Chuyển tiền

    Bài viết:
    Tìm chủ đề
    93
    Xem: 34
    Nếu bạn cảm thấy hay, hãy chia sẻ để ủng hộ tác giả
    Tên truyện:

    Tác giả:

    Dịch giả:

    Thể loại:

    Link thảo luận - góp ý:

    GIỚI THIỆU


    Từ hình thức ngôn ngữ chỉ được khoảng 150 nghìn người sử dụng, một vài phương ngữ bộ lạc và phương ngữ của ngữ tộc Giéc-manh địa phương đã biến mình trở thành ngôn ngữ Anh, loại ngôn ngữ có tới 1, 5 tỷ người dùng trong giao tiếp. Hành trình thú vị này mang đầy đủ tất cả các đặc điểm của một cuộc phiêu lưu lớn. Đó cũng chính là câu chuyện được đưa ra thảo luận trong cuốn sách bạn đang cầm trên tay. Tiếng Anh, cũng giống như một thực thể sống, từng được ươm mầm tại chính quốc gia này hơn một nghìn năm trăm năm trước. Anh Quốc trở thành ngôi nhà đầu tiên của nó. Ngay từ khi mới manh nha, tiếng Anh đã phải đối mặt với vô số kẻ thù, bao hiểm nguy và đe dọa. Nó đã vượt qua được bờ vực tuyệt chủng, đã tồn tại trong sự bon chen, đã từng phải cướp phá và trở nên tráo trở. Có những cơ hội đã được đón nhận và bỏ lỡ. Đã và vẫn luôn có những thương vong. Cuộc chiến ngôn từ gay gắt vẫn liên tục diễn ra để truy ra ngôn ngữ của dân tộc nào là ngôn ngữ nắm quyền thống trị. Tuy nhiên, bên cạnh đó, ta vẫn đã và đang có những kho báu: Các tác phẩm văn chương, sự lãnh đạo thống nhất, và ngày nay, chúng ta có khả năng thực hiện những cuộc giao tiếp toàn cầu bằng tiếng Anh.

    Cuốn sách này bàn về xuất xứ của tiếng Anh cũng như cái cách mà tiếng Anh đã trở mình thành công tới vậy. Nó nêu lên những từ ngữ mô tả cách chúng ta sống, suy nghĩ, hát ca, trò chuyện, những từ ngữ nuôi dưỡng trí tưởng tượng của ta, và cả những từ ngữ nói cho chúng ta biết bản thân mình là ai. Mặc dù tiếng Anh chỉ tồn tại trong lời nói, trong suy nghĩ và dưới ngòi bút của cá nhân những người sử dụng ngôn ngữ này nhưng tôi cảm thấy, dường như Tiếng Anh cũng có tính cách và sự hiện diện riêng của riêng nó. Cảm giác này không xuất phát từ lối nhìn nhận của một chuyên gia ngôn ngữ mà nó có nét tương đồng với quan điểm của một vài sử gia, cho rằng "nước Anh" có sự sống ở một vài thời điểm nhất định. Vì thế, với cá nhân tôi, thứ tiếng này cũng có thể được xem là một sinh thể sống.

    Chưa ai có thể biết chắc chắn về việc ngôn ngữ được tạo ra khi nào: Một trăm nghìn năm về trước hay sau đó? Rất có thể, khởi điểm của ngôn ngữ chỉ là những dấu hiệu, những tiếng rú gào, những dáng điệu cũng như những biểu cảm trên khuôn mặt và cơ thể. Rất nhiều trong số những dạng thức giao tiếp này vẫn được chúng ta giữ lại cho tới ngày nay. Chúng ta vẫn luôn nói về "ngôn ngữ cơ thể". Chúng ta có khả năng đọc vị xem người khác đang "nói gì" thông qua biểu cảm của họ. Những giao tiếp thông qua biểu cảm, những tiếng gào thét do sợ hãi hay sung sướng tột cùng của chúng ta vẫn chẳng khác gì cho lắm so với những người tinh khôn đầu tiên cách chúng ta niên đại hàng trăm nghìn năm. Tuy nhiên, sau đó, ngôn ngữ bắt đầu được hình thành. Ta không thể biết ai là người đã đặt ra nền móng cho ngôn ngữ. Theo Stephen Pinker và một số người đồng quan điểm khác, người tinh khôn vốn đã được tự nhiên ban tặng bản năng ngôn ngữ và họ đã có khả năng về ngôn ngữ ngay từ khi mới sinh ra. Việc còn lại mà họ cần thực hiện chính là tìm ra những phương pháp và cơ hội để biến bản năng đó thành ngôn từ.

    Tuy vậy, ai là người đã tìm ra những ngôn từ đầu tiên? Ai là người đã phát minh ra những ngôn từ hiện tại? Chúng ta đều biết rằng Shakespeare đã sáng tạo ra ít nhất 2000 từ mới, nhưng phần đa ngôn từ lại đến từ đại chúng. Một anh chàng người Mỹ sống ở vùng biên giới cũng có thể dệt nên những tấm thảm ngôn từ xuất sắc không kém một Thạc sỹ tốt nghiệp Đại học Trinity, Cambridge. Những ngôn từ ban sơ thường đến từ những người làm việc trên đất liền, những người đã trải nhiều thế kỷ ăn nằm với đất, những người đã quá quen với từng biến động nhỏ của tự nhiên. Rất có thể chính họ, xuất phát từ nhu cầu của chính mình, đã đặt tên cho những gì họ nhìn thấy: Những sự vật cơ bản, những sinh vật đe dọa tới sự sống, hay những sinh vật nuôi họ lớn khôn. Việc đặt tên có thể được xem là nỗ lực chung mang tính dân chủ nhất trong lịch sử loài người. Ngôn ngữ là thành tựu tốt đẹp nhất của văn hóa - và theo quan điểm của tôi, ngôn ngữ Anh là đóng góp đáng chú ý nhất trong số rất nhiều đóng góp mà Anh Quốc đã mang đến thế giới này.

    Vài năm trước, tôi đã thực hiện 25 chương trình có tên gọi The Routes of English (tạm dịch "Những con đường mà Tiếng Anh đã đi qua" ) cho đài BBC 4. Điểm khởi đầu chung của các chương trình này là cách thức biến đổi và phát triển của Tiếng Anh về mặt tiếng nói. Bản thân tôi ngày còn nhỏ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề của phương ngữ thuộc tiếng Bắc Âu Cổ, loại phương ngữ mà thậm chí tất cả các giáo viên ở trường chuyên của tôi cũng đều cảm thấy khó hiểu. Do đó, tôi đã phải làm quen với Tiếng Anh chuẩn, hay còn được biết tới rộng rãi hơn với cái tên Tiếng Anh của đài BBC. Chưa kể đến, phương ngữ tôi sử dụng còn có sự giao thoa với tiếng Romany. Đồng thời, toàn bộ ngôn ngữ này đều gói gọn trong phạm vi thế giới nông nghiệp, một thế giới nằm ngoài bức tường thành.

    Mặc dù vậy, tôi từng nghĩ bản thân tôi còn muốn thực hiện một vài chương trình khác mô tả lịch sử của Tiếng Anh với hy vọng có thể kết hợp được những nội dung lịch sử mà tôi đã được đọc tại trường đại học với lịch sử tiếng Anh mà tôi đã, đang và vẫn sẽ tìm hiểu. Kênh ITV đã chấp thuận thực hiện seri chương trình này. Mặc dù nội dung cuốn sách này đầy đủ hơn nhiều so với những chương trình mà tôi viết nhưng nó lại được xây dựng dựa trên cấu trúc của các chương trình kia. Tôi đã sớm nhận thấy rằng, cuốn sách sẽ đạt được hiệu quả cao nhất khi được viết dưới dạng một câu chuyện phiêu lưu.

    Bản thân tôi không phải là một học giả chuyên sâu về ngôn ngữ nhưng tôi vẫn luôn nhận được sự giúp đỡ rất lớn từ những học giả có các công trình được xướng tên trong sách. Trên đất nước này, ở nhiều lĩnh vực, vẫn luôn có một truyền thống. Có rất nhiều chuyên gia nghiệp dư vẫn được công nhận. Nhiều bác sỹ từng có xuất thân từ nhà sinh vật học, nhà điểu vật học. Nhiều quý ông nổi tiếng từng là những nhà khoa học, nhà động vật học, là các sử gia. Cũng có rất nhiều mục sư trên thông thiên văn dưới tường địa lý. Do đó, tôi rất hy vọng tôi cũng sẽ được xếp vào danh sách các học giả nghiệp dư trên.

    Một trong những điều đáng kể tới nhất của cuốn sách này là mặc dù tôi đã phải thực hiện nghiên cứu kỹ càng nhất có thể để viết ra nó nhưng nó lại không phải là một văn bản học thuật. Đây là cuốn sách dành cho người đọc nói chung. Ví dụ như cách đánh vần các từ biến đổi rất thường xuyên và triệt để, do đó, ta vẫn luôn gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định xem đâu là cách đánh vần đúng. Trong trường hợp cách đánh vần ban đầu của một từ đóng vai trò quan trọng đối với câu chuyện thì tôi sẽ giữ nguyên, còn nếu cá nhân tôi cho rằng cách đánh vần hiện đại thể hiện lối lập luận và có ví dụ thuyết phục hơn thì tôi sẽ áp dụng cách đánh vần mới.

    Daniel Defoe đã có một bài viết nổi tiếng với tiêu đề "Tiếng Anh La Mã - Saxon – Đan Mạch – Norman". Nhưng liệu giờ đây, ông ấy có phải trình bày lại rằng mình còn phải thêm nhiều nguồn khác như: Tiếng Anh Ấn, tiếng Anh Tây Ấn, tiếng Anh kỹ thuật toàn cầu, và quan trọng nhất là tiếng Anh Mỹ. Tác động của tiếng Anh Mỹ đối với tiếng Anh đã đang và vẫn sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Bên cạnh đó, một trong những bước ngoặt may mắn trong cuộc phiêu lưu này đó là chính tiếng Anh hoặc có thể là các ngôn ngữ khác như Pháp, Tây Ban Nha, Đức đã được áp dụng và bị biến đổi ở vùng đất mới được tìm ra. Nhờ vậy, thế giới mới và hiện đại đã được sáng lập. Nước Mỹ đã đem lại rất nhiều điều quý báu cho kho tàng ngôn từ. Tuy nhiên, cũng giống như cách Hợp chủng quốc giành thắng lợi trước Đế quốc Anh, tiếng Anh Mỹ cũng đã gây ra nhiều tác động lên tiếng Anh Anh bản xứ, và ở cả hai đế chế, ngôn ngữ vẫn luôn là một phần của câu chuyện.

    Cuốn sách này du hành qua không gian, thời gian, nó mô tả chất giọng tiếng Anh của con người từ Friesland thế kỉ XV cho tới Singapore thế kỉ XXI, từ vương quốc Wessex của Vua Alfred cho tới vùng Miền Tây Hoang Dã của Buffalo, từ những đồng bằng trù phú của Ấn Độ cho tới những tu viện trên Đảo Thánh, và từ Cung điện Westminster cho tới vùng đất của người Gullah da đen ở Cực Nam nước Mỹ. Nền móng của tiếng Anh là tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái và tiếng Phạn, nhưng ngoài ra, tiếng Anh còn chịu tác động từ tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Ả Rập, tiếng Trung và nhiều ngôn ngữ khác. Tiếng Anh vẫn sử dụng nhóm từ vựng cơ bản của những kẻ xâm lăng đầu tiên nhưng cũng đã được bổ sung thêm nhiều lớp từ ngữ và tư tưởng mới. Nó đã thể hiện được mọi cảm xúc và tư tưởng trên hành tinh này. Con người vẫn sẽ tiếp tục tái tạo, tạo ra thứ tiếng Anh mới tại bất cứ đâu tiếng Anh đi qua. Tiến trình này không có dấu hiệu chậm lại.
     
    Last edited by a moderator: 23/5/2020
  2. Đang tải...
  3. Chanh97hh

    Chanh97hh Chuyển tiền

    Bài viết:
    Tìm chủ đề
    93
    Cuốn sách này mình mới dịch được phần mở đầu, vẫn chưa có thời gian để dịch trọn vẹn. Vậy nên khi nào dịch xong chương tiếp thì mình sẽ up sau.
     
Trả lời qua Facebook
Đang tải...